ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ତ୍ରଯସ୍ତ୍ରିଂଶତ୍ସୁରାନେଵଂ ଵିନିହତ୍ଯାପ୍ରଯତ୍ନତଃ ତ୍ରଯଶ୍ ଚ ତ୍ରିଶତଂ ତେଷାଂ ତ୍ରିସାହସ୍ରଂ ଚ ଲୀଲଯା

ଏଭଳି, ସହଜରେ ସେ ତିରିଶିଏ ଦେବତା, ତିନି ଶତ ଓ ତିନି ହଜାର ଦେବତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମାରିଦେଲେ।

ତ୍ରଯଂ ଚୈଵ ସୁରେନ୍ଦ୍ରାଣାଂ ଜଘାନ ଚ ମୁନୀଶ୍ଵରାନ୍ ଅନ୍ଯାଂଶ୍ ଚ ଦେଵାନ୍ ଦେଵୋ ଽସୌ ସର୍ଵାନ୍ଯୁଦ୍ଧାଯ ସଂସ୍ଥିତାନ୍

ସେ ତିନି ଦେବେଶ୍ୱର, ମୁନିଶ୍ୱରମାନେ ଓ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିବା ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ମାରିଦେଲେ।

ଜଘାନ ଭଗଵାନ୍ ରୁଦ୍ରଃ ଖଡ୍ଗମୁଷ୍ଟ୍ଯାଦିସାଯକୈଃ ଅଥ ଵିଷ୍ଣୁର୍ମହାତେଜାଶ୍ ଚକ୍ରମ୍ ଉଦ୍ଯମ୍ଯ ମୂର୍ଛିତଃ

ଭଗବାନ ରୁଦ୍ର ତଳୱାର, ମୁଷ୍ଟି ଓ ବାଣ ଦେଇ ଆଘାତ କଲେ; ତାପରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବିଷ୍ଣୁ ଚକ୍ର ଉଠାଇ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ।

ଯୁଯୋଧ ଭଗଵାଂସ୍ତେନ ରୁଦ୍ରେଣ ସହ ମାଧଵଃ ତଯୋଃ ସମଭଵଦ୍ଯୁଦ୍ଧଂ ସୁଘୋରଂ ରୋମହର୍ଷଣମ୍

ମାଧବ ଭଗବାନ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ; ଦୁଇଁଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଓ ରୋମାଞ୍ଚକର ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।

ଵିଷ୍ଣୋର୍ଯୋଗବଲାତ୍ତସ୍ଯ ଦିଵ୍ଯଦେହାଃ ସୁଦାରୁଣାଃ

ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଯୋଗଶକ୍ତିରେ ଅନେକ ଭୟଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ଦେହ ଦେଖାଦେଲା।

ଶଙ୍ଖଚକ୍ରଗଦାହସ୍ତା ଅସଂଖ୍ଯାତାଶ୍ ଚ ଜଜ୍ଞିରେ ତାନ୍ସର୍ଵାନପି ଦେଵୋ ଽସୌ ନାରାଯଣସମପ୍ରଭାନ୍

ଶଂଖ, ଚକ୍ର ଓ ଗଦା ଧରିଥିବା ଅସଂଖ୍ୟ ଦେହ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ନାରାୟଣଙ୍କ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଥିଲେ।

ନିହତ୍ଯ ଗଦଯା ଵିଷ୍ଣୁଂ ତାଡଯାମାସ ମୂର୍ଧନି ତତଶ୍ଚୋରସି ତଂ ଦେଵଂ ଲୀଲଯୈଵ ରଣାଜିରେ

ଏହିଯୁଦ୍ଧ ମାଝରେ ଦେବତା ତାଙ୍କର ଗଦାରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ମୁଣ୍ଡରେ ଆଘାତ କଲେ, ପୁନି ଖେଳ କରିବା ପରି ଛାତିରେ ଆଘାତ କଲେ।

ପପାତ ଚ ତଦା ଭୂମୌ ଵିସଂଜ୍ଞଃ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ ପୁନରୁତ୍ଥାଯ ତଂ ହନ୍ତୁଂ ଚକ୍ରମୁଦ୍ଯମ୍ଯ ସ ପ୍ରଭୁଃ

ସେଇ ସମୟରେ ପରମ ପୁରୁଷ ଭୂମିରେ ଅଚେତନ ହୋଇ ପଡ଼ିଲେ; ପୁଣି ଉଠି, ସେ ପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କୁ ମାରିବା ପାଇଁ ଚକ୍ର ଉଠାଇଲେ।

