ତତୋ ଦେଵା ନିରାତଙ୍କାଃ କୀର୍ତଯନ୍ତଃ କଥାମିମାମ୍ ଵିସ୍ମଯୋତ୍ଫୁଲ୍ଲନଯନା ଜଗ୍ମୁଃ ସର୍ଵେ ଯଥାଗତମ୍
ତାପରେ ଦେବମାନେ ଭୟ ହୀନ ହୋଇ, ଏହି କଥା କୀର୍ତ୍ତନ କରି, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଚକିତ ଦୃଷ୍ଟିରେ, ସମସ୍ତେ ଯେପରି ଆସିଥିଲେ, ସେପରି ଚାଲିଗଲେ।
ଯ ଇଦଂ ପରମାଖ୍ଯାନଂ ପୁଣ୍ଯଂ ଵେଦୈଃ ସମନ୍ଵିତମ୍ ପଠିତ୍ଵା ଶୃଣୁତେ ଚୈଵ ସର୍ଵଦୁଃଖଵିନାଶନମ୍
ଯେଉଁଠି ଏହି ପରମ ପବିତ୍ର କଥା ବେଦ ସହିତ ପଢ଼େ କିମ୍ବା ଶୁଣେ, ସେଠି ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।
ଧନ୍ଯଂ ଯଶସ୍ଯମ୍ ଆଯୁଷ୍ଯମ୍ ଆରୋଗ୍ଯଂ ପୁଷ୍ଟିଵର୍ଧନମ୍ ସର୍ଵଵିଘ୍ନପ୍ରଶମନଂ ସର୍ଵଵ୍ଯାଧିଵିନାଶନମ୍
ଏହା ଧନ୍ୟତା, କୀର୍ତ୍ତି, ଦୀର୍ଘାୟୁ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ଶକ୍ତି ବଢ଼ାଏ; ସମସ୍ତ ବାଧା ଦୂର କରେ, ସମସ୍ତ ରୋଗ ନଶ୍ଟ କରେ।
ଅପମୃତ୍ଯୁପ୍ରଶମନଂ ମହାଶାନ୍ତିକରଂ ଶୁଭମ୍ ଅରିଚକ୍ରପ୍ରଶମନଂ ସର୍ଵାଧିପ୍ରଵିନାଶନମ୍
ଏହା ଅକାଳମୃତ୍ୟୁ ଦୂର କରେ, ବଡ଼ ଶାନ୍ତି ଓ ମଙ୍ଗଳ ଆଣେ, ଶତ୍ରୁମାଳା ଦୂର କରେ, ସମସ୍ତ ଶାସକଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରେ।
ତତୋ ଦୁଃସ୍ଵପ୍ନଶମନଂ ସର୍ଵଭୂତନିଵାରଣମ୍ ଵିଷଗ୍ରହକ୍ଷଯକରଂ ପୁତ୍ରପୌତ୍ରାଦିଵର୍ଧନମ୍
ଏହା ଖରାପ ସ୍ୱପ୍ନ ଦୂର କରେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଅଟକାଏ, ବିଷ ଓ ଗ୍ରହ ନଶ୍ଟ କରେ, ପୁଅ, ନାତି ଓ ଏହିପରି ସମ୍ପତ୍ତି ବଢ଼ାଏ।
ଯୋଗସିଦ୍ଧିପ୍ରଦଂ ସମ୍ଯକ୍ ଶିଵଜ୍ଞାନପ୍ରକାଶକମ୍ ଶେଷଲୋକସ୍ଯ ସୋପାନଂ ଵାଞ୍ଛିତାର୍ଥୈକସାଧନମ୍
ଏହା ସଠିକ୍ ଯୋଗସିଦ୍ଧି ଦେଇଥାଏ, ଶିବଜ୍ଞାନ ଉଜାଗର କରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲୋକକୁ ଯିବା ପାଇଁ ସିଢ଼ି ହେଉଛି, ଏବଂ ଆକାଂକ୍ଷିତ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତିର ଏକମାତ୍ର ଉପାୟ।
ଵିଷ୍ଣୁମାଯାନିରସନଂ ଦେଵତାପରମାର୍ଥଦମ୍ ଵାଞ୍ଛାସିଦ୍ଧିପ୍ରଦଂ ଚୈଵ ଋଦ୍ଧିପ୍ରଜ୍ଞାଦିସାଧନମ୍
ଏହା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ମାୟାକୁ ଦୂର କରେ, ଦେବତାମାନଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସତ୍ୟକୁ ଦେଇଥାଏ, ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ ଏବଂ ଧନ, ବୁଦ୍ଧି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସିଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତିର ଉପାୟ ହେଉଛି।
