ତାଵଦ୍ଭିର୍ ଅଭିତୋ ଵୀରୈର୍ ନୃତ୍ଯଦ୍ଭିଶ୍ ଚ ମୁଦାନ୍ଵିତୈଃ କ୍ରୀଡଦ୍ଭିଶ୍ ଚ ମହାଧୀରୈର୍ ବ୍ରହ୍ମାଦ୍ଯୈଃ କନ୍ଦୁକୈରିଵ
ଏପରି ଶୂରମାନେ, ଆନନ୍ଦରେ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିବା, ଖେଳୁଥିବା ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟ ମହାଧୈର୍ଯ୍ୟ ଥିବା ଲୋକମାନେ ବଲି ଚାରିପଟେ ଘେରି ରହିଥିଲେ, ଯେପରି କଣ୍ଡୁକ ଖେଳୁଥିବା ଦୃଶ୍ୟ।
ଅଦୃଷ୍ଟପୂର୍ଵୈରନ୍ଯୈଶ୍ ଚ ଵେଷ୍ଟିତୋ ଵୀରଵନ୍ଦିତଃ କଲ୍ପାନ୍ତଜ୍ଵଲନଜ୍ଵାଲୋ ଵିଲସଲ୍ଲୋଚନତ୍ରଯଃ
ଅପୂର୍ବ ଅନ୍ୟ ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କୁ ଘେରି ରହିଥିଲେ, ଶୂରମାନେ ପୂଜା କରୁଥିଲେ, ତାଙ୍କର ତିନିଟି ଚକ୍ଷୁ ଯେପରି କଳ୍ପାନ୍ତର ଅଗ୍ନି, ସେପରି ଚମକୁଥିଲା।
ଆତ୍ତଶସ୍ତ୍ରୋ ଜଟାଜୂଟେ ଜ୍ଵଲଦ୍ବାଲେନ୍ଦୁମଣ୍ଡିତଃ ବାଲେନ୍ଦୁଦ୍ଵିତଯାକାରତୀକ୍ଷ୍ଣଦଂଷ୍ଟ୍ରାଙ୍କୁରଦ୍ଵଯଃ
ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ଜଟା ମୁଡ଼ିରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଚନ୍ଦ୍ରକଳା ଶୋଭିତ, ତାଙ୍କର ଦୁଇଟି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦାଁତ ଦୁଇଟି ଚନ୍ଦ୍ରକଳା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ଆଖଣ୍ଡଲଧନୁଃଖଣ୍ଡସଂନିଭଭ୍ରୂଲତାଯୁତଃ ମହାପ୍ରଚଣ୍ଡହୁଙ୍କାରବଧିରୀକୃତଦିଙ୍ମୁଖଃ
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଧନୁଷ ଭାଙ୍ଗା ଭୌହ ଯୁକ୍ତ, ତାଙ୍କର ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନରେ ଦିଗ୍ଦିଗନ୍ତ ଅନ୍ଧା ହୋଇଯାଉଥିଲା।
ନୀଲମେଘାଞ୍ଜନାକାରଭୀଷଣଶ୍ମଶ୍ରୁରଦ୍ଭୁତଃ ଵାଦଖଣ୍ଡମ୍ ଅଖଣ୍ଡାଭ୍ଯାଂ ଭ୍ରାମଯଂସ୍ତ୍ରିଶିଖଂ ମୁହୁଃ
ନୀଳ ମେଘ କିମ୍ବା କାଜଳ ପରି ଦାଢ଼ି ଥିବା, ଭୟଙ୍କର ଓ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ, ସେ ଅଭିନ୍ନ ଦୁଇ ହାତରେ ତ୍ରିଶୂଳକୁ ବାରମ୍ବାର ଘୁରାଉଥିଲେ।
ଵୀରଭଦ୍ରୋ ଽପି ଭଗଵାନ୍ ଵୀରଶକ୍ତିଵିଜୃମ୍ଭିତଃ ସ୍ଵଯଂ ଵିଜ୍ଞାପଯାମାସ କିମତ୍ର ସ୍ମୃତିକାରଣମ୍
ବୀରଭଦ୍ର ମଧ୍ୟ, ଶୂର ଶକ୍ତି ପ୍ରକାଶ କରି, ନିଜେ ପଚାରିଲେ, 'ଏଠାରେ ଏହି ସ୍ମରଣର କାରଣ କ'ଣ?'