କ୍ରୋଧରକ୍ତେକ୍ଷଣଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ ଅତିଷ୍ଠତ୍ ପୁରୁଷର୍ଷଭଃ ତସ୍ଯ ଚକ୍ରଂ ଚ ଯଦ୍ରୌଦ୍ରଂ କାଲାଦିତ୍ଯସମପ୍ରଭମ୍

କ୍ରୋଧରେ ଲାଲ ଆଖି ସହିତ ଶ୍ରୀମାନ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଦଢ଼ି ରହିଲେ; ତାଙ୍କର ଭୟଙ୍କର ଚକ୍ର କାଳସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଥିଲା।

ଵ୍ଯଷ୍ଟମ୍ଭଯଦ୍ ଅଦୀନାତ୍ମା କରସ୍ଥଂ ନ ଚଚାଲ ସଃ ଅତିଷ୍ଠତ୍ ସ୍ତମ୍ଭିତସ୍ତେନ ଶୃଙ୍ଗଵାନିଵ ନିଶ୍ଚଲଃ

ଅଭୟ ମନ ଥିବା ସେ ତାଙ୍କ ହାତରେ ଥିବା ଚକ୍ରକୁ ବନ୍ଦ କରିଦେଲେ; ଚକ୍ର ଚଳିଲା ନାହିଁ, ସେ ଏଭଳି ଅଡ଼ି ରହିଲେ, ଯେପରି ଶିଖର ଥିବା ପାହାଡ଼।

ତ୍ରିଭିଶ୍ ଚ ଧର୍ଷିତଂ ଶାର୍ଙ୍ଗଂ ତ୍ରିଧାଭୂତଂ ପ୍ରଭୋସ୍ତଦା ଶାର୍ଙ୍ଗକୋଟିପ୍ରସଙ୍ଗାଦ୍ ଵୈ ଚିଛେଦ ଚ ଶିରଃ ପ୍ରଭୋଃ

ତାପରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଶାର୍ଙ୍ଗ ଧନୁଷ ତିନି ଠାରେ ଭାଙ୍ଗିଗଲା; ଶାର୍ଙ୍ଗ ର ଟିପର ଝଟକାରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ କଟିଗଲା।

ଛିନ୍ନଂ ଚ ନିପପାତାସୁ ଶିରସ୍ତସ୍ଯ ରସାତଲେ ଵାଯୁନା ପ୍ରେରିତଂ ଚୈଵ ପ୍ରାଣଜେନ ପିନାକିନା

କଟାଯାଇଥିବା ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ବାୟୁରେ ଚାଲି ତଳପାତାଳକୁ ପଡ଼ିଗଲା, ପିନାକୀନ୍କ ପ୍ରଭାବରେ ଏହା ହେଲା।

ପ୍ରଵିଵେଶ ତଦା ଚୈଵ ତଦୀଯାହଵନୀଯକମ୍ ତତ୍ ପ୍ରତିଧ୍ଵସ୍ତକଲଶଂ ଭଗ୍ନଯୂପଂ ସତୋରଣମ୍

ସେ ସମୟରେ ଏହା ତାଙ୍କର ହବନ କୁଣ୍ଡରେ ପ୍ରବେଶ କଲା, ଯାହାର କଳଶ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିଲା, ଯୂପ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିଲା ଓ ଦ୍ୱାର ଲୁଟିଯାଇଥିଲା।

ପ୍ରଦୀପିତମହାଶାଲଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଯଜ୍ଞୋ ଽପି ଦୁଦ୍ରୁଵେ ତଂ ତଦା ମୃଗରୂପେଣ ଧାଵନ୍ତଂ ଗଗନଂ ପ୍ରତି

ବଡ଼ ଯଜ୍ଞ ଶାଳା ଜ୍ୱଳିଉଥିବା ଦେଖି, ଯଜ୍ଞ ମଧ୍ୟ ମୃଗ ଆକାର ନେଇ ଆକାଶକୁ ଦୌଡ଼ିଗଲା।

ଵୀରଭଦ୍ରଃ ସମାଧାଯ ଵିଶିରସ୍କମଥାକରୋତ୍ ତତଃ ପ୍ରଜାପତିଂ ଧର୍ମଂ କଶ୍ଯପଂ ଚ ଜଗଦ୍ଗୁରୁମ୍

ବୀରଭଦ୍ର ତାଙ୍କୁ ଧରି ମୁଣ୍ଡ ବିହୀନ କରିଦେଲେ; ପରେ ପ୍ରଜାପତି ଧର୍ମ ଓ କଶ୍ୟପ, ଯିଏ ସମସ୍ତଙ୍କ ଗୁରୁ, ସେମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଆଘାତ କଲେ।

