ଦ୍ଵେ ତନୂ ତଵ ରୁଦ୍ରସ୍ଯ ଵେଦଜ୍ଞା ବ୍ରାହ୍ମଣା ଵିଦୁଃ ଘୋରାପ୍ଯନ୍ଯା ଶିଵାପ୍ଯନ୍ଯା ତେ ପ୍ରତ୍ଯେକମନେକଧା
ଯେମାନେ ବେଦ ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନେ କହନ୍ତି ଯେ ରୁଦ୍ରଙ୍କର ଦୁଇଟି ଦେହ ଅଛି—ଏକ ଭୟଙ୍କର, ଅନ୍ୟଟି ଶିଭ; ଏହି ଦୁଇଟି ଦେହ ଆପାପଣେ ଅନେକ ପ୍ରକାରର।
ଇହାସ୍ମାନ୍ପାହି ଭଗଵନ୍ ନିତ୍ଯାହତମହାବଲଃ ଭଵତା ହି ଜଗତ୍ସର୍ଵଂ ଵ୍ଯାପ୍ତଂ ସ୍ଵେନୈଵ ତେଜସା
ହେ ଭଗବାନ, ଆପଣ ସଦା ଅଜୟ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଆମକୁ ଏଠାରେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ; କାରଣ ଆପଣଙ୍କ ନିଜ ତେଜରେ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ଭରିଯାଇଛି।
ବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣ୍ଵିନ୍ଦ୍ରଚନ୍ଦ୍ରାଦି ଵଯଂ ଚ ପ୍ରମୁଖାଃ ସୁରାଃ ସୁରାସୁରାଃ ସମ୍ପ୍ରସୂତାସ୍ ତ୍ଵତ୍ତଃ ସର୍ଵେ ମହେଶ୍ଵର
ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ଇନ୍ଦ୍ର, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଆମେ ମୁଖ୍ୟ ଦେବତାମାନେ, ସହିତ ସମସ୍ତ ଦେବ ଓ ଦାନବମାନେ, ମହେଶ୍ୱର, ସମସ୍ତେ ଆପଣଙ୍କୁ ଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ।
ବ୍ରହ୍ମା ଚ ଇନ୍ଦ୍ରୋ ଵିଷ୍ଣୁଶ୍ ଚ ଯମାଦ୍ଯା ନ ସୁରାସୁରାନ୍ ତତୋ ନିଗୃହ୍ଯ ଚ ହରିଂ ସିଂହ ଇତ୍ଯ୍ ଉପଚେତସମ୍
ବ୍ରହ୍ମା, ଇନ୍ଦ୍ର, ବିଷ୍ଣୁ, ଯମ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ଦେବ ଓ ଦାନବମାନେ ଦମନ କରି, ମନରେ ହରିଙ୍କୁ 'ସିଂହ' ବୋଲି ଭାବିଲେ।
ଯତୋ ବିଭର୍ଷି ସକଲଂ ଵିଭଜ୍ଯ ତନୁମଷ୍ଟଧା ଅତୋ ଽସ୍ମାନ୍ ପାହି ଭଗଵନ୍ ସୁରାନ୍ ଦାନୈର୍ ଅଭୀପ୍ସିତୈଃ
ଆପଣ ସମସ୍ତ କିଛିକୁ ଅଠ ରୂପରେ ବିଭାଜିତ କରି ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଏହିକାରଣରେ, ହେ ଭଗବାନ, ଦେବମାନେ ଯେଉଁ ଦାନ ଆଶା କରନ୍ତି, ସେଉଁଠି ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।
ଉଵାଚ ତାନ୍ ସୁରାନ୍ଦେଵୋ ମହର୍ଷୀଂଶ୍ ଚ ପୁରାତନାନ୍ ଯଥା ଜଲେ ଜଲଂ କ୍ଷିପ୍ତଂ କ୍ଷୀରଂ କ୍ଷୀରେ ଘୃତଂ ଘୃତେ
ଦେବତାମାନେ ଓ ପୁରାତନ ଋଷିମାନେଙ୍କୁ ଦେବତା କହିଲେ—'ଯେପରି ଜଳ ଜଳରେ ମିଶିଯାଏ, ଖୀର ଖୀରରେ, ଘିଅ ଘିଅରେ ମିଶିଯାଏ—'
ଏକ ଏଵ ତଦା ଵିଷ୍ଣୁଃ ଶିଵଲୀନୋ ନ ଚାନ୍ଯଥା ଏଷ ଏଵ ନୃସିଂହାତ୍ମା ସଦର୍ପଶ୍ ଚ ମହାବଲଃ
ସେ ସମୟରେ ବିଷ୍ଣୁ ଏକାକି ଶିବରେ ଲୀନ ଥିଲେ, ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଭିନ୍ନତା ନଥିଲା; ଏହି ଜଣେ ନରସିଂହଙ୍କର ଆତ୍ମା, ଗର୍ବିତ ଓ ଅତିଶୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ।
ଜଗତ୍ସଂହାରକାରେଣ ପ୍ରଵୃତ୍ତୋ ନରକେସରୀ ଯାଜନୀଯୋ ନମସ୍ତସ୍ମୈ ମଦ୍ଭକ୍ତିସିଦ୍ଧିକାଙ୍କ୍ଷିଭିଃ
