ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ଜ୍ଯେଷ୍ଠାଯ ଚୈଵ ଶ୍ରେଷ୍ଠାଯ ରୁଦ୍ରାଯ ଵରଦାଯ ଚ କାଲହନ୍ତ୍ରେ ନମସ୍ତୁଭ୍ଯଂ ନମସ୍ତୁଭ୍ଯଂ ମହାତ୍ମନେ

ବଡ଼ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ରୁଦ୍ର, ଦାନଦାତା, କାଳକୁ ସଂହାର କରୁଥିବା, ମହାତ୍ମା, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।

ଇତି ସ୍ତଵେନ ଦେଵେଶଂ ନନାମ ଵୃଷଭଧ୍ଵଜମ୍ ଯଃ ପଠେତ୍ ସକୃଦେଵେହ ବ୍ରହ୍ମଲୋକଂ ଗମିଷ୍ଯତି

ଏହି ସ୍ତୁତି ଦ୍ୱାରା, ସେ ବୃଷଧ୍ୱଜ ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ। ଏଠାରେ ଯେଉଁଠି ଏହାକୁ ଏକଥର ପଢ଼ିବେ, ସେ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକକୁ ଯିବେ।

ଶ୍ରାଵଯେଦ୍ଵା ଦ୍ଵିଜାନ୍ ଶ୍ରାଦ୍ଧେ ସ ଯାତି ପରମାଂ ଗତିମ୍ ଏଵଂ ଧ୍ଯାନଗତଂ ତତ୍ର ପ୍ରଣମନ୍ତଂ ପିତାମହମ୍

କିମ୍ବା, ଯଦି ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ଦ୍ୱିଜମାନେ ଏହାକୁ ଶୁଣନ୍ତି, ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗତିକୁ ପାଇବେ। ଏପରି ଭାବରେ, ପିତାମହ ତାଁଠାରେ ଧ୍ୟାନରତ ଓ ପ୍ରଣାମ କରୁଥିଲେ।

ଉଵାଚ ଭଗଵାନୀଶଃ ପ୍ରୀତୋ ଽହଂ ତେ କିମିଚ୍ଛସି ତତସ୍ତୁ ପ୍ରଣତୋ ଭୂତ୍ଵା ଵାଗ୍ଵିଶୁଦ୍ଧଂ ମହେଶ୍ଵରମ୍

ଭଗବାନ୍ ଇଶ୍ୱର କହିଲେ: 'ମୁଁ ତୁମରେ ପ୍ରସନ୍ନ। କଣ ଚାହୁଁଛ?' ତାପରେ, ପିତାମହ ପ୍ରଣାମ କରି, ଶୁଦ୍ଧ ଭାଷାରେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ କହିଲେ।

ଉଵାଚ ଭଗଵାନ୍ ରୁଦ୍ରଂ ପ୍ରୀତଂ ପ୍ରୀତେନ ଚେତସା ଯଦିଦଂ ଵିଶ୍ଵରୂପଂ ତେ ଵିଶ୍ଵଗୌଃ ଶ୍ରେଯସୀଶ୍ଵରୀ

ଭଗବାନ୍ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ତୁମର ଏହି ବିଶ୍ୱ ଆକାର, ବିଶ୍ୱ ଗାଈ, ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶାସକା।'

ଏତଦ୍ଵେଦିତୁମିଚ୍ଛାମି ଯଥେଯଂ ପରମେଶ୍ଵର କୈଷା ଭଗଵତୀ ଦେଵୀ ଚତୁଷ୍ପାଦା ଚତୁର୍ମୁଖୀ

ହେ ପରମେଶ୍ୱର, ଏହି ଭଗବତୀ ଦେବୀ କିଏ? ତାଙ୍କର ଚାରିଟି ପାଦ ଓ ଚାରିଟି ମୁହଁ କାହିଁକି? ମୁଁ ଏହା ଜାଣିବାକୁ ଚାହେଁ।

