ଵଡଵାଯା ମୁଖଂ ଭଗ୍ନଂ ଗୃହୀତ୍ଵା ଵୈ କରେଣ ତୁ ତତ୍କ୍ଷଣାଦେଵ ସକଲଂ ଚୈକାର୍ଣଵମଭୂଦିଦମ୍
'ବଡ଼ ଅଗ୍ନିର ମୁଖକୁ ମୋ ହାତରେ ଭାଙ୍ଗି ଧରିଥିଲି, ଏହି କାରଣରୁ ତୁରନ୍ତ ସମସ୍ତ ଏକ ମହାସମୁଦ୍ରରେ ପରିଣତ ହୋଇଗଲା।'
ଐରାଵତାଦଯୋ ନାଗାଃ କ୍ଷିପ୍ତାଃ ସିନ୍ଧୁଜଲୋପରି ସରଥୋ ଭଗଵାନିନ୍ଦ୍ରଃ କ୍ଷିପ୍ତଶ୍ ଚ ଶତଯୋଜନମ୍
'ଏଇରାବତ ଓ ଅନ୍ୟ ହାତୀମାନେ ସମୁଦ୍ର ଜଳ ଉପରେ ଛାଡ଼ିଦିଆଯାଇଥିଲେ, ଏବଂ ଭଗବାନ୍ ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କ ରଥ ସହିତ ଶତ ଯୋଜନ ଦୂରକୁ ଛାଡ଼ିଦିଆଯାଇଥିଲେ।'
ଗରୁଡୋ ଽପି ମଯା ବଦ୍ଧୋ ନାଗପାଶେନ ଵିଷ୍ଣୁନା ଉର୍ଵଶ୍ଯାଦ୍ଯା ମଯା ନୀତା ନାର୍ଯଃ କାରାଗୃହାନ୍ତରମ୍
ମୁଁ ଗରୁଡ଼ଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନାଗପାଶରେ ବାନ୍ଧିଥିଲି, ହେ ବିଷ୍ଣୁ; ଉର୍ବଶୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମହିଳାମାନେକୁ ମୁଁ ଅନ୍ୟ କାରାଗାରକୁ ନେଇଯାଇଥିଲି।
କଥଂଚିଲ୍ଲବ୍ଧଵାନ୍ ଶକ୍ରଃ ଶଚୀମେକାଂ ପ୍ରଣମ୍ଯ ମାମ୍ ମାଂ ନ ଜାନାସି ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରଂ ଜଲନ୍ଧରମୁମାପତେ
କିଛିପରି ଇନ୍ଦ୍ର ମୋ ପାଖରେ ଶିର ନମାଇ ମାତ୍ର ଏକମାତ୍ର ଶଚୀକୁ ଫେରାଇ ପାଇଲେ। ମୋତେ ଚିହ୍ନିପାରୁନାହାଁ, ହେ ଦେତ୍ୟନାୟକ, ମୁଁ ହେଉଛି ଜଲନ୍ଧର, ହେ ଉମାଙ୍କ ପତି।
ଏଵମୁକ୍ତୋ ମହାଦେଵଃ ପ୍ରାଦହଦ୍ଵୈ ରଥଂ ତଦା ତସ୍ଯ ନେତ୍ରାଗ୍ନିଭାଗୈକକଲାର୍ଧାର୍ଧେନ ଚାକୁଲମ୍
ଏପରି କଥା ଶୁଣି ମହାଦେବ ତାଙ୍କ ଚକ୍ଷୁର ଅଗ୍ନିର ଏକ ଅଂଶରେ ଏକ ରଥ ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ଯାହା ଭୟଭୀତ ହୋଇଯାଇଥିଲା।
ଦୈତ୍ଯାନାମତୁଲବଲୈର୍ହଯୈଶ୍ ଚ ନାଗୈର୍ ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରାସ୍ ତ୍ରିପୁରରିପୋର୍ ନିରୀକ୍ଷଣେନ ନାଗାଦ୍ ଵୈଶସମ୍ ଅନୁସଂଵୃତଶ୍ ଚ ନାଗୈର୍ ଦେଵେଶଂ ଵଚନମୁଵାଚ ଚାଲ୍ପବୁଦ୍ଧିଃ
ଦେତ୍ୟମାନେଙ୍କର ଅପୂର୍ବ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଘୋଡ଼ା, ହାତୀ ଓ ସାପମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘିରିଥିବା ଦେତ୍ୟନାୟକ, ତ୍ରିପୁର ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦେଖି, ଦେବମାନେଙ୍କ ନାଥଙ୍କୁ ଅବୁଝ ମନେ କହିଲେ।
