ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ନିଯୋଗାଦ୍ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ସାଧ୍ଵୀଂ ପ୍ରଦାସ୍ଯସି ମମୈଵ ତାମ୍ ମତ୍ସଂବନ୍ଧୀ ଚ ଲୋକାନାଂ ମଧ୍ଯେ ପୂଜ୍ଯୋ ଭଵିଷ୍ଯସି

ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଆଦେଶରେ, ସେ ସଦ୍ଗୁଣବତୀକୁ ତୁମେ ମୋତେ ଦେବେ; ଏଭଳି ମୋ ସହ ସମ୍ପର୍କ ହେବା ପରେ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ପୂଜ୍ୟ ହେବେ।

ମାଂ ଦିଵ୍ଯେନ ଚ ଭାଵେନ ତଦାପ୍ରଭୃତି ଶଙ୍କରମ୍ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯସେ ଚ ପ୍ରସନ୍ନେନ ମିତ୍ରଭୂତମିଵାତ୍ମନା

ସେ ସମୟରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ମୁଁ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ଦିବ୍ୟ ରୂପରେ, ଦୟାଳୁ ଏବଂ ମିତ୍ରସ୍ୱଭାବରେ, ନିଜ ପରି ଦେଖିପାରିବ।

ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵାନ୍ତର୍ଦଧେ ରୁଦ୍ରୋ ଭଗଵାନ୍ନୀଲଲୋହିତଃ ଜନାର୍ଦନୋ ଽପି ଭଗଵାନ୍ ଦେଵାନାମପି ସଂନିଧୌ

ଏପରି କହି, ନୀଳ ଓ ଲାଲ ରଙ୍ଗର ଭଗବାନ ରୁଦ୍ର ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ; ଏବଂ ଭଗବାନ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ମଧ୍ୟ, ଦେବମାନେ ଥିବା ସମୟରେ,

ଅଯାଚତ ମହାଦେଵଂ ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ମୁନିଭିଃ ସମମ୍ ମଯା ପ୍ରୋକ୍ତଂ ସ୍ତଵଂ ଦିଵ୍ଯଂ ପଦ୍ମଯୋନେ ସୁଶୋଭନମ୍

ମୁନିମାନେ ସହିତ, ସେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ ଯେ, ମୁଁ ଯେଉଁ ଦିବ୍ୟ ଓ ଶୁଭ ଷ୍ଟୋତ୍ର ପଦ୍ମଯୋନିଙ୍କ ପାଇଁ କହିଛି, ତାହା ଦିଅନ୍ତୁ।

ଯଃ ପଠେଚ୍ଛୃଣୁଯାଦ୍ଵାପି ଶ୍ରାଵଯେଦ୍ଵା ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାନ୍ ପ୍ରତିନାମ୍ନି ହିରଣ୍ଯସ୍ଯ ତତ୍ ତସ୍ଯ ଫଲମ୍ ଆପ୍ନୁଯାତ୍

ଯେଉଁଠି ଏହି ନାମଗୁଡ଼ିକୁ ପଢ଼େ, ଶୁଣେ କିମ୍ବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଦ୍ୱାରା ଶୁଣାଏ, ସେଉଁଠି ପ୍ରତ୍ୟେକ ନାମ ପାଇଁ ସୁନାର ଫଳ ମିଳେ।

ଅଶ୍ଵମେଧସହସ୍ରେଣ ଫଲଂ ଭଵତି ତସ୍ଯ ଵୈ ଘୃତାଦ୍ଯୈଃ ସ୍ନାପଯେଦ୍ରୁଦ୍ରଂ ସ୍ଥାଲ୍ଯା ଵୈ କଲଶୈଃ ଶୁଭୈଃ

ସେ ଲୋକ ଏହା ଦ୍ୱାରା ହଜାର ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଏ; ଏବଂ ଯଦି ସେ ଶୁଭ ପାତ୍ର କିମ୍ବା କଳଶରେ ଘିଅ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟରେ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଏ,

ନାମ୍ନାଂ ସହସ୍ରେଣାନେନ ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ଶିଵମୀଶ୍ଵରମ୍ ସୋ ଽପି ଯଜ୍ଞସହସ୍ରସ୍ଯ ଫଲଂ ଲବ୍ଧ୍ଵାସୁରେଶ୍ଵରୈଃ

ଏହି ହଜାର ନାମ ଦ୍ୱାରା ଶ୍ରଦ୍ଧାଭାବରେ ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ, ସେ ମଧ୍ୟ ଦାନବପତିମାନେ ପରି ହଜାର ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଏ।

ପୂଜ୍ଯୋ ଭଵତି ରୁଦ୍ରସ୍ଯ ପ୍ରୀତିର୍ଭଵତି ତସ୍ଯ ଵୈ ତଥାସ୍ତ୍ଵିତି ତଥା ପ୍ରାହ ପଦ୍ମଯୋନେର୍ଜନାର୍ଦନମ୍

ସେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପୂଜ୍ୟ ହୁଏ, ତାଙ୍କର କୃପା ମିଳେ; ଏଭଳି ପଦ୍ମଯୋନି ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ କହିଲେ।

ଜଗ୍ମତୁଃ ପ୍ରଣିପତ୍ଯୈନଂ ଦେଵଦେଵଂ ଜଗଦ୍ଗୁରୁମ୍ ତସ୍ମାନ୍ନାମ୍ନାଂ ସହସ୍ରେଣ ପୂଜଯେଦ୍ ଅନଘୋ ଦ୍ଵିଜାଃ

ସେମାନେ ଦେବଦେବ ଜଗତ୍‌ଗୁରୁଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ପଛେ ଚାଲିଗଲେ; ଏହିକାରଣରୁ, ହେ ନିର୍ମଳ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ହଜାର ନାମ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ଜପେନ୍ନାମ୍ନାଂ ସହସ୍ରଂ ଚ ସ ଯାତି ପରମାଂ ଗତିମ୍

ଯିଏ ଏହି ହଜାର ନାମ ଜପ କରେ, ସେ ପରମ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।

ସଂଭଵଃ ସୂଚିତୋ ଦେଵ୍ଯାସ୍ ତ୍ଵଯା ସୂତ ମହାମତେ ସଵିସ୍ତରଂ ଵଦସ୍ଵାଦ୍ଯ ସତୀତ୍ଵେ ଚ ଯଥାତଥମ୍

ହେ ମହାବୁଦ୍ଧି ସୂତ, ତୁମେ ଦେବୀଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ବିଷୟରେ ସୂଚନା ଦେଇଛ; ଏବେ ତାଙ୍କର ସତୀ ରୂପରେ ଯେପରି ଘଟିଥିଲା, ସେଥିରେ ସବୁ ଠିକ୍ ଠିକ୍ ଭାବେ ବିସ୍ତାରରେ କହ।

ମେନାଜତ୍ଵଂ ମହାଦେଵ୍ଯା ଦକ୍ଷଯଜ୍ଞଵିମର୍ଦନମ୍ ଵିଷ୍ଣୁନା ଚ କଥଂ ଦତ୍ତା ଦେଵଦେଵାଯ ଶଂଭଵେ

ମେନା କିପରି ମହାଦେବୀ ହେଲେ, ଦକ୍ଷଙ୍କ ଯଜ୍ଞ କିପରି ଭଙ୍ଗ ହେଲା, ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁ କିପରି ତାଙ୍କୁ ଦେବଦେବ ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ଦେଲେ?

କଲ୍ଯାଣଂ ଵା କଥଂ ତସ୍ଯ ଵକ୍ତୁମର୍ହସି ସାଂପ୍ରତମ୍ ତେଷାଂ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସୂତଃ ପୌରାଣିକୋତ୍ତମଃ

ତାଙ୍କର ଶୁଭତା କିପରି ଆସିଲା? ଏହିକଥା ଏବେ କହିବା ଉଚିତ। ସେମାନଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ପୁରାଣ ପାଣ୍ଡିତ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୂତ କହିଲେ,

ସଂଭଵଂ ଚ ମହାଦେଵ୍ଯାଃ ପ୍ରାହ ତେଷାଂ ମହାତ୍ମନାମ୍ ବ୍ରହ୍ମଣା କଥିତଂ ପୂର୍ଵଂ ଦଣ୍ଡିନେ ତତ୍ ସୁଵିସ୍ତରମ୍

ସେ ମହାତ୍ମାମାନେ ପାଇଁ ମହାଦେବୀଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ବିଷୟରେ, ପୂର୍ବରୁ ବ୍ରହ୍ମା ଯେପରି ଦଣ୍ଡିନିଙ୍କୁ କହିଥିଲେ, ସେହିପରି ସବୁ ଭଲଭାବେ ଏଠାରେ କହିଲେ।

ଯୁଷ୍ମାଭିର୍ ଵୈ କୁମାରାଯ ତେନ ଵ୍ଯାସାଯ ଧୀମତେ ତସ୍ମାଦହମୁପଶ୍ରୁତ୍ଯ ପ୍ରଵଦାମି ସୁଵିସ୍ତରମ୍

ତୁମେ ଏହି କଥା କୁମାରଙ୍କୁ, ସେ ମଧ୍ୟ ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟାସଙ୍କୁ କହିଥିଲେ; ଏହିପରି ମୁଁ ଶୁଣିଥିବାରୁ, ଏବେ ସବୁ ଭଲଭାବେ କହୁଛି।