ଚତୁଃଶୃଙ୍ଗୀ ଚତୁର୍ଵକ୍ତ୍ରା ଚତୁର୍ଦଂଷ୍ଟ୍ରା ଚତୁଃସ୍ତନୀ ଚତୁର୍ହସ୍ତା ଚତୁର୍ନେତ୍ରା ଵିଶ୍ଵରୂପା କଥଂ ସ୍ମୃତା

ତାଙ୍କୁ କିପରି ଚାରିଟି ଶିଙ୍ଗ, ଚାରିଟି ମୁହଁ, ଚାରିଟି ଦାଁତ, ଚାରିଟି ଛାତି, ଚାରିଟି ହାତ, ଚାରିଟି ଆଖି ଓ ସମସ୍ତ ରୂପର ମାଳିକା ବୋଲି କୁହାଯାଏ?

କିଂନାମଗୋତ୍ରା କସ୍ଯେଯଂ କିଂଵୀର୍ଯା ଚାପି କର୍ମତଃ ତସ୍ଯ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଦେଵଦେଵୋ ଵୃଷଧ୍ଵଜଃ

ତାଙ୍କର ନାଁ ଓ ଗୋତ୍ର କଣ? ସେ କାହାଙ୍କ? ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଓ କାର୍ଯ୍ୟ କଣ? ଏହି ପ୍ରଶ୍ନଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଣି, ଦେବତାମାନଙ୍କର ଠାକୁର, ବୃଷଧ୍ୱଜ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।

ପ୍ରାହ ଦେଵଵୃଷଂ ବ୍ରହ୍ମା ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ଚାତ୍ମସଂଭଵମ୍ ରହସ୍ଯଂ ସର୍ଵମନ୍ତ୍ରାଣାଂ ପାଵନଂ ପୁଷ୍ଟିଵର୍ଧନମ୍

ତାଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଦେବବୃଷଙ୍କୁ କହିଲେ—ଏହା ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ରର ଗୁପ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱ, ପବିତ୍ର ଓ ପୋଷଣ ଦେଇଥିବା।

ଶୃଣୁଷ୍ଵୈତତ୍ପରଂ ଗୁହ୍ଯମ୍ ଆଦିସର୍ଗେ ଯଥା ତଥା ଏଵଂ ଯୋ ଵର୍ତତେ କଲ୍ପୋ ଵିଶ୍ଵରୂପସ୍ତ୍ଵସୌ ମତଃ

ଏହି ସର୍ବୋତ୍ତମ ଗୁପ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଶୁଣ, ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭରେ ଯେପରି ଥିଲା, ସେପରି ଏବେ ମଧ୍ୟ ଅଛି; ଯିଏ ଏହିପରି ଆଚରଣ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ରୂପର ମାନ୍ୟ ହୁଏ।

ବ୍ରହ୍ମସ୍ଥାନମିଦଂ ଚାପି ଯତ୍ର ପ୍ରାପ୍ତଂ ତ୍ଵଯା ପ୍ରଭୋ ତ୍ଵତ୍ତଃ ପରତରଂ ଦେଵ ଵିଷ୍ଣୁନା ତତ୍ପଦଂ ଶୁଭମ୍

ହେ ପ୍ରଭୁ, ଏହିଠାରେ ତୁମେ ଯେଉଁଠାରେ ପହଞ୍ଚିଛ, ସେଟି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ସ୍ଥାନ; ତୁମଠାରୁ ଉପରେ ଅଛନ୍ତି ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଶୁଭ ପଦ।

ଵୈକୁଣ୍ଠେନ ଵିଶୁଦ୍ଧେନ ମମ ଵାମାଙ୍ଗଜେନ ଵା ତଦାପ୍ରଭୃତି କଲ୍ପଶ୍ ଚ ତ୍ରଯସ୍ତ୍ରିଂଶତ୍ତମୋ ହ୍ଯଯମ୍

ବିଷ୍ଣୁ, ମୋର ବାମ ପାଖରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଶୁଦ୍ଧ ଭାବରେ କିମ୍ବା ବୈକୁଣ୍ଠରୁ, ସେଠାରୁ ଏହି ତିରିସିତିଏ କଳ୍ପ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି।