କିଂ କାର୍ଯଂ ମମ ଯୁଧି ଦେଵଦୈତ୍ଯସଂଘୈର୍ ହନ୍ତୁଂ ଯତ୍ସକଲମିଦଂ କ୍ଷଣାତ୍ସମର୍ଥଃ ଯତ୍ତସ୍ମାଦ୍ଭଯମିହନାସ୍ତି ଯୋଦ୍ଧୁମ୍ ଈଶ ଵାଞ୍ଛୈଷା ଵିପୁଲତରା ନ ସଂଶଯୋ ଽତ୍ର
ମୋତେ ଦେବ ଓ ଦେତ୍ୟମାନେଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା କ'ଣ? ମୁଁ ଏହା ସବୁକୁ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ନଷ୍ଟ କରିପାରିବି। ତେଣୁ ଏଠାରେ ମୋ ପାଇଁ କୌଣସି ଭୟ ନାହିଁ, ହେ ଈଶ୍ୱର; ତଥାପି ଯୁଦ୍ଧ କରିବାର ଇଚ୍ଛା ବହୁତ ଅଧିକ — ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଵଂ ମମ ମଦନାରିଦକ୍ଷଶତ୍ରୋ ଯଜ୍ଞାରେ ତ୍ରିପୁରରିପୋ ମମୈଵ ଵୀରୈଃ ଭୂତେନ୍ଦ୍ରୈର୍ହରିଵଦନେନ ଦେଵସଂଘୈର୍ ଯୋଦ୍ଧୁଂ ତେ ବଲମିହ ଚାସ୍ତି ଚେଦ୍ଧି ତିଷ୍ଠ
ତେଣୁ, ହେ ମଦନ ଓ ଦକ୍ଷ ଶତ୍ରୁ, ଯଜ୍ଞ ଶତ୍ରୁ, ତ୍ରିପୁର ଶତ୍ରୁ, ଯଦି ତୁମେ ମୋର ନାୟକମାନେ, ଭୂତମାନେର ନାଥ, ହରି ଓ ଦେବମାନେ ସହିତ ମୋ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାର ଶକ୍ତି ଥାଏ, ତେବେ ଏଠାରେ ଦଢ଼ି ରୁହ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵାଥ ମହାଦେଵଂ ମହାଦେଵାରିନନ୍ଦନଃ ନ ଚଚାଲ ନ ସସ୍ମାର ନିହତାନ୍ବାନ୍ଧଵାନ୍ଯୁଧି
ଏପରି କହି ମହାଦେବଙ୍କୁ, ମହାଦେବ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ପୁଅ ନ ହଲେ ଚଳିଲେ, ନ ମନେପକାଇଲେ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୃତ ବନ୍ଧୁମାନେକୁ।
ଦୁର୍ମଦେନାଵିନୀତାତ୍ମା ଦୋର୍ଭ୍ଯାମାସ୍ଫୋଟ୍ଯ ଦୋର୍ବଲାତ୍ ସୁଦର୍ଶନାଖ୍ଯଂ ଯଚ୍ଚକ୍ରଂ ତେନ ହନ୍ତୁଂ ସମୁଦ୍ଯତଃ
ଅହଂକାର ଓ ଅନିୟମିତ ମନରେ, ସେ ଦୁର୍ବଳତାରେ ଦୁଇ ହାତ ଟିପିଲେ, ଏବଂ ସୁଦର୍ଶନ ନାମକ ଚକ୍ର ନେଇ ମାରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ।
ଦୁର୍ଧରେଣ ରଥାଙ୍ଗେନ କୃଚ୍ଛ୍ରେଣାପି ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ ସ୍ଥାପଯାମାସ ଵୈ ସ୍କନ୍ଧେ ଦ୍ଵିଧାଭୂତଶ୍ ଚ ତେନ ଵୈ
ବଡ଼ କଷ୍ଟରେ, ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ, ଅପରାଜିତ ରଥଚକ୍ର ଦ୍ୱାରା ସେ ଆଘାତ ପାଇଲେ ଏବଂ ତାହାରେ ଦୁଇ ଭାଗ ହୋଇ ତାଙ୍କ ଶିର ଉପରେ ଦଣ୍ଡାଇ ରହିଲେ।
କୁଲିଶେନ ଯଥା ଛିନ୍ନୋ ଦ୍ଵିଧା ଗିରିଵରୋ ଦ୍ଵିଜାଃ ପପାତ ଦୈତ୍ଯୋ ବଲଵାନ୍ ଅଞ୍ଜନାଦ୍ରିରିଵାପରଃ