ଵଚନାଦ୍ଵୋ ମହାଭାଗାଃ ପ୍ରଣମ୍ଯୋମାଂ ତଥା ଭଵମ୍ ସା ଭଗାଖ୍ଯା ଜଗଦ୍ଧାତ୍ରୀ ଲିଙ୍ଗମୂର୍ତେସ୍ତ୍ରିଵେଦିକା

ତୁମେ ଯେପରି ଆଦେଶ ଦେଲ, ହେ ଶୁଭଭାଗ୍ୟଶାଳୀମାନେ, ମୁଁ ଉମା ଓ ଭବଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରୁଛି; ସେ, ଭଗା ନାମରେ ପରିଚିତ, ସମସ୍ତ ଜଗତ୍‌ର ଧାରଣକାରୀ, ଲିଙ୍ଗ ରୂପର ତିନି ଭାଗର ବେଦି।

ଲିଙ୍ଗସ୍ତୁ ଭଗଵାନ୍ଦ୍ଵାଭ୍ଯାଂ ଜଗତ୍ସୃଷ୍ଟିର୍ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ ଲିଙ୍ଗମୂର୍ତିଃ ଶିଵୋ ଜ୍ଯୋତିସ୍ ତମସଶ୍ଚୋପରି ସ୍ଥିତଃ

ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଲିଙ୍ଗ ଏବଂ ଏହି ଦୁଇଜଣ ସହିତ, ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ମୂଳ; ଶିବ ଲିଙ୍ଗ ରୂପରେ ଅନ୍ଧକାର ଉପରେ ଥିବା ଆଲୋକ।

ଲିଙ୍ଗଵେଦିସମାଯୋଗାଦ୍ ଅର୍ଧନାରୀଶ୍ଵରୋଭଵତ୍ ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ଵିଦଧେ ଦେଵମ୍ ଅଗ୍ରେ ପୁତ୍ରଂ ଚତୁର୍ମୁଖମ୍

ଲିଙ୍ଗ ଓ ବେଦିର ଏକତ୍ରତାରୁ ଅର୍ଧନାରୀଶ୍ୱରଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ହେଲା; ସେ ପ୍ରଥମେ ଚାରିମୁଖ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ, ତାଙ୍କର ପୁଅକୁ, ସୃଷ୍ଟି କଲେ।

ପ୍ରାହିଣୋତି ସ୍ମ ତସ୍ଯୈଵ ଜ୍ଞାନଂ ଜ୍ଞାନମଯୋ ହରଃ ଵିଶ୍ଵାଧିକୋ ଽସୌ ଭଗଵାନ୍ ଅର୍ଧନାରୀଶ୍ଵରୋ ଵିଭୁଃ

ଜ୍ଞାନମୟ ହରା ତାଙ୍କୁ ଜ୍ଞାନ ଦେଲେ; ସେ ଭଗବାନ୍ ଅର୍ଧନାରୀଶ୍ୱର, ସମସ୍ତ ଜଗତ୍‌ରୁ ଉଚ୍ଚ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ପ୍ରଭୁ।

ହିରଣ୍ଯଗର୍ଭଂ ତଂ ଦେଵୋ ଜାଯମାନମପଶ୍ଯତ ସୋ ଽପି ରୁଦ୍ରଂ ମହାଦେଵଂ ବ୍ରହ୍ମାପଶ୍ଯତ ଶଙ୍କରମ୍

ଦେବତା ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ନେଉଥିବା ଦେଖିଲେ; ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମା ମହାଦେବ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।

ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସଂସ୍ଥିତଂ ଦେଵମ୍ ଅର୍ଧନାରୀଶ୍ଵରଂ ପ୍ରଭୁମ୍ ତୁଷ୍ଟାଵ ଵାଗ୍ଭିର୍ ଇଷ୍ଟାଭିର୍ ଵରଦଂ ଵାରିଜୋଦ୍ଭଵଃ

ଅର୍ଧନାରୀଶ୍ୱର ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସ୍ଥିର ଦେଖି, ପଦ୍ମରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ବ୍ରହ୍ମା ଇଚ୍ଛିତ ଶବ୍ଦରେ, ଦାନକର୍ତ୍ତା ବୋଲି, ସେଠାରେ ସ୍ତୁତି କଲେ।

ଵିଭଜସ୍ଵେତି ଵିଶ୍ଵେଶଂ ଵିଶ୍ଵାତ୍ମାନମଜୋ ଵିଭୁଃ ସସର୍ଜ ଦେଵୀଂ ଵାମାଙ୍ଗାତ୍ ପତ୍ନୀଂ ଚୈଵାତ୍ମନଃ ସମାମ୍