ଇଦଂ ତୁ ଶରଭାକାରଂ ପରଂ ରୂପଂ ପିନାକିନଃ ପ୍ରକାଶିତଵ୍ଯଂ ଭକ୍ତେଷୁ ଚିରେଷୂଦ୍ଯମିତେଷୁ ଚ
ଏହି ଶରଭ ଆକାରର ପିନାକଧାରୀଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ରୂପଟିକୁ ଭକ୍ତମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଦୀର୍ଘସମୟ ଧରି ଉଦ୍ୟମ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରକାଶ କରିବା ଉଚିତ।
ତୈରେଵ ପଠିତଵ୍ଯଂ ଚ ଶ୍ରୋତଵ୍ଯଂ ଚ ଶିଵାତ୍ମଭିଃ ଶିଵୋତ୍ସଵେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ ଚତୁର୍ଦଶ୍ଯଷ୍ଟମୀଷୁ ଚ
ଏହାକୁ ଶିବସ୍ୱରୂପ ଲୋକମାନେ ପଢିବା ଓ ଶୁଣିବା ଉଚିତ, ସମସ୍ତ ଶିବ ପୂଜା ଉତ୍ସବରେ ଏବଂ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଓ ଅଷ୍ଟମୀ ତିଥିରେ।
ପଠେତ୍ପ୍ରତିଷ୍ଠାକାଲେଷୁ ଶିଵସନ୍ନିଧିକାରଣମ୍ ଚୋରଵ୍ଯାଘ୍ରାହିସିଂହାନ୍ତକୃତୋ ରାଜଭଯେଷୁ ଚ
ପ୍ରତିଷ୍ଠା ବେଳେ, ଶିବଙ୍କର ସନ୍ନିଧି ପାଇଁ, ଏବଂ ଚୋର, ବାଘ, ସାପ, ସିଂହ ଓ ରାଜାଙ୍କ ଭୟରେ ଏହାକୁ ପଢିବା ଉଚିତ।
ଅତ୍ରାନ୍ଯୋତ୍ପାତଭୂକମ୍ପଦଵାଗ୍ନିପାଂସୁଵୃଷ୍ଟିଷୁ ଉଲ୍କାପାତେ ମହାଵାତେ ଵିନା ଵୃଷ୍ଟ୍ଯାତିଵୃଷ୍ଟିଷୁ
ଏଠାରେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିପଦରେ—ଭୂକମ୍ପ, ଜଙ୍ଗଲ ଆଗୁନ, ବାଲି ବର୍ଷା, ଉଲ୍କାପାତ, ବଡ଼ ପବନ, ବର୍ଷା ନ ହେବା କିମ୍ବା ଅତିରିକ୍ତ ବର୍ଷାରେ—
ଅତସ୍ତତ୍ର ପଠେଦ୍ଵିଦ୍ଵାଞ୍ ଛିଵଭକ୍ତୋ ଦୃଢଵ୍ରତଃ ଯଃ ପଠେଚ୍ଛୃଣୁଯାଦ୍ଵାପି ସ୍ତଵଂ ସର୍ଵମନୁତ୍ତମମ୍
ସେହି ସମୟରେ ଦୃଢ଼ ନିୟମରେ ଥିବା ଶିବଭକ୍ତ ଜ୍ଞାନୀ ଯେଉଁଠି ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ତବକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପଢେ କିମ୍ବା ଶୁଣେ—
ସ ରୁଦ୍ରତ୍ଵଂ ସମାସାଦ୍ଯ ରୁଦ୍ରସ୍ଯାନୁଚରୋ ଭଵେତ୍
ସେ ରୁଦ୍ରତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ କରି ରୁଦ୍ରଙ୍କର ସେବକ ହୁଏ।
ଜଲନ୍ଧରଂ ଜଟାମୌଲିଃ ପୁରା ଜମ୍ଭାରିଵିକ୍ରମମ୍ କଥଂ ଜଘାନ ଭଗଵାନ୍ ଭଗନେତ୍ରହରୋ ହରଃ
ଜଟାଧାରୀ, ଭଗଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ନଷ୍ଟ କରିଥିବା ହର, ପୂର୍ବେ କିପରି ଜମ୍ଭ ସମାନ ପ୍ରଭଳ ଜଲନ୍ଧରଙ୍କୁ ବଧ କଲେ?