ଯେପରି ଏକ ବଡ଼ ପାହାଡ଼ କୁଳିଶ ଦ୍ୱାରା ଦୁଇ ଭାଗ ହୋଇଯାଏ, ହେ ଦ୍ୱିଜ, ସେପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେତ୍ୟ ଅଞ୍ଜନାଦ୍ରି ପରି ପଡ଼ିଗଲେ।
ତସ୍ଯ ରକ୍ତେନ ରୌଦ୍ରେଣ ସମ୍ପୂର୍ଣମ୍ ଅଭଵତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ତଦ୍ରକ୍ତମଖିଲଂ ରୁଦ୍ରନିଯୋଗାନ୍ମାଂସମେଵ ଚ
ତାଙ୍କର ଭୟଙ୍କର ରକ୍ତ ଦ୍ୱାରା ମାଟି ତୁରନ୍ତ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଇଗଲା, ଏବଂ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ସେଇ ସମସ୍ତ ରକ୍ତ ଓ ମାଂସ ମାତ୍ର ମାଂସରେ ପରିଣତ ହେଲା।
ମହାରୌରଵମାସାଦ୍ଯ ରକ୍ତକୁଣ୍ଡମଭୂଦହୋ ଜଲନ୍ଧରଂ ହତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦେଵଗନ୍ଧର୍ଵପାର୍ଷଦାଃ
ବଡ଼ ଭୟଙ୍କର ରକ୍ତର କୁଣ୍ଡ ହେଲା — ହାୟ! ଜଲନ୍ଧରଙ୍କୁ ମୃତ ଦେଖି ଦେବ ଓ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଆନନ୍ଦ କରିଲେ।
ସିଂହନାଦଂ ମହତ୍କୃତ୍ଵା ସାଧୁ ଦେଵେତି ଚାବ୍ରୁଵନ୍ ଯଃ ପଠେଚ୍ଛୃଣୁଯାଦ୍ଵାପି ଜଲନ୍ଧରଵିମର୍ଦନମ୍
ସେମାନେ ବଡ଼ ସିଂହନାଦ କରି, 'ଶାବାଶ ଦେବ!' ବୋଲି କହିଲେ। ଯେଉଁଠି ଜଲନ୍ଧର ବିନାଶର କଥା ପଢ଼ିବେ କିମ୍ବା ଶୁଣିବେ—
ଶ୍ରାଵଯେଦ୍ଵା ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ଗାଣପତ୍ଯମଵାପ୍ନୁଯାତ୍
କିମ୍ବା ଯଥାଯଥିକ ଭାବରେ ଅନ୍ୟମାନେଠାରେ ଶ୍ରବଣ କରାଇବେ, ସେ ଗଣେଶଙ୍କ କୃପା ଲାଭ କରିବେ।
କଥଂ ଦେଵେନ ଵୈ ସୂତ ଦେଵଦେଵାନ୍ମହେଶ୍ଵରାତ୍ ସୁଦର୍ଶନାଖ୍ଯଂ ଵୈ ଲବ୍ଧଂ ଵକ୍ତୁମର୍ହସି ଵିଷ୍ଣୁନା
ବିଷ୍ଣୁ କିପରି ଦେବମାନେର ଦେବ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କଠାରୁ ସୁଦର୍ଶନ ନାମକ ଚକ୍ର ପାଇଥିଲେ? ହେ ସୂତ, ତୁମେ ଏହା କହିବାକୁ ଉଚିତ।
ଦେଵାନାମ୍ ଅସୁରେନ୍ଦ୍ରାଣାମ୍ ଅଭଵଚ୍ଚ ସୁଦାରୁଣଃ ସର୍ଵେଷାମେଵ ଭୂତାନାଂ ଵିନାଶକରଣୋ ମହାନ୍
ଦେବ ଓ ଦେତ୍ୟନାୟକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବଡ଼ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ଯାହା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ନାଶ ଆଣିଲା।
ତେ ଦେଵାଃ ଶକ୍ତିମୁଶଲୈଃ ସାଯକୈର୍ନତପର୍ଵଭିଃ ପ୍ରଭିଦ୍ଯମାନାଃ କୁନ୍ତୈଶ୍ ଚ ଦୁଦ୍ରୁଵୁର୍ଭଯଵିହ୍ଵଲାଃ
