ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ସ ଯାତି ଶିଵସାଯୁଜ୍ଯଂ କିଂ ପୁନର୍ବହୁଶଃ ସ୍ମରନ୍ ବ୍ରହ୍ମା ଚ ଭଗଵାନ୍ଵିଷ୍ଣୁଃ ସର୍ଵେ ଦେଵାଃ ସଵାସଵାଃ

ସେ ଶିବସାୟୁଜ୍ୟ ପାଇଁଥାଏ; ତେବେ ଯଦି ଅନେକଥର ସ୍ମରଣ କରିଥାଏ ତାହା ତ ଅଧିକ! ବ୍ରହ୍ମା, ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ—

ଶରଣଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ତିଷ୍ଠନ୍ତି ତମେଵ ଶରଣଂ ଵ୍ରଜେତ୍ ଏଵଂ ସଂଚିନ୍ତ୍ଯ ତୁଷ୍ଟାତ୍ମା ସୋ ଽନ୍ଧକଶ୍ ଚାନ୍ଧକାର୍ଦନମ୍

ସେମାନେ ଶରଣ ନେଇ ତାଙ୍କରେ ରହନ୍ତି; ସେଠିପାଇଁ ମନୁଷ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଶରଣ ନେବା ଉଚିତ। ଏଭଳି ଚିନ୍ତା କରି, ଅନ୍ଧକ, ଅନ୍ଧକମାନେଙ୍କ ନାଶକ, ମନରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ।

ସଗଣଂ ଶିଵମୀଶାନମ୍ ଅସ୍ତୁଵତ୍ପୁଣ୍ଯଗୌରଵାତ୍ ପ୍ରାର୍ଥିତସ୍ତେନ ଭଗଵାନ୍ ପରମାର୍ତିହରୋ ହରଃ

ସେ ତାଙ୍କ ସହ ଗଣମାନେ ସହିତ ଶିବଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ; ତାଙ୍କର ପୁଣ୍ୟ ଦେଖି, ଅନୁଗ୍ରହ କରି, ଭଗବାନ ହର ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବାକୁ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ।

ହିରଣ୍ଯନେତ୍ରତନଯଂ ଶୂଲାଗ୍ରସ୍ଥଂ ସୁରେଶ୍ଵରଃ ପ୍ରୋଵାଚ ଦାନଵଂ ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ଘୃଣଯା ନୀଲଲୋହିତଃ

ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ନୀଳ ଓ ଲାଲ ଦେହଧାରୀ, ହିରଣ୍ୟନେତ୍ରଙ୍କ ପୁଅକୁ ତ୍ରିଶୂଳର ଟିପରେ ବେଧାଯାଇଥିବା ଦେଖି, ଦାନବଙ୍କୁ କ୍ଷମାଭାବରେ କହିଲେ।

ତୁଷ୍ଟୋ ଽସ୍ମି ଵତ୍ସ ଭଦ୍ରଂ ତେ କାମଂ କିଂ କରଵାଣି ତେ ଵରାନ୍ଵରଯ ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ର ଵରଦୋ ଽହଂ ତଵାନ୍ଧକ

ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲି, ପୁଅ; ତୋତେ ଶୁଭ ହେଉ। କଣ ଦେବି? ଯାହା ଚାହୁଁଛୁ, ମାଗ; ମୁଁ ତୋ ପାଇଁ ଭଲ ଦେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ, ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅନ୍ଧକ।

ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵାକ୍ଯଂ ତଦା ଶଂଭୋର୍ ହିରଣ୍ଯନଯନାତ୍ମଜଃ ହର୍ଷଗଦ୍ଗଦଯା ଵାଚା ପ୍ରୋଵାଚେଦଂ ମହେଶ୍ଵରମ୍

ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ହିରଣ୍ୟନେତ୍ରଙ୍କ ପୁଅ ଆନନ୍ଦରେ କମ୍ପିତ କଣ୍ଠରେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ କହିଲେ—

