ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ଅନୁଗୃହ୍ଯ ଗଣତ୍ଵଂ ଚ ପ୍ରାପଯାମାସ ଲୀଲଯା ଏତଦ୍ଵଃ କଥିତଂ ସର୍ଵଂ କଥାସର୍ଵସ୍ଵମାଦରାତ୍

ତାଙ୍କୁ ଦୟା କରି, ଖେଳ କରି କରି ଗଣର ପଦବୀ ଦେଲେ। ଏହି ସମସ୍ତ କଥା, ଗଳ୍ପର ସାର ଆଦର ସହିତ ତୁମକୁ କହିଦେଲି।

ଯଃ ପଠେଚ୍ଛୃଣୁଯାଦ୍ଵାପି କ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ଯମୁତ୍ତମମ୍ ସର୍ଵକ୍ଷେତ୍ରେଷୁ ଯତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ତତ୍ସର୍ଵଂ ସହସା ଲଭେତ୍

ଯେଉଁଠି ଏହି ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରର ମହିମା ପଢ଼େ କିମ୍ବା ଶୁଣେ, ସେ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରର ଯେଉଁ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ସେସବୁ ଏକାଥରେ ପାଇଯାଏ।

ଶ୍ରାଵଯେଦ୍ଵା ଦ୍ଵିଜାନ୍ସର୍ଵାନ୍ କୃତଶୌଚାନ୍ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯାନ୍ ସ ଏଵ ସର୍ଵଯଜ୍ଞସ୍ଯ ଫଲଂ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ମାନଵଃ

କିମ୍ବା ଯଦି ସେ ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରୁଥିବା ସମସ୍ତ ଦ୍ୱିଜମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ଶ୍ରବଣ କରାଏ, ସେ ମଣିଷ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଇଥାଏ।

ଅନ୍ଧକୋ ନାମ ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରୋ ମନ୍ଦରେ ଚାରୁକନ୍ଦରେ ଦମିତସ୍ତୁ କଥଂ ଲେଭେ ଗାଣପତ୍ଯଂ ମହେଶ୍ଵରାତ୍

ମନ୍ଦର ପାହାଡ଼ର ସୁନ୍ଦର ଗୁହାରେ ଦମିତ ହୋଇଥିବା ଅନ୍ଧକ ନାମକ ଦାନବରାଜ କିପରି ମହେଶ୍ୱରଙ୍କଠାରୁ ଗଣପତିର ପଦବୀ ପାଇଲେ?

ଵକ୍ତୁମର୍ହସି ଚାସ୍ମାକଂ ଯଥାଵୃତ୍ତଂ ଯଥାଶ୍ରୁତମ୍ ଅନ୍ଧକାନୁଗ୍ରହଂ ଚୈଵ ମନ୍ଦରେ ଶୋଷଣଂ ତଥା

ତୁମେ ଯେପରି ଶୁଣିଛ, ଯେପରି ଘଟିଥିଲା, ସେପରି ଅନ୍ଧକଙ୍କୁ ମନ୍ଦରରେ ଦିଆଯାଇଥିବା କୃପା ଓ ସେଠାରେ ଘଟିଥିବା ଶୋଷଣ ବିଷୟରେ ଆମକୁ କହ।

ଵରଲାଭମଶେଷଂ ଚ ପ୍ରଵଦାମି ସମାସତଃ ହିରଣ୍ଯାକ୍ଷସ୍ଯ ତନଯୋ ହିରଣ୍ଯନଯନୋପମଃ

ମୁଁ ସଂକ୍ଷେପରେ ତାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଆଶୀର୍ବାଦ ବିଷୟରେ କହିବି: ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷଙ୍କ ପୁଅ, ସୁନା ପରି ଦେହ ଥିବା,