ଦେବମାନେ ଦେତ୍ୟମାନେଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର, ଗଦା, ବାଣ ଓ ବଣ୍ଡରେ ଆଘାତ ପାଇ ଭୟରେ ବିଭ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ ଭାଗିଗଲେ।
ପରାଜିତାସ୍ତଦା ଦେଵା ଦେଵଦେଵେଶ୍ଵରଂ ହରିମ୍ ପ୍ରଣେମୁସ୍ତଂ ସୁରେଶାନଂ ଶୋକସଂଵିଗ୍ନମାନସାଃ
ତାପରେ ହାରିଯାଇ, ଦୁଃଖରେ ବିହ୍ବଳ ହୃଦୟରେ, ଦେବମାନେ ଦେବମାନେର ନାଥ ଓ ଦେବମାନେର ଦେବ ହରିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ।
ତାନ୍ ସମୀକ୍ଷ୍ଯାଥ ଭଗଵାନ୍ ଦେଵଦେଵେଶ୍ଵରୋ ହରିଃ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ସ୍ଥିତାନ୍ଦେଵାନ୍ ଇଦଂ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍
ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖି, ଭଗବାନ ହରି, ଦେବମାନଙ୍କର ଠାକୁର, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ନମସ୍କାର କରି, ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଵତ୍ସାଃ କିମିତି ଵୈ ଦେଵାଶ୍ ଚ୍ଯୁତାଲଙ୍କାରଵିକ୍ରମାଃ ସମାଗତାଃ ସସଂତାପା ଵକ୍ତୁମର୍ହଥ ସୁଵ୍ରତାଃ
ପୁଆମାନେ, ଦେବମାନେ, ତୁମେ କାହିଁକି ତମର ଭୂଷଣ ଓ ପ୍ରଭାବ ହରାଇ, ଏଠାରେ ଏମିତି ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ଆସିଛ? ତୁମେ ସବୁଠି ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ଦୟାକରି କହ, କଣ ଘଟିଛି?
ତସ୍ଯ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତଥାଭୂତାଃ ସୁରୋତ୍ତମାଃ ପ୍ରଣମ୍ଯାହୁର୍ଯଥାଵୃତ୍ତଂ ଦେଵଦେଵାଯ ଵିଷ୍ଣଵେ
ଭଗବାନଙ୍କର ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବମାନେ ନମସ୍କାର କରି, ଦେବତାମାନଙ୍କର ଠାକୁର ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଘଟଣା କହିଦେଲେ।
ଭଗଵନ୍ଦେଵଦେଵେଶ ଵିଷ୍ଣୋ ଜିଷ୍ଣୋ ଜନାର୍ଦନ ଦାନଵୈଃ ପୀଡିତାଃ ସର୍ଵେ ଵଯଂ ଶରଣମାଗତାଃ
ହେ ଭଗବାନ, ଦେବମାନଙ୍କର ଠାକୁର, ବିଷ୍ଣୁ, ବିଜୟୀ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ଆମେ ସମସ୍ତେ ଦାନବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅତି ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ଆପଣଙ୍କ ଶରଣକୁ ଆସିଛୁ।
ତ୍ଵମେଵ ଦେଵଦେଵେଶ ଗତିର୍ନଃ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ତ୍ଵମେଵ ପରମାତ୍ମା ହି ତ୍ଵଂ ପିତା ଜଗତାମପି