ଭଗଵନ୍ଦେଵଦେଵେଶ ଭକ୍ତାର୍ତିହର ଶଙ୍କର ତ୍ଵଯି ଭକ୍ତିଃ ପ୍ରସୀଦେଶ ଯଦି ଦେଯୋ ଵରଶ୍ ଚ ମେ

ଭଗବାନ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଭକ୍ତଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦୂର କରୁଥିବା ଶଙ୍କର, ଯଦି ଆପଣ ପ୍ରସନ୍ନ, ମୋତେ ଯଦି କୌଣସି ଦାନ ଦେବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି, ତେବେ ମୋର ଆପଣଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ହେଉ।

ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଭଵୋ ଽପି ଵଚନମ୍ ଅନ୍ଧକସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ ପ୍ରଦଦୌ ଦୁର୍ଲଭାଂ ଶ୍ରଦ୍ଧାଂ ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରାଯ ମହାଦ୍ଯୁତିଃ

ମହାତ୍ମା ଅନ୍ଧକଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ଭବ, ଦୀପ୍ତିମାନ ଭଗବାନ, ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ଦୁର୍ଲଭ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଦେଲେ।

ଗାଣପତ୍ଯଂ ଚ ଦୈତ୍ଯାଯ ପ୍ରଦଦୌ ଚାଵରୋପ୍ଯ ତମ୍ ପ୍ରଣେମୁସ୍ତଂ ସୁରେନ୍ଦ୍ରାଦ୍ଯା ଗାଣପତ୍ଯେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍

ସେ ଦାନବଙ୍କୁ ଗାଣପତ୍ୟ ଦେଲେ, ତାଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କଲେ; ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ତାଙ୍କୁ ଗାଣପତ୍ୟରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଦେଖି ନମସ୍କାର କଲେ।

କଥମସ୍ଯ ପିତା ଦୈତ୍ଯୋ ହିରଣ୍ଯାକ୍ଷଃ ସୁଦାରୁଣଃ ଵିଷ୍ଣୁନା ସୂଦିତୋ ଵିଷ୍ଣୁର୍ ଵାରାହତ୍ଵଂ କଥଂ ଗତଃ

ତାଙ୍କର ପିତା ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷ ଏତେ ଭୟଙ୍କର ଦେତ୍ୟ କିପରି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଧ ହେଲେ? ବିଷ୍ଣୁ କିପରି ବରାହ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ?

ତସ୍ଯ ଶୃଙ୍ଗଂ ମହେଶସ୍ଯ ଭୂଷଣତ୍ଵଂ କଥଂ ଗତମ୍ ଏତତ୍ସର୍ଵଂ ଵିଶେଷେଣ ସୂତ ଵକ୍ତୁମିହାର୍ହସି

ତାଙ୍କର ଦାଢ଼ି କିପରି ମହାଦେବଙ୍କ ଭୂଷଣ ହେଲା? ସୂତ, ଏହି ସବୁ କଥା ଆମକୁ ଭଲଭାବରେ କହିବାକୁ ଉଚିତ।

ହିରଣ୍ଯକଶିପୋର୍ଭ୍ରାତା ହିରଣ୍ଯାକ୍ଷ ଇତି ସ୍ମୃତଃ ପୁରାନ୍ଧକାସୁରେଶସ୍ଯ ପିତା କାଲାନ୍ତକୋପମଃ

ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷଙ୍କୁ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁଙ୍କ ଭାଇ ବୋଲି ମନେ କରାଯାଏ, ଏବଂ ସେ ପୁରାଣ ଅନ୍ଧକ ଦେତ୍ୟର ପିତା, ଯିଏ ମୃତ୍ୟୁ ସମାନ ଭୟଙ୍କର।

ଦେଵାଞ୍ଜିତ୍ଵାଥ ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରୋ ବଦ୍ଧ୍ଵା ଚ ଧରଣୀମିମାମ୍ ନୀତ୍ଵା ରସାତଲଂ ଚକ୍ରେ ଵନ୍ଦୀମ୍ ଇନ୍ଦୀଵରପ୍ରଭାମ୍

ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ଜିତି, ଦେତ୍ୟନାୟକ ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ବାନ୍ଧି ନେଇ, ତାକୁ ପାତାଳକୁ ନେଲେ ଏବଂ ନୀଳ କମଳ ପରି ଚମକୁଥିବା ଭୂମିକୁ ବନ୍ଦୀ କଲେ।