ଅରିଷ୍ଟନେମିନଂ ଵୀରୋ ବହୁପୁତ୍ରଂ ମୁନୀଶ୍ଵରମ୍ ମୁନିମ୍ ଅଙ୍ଗିରସଂ ଚୈଵ କୃଷ୍ଣାଶ୍ଵଂ ଚ ମହାବଲଃ

ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୀର ଅରିଷ୍ଟନେମି, ଅନେକ ପୁଅର ମାଳିକ, ମୁନି ଅଙ୍ଗିରାସ ଓ କୃଷ୍ଣାଶ୍ୱଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଆଘାତ କଲେ।

ଜଘାନ ମୂର୍ଧ୍ନି ପାଦେନ ଦକ୍ଷଂ ଚୈଵ ଯଶସ୍ଵିନମ୍ ଚିଛେଦ ଚ ଶିରସ୍ତସ୍ଯ ଦଦାହାଗ୍ନୌ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ

ସେ ଯଶସ୍ବୀ ଦକ୍ଷଙ୍କୁ ପାଦରେ ମୁଣ୍ଡରେ ଆଘାତ କଲେ, ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ କଟିଦେଲେ, ଓ ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏହାକୁ ଅଗ୍ନିରେ ପୁଡ଼ିଦେଲେ।

ସରସ୍ଵତ୍ଯାଶ୍ ଚ ନାସାଗ୍ରଂ ଦେଵମାତୁସ୍ତଥୈଵ ଚ ନିକୃତ୍ଯ କରଜାଗ୍ରେଣ ଵୀରଭଦ୍ରଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍

ବୀରଭଦ୍ର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ତାଙ୍କର ଆଙ୍ଗୁଠିର ଟିପରେ ସରସ୍ବତୀଙ୍କ ଓ ଦେବମାତାଙ୍କ ନାକର ଟିପ କଟିଦେଲେ।

ତସ୍ଥୌ ଶ୍ରିଯା ଵୃତୋ ମଧ୍ଯେ ପ୍ରେତସ୍ଥାନେ ଯଥା ଭଵଃ ଏତସ୍ମିନ୍ନେଵ କାଲେ ତୁ ଭଗଵାନ୍ପଦ୍ମସଂଭଵଃ

ସେ ଶ୍ରୀରେ ଘିରିଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ଶ୍ମଶାନ ମଧ୍ୟରେ ଭବଙ୍କ ପରି ଦଢ଼ି ରହିଲେ; ସେଇ ସମୟରେ ପଦ୍ମରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଭଗବାନ ଦେଖାଦେଲେ।

ଭଦ୍ରମାହ ମହାତେଜାଃ ପ୍ରାର୍ଥଯନ୍ପ୍ରଣତଃ ପ୍ରଭୁଃ ଅଲଂ କ୍ରୋଧେନ ଵୈ ଭଦ୍ର ନଷ୍ଟାଶ୍ଚୈଵ ଦିଵୌକସଃ

ମହାତେଜସ୍ବୀ, ନମ୍ର ହୋଇ, ଶାନ୍ତିର ଉପଦେଶ ଦେଲେ: 'ବୀର, ଏତେ କ୍ରୋଧ ହେବା ଦରକାର ନାହିଁ; ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି।'

ପ୍ରସୀଦ କ୍ଷମ୍ଯତାଂ ସର୍ଵଂ ରୋମଜୈଃ ସହ ସୁଵ୍ରତ ସୋ ଽପି ଭଦ୍ରଃ ପ୍ରଭାଵେଣ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ପରମେଷ୍ଠିନଃ

'ଦୟା କର, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏବଂ ଲୋମରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବାମାନେ ସହିତ ମାଫ କର, ଓ ଧୃଢ଼ ନିଷ୍ଠା ଥିବା ବୀର।' ଏହିପରି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପ୍ରଭାବରେ ବୀରଭଦ୍ର ଶାନ୍ତ ହେଲେ।

ଶମଂ ଜଗାମ ଶନକୈଃ ଶାନ୍ତସ୍ତସ୍ଥୌ ତଦାଜ୍ଞଯା ଦେଵୋ ଽପି ତତ୍ର ଭଗଵାନ୍ ଅନ୍ତରିକ୍ଷେ ଵୃଷଧ୍ଵଜଃ

ଧୀରେ ଧୀରେ ଶାନ୍ତି ଫେରିଲା; ତାହାର ଆଜ୍ଞାରେ ଭଗବାନ ବୃଷଧ୍ୱଜ ମଧ୍ୟ ଆକାଶରେ ଶାନ୍ତ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ରହିଲେ।