ହେ ଦେବମାନଙ୍କର ଠାକୁର, ପୁରୁଷୋତ୍ତମ, ଆମର ଏକମାତ୍ର ଆଶ୍ରୟ ଆପଣ ହିଁ। ଆପଣ ହିଁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆତ୍ମା, ସମସ୍ତ ଜଗତର ପିତା।
ତ୍ଵମେଵ ଭର୍ତା ହର୍ତା ଚ ଭୋକ୍ତା ଦାତା ଜନାର୍ଦନ ହନ୍ତୁମର୍ହସି ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଵଂ ଦାନଵାନ୍ଦାନଵାର୍ଦନ
ହେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ଆପଣ ହିଁ ପାଳକ, ସଂହାରକ, ଭୋଗକର୍ତ୍ତା ଓ ଦାତା। ଏହି କାରଣରୁ, ଦାନବମାନେ ଉପରେ ଆପଣ ନିଶ୍ଚୟ ଦଣ୍ଡ ଦିଅନ୍ତୁ।
ଦୈତ୍ଯାଶ୍ ଚ ଵୈଷ୍ଣଵୈର୍ବ୍ରାହ୍ମୈ ରୌଦ୍ରୈର୍ଯାମ୍ଯୈଃ ସୁଦାରୁଣୈଃ କୌବେରୈଶ୍ଚୈଵ ସୌମ୍ଯୈଶ୍ ଚ ନୈରୃତ୍ଯୈର୍ଵାରୁଣୈର୍ଦୃଢୈଃ
ଦୈତ୍ୟମାନେ ବିଷ୍ଣୁ, ବ୍ରହ୍ମା, ରୁଦ୍ର, ଯମ, କୁବେର, ସୋମ, ନୈୃତି, ବାରୁଣ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶକ୍ତିମାନ୍ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ ଅଛନ୍ତି।
ଵାଯଵ୍ଯୈଶ୍ ଚ ତଥାଗ୍ନେଯୈର୍ ଐଶାନୈର୍ ଵାର୍ଷିକୈଃ ଶୁଭୈଃ ସୌରୈ ରୌଦ୍ରୈସ୍ ତଥା ଭୀମୈଃ କମ୍ପନୈର୍ ଜୃମ୍ଭଣୈର୍ ଦୃଢୈଃ
ଏହାସହିତ, ବାୟୁ, ଅଗ୍ନି, ଈଶାନ, ବର୍ଷା, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ରୁଦ୍ର, ଭୀମ, କମ୍ପ, ଜ୍ରିମ୍ଭ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶକ୍ତିମାନ୍ ଦେବତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ସୁରକ୍ଷିତ।
ଅଵଧ୍ଯା ଵରଲାଭାତ୍ତେ ସର୍ଵେ ଵାରିଜଲୋଚନ ସୂର୍ଯମଣ୍ଡଲସମ୍ଭୂତଂ ତ୍ଵଦୀଯଂ ଚକ୍ରମ୍ ଉଦ୍ଯତମ୍
ହେ କମଳନୟନ, ସମସ୍ତେ ଦୈତ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦରେ ଅଜୟ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି। ଆପଣଙ୍କ ସୂର୍ଯ୍ୟମଣ୍ଡଳରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଚକ୍ର ଉପରେ ଉଠିଛି।
କୁଣ୍ଠିତଂ ହି ଦଧୀଚେନ ଚ୍ଯାଵନେନ ଜଗଦ୍ଗୁରୋ ଦଣ୍ଡଂ ଶାର୍ଙ୍ଗଂ ତଵାସ୍ତ୍ରଂ ଚ ଲବ୍ଧଂ ଦୈତ୍ଯୈଃ ପ୍ରସାଦତଃ
କିନ୍ତୁ, ଦଧୀଚି ଓ ଚ୍ୟବନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହା ନିଷ୍ପ୍ରଭ ହୋଇଯାଇଛି, ହେ ଜଗତ୍ଗୁରୁ। ଆପଣଙ୍କ ଦଣ୍ଡ, ଶାର୍ଙ୍ଗଧନୁ ଓ ଅସ୍ତ୍ର ଦୈତ୍ୟମାନେ ଆଶୀର୍ବାଦରେ ପାଇଛନ୍ତି।