ତତଃ ସବ୍ରହ୍ମକା ଦେଵାଃ ପରିମ୍ଲାନମୁଖଶ୍ରିଯଃ ବାଧିତାସ୍ତାଡିତା ବଦ୍ଧ୍ଵା ହିରଣ୍ଯାକ୍ଷେଣ ତେନ ଵୈ

ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମା ସହିତ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ମୁହଁ ମଲିନ ହୋଇଗଲା, ସେମାନେ ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦୁଃଖିତ, ପୀଡ଼ିତ ଏବଂ ବନ୍ଧିତ ହେଲେ।

ବଲିନା ଦୈତ୍ଯମୁଖ୍ଯେନ କ୍ରୂରେଣ ସୁଦୁରାତ୍ମନା ପ୍ରଣମ୍ଯ ଶିରସା ଵିଷ୍ଣୁଂ ଦୈତ୍ଯକୋଟିଵିମର୍ଦନମ୍

ସେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, କ୍ରୁର ଏବଂ ଦୁଷ୍ଟ ଦେତ୍ୟନାୟକ ଦ୍ୱାରା ଦେବତାମାନେ ଅତି କ୍ଷୁଦ୍ର ହୋଇ, ଦେବତାମାନେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ, ଯିଏ ଦେତ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରନ୍ତି।

ସର୍ଵେ ଵିଜ୍ଞାପଯାମାସୁର୍ ଧରଣୀବନ୍ଧନଂ ହରେଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵୈତଦ୍ଭଗଵାନ୍ ଵିଷ୍ଣୁର୍ ଧରଣୀବନ୍ଧନଂ ହରିଃ

ସମସ୍ତେ ହରିଙ୍କୁ ପୃଥିବୀ ବନ୍ଧନ ବିଷୟରେ ଅନୁରୋଧ କଲେ; ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ, ହରି, ପୃଥିବୀ ବନ୍ଧନ ବିଷୟରେ ଜାଣିଲେ।

ଭୂତ୍ଵା ଯଜ୍ଞଵରାହୋ ଽସୌ ଯଥା ଲିଙ୍ଗୋଦ୍ଭଵେ ତଥା ଦୈତ୍ଯୈଶ୍ ଚ ସାର୍ଧଂ ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରଂ ହିରଣ୍ଯାକ୍ଷଂ ମହାବଲମ୍

ସେ ବରାହ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ, ଯେପରି ଲିଙ୍ଗ ଉଦ୍ଭବ ସମୟରେ ହେଉଥିଲେ, ଏବଂ ଦେତ୍ୟମାନେ ସହିତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେତ୍ୟନାୟକ ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷଙ୍କ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଲେ।

ଦଂଷ୍ଟ୍ରାଗ୍ରକୋଟ୍ଯା ହତ୍ଵୈନଂ ରେଜେ ଦୈତ୍ଯାନ୍ତକୃତ୍ପ୍ରଭୁଃ କଲ୍ପାଦିଷୁ ଯଥାପୂର୍ଵଂ ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ଚ ରସାତଲମ୍

ତାଙ୍କର ଦାଢ଼ିର ଟିପ୍ ପ୍ରହାରରେ ସେ ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷଙ୍କୁ ବଧ କଲେ; ଦେତ୍ୟନାଶକ ପ୍ରଭୁ ଚମକିଲେ, ଏବଂ ପୂର୍ବ କଳ୍ପ ଆରମ୍ଭରେ ଯେପରି, ପୁଣି ପାତାଳକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

ଆନୀଯ ଵସୁଧାଂ ଦେଵୀମ୍ ଅଙ୍କସ୍ଥାମକରୋଦ୍ବହିଃ ତତସ୍ ତୁଷ୍ଟାଵ ଦେଵେଶଂ ଦେଵଦେଵଃ ପିତାମହଃ

ସେ ବସୁଧା ଦେବୀଙ୍କୁ ଉଠାଇ, ତାଙ୍କର କୋଳରେ ବସାଇଲେ, ତାପରେ ପିତାମହ ଦେବଦେବଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।

