ଜଗାମ ରଂହସା ତତ୍ର ଯତ୍ରାସ୍ତେ ନରକେସରୀ ତତସ୍ତଂ ବୋଧଯାମାସ ଵୀରଭଦ୍ରୋ ହରୋ ହରିମ୍
ସେ ତୁରନ୍ତ ସେଠାକୁ ଗଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ପୁରୁଷସିଂହ ବସିଥିଲେ। ତାପରେ ବୀରଭଦ୍ର ହରିଙ୍କୁ ଜାଗାଇଲେ, ହରେ ହରିଙ୍କୁ ଜାଗାଇଲେ।
ଉଵାଚ ଵାକ୍ଯମୀଶାନଃ ପିତା ପୁତ୍ରମିଵୌରସମ୍ ଜଗତ୍ସୁଖାଯ ଭଗଵନ୍ନ୍ ଅଵତୀର୍ଣୋ ଽସି ମାଧଵ
ଈଶାନ ଏଭଳି କହିଲେ, ଯେପରି ଜଣେ ପିତା ନିଜ ପୁଅକୁ କହନ୍ତି: ହେ ଭଗବାନ, ଜଗତର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ତୁମେ ଅବତାର ନେଇଛ। ମାଧବ, ତୁମେ ଧନ୍ୟ।
ସ୍ଥିତ୍ଯର୍ଥେନ ଚ ଯୁକ୍ତୋ ଽସି ପରେଣ ପରମେଷ୍ଠିନା ଜନ୍ତୁଚକ୍ରଂ ଭଗଵତା ରକ୍ଷିତଂ ମତ୍ସ୍ଯରୂପିଣା
ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ସୃଷ୍ଟିର ରକ୍ଷାରେ ଲାଗିଛ। ଭଗବାନ ମାଛ ରୂପେ ଜନ୍ତୁମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିଛନ୍ତି।
ପୁଚ୍ଛେନୈଵ ସମାବଧ୍ଯ ଭ୍ରମନ୍ନେକାର୍ଣଵେ ପୁରା ବିଭର୍ଷି କୂର୍ମରୂପେଣ ଵାରାହେଣୋଦ୍ଧୃତା ମହୀ
ପୂର୍ବେ, ତୁମେ ପୁଛରେ ବାନ୍ଧି ଏକମାତ୍ର ସାଗରରେ ଘୂରିଥିଲ। କୂର୍ମ ରୂପେ ପୃଥିବୀକୁ ବୋହିଥିଲ, ବରାହ ଭାବେ ଉଠାଇଥିଲ।
ଅନେନ ହରିରୂପେଣ ହିରଣ୍ଯକଶିପୁର୍ହତଃ ଵାମନେନ ବଲିର୍ବଦ୍ଧସ୍ ତ୍ଵଯା ଵିକ୍ରମତା ପୁନଃ
ହରି ରୂପରେ ତୁମେ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁଙ୍କୁ ବଧ କରିଥିଲ। ବାମନ ଭାବେ ବଳିଙ୍କୁ ତୁମର ପଦକ୍ରମରେ ବାନ୍ଧିଥିଲ।
ତ୍ଵମ୍ ଏଵ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ପ୍ରଭାଵଃ ପ୍ରଭୁର୍ ଅଵ୍ଯଯଃ ଯଦା ଯଦା ହି ଲୋକସ୍ଯ ଦୁଃଖଂ କିଂଚିତ୍ ପ୍ରଜାଯତେ
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ଶକ୍ତି ଓ ଅବିନାଶୀ ପ୍ରଭୁ ତୁମେ। ଯେତେବେଳେ ଜଗତରେ କିଛି ଦୁଃଖ ଆସେ,
ତଦା ତଦାଵତୀର୍ଣସ୍ତ୍ଵଂ କରିଷ୍ଯସି ନିରାମଯମ୍ ନାଧିକସ୍ତ୍ଵତ୍ସମୋ ଽପ୍ଯସ୍ତି ହରେ ଶିଵପରାଯଣ
ସେତେବେଳେ ତୁମେ ଅବତାର ନେଇ, ସେ ଦୁଃଖକୁ ଦୂର କର। ହରେ, ଶିବଭକ୍ତ, ତୁମ ପରି କିମ୍ବା ସମାନ କେହି ନାହିଁ।
