ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ଅତସ୍ତତ୍ର ପଠେଦ୍ଵିଦ୍ଵାଞ୍ ଛିଵଭକ୍ତୋ ଦୃଢଵ୍ରତଃ ଯଃ ପଠେଚ୍ଛୃଣୁଯାଦ୍ଵାପି ସ୍ତଵଂ ସର୍ଵମନୁତ୍ତମମ୍

ସେହି ସମୟରେ ଦୃଢ଼ ନିୟମରେ ଥିବା ଶିବଭକ୍ତ ଜ୍ଞାନୀ ଯେଉଁଠି ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ତବକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପଢେ କିମ୍ବା ଶୁଣେ—

ସ ରୁଦ୍ରତ୍ଵଂ ସମାସାଦ୍ଯ ରୁଦ୍ରସ୍ଯାନୁଚରୋ ଭଵେତ୍

ସେ ରୁଦ୍ରତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ କରି ରୁଦ୍ରଙ୍କର ସେବକ ହୁଏ।

ଜଲନ୍ଧରଂ ଜଟାମୌଲିଃ ପୁରା ଜମ୍ଭାରିଵିକ୍ରମମ୍ କଥଂ ଜଘାନ ଭଗଵାନ୍ ଭଗନେତ୍ରହରୋ ହରଃ

ଜଟାଧାରୀ, ଭଗଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ନଷ୍ଟ କରିଥିବା ହର, ପୂର୍ବେ କିପରି ଜମ୍ଭ ସମାନ ପ୍ରଭଳ ଜଲନ୍ଧରଙ୍କୁ ବଧ କଲେ?

ଵକ୍ତୁମର୍ହସି ଚାସ୍ମାକଂ ରୋମହର୍ଷଣ ସୁଵ୍ରତ ଜଲନ୍ଧର ଇତି ଖ୍ଯାତୋ ଜଲମଣ୍ଡଲସଂଭଵଃ

ହେ ରୋମହର୍ଷଣ, ତୁମେ ନିଶ୍ଚିତ ନିୟମରେ ଅଟୁଟ ଅଛ, ଆମକୁ ଜଳମଣ୍ଡଳରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଏବଂ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଜଲନ୍ଧର ବିଷୟରେ କହ।

ଆସୀଦନ୍ତକସଂକାଶସ୍ ତପସା ଲବ୍ଧଵିକ୍ରମଃ ତେନ ଦେଵାଃ ସଗନ୍ଧର୍ଵାଃ ସଯକ୍ଷୋରଗରାକ୍ଷସାଃ

ସେ ମୃତ୍ୟୁ ସମାନ ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତି ଲାଭ କରିଥିଲେ; ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ, ନାଗ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ—

ନିର୍ଜିତାଃ ସମରେ ସର୍ଵେ ବ୍ରହ୍ମା ଚ ଭଗଵାନଜଃ ଜିତ୍ଵୈଵ ଦେଵସଂଘାତଂ ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ଵୈ ଜଲନ୍ଧରଃ

ସମସ୍ତେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପରାଜିତ ହେଲେ, ଅଜନ୍ମା ଭଗବାନ ବ୍ରହ୍ମା ମଧ୍ୟ। ଦେବମାନଙ୍କ ଦଳକୁ ଜିତି, ଜଲନ୍ଧର ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବଶ କଲେ।

ଜଗାମ ଦେଵଦେଵେଶଂ ଵିଷ୍ଣୁଂ ଵିଶ୍ଵହରଂ ଗୁରୁମ୍ ତଯୋଃ ସମଭଵଦ୍ଯୁଦ୍ଧଂ ଦିଵାରାତ୍ରମ୍ ଅଵିଶ୍ରମମ୍

ସେ ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟର ଦେବ, ବିଶ୍ୱକୁ ସଂହାର କରୁଥିବା ଗୁରୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ; ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦିନ ରାତି ଅବିରତ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।