ଶକ୍ରାଦ୍ଯୈଃ ସହିତୋ ଭୂତ୍ଵା ହର୍ଷଗଦ୍ଗଦଯା ଗିରା ଶାଶ୍ଵତାଯ ଵରାହାଯ ଦଂଷ୍ଟ୍ରିଣେ ଦଣ୍ଡିନେ ନମଃ

ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସହିତ, ଆନନ୍ଦରେ କଣ୍ଠ ଅଟକିଯାଇଥିବା ଶବ୍ଦରେ, ସେ ଶାଶ୍ୱତ ବରାହ, ଦାଢ଼ିଧାରୀ, ଦଣ୍ଡଧାରୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ।

ନାରାଯଣାଯ ସର୍ଵାଯ ବ୍ରହ୍ମଣେ ପରମାତ୍ମନେ କର୍ତ୍ରେ ଧର୍ତ୍ରେ ଧରାଯାସ୍ତୁ ହର୍ତ୍ରେ ଦେଵାରିଣାଂ ସ୍ଵଯମ୍ କର୍ତ୍ରେ ନେତ୍ରେ ସୁରେନ୍ଦ୍ରାଣାଂ ଶାସ୍ତ୍ରେ ଚ ସକଲସ୍ଯ ଚ

ନାରାୟଣ, ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ବ୍ରହ୍ମା, ପରମାତ୍ମା, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ପ୍ରତିପାଳକ, ପୃଥିବୀକୁ ଉଦ୍ଧାର କରୁଥିବା, ଦେବତାମାନେଙ୍କ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ନାଶକ, ଦେବତାମାନେଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱ କରୁଥିବା, ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରର ରଚୟିତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।

ତ୍ଵମଷ୍ଟମୂର୍ତିସ୍ତ୍ଵମନନ୍ତମୂର୍ତିସ୍ ତ୍ଵମାଦିଦେଵସ୍ତ୍ଵମନନ୍ତଵେଦିତଃ ତ୍ଵଯା କୃତଂ ସର୍ଵମିଦଂ ପ୍ରସୀଦ ସୁରେଶ ଲୋକେଶ ଵରାହ ଵିଷ୍ଣୋ

ତୁମେ ଅଷ୍ଟମୂର୍ତ୍ତି, ଅନନ୍ତ ରୂପ ଧାରୀ, ଆଦିଦେବ, ଅନନ୍ତ ଜ୍ଞାନରେ ଜଣା, ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ତୁମେ କରିଛ; ଦେବତାଙ୍କ ପ୍ରଭୁ, ଜଗତ୍ ପ୍ରଭୁ, ବରାହ ବିଷ୍ଣୁ, ଦୟା କର।

ତଥୈକଦଂଷ୍ଟ୍ରାଗ୍ରମୁଖାଗ୍ରକୋଟିଭାଗୈକଭାଗାର୍ଧତମେନ ଵିଷ୍ଣୋ ହତାଃ କ୍ଷଣାତ୍ କାମଦ ଦୈତ୍ଯମୁଖ୍ଯାଃ ସ୍ଵଦଂଷ୍ଟ୍ରକୋଟ୍ଯା ସହ ପୁତ୍ରଭୃତ୍ଯୈଃ

ଏଭଳି, ଏକ ଦାଢ଼ିର ଟିପ୍ର ଅଳ୍ପ ଅଂଶରେ, ତୁମେ କ୍ଷଣମାତ୍ରରେ ଦେତ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କର ପୁଅ ଓ ଦାସମାନେ ସହିତ ବଧ କରିଦେଲେ, ହେ କାମଦା।

ତ୍ଵଯୋଦ୍ଧୃତା ଦେଵ ଧରା ଧରେଶ ଧରାଧରାକାର ଧୃତାଗ୍ରଦଂଷ୍ଟ୍ରେ ଧରାଧରୈଃ ସର୍ଵଜନୈଃ ସମୁଦ୍ରୈଃ ସୁରାସୁରୈଃ ସେଵିତଚନ୍ଦ୍ରଵକ୍ତ୍ର