ଵକ୍ତୁମର୍ହସି ଚାସ୍ମାକଂ ରୋମହର୍ଷଣ ସୁଵ୍ରତ ଜଲନ୍ଧର ଇତି ଖ୍ଯାତୋ ଜଲମଣ୍ଡଲସଂଭଵଃ
ହେ ରୋମହର୍ଷଣ, ତୁମେ ନିଶ୍ଚିତ ନିୟମରେ ଅଟୁଟ ଅଛ, ଆମକୁ ଜଳମଣ୍ଡଳରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଏବଂ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଜଲନ୍ଧର ବିଷୟରେ କହ।
ଆସୀଦନ୍ତକସଂକାଶସ୍ ତପସା ଲବ୍ଧଵିକ୍ରମଃ ତେନ ଦେଵାଃ ସଗନ୍ଧର୍ଵାଃ ସଯକ୍ଷୋରଗରାକ୍ଷସାଃ
ସେ ମୃତ୍ୟୁ ସମାନ ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତି ଲାଭ କରିଥିଲେ; ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ, ନାଗ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ—
ନିର୍ଜିତାଃ ସମରେ ସର୍ଵେ ବ୍ରହ୍ମା ଚ ଭଗଵାନଜଃ ଜିତ୍ଵୈଵ ଦେଵସଂଘାତଂ ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ଵୈ ଜଲନ୍ଧରଃ
ସମସ୍ତେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପରାଜିତ ହେଲେ, ଅଜନ୍ମା ଭଗବାନ ବ୍ରହ୍ମା ମଧ୍ୟ। ଦେବମାନଙ୍କ ଦଳକୁ ଜିତି, ଜଲନ୍ଧର ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବଶ କଲେ।
ଜଗାମ ଦେଵଦେଵେଶଂ ଵିଷ୍ଣୁଂ ଵିଶ୍ଵହରଂ ଗୁରୁମ୍ ତଯୋଃ ସମଭଵଦ୍ଯୁଦ୍ଧଂ ଦିଵାରାତ୍ରମ୍ ଅଵିଶ୍ରମମ୍
ସେ ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟର ଦେବ, ବିଶ୍ୱକୁ ସଂହାର କରୁଥିବା ଗୁରୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ; ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦିନ ରାତି ଅବିରତ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
ଜଲନ୍ଧରେଶଯୋସ୍ତେନ ନିର୍ଜିତୋ ମଧୁସୂଦନଃ ଜଲନ୍ଧରୋ ଽପି ତଂ ଜିତ୍ଵା ଦେଵଦେଵଂ ଜନାର୍ଦନମ୍
ସେହି ଯୁଦ୍ଧରେ ଜଲନ୍ଧର ଓ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧୁସୂଦନ ପରାଜିତ ହେଲେ; ଜଲନ୍ଧର ତାଙ୍କୁ ଜିତି, ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟର ଦେବ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପରାଜିତ କଲେ।
ପ୍ରୋଵାଚେଦଂ ଦିତେଃ ପୁତ୍ରାନ୍ ନ୍ଯାଯଧୀର୍ଜେତୁମୀଶ୍ଵରମ୍ ସର୍ଵେ ଜିତା ମଯା ଯୁଦ୍ଧେ ଶଙ୍କରୋ ହ୍ଯଜିତୋ ରଣେ
ସେ ନ୍ୟାୟବାନ୍ ଦିତିପୁତ୍ରମାନେଙ୍କୁ କହିଲେ—'ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜିତିଛି; ଶଙ୍କର ମାତ୍ର ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଜୟ।'