ଜଲନ୍ଧରେଶଯୋସ୍ତେନ ନିର୍ଜିତୋ ମଧୁସୂଦନଃ ଜଲନ୍ଧରୋ ଽପି ତଂ ଜିତ୍ଵା ଦେଵଦେଵଂ ଜନାର୍ଦନମ୍

ସେହି ଯୁଦ୍ଧରେ ଜଲନ୍ଧର ଓ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧୁସୂଦନ ପରାଜିତ ହେଲେ; ଜଲନ୍ଧର ତାଙ୍କୁ ଜିତି, ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟର ଦେବ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପରାଜିତ କଲେ।

ପ୍ରୋଵାଚେଦଂ ଦିତେଃ ପୁତ୍ରାନ୍ ନ୍ଯାଯଧୀର୍ଜେତୁମୀଶ୍ଵରମ୍ ସର୍ଵେ ଜିତା ମଯା ଯୁଦ୍ଧେ ଶଙ୍କରୋ ହ୍ଯଜିତୋ ରଣେ

ସେ ନ୍ୟାୟବାନ୍ ଦିତିପୁତ୍ରମାନେଙ୍କୁ କହିଲେ—'ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜିତିଛି; ଶଙ୍କର ମାତ୍ର ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଜୟ।'

ତଂ ଜିତ୍ଵା ସର୍ଵମୀଶାନଂ ଗଣପୈର୍ ନନ୍ଦିନା କ୍ଷଣାତ୍ ଅହମେଵ ଭଵତ୍ଵଂ ଚ ବ୍ରହ୍ମତ୍ଵଂ ଵୈଷ୍ଣଵଂ ତଥା

ମୁଁ ଗଣ ଓ ନନ୍ଦି ସହିତ ସମସ୍ତ ଈଶାନଙ୍କୁ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଜିତି, ମୁଁ ଏକା ତୁମେ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ବିଷ୍ଣୁ ହେବି।

ଵାସଵତ୍ଵଂ ଚ ଯୁଷ୍ମାକଂ ଦାସ୍ଯେ ଦାନଵପୁଙ୍ଗଵାଃ ଜଲନ୍ଧରଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସର୍ଵେ ତେ ଦାନଵାଧମାଃ

ମୁଁ ତୁମେ ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମକୁ ଇନ୍ଦ୍ରତ୍ୱ ଦେବି। ଜଲନ୍ଧରଙ୍କର କଥା ଶୁଣି ସେମାନେ, ସମସ୍ତ ନିମ୍ନ ଦାନବମାନେ—

ଜଗର୍ଜୁରୁଚ୍ଚୈଃ ପାପିଷ୍ଠା ମୃତ୍ଯୁଦର୍ଶନତତ୍ପରାଃ ଦୈତ୍ଯୈରେତୈସ୍ତଥାନ୍ଯୈଶ୍ ଚ ରଥନାଗତୁରଙ୍ଗମୈଃ

ବଡ଼ ଶବ୍ଦରେ ଗର୍ଜନ କଲେ, ଦୁଷ୍ଟ ଓ ମୃତ୍ୟୁ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବାକୁ ଉଦ୍ୟତ; ସେହି ଦୈତ୍ୟମାନେ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ରଥ, ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ା ସହିତ—

ସଂନଦ୍ଧୈଃ ସହ ସଂନହ୍ଯ ଶର୍ଵଂ ପ୍ରତି ଯଯୌ ବଲୀ ଭଵୋ ଽପି ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରଂ ମେରୁକୂଟମିଵ ସ୍ଥିତମ୍

ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ହୋଇ, ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ ଏବଂ ଶର୍ବଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଆଗେ ବଢ଼ିଲେ। ଭବ ଦୈତ୍ୟେନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମେରୁ ପର୍ବତର ଶିଖର ପରି ଦେଖିଲେ—

ଅଵଧ୍ଯତ୍ଵମ୍ ଅପି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତଥାନ୍ଯୈର୍ ଭଗନେତ୍ରହା ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଵଚନଂ ରକ୍ଷନ୍ ରକ୍ଷକୋ ଜଗତାଂ ପ୍ରଭୁଃ