ଜଗତ୍ର ସଂହାର କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିୟୁକ୍ତ ନରକେଶରୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; ଯେମାନେ ମୋର ଭକ୍ତି ସିଦ୍ଧି ଆଶା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରନ୍ତୁ।
ଏତାଵଦୁକ୍ତ୍ଵା ଭଗଵାନ୍ ଵୀରଭଦ୍ରୋ ମହାବଲଃ ଅପଶ୍ଯନ୍ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ତତ୍ରୈଵାନ୍ତରଧୀଯତ
ଏପରି କହି, ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୀରଭଦ୍ର ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଦୃଶ୍ୟ ହେଉଥିବା ସ୍ଥାନରୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ।
ନୃସିଂହକୃତ୍ତିଵସନସ୍ ତଦାପ୍ରଭୃତି ଶଙ୍କରଃ ଵକ୍ତ୍ରଂ ତନ୍ମୁଣ୍ଡମାଲାଯାଂ ନାଯକତ୍ଵେନ କଲ୍ପିତମ୍
ସେଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ଶଙ୍କର ନରସିଂହଙ୍କ ଚର୍ମ ପିନ୍ଧିଲେ; ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ମୁଣ୍ଡମାଳାର ନାୟକ ଭାବେ ବିସ୍ଥାପିତ ହେଲା।
ତତୋ ଦେଵା ନିରାତଙ୍କାଃ କୀର୍ତଯନ୍ତଃ କଥାମିମାମ୍ ଵିସ୍ମଯୋତ୍ଫୁଲ୍ଲନଯନା ଜଗ୍ମୁଃ ସର୍ଵେ ଯଥାଗତମ୍
ତାପରେ ଦେବମାନେ ଭୟ ହୀନ ହୋଇ, ଏହି କଥା କୀର୍ତ୍ତନ କରି, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଚକିତ ଦୃଷ୍ଟିରେ, ସମସ୍ତେ ଯେପରି ଆସିଥିଲେ, ସେପରି ଚାଲିଗଲେ।
ଯ ଇଦଂ ପରମାଖ୍ଯାନଂ ପୁଣ୍ଯଂ ଵେଦୈଃ ସମନ୍ଵିତମ୍ ପଠିତ୍ଵା ଶୃଣୁତେ ଚୈଵ ସର୍ଵଦୁଃଖଵିନାଶନମ୍
ଯେଉଁଠି ଏହି ପରମ ପବିତ୍ର କଥା ବେଦ ସହିତ ପଢ଼େ କିମ୍ବା ଶୁଣେ, ସେଠି ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।
ଧନ୍ଯଂ ଯଶସ୍ଯମ୍ ଆଯୁଷ୍ଯମ୍ ଆରୋଗ୍ଯଂ ପୁଷ୍ଟିଵର୍ଧନମ୍ ସର୍ଵଵିଘ୍ନପ୍ରଶମନଂ ସର୍ଵଵ୍ଯାଧିଵିନାଶନମ୍
ଏହା ଧନ୍ୟତା, କୀର୍ତ୍ତି, ଦୀର୍ଘାୟୁ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ଶକ୍ତି ବଢ଼ାଏ; ସମସ୍ତ ବାଧା ଦୂର କରେ, ସମସ୍ତ ରୋଗ ନଶ୍ଟ କରେ।
ଅପମୃତ୍ଯୁପ୍ରଶମନଂ ମହାଶାନ୍ତିକରଂ ଶୁଭମ୍ ଅରିଚକ୍ରପ୍ରଶମନଂ ସର୍ଵାଧିପ୍ରଵିନାଶନମ୍
ଏହା ଅକାଳମୃତ୍ୟୁ ଦୂର କରେ, ବଡ଼ ଶାନ୍ତି ଓ ମଙ୍ଗଳ ଆଣେ, ଶତ୍ରୁମାଳା ଦୂର କରେ, ସମସ୍ତ ଶାସକଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରେ।
ତତୋ ଦୁଃସ୍ଵପ୍ନଶମନଂ ସର୍ଵଭୂତନିଵାରଣମ୍ ଵିଷଗ୍ରହକ୍ଷଯକରଂ ପୁତ୍ରପୌତ୍ରାଦିଵର୍ଧନମ୍
ଏହା ଖରାପ ସ୍ୱପ୍ନ ଦୂର କରେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଅଟକାଏ, ବିଷ ଓ ଗ୍ରହ ନଶ୍ଟ କରେ, ପୁଅ, ନାତି ଓ ଏହିପରି ସମ୍ପତ୍ତି ବଢ଼ାଏ।
ଯୋଗସିଦ୍ଧିପ୍ରଦଂ ସମ୍ଯକ୍ ଶିଵଜ୍ଞାନପ୍ରକାଶକମ୍ ଶେଷଲୋକସ୍ଯ ସୋପାନଂ ଵାଞ୍ଛିତାର୍ଥୈକସାଧନମ୍
ଏହା ସଠିକ୍ ଯୋଗସିଦ୍ଧି ଦେଇଥାଏ, ଶିବଜ୍ଞାନ ଉଜାଗର କରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲୋକକୁ ଯିବା ପାଇଁ ସିଢ଼ି ହେଉଛି, ଏବଂ ଆକାଂକ୍ଷିତ ଲକ୍ଷ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତିର ଏକମାତ୍ର ଉପାୟ।
ଵିଷ୍ଣୁମାଯାନିରସନଂ ଦେଵତାପରମାର୍ଥଦମ୍ ଵାଞ୍ଛାସିଦ୍ଧିପ୍ରଦଂ ଚୈଵ ଋଦ୍ଧିପ୍ରଜ୍ଞାଦିସାଧନମ୍
ଏହା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ମାୟାକୁ ଦୂର କରେ, ଦେବତାମାନଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସତ୍ୟକୁ ଦେଇଥାଏ, ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରେ ଏବଂ ଧନ, ବୁଦ୍ଧି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସିଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତିର ଉପାୟ ହେଉଛି।
ଇଦଂ ତୁ ଶରଭାକାରଂ ପରଂ ରୂପଂ ପିନାକିନଃ ପ୍ରକାଶିତଵ୍ଯଂ ଭକ୍ତେଷୁ ଚିରେଷୂଦ୍ଯମିତେଷୁ ଚ
ଏହି ଶରଭ ଆକାରର ପିନାକଧାରୀଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ରୂପଟିକୁ ଭକ୍ତମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଦୀର୍ଘସମୟ ଧରି ଉଦ୍ୟମ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରକାଶ କରିବା ଉଚିତ।
ତୈରେଵ ପଠିତଵ୍ଯଂ ଚ ଶ୍ରୋତଵ୍ଯଂ ଚ ଶିଵାତ୍ମଭିଃ ଶିଵୋତ୍ସଵେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ ଚତୁର୍ଦଶ୍ଯଷ୍ଟମୀଷୁ ଚ
ଏହାକୁ ଶିବସ୍ୱରୂପ ଲୋକମାନେ ପଢିବା ଓ ଶୁଣିବା ଉଚିତ, ସମସ୍ତ ଶିବ ପୂଜା ଉତ୍ସବରେ ଏବଂ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଓ ଅଷ୍ଟମୀ ତିଥିରେ।
ପଠେତ୍ପ୍ରତିଷ୍ଠାକାଲେଷୁ ଶିଵସନ୍ନିଧିକାରଣମ୍ ଚୋରଵ୍ଯାଘ୍ରାହିସିଂହାନ୍ତକୃତୋ ରାଜଭଯେଷୁ ଚ
ପ୍ରତିଷ୍ଠା ବେଳେ, ଶିବଙ୍କର ସନ୍ନିଧି ପାଇଁ, ଏବଂ ଚୋର, ବାଘ, ସାପ, ସିଂହ ଓ ରାଜାଙ୍କ ଭୟରେ ଏହାକୁ ପଢିବା ଉଚିତ।
ଅତ୍ରାନ୍ଯୋତ୍ପାତଭୂକମ୍ପଦଵାଗ୍ନିପାଂସୁଵୃଷ୍ଟିଷୁ ଉଲ୍କାପାତେ ମହାଵାତେ ଵିନା ଵୃଷ୍ଟ୍ଯାତିଵୃଷ୍ଟିଷୁ
ଏଠାରେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିପଦରେ—ଭୂକମ୍ପ, ଜଙ୍ଗଲ ଆଗୁନ, ବାଲି ବର୍ଷା, ଉଲ୍କାପାତ, ବଡ଼ ପବନ, ବର୍ଷା ନ ହେବା କିମ୍ବା ଅତିରିକ୍ତ ବର୍ଷାରେ—
ଅତସ୍ତତ୍ର ପଠେଦ୍ଵିଦ୍ଵାଞ୍ ଛିଵଭକ୍ତୋ ଦୃଢଵ୍ରତଃ ଯଃ ପଠେଚ୍ଛୃଣୁଯାଦ୍ଵାପି ସ୍ତଵଂ ସର୍ଵମନୁତ୍ତମମ୍
ସେହି ସମୟରେ ଦୃଢ଼ ନିୟମରେ ଥିବା ଶିବଭକ୍ତ ଜ୍ଞାନୀ ଯେଉଁଠି ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ତବକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପଢେ କିମ୍ବା ଶୁଣେ—
ସ ରୁଦ୍ରତ୍ଵଂ ସମାସାଦ୍ଯ ରୁଦ୍ରସ୍ଯାନୁଚରୋ ଭଵେତ୍
ସେ ରୁଦ୍ରତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ କରି ରୁଦ୍ରଙ୍କର ସେବକ ହୁଏ।
ଜଲନ୍ଧରଂ ଜଟାମୌଲିଃ ପୁରା ଜମ୍ଭାରିଵିକ୍ରମମ୍ କଥଂ ଜଘାନ ଭଗଵାନ୍ ଭଗନେତ୍ରହରୋ ହରଃ
ଜଟାଧାରୀ, ଭଗଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ନଷ୍ଟ କରିଥିବା ହର, ପୂର୍ବେ କିପରି ଜମ୍ଭ ସମାନ ପ୍ରଭଳ ଜଲନ୍ଧରଙ୍କୁ ବଧ କଲେ?
ଵକ୍ତୁମର୍ହସି ଚାସ୍ମାକଂ ରୋମହର୍ଷଣ ସୁଵ୍ରତ ଜଲନ୍ଧର ଇତି ଖ୍ଯାତୋ ଜଲମଣ୍ଡଲସଂଭଵଃ
ହେ ରୋମହର୍ଷଣ, ତୁମେ ନିଶ୍ଚିତ ନିୟମରେ ଅଟୁଟ ଅଛ, ଆମକୁ ଜଳମଣ୍ଡଳରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଏବଂ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଜଲନ୍ଧର ବିଷୟରେ କହ।
ଆସୀଦନ୍ତକସଂକାଶସ୍ ତପସା ଲବ୍ଧଵିକ୍ରମଃ ତେନ ଦେଵାଃ ସଗନ୍ଧର୍ଵାଃ ସଯକ୍ଷୋରଗରାକ୍ଷସାଃ
ସେ ମୃତ୍ୟୁ ସମାନ ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯାଉଥିଲେ, ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତି ଲାଭ କରିଥିଲେ; ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ, ନାଗ ଓ ରାକ୍ଷସମାନେ—
ନିର୍ଜିତାଃ ସମରେ ସର୍ଵେ ବ୍ରହ୍ମା ଚ ଭଗଵାନଜଃ ଜିତ୍ଵୈଵ ଦେଵସଂଘାତଂ ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ଵୈ ଜଲନ୍ଧରଃ
ସମସ୍ତେ ଯୁଦ୍ଧରେ ପରାଜିତ ହେଲେ, ଅଜନ୍ମା ଭଗବାନ ବ୍ରହ୍ମା ମଧ୍ୟ। ଦେବମାନଙ୍କ ଦଳକୁ ଜିତି, ଜଲନ୍ଧର ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବଶ କଲେ।
ଜଗାମ ଦେଵଦେଵେଶଂ ଵିଷ୍ଣୁଂ ଵିଶ୍ଵହରଂ ଗୁରୁମ୍ ତଯୋଃ ସମଭଵଦ୍ଯୁଦ୍ଧଂ ଦିଵାରାତ୍ରମ୍ ଅଵିଶ୍ରମମ୍
ସେ ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟର ଦେବ, ବିଶ୍ୱକୁ ସଂହାର କରୁଥିବା ଗୁରୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ; ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦିନ ରାତି ଅବିରତ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
ଜଲନ୍ଧରେଶଯୋସ୍ତେନ ନିର୍ଜିତୋ ମଧୁସୂଦନଃ ଜଲନ୍ଧରୋ ଽପି ତଂ ଜିତ୍ଵା ଦେଵଦେଵଂ ଜନାର୍ଦନମ୍
ସେହି ଯୁଦ୍ଧରେ ଜଲନ୍ଧର ଓ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧୁସୂଦନ ପରାଜିତ ହେଲେ; ଜଲନ୍ଧର ତାଙ୍କୁ ଜିତି, ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟର ଦେବ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପରାଜିତ କଲେ।
ପ୍ରୋଵାଚେଦଂ ଦିତେଃ ପୁତ୍ରାନ୍ ନ୍ଯାଯଧୀର୍ଜେତୁମୀଶ୍ଵରମ୍ ସର୍ଵେ ଜିତା ମଯା ଯୁଦ୍ଧେ ଶଙ୍କରୋ ହ୍ଯଜିତୋ ରଣେ
ସେ ନ୍ୟାୟବାନ୍ ଦିତିପୁତ୍ରମାନେଙ୍କୁ କହିଲେ—'ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜିତିଛି; ଶଙ୍କର ମାତ୍ର ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଜୟ।'