ଆଜ୍ଞାପଯ ଜଗତ୍ସ୍ଵାମିନ୍ ପ୍ରସାଦଃ କ୍ରିଯତାଂ ମଯି ଅକାଲେ ଭଯମୁତ୍ପନ୍ନଂ ଦେଵାନାମପି ଭୈରଵ
'ହେ ଜଗତ୍ସ୍ୱାମୀନ, ଆଦେଶ ଦିଅ, ମୋତେ ଦୟା କର। ଏହି ଅସମୟର ଭୟରେ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଭୟଭୀତ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି, ହେ ଭୈରବ।'
ଜ୍ଵଲିତଃ ସ ନୃସିଂହାଗ୍ନିଃ ଶମଯୈନଂ ଦୁରାସଦମ୍ ସାନ୍ତ୍ଵଯନ୍ ବୋଧଯାଦୌ ତଂ ତେନ କିଂ ନୋପଶାମ୍ଯତି
ସେ ନରସିଂହ ଅଗ୍ନି ଜ୍ୱଳିଉଛି; ଏହି ଦୁର୍ଲଭ ଜନକୁ ଶାନ୍ତ କର। ପ୍ରଥମେ ତାଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କରି, ବୁଝାଅ—ସେ କାହିଁକି ଶାନ୍ତ ହେଉନାହାନ୍ତି?
ତତୋ ମତ୍ପରମଂ ଭାଵଂ ଭୈରଵଂ ସଂପ୍ରଦର୍ଶଯ ସୂକ୍ଷ୍ମଂ ସୂକ୍ଷ୍ମେଣ ସଂହୃତ୍ଯ ସ୍ଥୂଲଂ ସ୍ଥୂଲେନ ତେଜସା
ତାପରେ, ମୋର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅବସ୍ଥା, ସୂକ୍ଷ୍ମ ଭୈରବଙ୍କୁ ପ୍ରକାଶ କର। ସ୍ଥୂଳକୁ ସ୍ଥୂଳ ତେଜରେ ଏବଂ ସୂକ୍ଷ୍ମକୁ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଭାବରେ ଅନ୍ତର୍ଧାନ କର।
ଵକ୍ତ୍ରମାନଯ କୃତ୍ତିଂ ଚ ଵୀରଭଦ୍ର ମମାଜ୍ଞଯା ଇତ୍ଯାଦିଷ୍ଟୋ ଗଣାଧ୍ଯକ୍ଷଃ ପ୍ରଶାନ୍ତଵପୁରାସ୍ଥିତଃ
ମୋର ଆଜ୍ଞାରେ, ବୀରଭଦ୍ର, ମୁଣ୍ଡ ଓ ଚର୍ମ ଆଣ। ଏଭଳି ଆଦେଶ ପାଇ, ଗଣପତି ଶାନ୍ତ ଦେହରେ ଦଢ଼ି ହେଲେ।
ଜଗାମ ରଂହସା ତତ୍ର ଯତ୍ରାସ୍ତେ ନରକେସରୀ ତତସ୍ତଂ ବୋଧଯାମାସ ଵୀରଭଦ୍ରୋ ହରୋ ହରିମ୍
ସେ ତୁରନ୍ତ ସେଠାକୁ ଗଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ପୁରୁଷସିଂହ ବସିଥିଲେ। ତାପରେ ବୀରଭଦ୍ର ହରିଙ୍କୁ ଜାଗାଇଲେ, ହରେ ହରିଙ୍କୁ ଜାଗାଇଲେ।
ଉଵାଚ ଵାକ୍ଯମୀଶାନଃ ପିତା ପୁତ୍ରମିଵୌରସମ୍ ଜଗତ୍ସୁଖାଯ ଭଗଵନ୍ନ୍ ଅଵତୀର୍ଣୋ ଽସି ମାଧଵ
ଈଶାନ ଏଭଳି କହିଲେ, ଯେପରି ଜଣେ ପିତା ନିଜ ପୁଅକୁ କହନ୍ତି: ହେ ଭଗବାନ, ଜଗତର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ତୁମେ ଅବତାର ନେଇଛ। ମାଧବ, ତୁମେ ଧନ୍ୟ।
ସ୍ଥିତ୍ଯର୍ଥେନ ଚ ଯୁକ୍ତୋ ଽସି ପରେଣ ପରମେଷ୍ଠିନା ଜନ୍ତୁଚକ୍ରଂ ଭଗଵତା ରକ୍ଷିତଂ ମତ୍ସ୍ଯରୂପିଣା
ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ସୃଷ୍ଟିର ରକ୍ଷାରେ ଲାଗିଛ। ଭଗବାନ ମାଛ ରୂପେ ଜନ୍ତୁମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିଛନ୍ତି।
ପୁଚ୍ଛେନୈଵ ସମାବଧ୍ଯ ଭ୍ରମନ୍ନେକାର୍ଣଵେ ପୁରା ବିଭର୍ଷି କୂର୍ମରୂପେଣ ଵାରାହେଣୋଦ୍ଧୃତା ମହୀ
ପୂର୍ବେ, ତୁମେ ପୁଛରେ ବାନ୍ଧି ଏକମାତ୍ର ସାଗରରେ ଘୂରିଥିଲ। କୂର୍ମ ରୂପେ ପୃଥିବୀକୁ ବୋହିଥିଲ, ବରାହ ଭାବେ ଉଠାଇଥିଲ।
ଅନେନ ହରିରୂପେଣ ହିରଣ୍ଯକଶିପୁର୍ହତଃ ଵାମନେନ ବଲିର୍ବଦ୍ଧସ୍ ତ୍ଵଯା ଵିକ୍ରମତା ପୁନଃ
ହରି ରୂପରେ ତୁମେ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁଙ୍କୁ ବଧ କରିଥିଲ। ବାମନ ଭାବେ ବଳିଙ୍କୁ ତୁମର ପଦକ୍ରମରେ ବାନ୍ଧିଥିଲ।
ତ୍ଵମ୍ ଏଵ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ପ୍ରଭାଵଃ ପ୍ରଭୁର୍ ଅଵ୍ଯଯଃ ଯଦା ଯଦା ହି ଲୋକସ୍ଯ ଦୁଃଖଂ କିଂଚିତ୍ ପ୍ରଜାଯତେ
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ଶକ୍ତି ଓ ଅବିନାଶୀ ପ୍ରଭୁ ତୁମେ। ଯେତେବେଳେ ଜଗତରେ କିଛି ଦୁଃଖ ଆସେ,
ତଦା ତଦାଵତୀର୍ଣସ୍ତ୍ଵଂ କରିଷ୍ଯସି ନିରାମଯମ୍ ନାଧିକସ୍ତ୍ଵତ୍ସମୋ ଽପ୍ଯସ୍ତି ହରେ ଶିଵପରାଯଣ
ସେତେବେଳେ ତୁମେ ଅବତାର ନେଇ, ସେ ଦୁଃଖକୁ ଦୂର କର। ହରେ, ଶିବଭକ୍ତ, ତୁମ ପରି କିମ୍ବା ସମାନ କେହି ନାହିଁ।
ତ୍ଵଯା ଧର୍ମାଶ୍ ଚ ଵେଦାଶ୍ ଚ ଶୁଭେ ମାର୍ଗେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତାଃ ଯଦର୍ଥମ୍ ଅଵତାରୋ ଽଯଂ ନିହତଃ ସୋ ଽପି କେଶଵ
ତୁମ ଦ୍ୱାରା ଧର୍ମ ଓ ବେଦ ଶୁଭ ମାର୍ଗରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଏହି କାରଣରେ ତୁମ ଅବତାର ହେଲା, ଏବଂ ସେ ବଧ ହେଲେ, କେଶବ।
ଅତ୍ଯନ୍ତଘୋରଂ ଭଗଵନ୍ ନରସିଂହ ଵପୁସ୍ତଵ ଉପସଂହର ଵିଶ୍ଵାତ୍ମଂସ୍ ତ୍ଵମେଵ ମମ ସଂନିଧୌ
ହେ ଭଗବାନ, ତୁମର ନରସିଂହ ରୂପ ଅତି ଭୟଙ୍କର। ଏହାକୁ ଅନ୍ତର୍ଗତ କର, କାରଣ ତୁମେ ସମସ୍ତର ଆତ୍ମା, ମୋ ସାଙ୍ଗରେ ରୁହ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋ ଵୀରଭଦ୍ରେଣ ନୃସିଂହଃ ଶାନ୍ତଯା ଗିରା ତତୋ ଽଧିକଂ ମହାଘୋରଂ କୋପଂ ପ୍ରଜ୍ଵାଲଯଦ୍ଧରିଃ