ତାଙ୍କର ଅମରତ୍ୱ ବିଷୟରେ ଶୁଣି, ଏବଂ ଭଗା ଓ ନେତ୍ରଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ନଷ୍ଟ କରିଥିବା ଘଟଣା ମଧ୍ୟ ଜାଣି, ସମସ୍ତ ଜଗତର ରକ୍ଷକ ପ୍ରଭୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଆଦେଶକୁ ରକ୍ଷା କଲେ।

ସାଂବଃ ସନନ୍ଦୀ ସଗଣଃ ପ୍ରୋଵାଚ ପ୍ରହସନ୍ନିଵ କିଂ କୃତ୍ଯମସୁରେଶାନ ଯୁଦ୍ଧେନାନେନ ସାଂପ୍ରତମ୍

ସାମ୍ବ, ସନନ୍ଦି ଓ ତାଙ୍କ ସହଚରମାନେ ହସି ହସି କହିଲେ, 'ଏ ଅସୁରେଶ୍ୱର, ଏହି ସମୟରେ ଏହି ଯୁଦ୍ଧର କଣ ଦରକାର?'

ମଦ୍ବାଣୈର୍ଭିନ୍ନସର୍ଵାଙ୍ଗୋ ମର୍ତୁମଭ୍ଯୁଦ୍ଯତେ ମୁଦା ଜଲନ୍ଧରୋ ଽପି ତଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଶ୍ରୋତ୍ରଵିଦାରଣମ୍

ମୋର ବାଣରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦେହ ଛିଦ୍ର ହୋଇ, ଆନନ୍ଦରେ ମୃତ୍ୟୁ ପାଇବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଥିବା ଜଲନ୍ଧର, ସେଇ କଥାଗୁଡିକୁ ଶୁଣିଲେ, ଯାହା କାନକୁ ଫାଟିଯିବା ପରି ଲାଗିଲା।

ସୁରେଶ୍ଵରମୁଵାଚେଦଂ ସୁରେତରବଲେଶ୍ଵରଃ ଵାକ୍ଯେନାଲଂ ମହାବାହୋ ଦେଵଦେଵ ଵୃଷଧ୍ଵଜ

ଅସୁର ସେନାପତି ତାପରେ ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ଏହି କଥା ଚାଲିଲା ବସ, ମହାବାହୁ, ଦେବଦେବ, ବୃଷଧ୍ୱଜ!'

ଚନ୍ଦ୍ରାଂଶୁସନ୍ନିଭୈଃ ଶସ୍ତ୍ରୈର୍ ହର ଯୋଦ୍ଧୁମିହାଗତଃ ନିଶମ୍ଯାସ୍ଯ ଵଚଃ ଶୂଲୀ ପାଦାଙ୍ଗୁଷ୍ଠେନ ଲୀଲଯା ମହାଂଭସି ଚକାରାଶୁ ରଥାଙ୍ଗଂ ରୌଦ୍ରମାଯୁଧମ୍

ଚନ୍ଦ୍ରକିରଣ ପରି ଚମକୁଥିବା ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଆସିଛି, ଏହା ଶୁଣି, ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ପ୍ରଭୁ ଖେଳ କରି କେବଳ ପାଦାଙ୍ଗୁଠି ଦ୍ୱାରା ବଡ଼ ସମୁଦ୍ରରେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଚକ୍ର ତିଆରି କଲେ।

କୃତ୍ଵାର୍ଣଵାଂଭସି ସିତଂ ଭଗଵାନ୍ ରଥାଙ୍ଗଂ ସ୍ମୃତ୍ଵା ଜଗତ୍ତ୍ରଯମନେନ ହତାଃ ସୁରାଶ୍ ଚ ଦକ୍ଷାନ୍ଧକାନ୍ତକପୁରତ୍ରଯଯଜ୍ଞହର୍ତା ଲୋକତ୍ରଯାନ୍ତକକରଃ ପ୍ରହସଂତଦାହ