ଶତଂ ଶତସହସ୍ରାଣାମ୍ ଅତୀତା ଯେ ସ୍ଵଯଂଭୁଵଃ ପୁରସ୍ତାତ୍ତଵ ଦେଵେଶ ତଚ୍ଛୃଣୁଷ୍ଵ ମହାମତେ

ଶତ ଶତହଜାର କଳ୍ପ ପୂର୍ବରୁ ସ୍ୱୟଂଭୁବ କଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ଅତିତ ହୋଇଛି; ପ୍ରଭୁ, ପୂର୍ବରୁ ଯାହା ଘଟିଛି, ତାହା ଶୁଣ, ମହାମତି।

ଆନନ୍ଦସ୍ତୁ ସ ଵିଜ୍ଞେଯ ଆନନ୍ଦତ୍ଵେ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ ମାଣ୍ଡଵ୍ଯଗୋତ୍ରସ୍ତପସା ମମ ପୁତ୍ରତ୍ଵମାଗତଃ

ସେ ଆନନ୍ଦ ଭାବରେ ଅବସ୍ଥିତ, ଆନନ୍ଦ ନାମରେ ପରିଚିତ; ମାଣ୍ଡବ୍ୟ ଗୋତ୍ରର, ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ମୋର ପୁଅ ହୋଇଥିଲେ।

ତ୍ଵଯି ଯୋଗଂ ଚ ସାଂଖ୍ଯଂ ଚ ତପୋଵିଦ୍ଯାଵିଧିକ୍ରିଯାଃ ଋତଂ ସତ୍ଯଂ ଦଯା ବ୍ରହ୍ମ ଅହିଂସା ସନ୍ମତିଃ କ୍ଷମା

ତୁମରେ ଯୋଗ, ସାଂଖ୍ୟ, ତପ, ଜ୍ଞାନ, କାର୍ଯ୍ୟ, ଋତ, ସତ୍ୟ, ଦୟା, ବ୍ରହ୍ମ, ଅହିଂସା, ଉତ୍ତମ ବୁଦ୍ଧି ଓ ଖ୍ଷମା ଅଛି।

ଧ୍ଯାନଂ ଧ୍ଯେଯଂ ଦମଃ ଶାନ୍ତିର୍ ଵିଦ୍ଯାଵିଦ୍ଯା ମତିର୍ଧୃତିଃ କାନ୍ତିର୍ନୀତିଃ ପ୍ରଥା ମେଧା ଲଜ୍ଜା ଦୃଷ୍ଟିଃ ସରସ୍ଵତୀ

ଧ୍ୟାନ, ଧ୍ୟାନର ବିଷୟ, ଦମ, ଶାନ୍ତି, ଜ୍ଞାନ ଓ ଅଜ୍ଞାନ, ବୁଦ୍ଧି, ଧୃତି, ରୂପ, ନୀତି, କୀର୍ତି, ମେଧା, ଲଜ୍ଜା, ଦୃଷ୍ଟି ଓ ସରସ୍ୱତୀ ଅଛନ୍ତି।

ତୁଷ୍ଟିଃ ପୁଷ୍ଟିଃ କ୍ରିଯା ଚୈଵ ପ୍ରସାଦଶ୍ ଚ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତାଃ ଦ୍ଵାତ୍ରିଂଶତ୍ସୁଗୁଣା ହ୍ଯେଷା ଦ୍ଵାତ୍ରିଂଶାକ୍ଷରସଂଜ୍ଞଯା

ତୁଷ୍ଟି, ପୁଷ୍ଟି, କାର୍ଯ୍ୟ ଓ କୃପା ସ୍ଥିର ଅଛି; ଏହି ବତିସି ଗୁଣ, ବତିସି ଅକ୍ଷର ନାମରେ ପରିଚିତ।