ସଗଣଃ ସର୍ଵଦଃ ଶର୍ଵଃ ସର୍ଵଲୋକମହେଶ୍ଵରଃ ପ୍ରାର୍ଥିତଶ୍ଚୈଵ ଦେଵେନ ବ୍ରହ୍ମଣା ଭଗଵାନ୍ ଭଵଃ

ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦେଇଥିବା, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ମହାଶ୍ୱର ଶର୍ବ, ତାଙ୍କର ସଙ୍ଗୀମାନେ ସହିତ, ତେବେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭଳିଭଳି ଅନୁରୋଧିତ ହେଲେ।

ହତାନାଂ ଚ ତଦା ତେଷାଂ ପ୍ରଦଦୌ ପୂର୍ଵଵତ୍ତନୁମ୍ ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଚ ଶିରସ୍ତସ୍ଯ ଵିଷ୍ଣୋଶ୍ଚୈଵ ମହାତ୍ମନଃ

ସେ ସମୟରେ, ଯେଉଁମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କୁ ପୂର୍ବବତ୍ ଦେହ ଫେରାଇଦେଲେ; ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଓ ମହାତ୍ମା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ମଧ୍ୟ ଫେରାଇଦେଲେ।

ଦକ୍ଷସ୍ଯ ଚ ମୁନୀନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ତଥାନ୍ଯେଷାଂ ମହେଶ୍ଵରଃ ଵାଗୀଶ୍ଯାଶ୍ଚୈଵ ନାସାଗ୍ରଂ ଦେଵମାତୁସ୍ତଥୈଵ ଚ

ମହେଶ୍ୱର ଡକ୍ଷ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ, ଏବଂ ବାଗ୍ଦେବୀଙ୍କ ନାକର ଟିପ୍ ଓ ଦେବମାତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବବତ୍ ଫେରାଇଦେଲେ।

ନଷ୍ଟାନାଂ ଜୀଵିତଂ ଚୈଵ ଵରାଣି ଵିଵିଧାନି ଚ ଦକ୍ଷସ୍ଯ ଧ୍ଵସ୍ତଵକ୍ତ୍ରସ୍ଯ ଶିରସା ଭଗଵାନ୍ପ୍ରଭୁଃ

ଯେଉଁମାନେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କୁ ଜୀବନ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ; ଡକ୍ଷଙ୍କ ଭଙ୍ଗ ମୁହଁକୁ ଭଗବାନ ଏକ ମୁଣ୍ଡ ଦାନ କଲେ।

କଲ୍ପଯାମାସ ଵୈ ଵକ୍ତ୍ରଂ ଲୀଲଯା ଚ ମହାନ୍ ଭଵଃ ଦକ୍ଷୋ ଽପି ଲବ୍ଧସଂଜ୍ଞଶ୍ ଚ ସମୁତ୍ଥାଯ କୃତାଞ୍ଜଲିଃ

ମହାନ ଭବ ଲୀଳାଭାବେ ଡକ୍ଷଙ୍କୁ ଏକ ମୁହଁ ତିଆରି କରିଦେଲେ; ଡକ୍ଷ ସଚେତନ ହୋଇ, ହାତ ଜୋଡି ଉଠିବାକୁ ଲାଗିଲେ।

ତୁଷ୍ଟାଵ ଦେଵଦେଵେଶଂ ଶଙ୍କରଂ ଵୃଷଭଧ୍ଵଜମ୍ ସ୍ତୁତସ୍ତେନ ମହାତେଜାଃ ପ୍ରଦାଯ ଵିଵିଧାନ୍ଵରାନ୍

ସେ ଡକ୍ଷ ଦେବଦେବ ଶଙ୍କର, ବୃଷଧ୍ୱଜଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ; ତାଙ୍କ ସ୍ତୁତିରେ, ମହାତେଜସ୍ବୀ ଭଗବାନ ବିଭିନ୍ନ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ।

ଗାଣପତ୍ଯଂ ଦଦୌ ତସ୍ମୈ ଦକ୍ଷାଯାକ୍ଲିଷ୍ଟକର୍ମଣେ ଦେଵାଶ୍ ଚ ସର୍ଵେ ଦେଵେଶଂ ତୁଷ୍ଟୁଵୁଃ ପରମେଶ୍ଵରମ୍

ଡକ୍ଷଙ୍କ ନିର୍ମଳ କର୍ମ ପାଇଁ, ସେଉଁଠି ତାଙ୍କୁ ଗଣପତି ଅଧିକାର ଦେଲେ; ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।