ବୀରଭଦ୍ରଙ୍କ ଏପରି କଥା କହିବା ପରେ, ନରସିଂହ ଶାନ୍ତ ସ୍ୱରରେ କହିଲେ, କିନ୍ତୁ ହରି ଏହା ପରେ ଆଉ ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧ ଦେଖାଇଲେ।
ଆଗତୋ ଽସି ଯତସ୍ତତ୍ର ଗଚ୍ଛ ତ୍ଵଂ ମା ହିତଂ ଵଦ ଇଦାନୀଂ ସଂହରିଷ୍ଯାମି ଜଗଦେତଚ୍ଚରାଚରମ୍
ଯେଉଁଠାରୁ ଆସିଛ, ସେଠାକୁ ଚାଲିଯା। ଭଲ କଥା କହିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରନାହିଁ। ଏବେ ମୁଁ ସମସ୍ତ ଚରାଚର ଜଗତକୁ ଅନ୍ତର୍ଗତ କରିଦେବି।
ସଂହର୍ତୁର୍ ନ ହି ସଂହାରଃ ସ୍ଵତୋ ଵା ପରତୋ ଽପି ଵା ଶାସିତଂ ମମ ସର୍ଵତ୍ର ଶାସ୍ତା କୋ ଽପି ନ ଵିଦ୍ଯତେ
ବିନାଶକାରୀ ପାଇଁ କେବେ ବିନାଶ ନାହିଁ, ନ ସ୍ୱୟଂ, ନ ଅନ୍ୟ କାହାରି ଦ୍ୱାରା। ସମସ୍ତଠାରେ ମୋର ଆଦେଶ ଚାଲିଥାଏ, ମୋ ପରି ଶାସକ କେହି ନାହିଁ।
ମତ୍ପ୍ରସାଦେନ ସକଲଂ ସମର୍ଯାଦଂ ପ୍ରଵର୍ତତେ ଅହଂ ହି ସର୍ଵଶକ୍ତୀନାଂ ପ୍ରଵର୍ତକନିଵର୍ତକଃ
ମୋର କୃପାରେ ସମସ୍ତ କାମ ନିୟମ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥାଏ। ମୁଁ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିର ଆରମ୍ଭ ଓ ଶେଷ।
ଯଦ୍ ଯଦ୍ ଵିଭୂତିମତ୍ ସତ୍ତ୍ଵଂ ଶ୍ରୀମଦୂର୍ଜିତମେଵ ଵା ତତ୍ତଦ୍ଵିଦ୍ଧି ଗଣାଧ୍ଯକ୍ଷ ମମ ତେଜୋଵିଜୃମ୍ଭିତମ୍
ଯେଉଁ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାଖରେ ଯଶ, ଶ୍ରୀ, କିମ୍ବା ବଳ ଅଛି, ଗଣପତି, ତାହାକୁ ମୋର ତେଜର ବିକାଶ ବୋଲି ଜାଣ।
ଦେଵତାପରମାର୍ଥଜ୍ଞା ମମୈଵ ପରମଂ ଵିଦୁଃ ମଦଂଶାଃ ଶକ୍ତିସମ୍ପନ୍ନା ବ୍ରହ୍ମଶକ୍ରାଦଯଃ ସୁରାଃ
ଦେବତାଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ତତ୍ତ୍ୱ ଯେଉଁମାନେ ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନେ ମୋତେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବୋଲି ମନନ୍ତି। ବ୍ରହ୍ମା, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନେ ମୋର ଅଂଶ।
ମନ୍ନାଭିପଙ୍କଜାଜ୍ଜାତଃ ପୁରା ବ୍ରହ୍ମା ଚତୁର୍ମୁଖଃ ତଲ୍ଲଲାଟସମୁତ୍ପନ୍ନୋ ଭଗଵାନ୍ଵୃଷଭଧ୍ଵଜଃ