ତଂ ଜିତ୍ଵା ସର୍ଵମୀଶାନଂ ଗଣପୈର୍ ନନ୍ଦିନା କ୍ଷଣାତ୍ ଅହମେଵ ଭଵତ୍ଵଂ ଚ ବ୍ରହ୍ମତ୍ଵଂ ଵୈଷ୍ଣଵଂ ତଥା
ମୁଁ ଗଣ ଓ ନନ୍ଦି ସହିତ ସମସ୍ତ ଈଶାନଙ୍କୁ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଜିତି, ମୁଁ ଏକା ତୁମେ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ବିଷ୍ଣୁ ହେବି।
ଵାସଵତ୍ଵଂ ଚ ଯୁଷ୍ମାକଂ ଦାସ୍ଯେ ଦାନଵପୁଙ୍ଗଵାଃ ଜଲନ୍ଧରଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସର୍ଵେ ତେ ଦାନଵାଧମାଃ
ମୁଁ ତୁମେ ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମକୁ ଇନ୍ଦ୍ରତ୍ୱ ଦେବି। ଜଲନ୍ଧରଙ୍କର କଥା ଶୁଣି ସେମାନେ, ସମସ୍ତ ନିମ୍ନ ଦାନବମାନେ—
ଜଗର୍ଜୁରୁଚ୍ଚୈଃ ପାପିଷ୍ଠା ମୃତ୍ଯୁଦର୍ଶନତତ୍ପରାଃ ଦୈତ୍ଯୈରେତୈସ୍ତଥାନ୍ଯୈଶ୍ ଚ ରଥନାଗତୁରଙ୍ଗମୈଃ
ବଡ଼ ଶବ୍ଦରେ ଗର୍ଜନ କଲେ, ଦୁଷ୍ଟ ଓ ମୃତ୍ୟୁ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବାକୁ ଉଦ୍ୟତ; ସେହି ଦୈତ୍ୟମାନେ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ରଥ, ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ା ସହିତ—
ସଂନଦ୍ଧୈଃ ସହ ସଂନହ୍ଯ ଶର୍ଵଂ ପ୍ରତି ଯଯୌ ବଲୀ ଭଵୋ ଽପି ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରଂ ମେରୁକୂଟମିଵ ସ୍ଥିତମ୍
ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ହୋଇ, ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ ଏବଂ ଶର୍ବଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଆଗେ ବଢ଼ିଲେ। ଭବ ଦୈତ୍ୟେନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ମେରୁ ପର୍ବତର ଶିଖର ପରି ଦେଖିଲେ—
ଅଵଧ୍ଯତ୍ଵମ୍ ଅପି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତଥାନ୍ଯୈର୍ ଭଗନେତ୍ରହା ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଵଚନଂ ରକ୍ଷନ୍ ରକ୍ଷକୋ ଜଗତାଂ ପ୍ରଭୁଃ
ତାଙ୍କର ଅମରତ୍ୱ ବିଷୟରେ ଶୁଣି, ଏବଂ ଭଗା ଓ ନେତ୍ରଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ନଷ୍ଟ କରିଥିବା ଘଟଣା ମଧ୍ୟ ଜାଣି, ସମସ୍ତ ଜଗତର ରକ୍ଷକ ପ୍ରଭୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଆଦେଶକୁ ରକ୍ଷା କଲେ।
ସାଂବଃ ସନନ୍ଦୀ ସଗଣଃ ପ୍ରୋଵାଚ ପ୍ରହସନ୍ନିଵ କିଂ କୃତ୍ଯମସୁରେଶାନ ଯୁଦ୍ଧେନାନେନ ସାଂପ୍ରତମ୍
ସାମ୍ବ, ସନନ୍ଦି ଓ ତାଙ୍କ ସହଚରମାନେ ହସି ହସି କହିଲେ, 'ଏ ଅସୁରେଶ୍ୱର, ଏହି ସମୟରେ ଏହି ଯୁଦ୍ଧର କଣ ଦରକାର?'