ତ୍ଵଯା ଧର୍ମାଶ୍ ଚ ଵେଦାଶ୍ ଚ ଶୁଭେ ମାର୍ଗେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତାଃ ଯଦର୍ଥମ୍ ଅଵତାରୋ ଽଯଂ ନିହତଃ ସୋ ଽପି କେଶଵ
ତୁମ ଦ୍ୱାରା ଧର୍ମ ଓ ବେଦ ଶୁଭ ମାର୍ଗରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଏହି କାରଣରେ ତୁମ ଅବତାର ହେଲା, ଏବଂ ସେ ବଧ ହେଲେ, କେଶବ।
ଅତ୍ଯନ୍ତଘୋରଂ ଭଗଵନ୍ ନରସିଂହ ଵପୁସ୍ତଵ ଉପସଂହର ଵିଶ୍ଵାତ୍ମଂସ୍ ତ୍ଵମେଵ ମମ ସଂନିଧୌ
ହେ ଭଗବାନ, ତୁମର ନରସିଂହ ରୂପ ଅତି ଭୟଙ୍କର। ଏହାକୁ ଅନ୍ତର୍ଗତ କର, କାରଣ ତୁମେ ସମସ୍ତର ଆତ୍ମା, ମୋ ସାଙ୍ଗରେ ରୁହ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋ ଵୀରଭଦ୍ରେଣ ନୃସିଂହଃ ଶାନ୍ତଯା ଗିରା ତତୋ ଽଧିକଂ ମହାଘୋରଂ କୋପଂ ପ୍ରଜ୍ଵାଲଯଦ୍ଧରିଃ
ବୀରଭଦ୍ରଙ୍କ ଏପରି କଥା କହିବା ପରେ, ନରସିଂହ ଶାନ୍ତ ସ୍ୱରରେ କହିଲେ, କିନ୍ତୁ ହରି ଏହା ପରେ ଆଉ ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧ ଦେଖାଇଲେ।
ଆଗତୋ ଽସି ଯତସ୍ତତ୍ର ଗଚ୍ଛ ତ୍ଵଂ ମା ହିତଂ ଵଦ ଇଦାନୀଂ ସଂହରିଷ୍ଯାମି ଜଗଦେତଚ୍ଚରାଚରମ୍
ଯେଉଁଠାରୁ ଆସିଛ, ସେଠାକୁ ଚାଲିଯା। ଭଲ କଥା କହିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନାହିଁ। ଏବେ ମୁଁ ସମସ୍ତ ଚରାଚର ଜଗତକୁ ଅନ୍ତର୍ଗତ କରିଦେବି।
ସଂହର୍ତୁର୍ ନ ହି ସଂହାରଃ ସ୍ଵତୋ ଵା ପରତୋ ଽପି ଵା ଶାସିତଂ ମମ ସର୍ଵତ୍ର ଶାସ୍ତା କୋ ଽପି ନ ଵିଦ୍ଯତେ
ବିନାଶକାରୀ ପାଇଁ କେବେ ବିନାଶ ନାହିଁ, ନ ସ୍ୱୟଂ, ନ ଅନ୍ୟ କାହାରି ଦ୍ୱାରା। ସମସ୍ତଠାରେ ମୋର ଆଦେଶ ଚାଲିଥାଏ, ମୋ ପରି ଶାସକ କେହି ନାହିଁ।
ମତ୍ପ୍ରସାଦେନ ସକଲଂ ସମର୍ଯାଦଂ ପ୍ରଵର୍ତତେ ଅହଂ ହି ସର୍ଵଶକ୍ତୀନାଂ ପ୍ରଵର୍ତକନିଵର୍ତକଃ
ମୋର କୃପାରେ ସମସ୍ତ କାମ ନିୟମ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥାଏ। ମୁଁ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିର ଆରମ୍ଭ ଓ ଶେଷ।
ଯଦ୍ ଯଦ୍ ଵିଭୂତିମତ୍ ସତ୍ତ୍ଵଂ ଶ୍ରୀମଦୂର୍ଜିତମେଵ ଵା ତତ୍ତଦ୍ଵିଦ୍ଧି ଗଣାଧ୍ଯକ୍ଷ ମମ ତେଜୋଵିଜୃମ୍ଭିତମ୍