ସମୁଦ୍ର ଜଳରେ ଧଳା ଚକ୍ର ତିଆରି କରି, ଭଗବାନ୍ ସେଇ ଚକ୍ର ଦ୍ୱାରା କେମିତି ତିନି ଜଗତ, ଦେବତା, ଦକ୍ଷ, ଅନ୍ଧକ, ତିନିଟି ପୁରୀ ଓ ଯଜ୍ଞ ନାଶ କରିଥିଲେ, ସେଥିକୁ ମନେପକାଇ, ତିନି ଜଗତର ସଂହାରକ ହସି କହିଲେ।

ପାଦେନ ନିର୍ମିତଂ ଦୈତ୍ଯ ଜଲନ୍ଧର ମହାର୍ଣଵେ ବଲଵାନ୍ ଯଦି ଚୋଦ୍ଧର୍ତୁଂ ତିଷ୍ଠ ଯୋଦ୍ଧୁଂ ନ ଚାନ୍ଯଥା

'ଏ ଜଲନ୍ଧର, ତୁମେ ଯଦି ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ତେବେ ଏହି ବଡ଼ ସମୁଦ୍ରରେ ମୋ ପାଦରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଏହି ଚକ୍ରକୁ ଉଠାଇ ଯୁଦ୍ଧ କର; ନହେଲେ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ।'

ତସ୍ଯ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା କ୍ରୋଧେନାଦୀପ୍ତଲୋଚନଃ ପ୍ରଦହନ୍ନିଵ ନେତ୍ରାଭ୍ଯାଂ ପ୍ରାହାଲୋକ୍ଯ ଜଗତ୍ତ୍ରଯମ୍

ସେଇ କଥା ଶୁଣି, ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ରୋଷରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲା, ମନେ ହେଲା ତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ସମସ୍ତ କିଛି ପୁଡ଼ିଯିବ, ସେ ତିନି ଜଗତକୁ ଦେଖି କହିଲେ।

ଗଦାମୁଦ୍ଧୃତ୍ଯ ହତ୍ଵା ଚ ନନ୍ଦିନଂ ତ୍ଵାଂ ଚ ଶଙ୍କର ହତ୍ଵା ଲୋକାନ୍ସୁରୈଃ ସାର୍ଧଂ ଡୁଣ୍ଡୁଭାନ୍ ଗରୁଡୋ ଯଥା

'ମୁଁ ମୋ ଗଦା ଉଠାଇ, ନନ୍ଦି ଓ ତୁମକୁ, ଶଙ୍କର, ମାରିଦେବି, ଏବଂ ଦେବତାମାନେ ସହିତ ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ନାଶ କରି, ଗରୁଡ଼ ଯେପରି ଡୁଣ୍ଡୁଭି ବଜାଇଥିଲେ, ସେପରି ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଡୁଣ୍ଡୁଭି ବଜାଇବି।'

ହନ୍ତୁଂ ଚରାଚରଂ ସର୍ଵଂ ସମର୍ଥୋ ଽହଂ ସଵାସଵମ୍ କୋ ମହେଶ୍ଵର ମଦ୍ବାଣୈର୍ ଅଚ୍ଛେଦ୍ଯୋ ଭୁଵନତ୍ରଯେ

'ମୁଁ ଚଳାଚଳ ଓ ଅଚଳ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ନାଶ କରିପାରିବି। ଏ ମହେଶ୍ୱର, ତିନି ଜଗତରେ କିଏ ଅଛି ଯିଏ ମୋର ବାଣରେ ଅଭେଦ୍ୟ?'