ଅଜ ଓ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱର କହିଲେ, 'ତୁମେ ଆପଣକୁ ବିଭାଜିତ କର'; ତେଣୁ ସେ ତାଙ୍କର ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱରୁ ନିଜ ସମାନ ଜନନୀ, ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।

ଶ୍ରଦ୍ଧା ହ୍ଯସ୍ଯ ଶୁଭା ପତ୍ନୀ ତତଃ ପୁଂସଃ ପୁରାତନୀ ସୈଵାଜ୍ଞଯା ଵିଭୋର୍ଦେଵୀ ଦକ୍ଷପୁତ୍ରୀ ବଭୂଵ ହ

ଶ୍ରଦ୍ଧା ହେଉଛନ୍ତି ତାଙ୍କର ଶୁଭ ପତ୍ନୀ, ପୁରୁଣା ସହଧର୍ମିଣୀ; ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ସେ ଦେବୀ ଡକ୍ଷଙ୍କ ଝିଅ ହେଲେ।

ସତୀସଂଜ୍ଞା ତଦା ସା ଵୈ ରୁଦ୍ରମେଵାଶ୍ରିତା ପତିମ୍ ଦକ୍ଷଂ ଵିନିନ୍ଦ୍ଯ କାଲେନ ଦେଵୀ ମୈନା ହ୍ଯଭୂତ୍ପୁନଃ

ସେ ସମୟରେ 'ସତୀ' ନାମରେ, ସେ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଏକମାତ୍ର ପତି ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କଲେ; ଡକ୍ଷଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରି, ଅନ୍ତେ ଦେବୀ ପୁନି ମେନାଙ୍କ ଝିଅ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲେ।

ନାରଦସ୍ଯୈଵ ଦକ୍ଷୋ ଽପି ଶାପାଦେଵଂ ଵିନିନ୍ଦ୍ଯ ଚ ଅଵଜ୍ଞାଦୁର୍ମଦୋ ଦକ୍ଷୋ ଦେଵଦେଵମୁମାପତିମ୍

ନାରଦଙ୍କ ଶାପରେ ଡକ୍ଷ ମଧ୍ୟ ଅହଂକାର ଓ ଅବମାନନାରେ ଦେବଦେବୀ ଉମାପତିଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କଲେ।

ଅନାଦୃତ୍ଯ କୃତିଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ସତୀ ଦକ୍ଷେଣ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ଭସ୍ମୀକୃତ୍ଵାତ୍ମନୋ ଦେହଂ ଯୋଗମାର୍ଗେଣ ସା ପୁନଃ

ଡକ୍ଷଙ୍କ ଅବମାନ ଜାଣି, ସତୀ ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଯୋଗମାର୍ଗରେ ନିଜ ଶରୀରକୁ ଭସ୍ମ କରିଦେଲେ।

ବଭୂଵ ପାର୍ଵତୀ ଦେଵୀ ତପସା ଚ ଗିରେଃ ପ୍ରଭୋଃ ଜ୍ଞାତ୍ଵୈତଦ୍ଭଗଵାନ୍ ଭର୍ଗୋ ଦଦାହ ରୁଷିତଃ ପ୍ରଭୁଃ

ପାହାଡ଼ର ପ୍ରଭୁଙ୍କ ତପସ୍ୟାରେ ଦେବୀ ପାର୍ବତୀ ହେଲେ; ଏହି କଥା ଜାଣି, ଭଗବାନ୍ ଭର୍ଗ, କ୍ରୋଧରେ, ଯଜ୍ଞକୁ ଦାହ କଲେ।

ଦକ୍ଷସ୍ଯ ଵିପୁଲଂ ଯଜ୍ଞଂ ଚ୍ଯାଵନେର୍ ଵଚନାଦପି ଚ୍ଯଵନସ୍ଯ ସୁତୋ ଧୀମାନ୍ ଦଧୀଚ ଇତି ଵିଶ୍ରୁତଃ

ଚ୍ୟବନଙ୍କ ଉପଦେଶରେ ଡକ୍ଷଙ୍କ ବଡ଼ ଯଜ୍ଞ ଧ୍ୱଂସ ହେଲା; ଚ୍ୟବନଙ୍କ ପୁଅ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଧୀମାନ୍ ଦଧୀଚି, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟରେ ଥିଲେ।

ଵିଜିତ୍ଯ ଵିଷ୍ଣୁଂ ସମରେ ପ୍ରସାଦାତ୍ ତ୍ର୍ଯଂବକସ୍ଯ ଚ ଵିଷ୍ଣୁନା ଲୋକପାଲାଂଶ୍ ଚ ଶଶାପ ଚ ମୁନୀଶ୍ଵରଃ

ତ୍ରୟମ୍ବକଙ୍କ କୃପାରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଜିତି, ମୁନିଶ୍ୱର ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଲୋକପାଳମାନେଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଲେ।