ତ୍ରିଗୁଣାଯ ତ୍ରିଶୂଲାଯ ଗୁଣାତୀତାଯ ଯୋଗିନେ ସଂସାରାଯ ପ୍ରଵାହାଯ ମହାଯନ୍ତ୍ରପ୍ରଵର୍ତିନେ
ତିନି ଗୁଣର ମାଲିକ, ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ, ଗୁଣ ଉପରେ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିବା, ଯୋଗୀ, ସଂସାରର ଧାରା ଭାବେ ବହୁଥିବା, ବିଶ୍ୱ ଯନ୍ତ୍ରକୁ ଚଳାଇଥିବା ମହାଶକ୍ତିକୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।
ନମଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନିସୂର୍ଯାଯ ମୁକ୍ତିଵୈଚିତ୍ର୍ଯହେତଵେ ଵରଦାଯାଵତାରାଯ ସର୍ଵକାରଣହେତଵେ
ଚନ୍ଦ୍ର, ଅଗ୍ନି ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭାବେ ଥିବା, ମୁକ୍ତିର ବିଭିନ୍ନତାର କାରଣ, ଦୟାଳୁ ଓ ଅବତାର ନେଇଥିବା, ସମସ୍ତ କାରଣର ମୂଳକୁ ମୁଁ ଶିର ନମାଏ।
କପାଲିନେ କରାଲାଯ ପତଯେ ପୁଣ୍ଯକୀର୍ତ୍ତଯେ ଅମୋଘାଯାଗ୍ନିନେତ୍ରାଯ ଲକୁଲୀଶାଯ ଶଂଭଵେ
ଖପର ଧାରଣ କରୁଥିବା, ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା, ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରଭୁ, ପୁଣ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, କ୍ଷୟ ନ ହେଉଥିବା, ଅଗ୍ନି ଦୃଷ୍ଟି ଧାରଣ କରୁଥିବା, ଲକୁଳିଶ ଓ ଶିବଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।
ଭିଷକ୍ତମାଯ ମୁଣ୍ଡାଯ ଦଣ୍ଡିନେ ଯୋଗରୂପିଣେ ମେଘଵାହାଯ ଦେଵାଯ ପାର୍ଵତୀପତଯେ ନମଃ
ସର୍ବୋତ୍ତମ ଚିକିତ୍ସକ, ମୁଣ୍ଡ ଧାରଣ କରୁଥିବା, ଦଣ୍ଡ ଧାରଣ କରୁଥିବା, ଯୋଗର ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା, ମେଘ ଉପରେ ବସିଥିବା, ଦେବତା, ପାର୍ବତୀଙ୍କ ପତିଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।
ଅଵ୍ଯକ୍ତାଯ ଵିଶୋକାଯ ସ୍ଥିରାଯ ସ୍ଥିରଧନ୍ଵିନେ ସ୍ଥାଣଵେ କୃତ୍ତିଵାସାଯ ନମଃ ପଞ୍ଚାର୍ଥହେତଵେ
ଅପ୍ରକଟ, ଶୋକ ଶୂନ୍ୟ, ଦୃଢ଼, ଦୃଢ଼ ଧନୁଷ୍ ଧାରଣ କରୁଥିବା, ଅଚଳ, ଚର୍ମ ପିନ୍ଧିଥିବା, ପାଞ୍ଚ ଅର୍ଥର କାରଣ ହେଉଥିବା ଠାକୁରଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।
ଵରଦାଯୈକପାଦାଯ ନମଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରାର୍ଧମୌଲିନେ ନମସ୍ତେ ଽଧ୍ଵରରାଜାଯ ଵଯସାଂ ପତଯେ ନମଃ
ବରଦାନ ଦେଇଥିବା, ଏକ ପାଦ ଧାରଣ କରୁଥିବା, ଚନ୍ଦ୍ରାର୍ଧ ମୁଣ୍ଡରେ ପିନ୍ଧିଥିବା, ଯଜ୍ଞର ରାଜା, ବୟସର ମାଲିକଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।
ଯୋଗୀଶ୍ଵରାଯ ନିତ୍ଯାଯ ସତ୍ଯାଯ ପରମେଷ୍ଠିନେ ସର୍ଵାତ୍ମନେ ନମସ୍ତୁଭ୍ଯଂ ନମଃ ସର୍ଵେଶ୍ଵରାଯ ତେ
ଯୋଗୀମାନଙ୍କର ନାୟକ, ଚିରନ୍ତନ, ସତ୍ୟ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ, ସମସ୍ତର ଆତ୍ମା; ତୁମକୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ, ସମସ୍ତଙ୍କ ପ୍ରଭୁ।
ଏକଦ୍ଵିତ୍ରିଚତୁଃପଞ୍ଚକୃତ୍ଵସ୍ ତେ ଽସ୍ତୁ ନମୋନମଃ ଦଶକୃତ୍ଵସ୍ତୁ ସାହସ୍ରକୃତ୍ଵସ୍ତେ ଚ ନମୋନମଃ
ତୁମକୁ ଏକଥର, ଦୁଇଥର, ତିନିଥର, ଚାରିଥର, ପାଞ୍ଚଥର ଓ ଦଶଥର ନମସ୍କାର ହେଉ; ହଜାରଥର ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।
ନମୋ ଽପରିମିତଂ କୃତ୍ଵା-ନନ୍ତକୃତ୍ଵୋ ନମୋନମଃ ନମୋନମୋ ନମୋ ଭୂଯଃ ପୁନର୍ଭୂଯୋ ନମୋନମଃ
ଅସଂଖ୍ୟ ଥର, ଅନନ୍ତ ଥର ତୁମକୁ ନମସ୍କାର କରି, ପୁନି ପୁନି, ଆଉ ଆଉଥର ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।
ନାମ୍ନାମଷ୍ଟଶତେନୈଵଂ ସ୍ତୁତ୍ଵାମୃତମଯେନ ତୁ ପୁନସ୍ତୁ ପ୍ରାର୍ଥଯାମାସ ନୃସିଂହଃ ଶରଭେଶ୍ଵରମ୍
ଏଭଳି ଅଠଶଏ ଅମୃତମୟ ନାମରେ ତୁମକୁ ସ୍ତୁତି କରି, ପୁନି ନରସିଂହ ଶରଭେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ।
ଯଦା ଯଦା ମମାଜ୍ଞାନମ୍ ଅତ୍ଯହଙ୍କାରଦୂଷିତମ୍ ତଦା ତଦାପନେତଵ୍ଯଂ ତ୍ଵଯୈଵ ପରମେଶ୍ଵର
ମୋ ଅତି ଅହଂକାର ଦ୍ୱାରା ଦୂଷିତ ଅଜ୍ଞାନ ଯେତେବେଳେ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ, ହେ ପରମେଶ୍ୱର, ତୁମେ ନିଜେ ଏହାକୁ ଦୂର କର।
ଏଵଂ ଵିଜ୍ଞାପଯନ୍ପ୍ରୀତଃ ଶଙ୍କରଂ ନରକେସରୀ ନନ୍ଵଶକ୍ତୋ ଭଵାନ୍ ଵିଷ୍ଣୋ ଜୀଵିତାନ୍ତଂ ପରାଜିତଃ
ଏଭଳି ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରି, ନରସିଂହ କହିଲେ: 'ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ତୁମେ ଅଶକ୍ତ, ଜୀବନର ଶେଷରେ ପରାଜିତ ହେଲ।'
ତଦ୍ଵକ୍ତ୍ରଶେଷମାତ୍ରାନ୍ତଂ କୃତ୍ଵା ସର୍ଵସ୍ଯ ଵିଗ୍ରହମ୍ ଶୁକ୍ତିଶିତ୍ଯଂ ତଦା ମଙ୍ଗଂ ଵୀରଭଦ୍ରଃ କ୍ଷଣାତ୍ତତଃ
ତାପରେ, ମୁଖ ଛାଡ଼ି ସମସ୍ତ ଦେହକୁ ନଷ୍ଟ କରି, ବୀରଭଦ୍ର ସେ ଭୟଙ୍କର ପ୍ରାଣୀକୁ ତୁରନ୍ତ ଶାନ୍ତ କଲେ।
ଅଥ ବ୍ରହ୍ମାଦଯଃ ସର୍ଵେ ଵୀରଭଦ୍ର ତ୍ଵଯା ଦୃଶା ଜୀଵିତାଃ ସ୍ମୋ ଵଯଂ ଦେଵାଃ ପର୍ଜନ୍ଯେନେଵ ପାଦପାଃ
ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମା ଆଦି ସମସ୍ତ ଦେବତା କହିଲେ: 'ହେ ବୀରଭଦ୍ର, ତୁମର ଦୃଷ୍ଟି ଦ୍ୱାରା ଆମେ ଦେବମାନେ ବଞ୍ଚିଗଲୁ, ବର୍ଷାରେ ଗଛ ଯେପରି।'
ଯସ୍ଯ ଭୀଷା ଦହତ୍ଯଗ୍ନିର୍ ଉଦେତି ଚ ରଵିଃ ସ୍ଵଯମ୍ ଵାତୋ ଵାତି ଚ ସୋ ଽସି ତ୍ଵଂ ମୃତ୍ଯୁର୍ଧାଵତି ପଞ୍ଚମଃ
ଯାହାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଅଗ୍ନି ଜଳେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ନିଜେ ଉଦୟ ହୁଏ, ବାତାସ ବହେ—ସେ ତୁମେ; ମୃତ୍ୟୁ ପଞ୍ଚମ ଭାବେ ଦୌଡ଼ିଯାଏ।
ଯଦଵ୍ଯକ୍ତଂ ପରଂ ଵ୍ଯୋମ କଲାତୀତଂ ସଦାଶିଵମ୍ ଭଗଵଂସ୍ତ୍ଵାମେଵ ଭଵଂ ଵଦନ୍ତି ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନଃ
ଯେଉଁଠାରେ କିଛି ପ୍ରକଟ ନୁହେଁ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆକାଶ, କାଳ ଉପରେ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିବା, ଚିରନ୍ତନ ଶିବ—ହେ ପ୍ରଭୁ, ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀମାନେ ତୁମକୁ ଏହି ଭାବରେ କହନ୍ତି।
କେ ଵଯମେଵ ଧାତୁକ୍ଯେ ଵେଦନେ ପରମେଶ୍ଵରଃ ନ ଵିଦ୍ଧି ପରମଂ ଧାମ ରୂପଲାଵଣ୍ଯଵର୍ଣନେ
ଏହି ପଞ୍ଚଭୂତ ଓ ଅନୁଭୂତିର ଜଗତରେ ଆମେ କିଏ? ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ରୂପ, ସୌନ୍ଦର୍ୟ କିମ୍ବା ବର୍ଣ୍ଣନା ଦ୍ୱାରା ଜଣାଯିବା ନୁହେଁ।
ଉପସର୍ଗେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ ତ୍ରାଯସ୍ଵାସ୍ମାନ୍ ଗଣାଧିପ ଏକାଦଶାତ୍ମନ୍ ଭଗଵାନ୍ ଵର୍ତତେ ରୂପଵାନ୍ ହରଃ
ସମସ୍ତ ବିପଦରେ, ହେ ଗଣନାୟକ, ଏକାଦଶ ରୂପଧାରୀ, ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର; ଭଗବାନ ହରା ଅନେକ ରୂପରେ ବିଦ୍ୟମାନ।
ଈଦୃଶାନ୍ ତେ ଽଵତାରାଣି ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଶିଵ ବହୂଂସ୍ତମଃ କଦାଚିତ୍ ସଂଦିହେନ୍ ନାସ୍ମାଂସ୍ ତ୍ଵଚ୍ଚିନ୍ତାସ୍ତମଯା ତଥା
ହେ ଶିବ, ଆପଣଙ୍କର ଏପରି ଅନେକ ଅବତାର ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ, କେତେବେଳେ ଅନ୍ଧକାର ଆସିପାରେ, କିନ୍ତୁ ଆମେ ତାହାରେ ପଡ଼ୁନାହିଁ, କାରଣ ଆମର ମନ ଆପଣଙ୍କ ଚିନ୍ତନରେ ଆଲୋକିତ ହୋଇଯାଏ।
ଗୁଞ୍ଜାଗିରିଵରତଟା-ମିତରୂପାଣି ସର୍ଵଶଃ ଅଭ୍ଯସଂହର ଗମ୍ଯଂ ତେ ନ ନୀତଵ୍ଯଂ ପରାପରା
ଗୁଞ୍ଜା ପାହାଡ଼ର ଢାଳରେ ଆପଣ ଯେତେ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିଲେ, ସେସବୁ ରୂପ ଫେରାଇ ନିଅନ୍ତୁ; ଆପଣଙ୍କ ଗମ୍ୟସ୍ଥାନ କେବେ ଉଚ୍ଚ-ନୀଚ୍ଚ ବିଭେଦରେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହୁଏନାହିଁ।
ଦ୍ଵେ ତନୂ ତଵ ରୁଦ୍ରସ୍ଯ ଵେଦଜ୍ଞା ବ୍ରାହ୍ମଣା ଵିଦୁଃ ଘୋରାପ୍ଯନ୍ଯା ଶିଵାପ୍ଯନ୍ଯା ତେ ପ୍ରତ୍ଯେକମନେକଧା
ଯେମାନେ ବେଦ ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନେ କହନ୍ତି ଯେ ରୁଦ୍ରଙ୍କର ଦୁଇଟି ଦେହ ଅଛି—ଏକ ଭୟଙ୍କର, ଅନ୍ୟଟି ଶିଭ; ଏହି ଦୁଇଟି ଦେହ ଆପାପଣେ ଅନେକ ପ୍ରକାରର।
ଇହାସ୍ମାନ୍ପାହି ଭଗଵନ୍ ନିତ୍ଯାହତମହାବଲଃ ଭଵତା ହି ଜଗତ୍ସର୍ଵଂ ଵ୍ଯାପ୍ତଂ ସ୍ଵେନୈଵ ତେଜସା
ହେ ଭଗବାନ, ଆପଣ ସଦା ଅଜୟ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଆମକୁ ଏଠାରେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ; କାରଣ ଆପଣଙ୍କ ନିଜ ତେଜରେ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ଭରିଯାଇଛି।
ବ୍ରହ୍ମଵିଷ୍ଣ୍ଵିନ୍ଦ୍ରଚନ୍ଦ୍ରାଦି ଵଯଂ ଚ ପ୍ରମୁଖାଃ ସୁରାଃ ସୁରାସୁରାଃ ସମ୍ପ୍ରସୂତାସ୍ ତ୍ଵତ୍ତଃ ସର୍ଵେ ମହେଶ୍ଵର
ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ଇନ୍ଦ୍ର, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଆମେ ମୁଖ୍ୟ ଦେବତାମାନେ, ସହିତ ସମସ୍ତ ଦେବ ଓ ଦାନବମାନେ, ମହେଶ୍ୱର, ସମସ୍ତେ ଆପଣଙ୍କୁ ଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ।
ବ୍ରହ୍ମା ଚ ଇନ୍ଦ୍ରୋ ଵିଷ୍ଣୁଶ୍ ଚ ଯମାଦ୍ଯା ନ ସୁରାସୁରାନ୍ ତତୋ ନିଗୃହ୍ଯ ଚ ହରିଂ ସିଂହ ଇତ୍ଯ୍ ଉପଚେତସମ୍
ବ୍ରହ୍ମା, ଇନ୍ଦ୍ର, ବିଷ୍ଣୁ, ଯମ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ଦେବ ଓ ଦାନବମାନେ ଦମନ କରି, ମନରେ ହରିଙ୍କୁ 'ସିଂହ' ବୋଲି ଭାବିଲେ।