ମଦ୍ବାଣୈର୍ଭିନ୍ନସର୍ଵାଙ୍ଗୋ ମର୍ତୁମଭ୍ଯୁଦ୍ଯତେ ମୁଦା ଜଲନ୍ଧରୋ ଽପି ତଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଶ୍ରୋତ୍ରଵିଦାରଣମ୍
ମୋର ବାଣରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦେହ ଛିଦ୍ର ହୋଇ, ଆନନ୍ଦରେ ମୃତ୍ୟୁ ପାଇବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଥିବା ଜଲନ୍ଧର, ସେଇ କଥାଗୁଡିକୁ ଶୁଣିଲେ, ଯାହା କାନକୁ ଫାଟିଯିବା ପରି ଲାଗିଲା।
ସୁରେଶ୍ଵରମୁଵାଚେଦଂ ସୁରେତରବଲେଶ୍ଵରଃ ଵାକ୍ଯେନାଲଂ ମହାବାହୋ ଦେଵଦେଵ ଵୃଷଧ୍ଵଜ
ଅସୁର ସେନାପତି ତାପରେ ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ଏହି କଥା ଚାଲିଲା ବସ, ମହାବାହୁ, ଦେବଦେବ, ବୃଷଧ୍ୱଜ!'
ଚନ୍ଦ୍ରାଂଶୁସନ୍ନିଭୈଃ ଶସ୍ତ୍ରୈର୍ ହର ଯୋଦ୍ଧୁମିହାଗତଃ ନିଶମ୍ଯାସ୍ଯ ଵଚଃ ଶୂଲୀ ପାଦାଙ୍ଗୁଷ୍ଠେନ ଲୀଲଯା ମହାଂଭସି ଚକାରାଶୁ ରଥାଙ୍ଗଂ ରୌଦ୍ରମାଯୁଧମ୍
ଚନ୍ଦ୍ରକିରଣ ପରି ଚମକୁଥିବା ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଆସିଛି, ଏହା ଶୁଣି, ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ପ୍ରଭୁ ଖେଳ କରି କେବଳ ପାଦାଙ୍ଗୁଠି ଦ୍ୱାରା ବଡ଼ ସମୁଦ୍ରରେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଚକ୍ର ତିଆରି କଲେ।
କୃତ୍ଵାର୍ଣଵାଂଭସି ସିତଂ ଭଗଵାନ୍ ରଥାଙ୍ଗଂ ସ୍ମୃତ୍ଵା ଜଗତ୍ତ୍ରଯମନେନ ହତାଃ ସୁରାଶ୍ ଚ ଦକ୍ଷାନ୍ଧକାନ୍ତକପୁରତ୍ରଯଯଜ୍ଞହର୍ତା ଲୋକତ୍ରଯାନ୍ତକକରଃ ପ୍ରହସଂତଦାହ
ସମୁଦ୍ର ଜଳରେ ଧଳା ଚକ୍ର ତିଆରି କରି, ଭଗବାନ୍ ସେଇ ଚକ୍ର ଦ୍ୱାରା କେମିତି ତିନି ଜଗତ, ଦେବତା, ଦକ୍ଷ, ଅନ୍ଧକ, ତିନିଟି ପୁରୀ ଓ ଯଜ୍ଞ ନାଶ କରିଥିଲେ, ସେଥିକୁ ମନେପକାଇ, ତିନି ଜଗତର ସଂହାରକ ହସି କହିଲେ।