ପ୍ରକୃତିର୍ଵିହିତା ବ୍ରହ୍ମଂସ୍ ତ୍ଵତ୍ପ୍ରସୂତିର୍ମହେଶ୍ଵରୀ ଵିଷ୍ଣୋର୍ଭଗଵତଶ୍ଚାପି ତଥାନ୍ଯେଷାମପି ପ୍ରଭୋ

ହେ ବ୍ରହ୍ମା, ପ୍ରକୃତି ନିୟୋଜିତ; ମହେଶ୍ୱରୀ ତୁମର ସନ୍ତାନ, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟ ସେ ଅଟୁଟ ଅଛନ୍ତି, ପ୍ରଭୁ।

ସୈଷା ଭଗଵତୀ ଦେଵୀ ମତ୍ପ୍ରସୂତିଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତା ଚତୁର୍ମୁଖୀ ଜଗଦ୍ଯୋନିଃ ପ୍ରକୃତିର୍ ଗୌଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତା

ଏହି ଭଗବତୀ ଦେବୀ ମୋର ସନ୍ତାନ, ସ୍ଥିର, ଚାରିମୁଖୀ, ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ମା, ପ୍ରକୃତି, ଗାଈ ଭାବେ ସ୍ଥିତ।

ଗୌରୀ ମାଯା ଚ ଵିଦ୍ଯା ଚ କୃଷ୍ଣା ହୈମଵତୀତି ଚ ପ୍ରଧାନଂ ପ୍ରକୃତିଶ୍ଚୈଵ ଯାମାହୁସ୍ତତ୍ତ୍ଵଚିନ୍ତକାଃ

ତାଙ୍କୁ ଗୌରୀ, ମାୟା, ବିଦ୍ୟା, କୃଷ୍ଣା, ହେମବତୀ, ପ୍ରଧାନ ଓ ପ୍ରକୃତି ବୋଲି ତତ୍ତ୍ୱ ବିଚାରକମାନେ କହନ୍ତି।

ଅଜାମେକାଂ ଲୋହିତାଂ ଶୁକ୍ଲକୃଷ୍ଣାଂ ଵିଶ୍ଵପ୍ରଜାଂ ସୃଜମାନାଂ ସରୂପାମ୍ ଅଜୋ ଽହଂ ମାଂ ଵିଦ୍ଧି ତାଂ ଵିଶ୍ଵରୂପଂ ଗାଯତ୍ରୀଂ ଗାଂ ଵିଶ୍ଵରୂପାଂ ହି ବୁଦ୍ଧ୍ଯା

ତାଙ୍କୁ ଅଜ, ଏକା, ଲାଲ, ଧଳା ଓ କଳା, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା, ସ୍ୱରୂପ ଭିନ୍ନ ନୁହେଁ ବୋଲି ଜାଣ। ମୁଁ ଅଜ, ମୋତେ ତାଙ୍କୁ ଜାଣ, ସମସ୍ତ ରୂପର ଗାୟତ୍ରୀ, ସମସ୍ତ ରୂପର ଗାଈ ବୋଲି ବୁଝ।

ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ମହାଦେଵଃ ସସର୍ଜ ପରମେଶ୍ଵରଃ ତତଶ୍ ଚ ପାର୍ଶ୍ଵଗା ଦେଵ୍ଯାଃ ସର୍ଵରୂପକୁମାରକାଃ

ଏପରି କହି, ମହାଦେବ ପରମେଶ୍ୱର ସୃଷ୍ଟି କଲେ; ତାପରେ ଦେବୀଙ୍କର ପାର୍ଶ୍ୱରୁ ସମସ୍ତ ରୂପର ଶିଶୁମାନେ ଜନ୍ମିଲେ।

ଜଟୀ ମୁଣ୍ଡୀ ଶିଖଣ୍ଡୀ ଚ ଅର୍ଧମୁଣ୍ଡଶ୍ ଚ ଜଜ୍ଞିରେ ତତସ୍ତେନ ଯଥୋକ୍ତେନ ଯୋଗେନ ସୁମହୌଜସଃ

ଜଟାଧାରୀ, ମୁଣ୍ଡିତ, ଶିଖାଧାରୀ ଓ ଅର୍ଧମୁଣ୍ଡିତ ଶିଶୁମାନେ ଜନ୍ମିଲେ; ତାପରେ ଏହିପରି ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଲେ।