ଯେଉଁ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାଖରେ ଯଶ, ଶ୍ରୀ, କିମ୍ବା ବଳ ଅଛି, ଗଣପତି, ତାହାକୁ ମୋର ତେଜର ବିକାଶ ବୋଲି ଜାଣ।
ଦେଵତାପରମାର୍ଥଜ୍ଞା ମମୈଵ ପରମଂ ଵିଦୁଃ ମଦଂଶାଃ ଶକ୍ତିସମ୍ପନ୍ନା ବ୍ରହ୍ମଶକ୍ରାଦଯଃ ସୁରାଃ
ଦେବତାଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ତତ୍ତ୍ୱ ଯେଉଁମାନେ ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନେ ମୋତେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବୋଲି ମନନ୍ତି। ବ୍ରହ୍ମା, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନେ ମୋର ଅଂଶ।
ମନ୍ନାଭିପଙ୍କଜାଜ୍ଜାତଃ ପୁରା ବ୍ରହ୍ମା ଚତୁର୍ମୁଖଃ ତଲ୍ଲଲାଟସମୁତ୍ପନ୍ନୋ ଭଗଵାନ୍ଵୃଷଭଧ୍ଵଜଃ
ପ୍ରାଚୀନକାଳରେ, ମୋର ନାଭିର ପଦ୍ମରୁ ଚାରିମୁଖ ବ୍ରହ୍ମା ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ। ମୋର କପାଳରୁ ବୃଷଧ୍ୱଜ ଭଗବାନ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।
ରଜସାଧିଷ୍ଠିତଃ ସ୍ରଷ୍ଟା ରୁଦ୍ରସ୍ତାମସ ଉଚ୍ଯତେ ଅହଂ ନିଯନ୍ତା ସର୍ଵସ୍ଯ ମତ୍ପରଂ ନାସ୍ତି ଦୈଵତମ୍
ରଜୋଗୁଣରେ ଥିବା ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ତମୋଗୁଣରେ ଥିବା ରୁଦ୍ର; ମୁଁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ, ମୋଠାରୁ ବଡ଼ କୌଣସି ଦେବତା ନାହିଁ।
ଵିଶ୍ଵାଧିକଃ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ରଶ୍ ଚ କର୍ତା ହର୍ତାଖିଲେଶ୍ଵରଃ ଇଦଂ ତୁ ମତ୍ପରଂ ତେଜଃ କଃ ପୁନଃ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛତି
ମୁଁ ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ସ୍ୱାଧୀନ ଓ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟର କର୍ତ୍ତା, ସଂହାରକାରୀ ଓ ସମସ୍ତଙ୍କ ଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରଭୁ। ଏହି ମୋର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତେଜ; ଏହା ବିଷୟରେ କିଏ ଆଉ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରିବ?
ଅତୋ ମାଂ ଶରଣଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଗଚ୍ଛ ତ୍ଵଂ ଵିଗତଜ୍ଵରଃ ଅଵେହି ପରମଂ ଭାଵମ୍ ଇଦଂ ଭୂତମହେଶ୍ଵରଃ
ତେଣୁ ମୋ ପାଖକୁ ଆଶ୍ରୟ ନେଇ, ଭୟ ଓ ଦୁଃଖ ଛାଡ଼ି ଯାଅ; ଏହି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅବସ୍ଥାକୁ ଜାଣ, ଏହିଏ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ମହାପ୍ରଭୁ।
କାଲୋ ଽସ୍ମ୍ଯହଂ କାଲଵିନାଶହେତୁର୍ ଲୋକାନ୍ ସମାହର୍ତୁମ୍ ଅହଂ ପ୍ରଵୃତ୍ତଃ ମୃତ୍ଯୋର୍ମୃତ୍ଯୁଂ ଵିଦ୍ଧି ମାଂ ଵୀରଭଦ୍ର ଜୀଵନ୍ତ୍ଯେତେ ମତ୍ପ୍ରସାଦେନ ଦେଵାଃ
ମୁଁ ସମୟ, ସମୟର ସଂହାରକାରଣ; ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ସଂହାର କରିବା ପାଇଁ ଆସିଛି। ମୋତେ ମୃତ୍ୟୁର ମୃତ୍ୟୁ ବୋଲି ଜାଣ, ବୀରଭଦ୍ର; ଏହି ଦେବତାମାନେ ମୋର କୃପାରେ ବଞ୍ଚିଛନ୍ତି।
ସାହଙ୍କାରମିଦଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ହରେର୍ ଅମିତଵିକ୍ରମଃ ଵିହସ୍ଯୋଵାଚ ସାଵଜ୍ଞଂ ତତୋ ଵିସ୍ଫୁରିତାଧରଃ
ଏହି ଅହଂକାରିକ କଥା ଶୁଣି, ଅପାର ଶୌର୍ୟର ହରି ହସିଲେ, ତାଙ୍କ ଠୋଠ ଉପରେ ଅବମାନର ହାସ୍ୟ ଛଡ଼ି, ଉପେକ୍ଷା ସହିତ କହିଲେ।
କିଂ ନ ଜାନାସି ଵିଶ୍ଵେଶଂ ସଂହର୍ତାରଂ ପିନାକିନମ୍ ଅସଦ୍ଵାଦୋ ଵିଵାଦଶ୍ ଚ ଵିନାଶସ୍ତ୍ଵଯି କେଵଲଃ
ତୁମେ କି ଜଣାନାହଁ ସମସ୍ତ ଜଗତର ପ୍ରଭୁ, ସଂହାରକାରୀ, ପିନାକଧାରୀଙ୍କୁ? ତୁମର ମିଥ୍ୟା କଥା ଓ ବିବାଦ ତୁମ ନାଶକୁ ନେଇଯିବ।
ତଵାନ୍ଯୋନ୍ଯାଵତାରାଣି କାନି ଶେଷାଣି ସାଂପ୍ରତମ୍ କୃତାନି ଯେନ କେନାପି କଥାଶେଷୋ ଭଵିଷ୍ଯତି
ତୁମର ଓ ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅବତାର କେଉଁଠି ଅଛି? କିଏ ଏହା କରିଛି? ଏହି କଥାର ଶେଷ କିଏ ଆଣିବ, କିଏ ଜାଣେ?
ଦୋଷଂ ତ୍ଵଂ ପଶ୍ଯ ଏତତ୍ତ୍ଵମ୍ ଅଵସ୍ଥାମୀଦୃଶୀଂ ଗତଃ ତେନ ସଂହାରଦକ୍ଷେଣ କ୍ଷଣାତ୍ସଂକ୍ଷଯମେଷ୍ଯସି
ନିଜ ଦୋଷ ଦେଖ, ଏପରି ଅବସ୍ଥାକୁ ପହଞ୍ଚିଛ; ସଂହାରରେ ପାରଙ୍ଗତ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ନଶ୍ଟ ହେଇଯିବ।
ପ୍ରକୃତିସ୍ତ୍ଵଂ ପୁମାନ୍ ରୁଦ୍ରସ୍ ତ୍ଵଯି ଵୀର୍ଯଂ ସମାହିତମ୍ ତ୍ଵନ୍ନାଭିପଙ୍କଜାଜ୍ଜାତଃ ପଞ୍ଚଵକ୍ତ୍ରଃ ପିତାମହଃ
ତୁମେ ପ୍ରକୃତି, ରୁଦ୍ର ପୁରୁଷ; ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ତୁମ ଭିତରେ ବିସ୍ତାରିତ। ତୁମ ନାଭିର ପଦ୍ମରୁ ପଞ୍ଚମୁଖୀ ପିତାମହ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି।
ସୃଷ୍ଟ୍ଯର୍ଥେନ ଜଗତ୍ପୂର୍ଵଂ ଶଙ୍କରଂ ନୀଲଲୋହିତମ୍ ଲଲାଟେ ଚିନ୍ତଯାମାସ ତପସ୍ଯୁଗ୍ରେ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ
ସୃଷ୍ଟି ପାଇଁ, ନୀଳ ଓ ଲାଲ୍ ଶଙ୍କର ଆଦିରୁ ଏହି ଜଗତ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲା, ସେ ତାଙ୍କ ଲଳାଟରେ ଗଭୀର ତପସ୍ୟା କରି ଏହାକୁ ଚିନ୍ତା କରିଥିଲେ।
ତଲ୍ଲଲାଟାଦଭୂଚ୍ଛଂଭୋଃ ସୃଷ୍ଟ୍ଯର୍ଥଂ ତନ୍ନ ଦୂଷଣମ୍ ଅଂଶୋ ଽହଂ ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ମହାଭୈରଵରୂପିଣଃ
ଶମ୍ଭୁଙ୍କର ଲଳାଟରୁ ସୃଷ୍ଟି ପାଇଁ ଏହା ଉଦ୍ଭବ ହୋଇଥିଲା, ଏହା କୌଣସି ଦୋଷ ନୁହେଁ। ମୁଁ ଦେବତାମାନଙ୍କର ଦେବତା, ମହାଭୈରବ ରୂପୀଙ୍କ ଏକ ଅଂଶ।
ତ୍ଵତ୍ସଂହାରେ ନିଯୁକ୍ତୋ ଽସ୍ମି ଵିନଯେନ ବଲେନ ଚ ଏଵଂ ରକ୍ଷୋ ଵିଦାର୍ଯୈଵ ତ୍ଵଂ ଶକ୍ତିକଲଯା ଯୁତଃ
ତୁମ ସଂହାରରେ ମୋତେ ନିଯୁକ୍ତ କରାଯାଇଛି, ନମ୍ରତା ଓ ଶକ୍ତି ଦୁହିଁଥିରେ। ଏଭଳି ରାକ୍ଷସକୁ ଭାଙ୍ଗି, ତୁମେ ଶକ୍ତିର ଏକ ଅଂଶ ପାଇଛ।
ଅହଙ୍କାରାଵଲେପେନ ଗର୍ଜସି ତ୍ଵମତନ୍ଦ୍ରିତଃ ଉପକାରୋ ହ୍ଯସାଧୂନାମ୍ ଅପକାରାଯ କେଵଲମ୍
ତୁମେ ଅହଂକାର ଓ ଗର୍ବରେ ଅକ୍ଷିଣ୍ଣ ଭାବେ ଗର୍ଜନ କରୁଛ; ଅସାଧୁମାନେ ପାଇଁ ତୁମର ସହଯୋଗ ତାଙ୍କର ନାଶକୁ ହିଁ ନେଇଯାଏ।
ଯଦି ସିଂହ ମହେଶାନଂ ସ୍ଵପୁନର୍ଭୂତ ମନ୍ଯସେ ନ ତ୍ଵଂ ସ୍ରଷ୍ଟା ନ ସଂହର୍ତା ନ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ରୋ ହି କୁତ୍ରଚିତ୍
ଯଦି ହେ ସିଂହ, ତୁମେ ନିଜକୁ ମହେଶ୍ୱର ଭାବୁଛ, ତେବେ ତୁମେ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ନୁହଁ, ସଂହାରକାରୀ ନୁହଁ, କେବେ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱାଧୀନ ନୁହଁ।