ଯତୋ ବିଭର୍ଷି ସକଲଂ ଵିଭଜ୍ଯ ତନୁମଷ୍ଟଧା ଅତୋ ଽସ୍ମାନ୍ ପାହି ଭଗଵନ୍ ସୁରାନ୍ ଦାନୈର୍ ଅଭୀପ୍ସିତୈଃ
ଆପଣ ସମସ୍ତ କିଛିକୁ ଅଠ ରୂପରେ ବିଭାଜିତ କରି ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଏହିକାରଣରେ, ହେ ଭଗବାନ, ଦେବମାନେ ଯେଉଁ ଦାନ ଆଶା କରନ୍ତି, ସେଉଁଠି ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।
ଉଵାଚ ତାନ୍ ସୁରାନ୍ଦେଵୋ ମହର୍ଷୀଂଶ୍ ଚ ପୁରାତନାନ୍ ଯଥା ଜଲେ ଜଲଂ କ୍ଷିପ୍ତଂ କ୍ଷୀରଂ କ୍ଷୀରେ ଘୃତଂ ଘୃତେ
ଦେବତାମାନେ ଓ ପୁରାତନ ଋଷିମାନେଙ୍କୁ ଦେବତା କହିଲେ—'ଯେପରି ଜଳ ଜଳରେ ମିଶିଯାଏ, ଖୀର ଖୀରରେ, ଘିଅ ଘିଅରେ ମିଶିଯାଏ—'
ଏକ ଏଵ ତଦା ଵିଷ୍ଣୁଃ ଶିଵଲୀନୋ ନ ଚାନ୍ଯଥା ଏଷ ଏଵ ନୃସିଂହାତ୍ମା ସଦର୍ପଶ୍ ଚ ମହାବଲଃ
ସେ ସମୟରେ ବିଷ୍ଣୁ ଏକାକି ଶିବରେ ଲୀନ ଥିଲେ, ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଭିନ୍ନତା ନଥିଲା; ଏହି ଜଣେ ନରସିଂହଙ୍କର ଆତ୍ମା, ଗର୍ବିତ ଓ ଅତିଶୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ।
ଜଗତ୍ସଂହାରକାରେଣ ପ୍ରଵୃତ୍ତୋ ନରକେସରୀ ଯାଜନୀଯୋ ନମସ୍ତସ୍ମୈ ମଦ୍ଭକ୍ତିସିଦ୍ଧିକାଙ୍କ୍ଷିଭିଃ
ଜଗତ୍ର ସଂହାର କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିୟୁକ୍ତ ନରକେଶରୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; ଯେମାନେ ମୋର ଭକ୍ତି ସିଦ୍ଧି ଆଶା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରନ୍ତୁ।
ଏତାଵଦୁକ୍ତ୍ଵା ଭଗଵାନ୍ ଵୀରଭଦ୍ରୋ ମହାବଲଃ ଅପଶ୍ଯନ୍ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ତତ୍ରୈଵାନ୍ତରଧୀଯତ
ଏପରି କହି, ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୀରଭଦ୍ର ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଦୃଶ୍ୟ ହେଉଥିବା ସ୍ଥାନରୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ।
ନୃସିଂହକୃତ୍ତିଵସନସ୍ ତଦାପ୍ରଭୃତି ଶଙ୍କରଃ ଵକ୍ତ୍ରଂ ତନ୍ମୁଣ୍ଡମାଲାଯାଂ ନାଯକତ୍ଵେନ କଲ୍ପିତମ୍
ସେଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ଶଙ୍କର ନରସିଂହଙ୍କ ଚର୍ମ ପିନ୍ଧିଲେ; ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ମୁଣ୍ଡମାଳାର ନାୟକ ଭାବେ ବିସ୍ଥାପିତ ହେଲା।