ହେ ଭୂମିନାଥ, ତୁମେ ପୃଥିବୀକୁ ଉଠାଇଲ, ପାହାଡ଼ମାନେ ତୁମ ଦାଢ଼ିରେ ଧରିଥିଲେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ, ସମୁଦ୍ର, ଦେବତା ଓ ଦେତ୍ୟମାନେ ତୁମ ଚନ୍ଦ୍ରମୁଖକୁ ସେବା କରୁଥିଲେ।

ତ୍ଵଯୈଵ ଦେଵେଶ ଵିଭୋ କୃତଶ୍ ଚ ଜଯଃ ସୁରାଣାମସୁରେଶ୍ଵରାଣାମ୍ ଅହୋ ପ୍ରଦତ୍ତସ୍ତୁ ଵରଃ ପ୍ରସୀଦ ଵାଗ୍ଦେଵତା ଵାରିଜସଂଭଵାଯ

ହେ ଦେବେଶ, ତୁମେ ଏକାକି ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ଦେତ୍ୟନାୟକମାନେ ଉପରେ ବିଜୟ ଦେଲ; ଅହୋ, ବର ଦିଆଗଲା—ପଦ୍ମରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ବାଣୀଦେବୀଙ୍କୁ ଦୟା କର।

ନିହିତା ରସାତଲଗତା ଵସୁଂଧରା ତଵ ପୃଷ୍ଠତଃ ସକଲତାରକାଦଯଃ

ପୃଥିବୀ, ଯାହା ପାତାଳରେ ରଖାଯାଇଥିଲା, ସମସ୍ତ ତାରା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସହିତ ତୁମ ପଛରେ ରହିଥିଲା।

ଜଗତାଂ ହିତାଯ ଭଵତା ଵସୁଂଧରା ଭଗଵନ୍ ରସାତଲପୁଟଂ ଗତା ତଦା ଅବଲୋଦ୍ଧୃତା ଚ ଭଗଵଂସ୍ତଵୈଵ ସକଲଂ ତ୍ଵଯୈଵ ହି ଧୃତଂ ଜଗଦ୍ଗୁରୋ

ଜଗତର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ, ହେ ଭଗବାନ, ତୁମେ ପୃଥିବୀକୁ ପାତାଳର ଗଭୀରତାରେ ନେଇଥିଲ, ପରେ ତୁମେ ଏକାକି ତାକୁ ଉଠାଇଲ; ନିଶ୍ଚୟ, ହେ ଜଗତ୍ ଗୁରୁ, ସମସ୍ତ କିଛି ତୁମେ ଧାରଣ କରୁଛ।

ଇତି ଵାକ୍ପତିର୍ବହୁଵିଧୈସ୍ତଵାର୍ଚନୈଃ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ଵିଷ୍ଣୁମମରୈଃ ପ୍ରଜାପତିଃ ଵିଵିଧାନ୍ଵରାନ୍ ହରିମୁଖାତ୍ତୁ ଲବ୍ଧଵାନ୍ ହରିନାଭିଵାରିଜଦେହଭୃତ୍ ସ୍ଵଯମ୍

ଏପରିଭାବେ ବାଣୀର ଦେବତା ବହୁ ପ୍ରକାରର ସ୍ତୁତି ଦ୍ୱାରା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ଅମର ଦେବମାନେ ସହିତ ଶିର ନମାଇ, ପ୍ରଜାପତି ହରିଙ୍କ ନାଭିର ପଦ୍ମରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ତାଙ୍କ ଦୟାରେ ବିଭିନ୍ନ ବର ପାଇଲେ।

ଅଥ ତାମୁଦ୍ଧୃତାଂ ତେନ ଧରାଂ ଦେଵା ମୁନୀଶ୍ଵରାଃ ମୂର୍ଧ୍ନ୍ଯାରୋପ୍ଯ ନମଶ୍ଚକ୍ରୁଶ୍ ଚକ୍ରିଣଃ ସଂନିଧୌ ତଦା

ତାପରେ, ସେ ଧରାକୁ ଉଠାଇ ଦେବମାନେ ଓ ମହାମୁନିମାନେ ନିଜ ମୁଣ୍ଡରେ ରଖି, ଚକ୍ରଧାରୀଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ନମସ୍କାର କଲେ।