ବାଲଭାଵେ ଚ ଭଗଵାନ୍ ତପସୈଵ ଵିନିର୍ଜିତଃ ବ୍ରହ୍ମା ବଲୀ ଯୌଵନେ ଵୈ ମୁନଯଃ ସୁରପୁଙ୍ଗଵୈଃ

'ଶିଶୁବେଳେ ମଧ୍ୟ ଭଗବାନ୍ କେବଳ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଜିତ ହୋଇଥିଲେ; ବ୍ରହ୍ମା ଯୁବାବସ୍ଥାରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ, ମୁନିମାନେ ଓ ଦେବମାନେ ତାଙ୍କୁ ଜିତିଥିଲେ।'

ଦଗ୍ଧଂ କ୍ଷଣେନ ସକଲଂ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଂ ସଚରାଚରମ୍ ତପସା କିଂ ତ୍ଵଯା ରୁଦ୍ର ନିର୍ଜିତୋ ଭଗଵାନପି

'ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ତିନି ଜଗତ ସହିତ ସମସ୍ତ ଚଳାଚଳ ଜଳିଗଲା। ତେବେ, ରୁଦ୍ର, ତୁମେ କାହିଁକି ଭଗବାନ୍ ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଜିତ ହେଲେ ନାହିଁ?'

ଇନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନିଯମଵିତ୍ତେଶଵାଯୁଵାରୀଶ୍ଵରାଦଯଃ ନ ସେହିରେ ଯଥା ନାଗା ଗନ୍ଧଂ ପକ୍ଷିପତେରିଵ

'ଇନ୍ଦ୍ର, ଅଗ୍ନି, ଯମ, କୁବେର, ବାୟୁ, ବରୁଣ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଟିକିପାରିଲେ ନାହିଁ, ଯେପରି ସାପମାନେ ଗରୁଡ଼ଙ୍କ ଗନ୍ଧ ସହିପାରିନଥିବା ପରି।'

ନ ଲବ୍ଧ୍ଵା ଦିଵି ଭୂମୌ ଚ ବାହଵୋ ମମ ଶଙ୍କର ସମସ୍ତାନ୍ପର୍ଵତାନ୍ପ୍ରାପ୍ଯ ଘର୍ଷିତାଶ୍ ଚ ଗଣେଶ୍ଵର

'ମୋର ବାହୁ ଦିଗବିଦିଗ ଖୋଜିଲି, ଶଙ୍କର, ଦିବା ଓ ଭୂମିରେ ମିଳିଲା ନାହିଁ, ତେଣୁ ମୁଁ ସମସ୍ତ ପାହାଡ଼କୁ ଘସିଲି, ଗଣେଶ୍ୱର।'

ଗିରୀନ୍ଦ୍ରୋ ମନ୍ଦରଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ ନୀଲୋ ମେରୁଃ ସୁଶୋଭନଃ ଘର୍ଷିତୋ ବାହୁଦଣ୍ଡେନ କଣ୍ଡୂନୋଦାର୍ଥମ୍ ଆପତତ୍

'ପାହାଡ଼ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନ୍ଦର, ଶୋଭାମୟ ନୀଳ ଓ ମେରୁ, ଏମାନେ ମୋର ବାହୁ ଦ୍ୱାରା କଣ୍ଡ ହେବା ପାଇଁ ଘସାଯାଇଥିଲେ।'

ଗଙ୍ଗା ନିରୁଦ୍ଧା ବାହୁଭ୍ଯାଂ ଲୀଲାର୍ଥଂ ହିମଵଦ୍ଗିରୌ ନାରୀଣାଂ ମମ ଭୃତ୍ଯୈଶ୍ ଚ ଵଜ୍ରୋ ବଦ୍ଧୋ ଦିଵୌକସାମ୍

'ହିମବଦ୍ ପାହାଡ଼ରେ ଖେଳ କରିବା ପାଇଁ ମୋର ବାହୁ ଦ୍ୱାରା ଗଙ୍ଗାକୁ ଅଟକାଯାଇଥିଲା; ମୋର ଦାସୀମାନେ ପାଇଁ ଦେବତାଙ୍କ ବଜ୍ରକୁ ବାନ୍ଧିଦିଆଯାଇଥିଲା।'