ଦିଵ୍ଯଵର୍ଷସହସ୍ରାନ୍ତେ ଉପାସିତ୍ଵା ମହେଶ୍ଵରମ୍ ଧର୍ମୋପଦେଶମଖିଲଂ କୃତ୍ଵା ଯୋଗମଯଂ ଦୃଢମ୍

ହଜାର ଦିବ୍ୟ ବର୍ଷ ଶେଷରେ, ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଉପାସନା କରି, ସମସ୍ତ ଧର୍ମ ଉପଦେଶ ଅନୁସାରେ ଦୃଢ଼ ଯୋଗରେ ନିଜକୁ ସ୍ଥିର କଲେ।

ଶିଷ୍ଟାଶ୍ ଚ ନିଯତାତ୍ମାନଃ ପ୍ରଵିଷ୍ଟା ରୁଦ୍ରମୀଶ୍ଵରମ୍

ଶିଷ୍ୟମାନେ ନିୟମିତ ମନ ଓ ଆତ୍ମା ସହିତ ରୁଦ୍ର ଭଗବାନଙ୍କ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

ଏଵଂ ସଂକ୍ଷେପତଃ ପ୍ରୋକ୍ତଃ ସହ୍ଯାଦୀନାଂ ସମୁଦ୍ଭଵଃ ଯଃ ପଠେଚ୍ଛୃଣୁଯାଦ୍ଵାପି ଶ୍ରାଵଯେଦ୍ଵା ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାନ୍

ଏଭଳି ସଂକ୍ଷେପରେ ସହ୍ୟାଦି ପର୍ବତମାନଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି କଥା କୁହାଯାଇଛି; ଯେଉଁଠି ଏହି କଥା ପଢ଼େ, ଶୁଣେ କିମ୍ବା ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରବଣ କରାଏ,

ସ ଯାତି ବ୍ରହ୍ମସାଯୁଜ୍ଯଂ ପ୍ରସାଦାତ୍ପରମେଷ୍ଠିନଃ କଥଂ ଲିଙ୍ଗମଭୂଲ୍ଲିଙ୍ଗେ ସମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯଃ ସ ଶଙ୍କରଃ

ସେ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ କୃପାରେ ବ୍ରହ୍ମା ସାୟୁଜ୍ୟ ପାଇଥାଏ; କିପରି ଲିଙ୍ଗ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଲିଙ୍ଗରେ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ କିପରି ପୂଜିବା?

କିଂ ଲିଙ୍ଗଂ କସ୍ ତଥା ଲିଙ୍ଗୀ ସୂତ ଵକ୍ତୁମିହାର୍ହସି ଏଵଂ ଦେଵାଶ୍ ଚ ଋଷଯଃ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ପିତାମହମ୍

ଲିଙ୍ଗ କଣ, ଏବଂ ଲିଙ୍ଗୀ କିଏ? ସୂତ, ତୁମେ ଏଠାରେ କହିବା ଉଚିତ; ଏପରି ଦେବତାମାନେ ଓ ଋଷିମାନେ ପିତାମହଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି,

ଅପୃଚ୍ଛନ୍ ଭଗଵଂଲ୍ଲିଙ୍ଗଂ କଥମାସୀଦିତି ସ୍ଵଯମ୍ ଲିଙ୍ଗେ ମହେଶ୍ଵରୋ ରୁଦ୍ରଃ ସମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯଃ କଥଂ ତ୍ଵିତି

ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, 'ଭଗବାନ, ଲିଙ୍ଗ କିପରି ହେଲା?' ଲିଙ୍ଗରେ ମହେଶ୍ୱର ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ କିପରି ପୂଜିବା?