ପ୍ରାଚୀନକାଳରେ, ମୋର ନାଭିର ପଦ୍ମରୁ ଚାରିମୁଖ ବ୍ରହ୍ମା ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ। ମୋର କପାଳରୁ ବୃଷଧ୍ୱଜ ଭଗବାନ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।
ରଜସାଧିଷ୍ଠିତଃ ସ୍ରଷ୍ଟା ରୁଦ୍ରସ୍ତାମସ ଉଚ୍ଯତେ ଅହଂ ନିଯନ୍ତା ସର୍ଵସ୍ଯ ମତ୍ପରଂ ନାସ୍ତି ଦୈଵତମ୍
ରଜୋଗୁଣରେ ଥିବା ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ତମୋଗୁଣରେ ଥିବା ରୁଦ୍ର; ମୁଁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ, ମୋଠାରୁ ବଡ଼ କୌଣସି ଦେବତା ନାହିଁ।
ଵିଶ୍ଵାଧିକଃ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ରଶ୍ ଚ କର୍ତା ହର୍ତାଖିଲେଶ୍ଵରଃ ଇଦଂ ତୁ ମତ୍ପରଂ ତେଜଃ କଃ ପୁନଃ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛତି
ମୁଁ ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ସ୍ୱାଧୀନ ଓ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟର କର୍ତ୍ତା, ସଂହାରକାରୀ ଓ ସମସ୍ତଙ୍କ ଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରଭୁ। ଏହି ମୋର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତେଜ; ଏହା ବିଷୟରେ କିଏ ଆଉ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରିବ?
ଅତୋ ମାଂ ଶରଣଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଗଚ୍ଛ ତ୍ଵଂ ଵିଗତଜ୍ଵରଃ ଅଵେହି ପରମଂ ଭାଵମ୍ ଇଦଂ ଭୂତମହେଶ୍ଵରଃ
ତେଣୁ ମୋ ପାଖକୁ ଆଶ୍ରୟ ନେଇ, ଭୟ ଓ ଦୁଃଖ ଛାଡ଼ି ଯାଅ; ଏହି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅବସ୍ଥାକୁ ଜାଣ, ଏହିଏ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ମହାପ୍ରଭୁ।
କାଲୋ ଽସ୍ମ୍ଯହଂ କାଲଵିନାଶହେତୁର୍ ଲୋକାନ୍ ସମାହର୍ତୁମ୍ ଅହଂ ପ୍ରଵୃତ୍ତଃ ମୃତ୍ଯୋର୍ମୃତ୍ଯୁଂ ଵିଦ୍ଧି ମାଂ ଵୀରଭଦ୍ର ଜୀଵନ୍ତ୍ଯେତେ ମତ୍ପ୍ରସାଦେନ ଦେଵାଃ
ମୁଁ ସମୟ, ସମୟର ସଂହାରକାରଣ; ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ସଂହାର କରିବା ପାଇଁ ଆସିଛି। ମୋତେ ମୃତ୍ୟୁର ମୃତ୍ୟୁ ବୋଲି ଜାଣ, ବୀରଭଦ୍ର; ଏହି ଦେବତାମାନେ ମୋର କୃପାରେ ବଞ୍ଚିଛନ୍ତି।