ପୁରାନ୍ଧକ ଇତି ଖ୍ଯାତସ୍ ତପସା ଲବ୍ଧଵିକ୍ରମଃ ପ୍ରସାଦାଦ୍ବ୍ରହ୍ମଣଃ ସାକ୍ଷାଦ୍ ଅଵଧ୍ଯତ୍ଵମଵାପ୍ଯ ଚ

ପୂର୍ବେ ଅନ୍ଧକ ନାମରେ ପରିଚିତ, ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତି ଲାଭ କରିଥିଲେ; ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର କୃପାରେ ସେ ଅମରତ୍ୱ ଲାଭ କରିଥିଲେ।

ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯମଖିଲଂ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଜିତ୍ଵା ଚେନ୍ଦ୍ରପୁରଂ ପୁରା ଲୀଲଯା ଚାପ୍ରଯତ୍ନେନ ତ୍ରାସଯାମାସ ଵାସଵମ୍

ସେ ସମସ୍ତ ତିନି ଲୋକ ଉପଭୋଗ କରି, ପୂର୍ବେ ଇନ୍ଦ୍ରର ନଗର ଜିତିଥିଲେ; ସହଜରେ ଏବଂ ଖେଳ କରି କରି ବାସବଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରିଥିଲେ।

ବାଧିତାସ୍ତାଡିତା ବଦ୍ଧାଃ ପାତିତାସ୍ତେନ ତେ ସୁରାଃ ଵିଵିଶୁର୍ମନ୍ଦରଂ ଭୀତା ନାରାଯଣପୁରୋଗମାଃ

ସେ ଦ୍ୱାରା ଦେବମାନେ ଦୁଃଖିତ, ପିଟାଯାଇ, ବାନ୍ଧାଯାଇ, ପଡ଼ିଯାଇଥିଲେ; ଭୟଭୀତ ହୋଇ, ନାରାୟଣଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସେମାନେ ମନ୍ଦରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

ଏଵଂ ସଂପୀଡ୍ଯ ଵୈ ଦେଵାନ୍ ଅନ୍ଧକୋ ଽପି ମହାସୁରଃ ଯଦୃଚ୍ଛଯା ଗିରିଂ ପ୍ରାପ୍ତୋ ମନ୍ଦରଂ ଚାରୁକନ୍ଦରମ୍

ଏଭଳି ଦେବମାନେ ଦୁଃଖ ଦେଇ, ଅନ୍ଧକ ମହାଦାନବ ଅଚାନକ ମନ୍ଦର ପାହାଡ଼ର ସୁନ୍ଦର ଗୁହାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।

ତତସ୍ତେ ସମସ୍ତାଃ ସୁରେନ୍ଦ୍ରାଃ ସସାଧ୍ଯାଃ ସୁରେଶଂ ମହେଶଂ ପୁରେତ୍ଯାହୁରେଵମ୍ ଦ୍ରୁତଂ ଚାଲ୍ପଵୀର୍ଯପ୍ରଭିନ୍ନାଙ୍ଗଭିନ୍ନା ଵଯଂ ଦୈତ୍ଯରାଜସ୍ଯ ଶସ୍ତ୍ରୈର୍ନିକୃତ୍ତାଃ

ତାପରେ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ସାଧ୍ୟମାନେ ସହିତ ସହରକୁ ଯାଇ, ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ଆମର ଅଙ୍ଗ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଛି, ଶକ୍ତି କମିଯାଇଛି, ଦାନବରାଜଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଆମେ କ୍ଷତବିକ୍ଷତ ହୋଇଛୁ।'

ଇତୀଦମଖିଲଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଦୈତ୍ଯାଗମମ୍ ଅନୌପମମ୍ ଗଣେଶ୍ଵରୈଶ୍ ଚ ଭଗଵାନ୍ ଅନ୍ଧକାଭିମୁଖଂ ଯଯୌ

ଏହି ସବୁ କଥା ଶୁଣି, ଅପୂର୍ବ ଦାନବ ଆଗମନ ବିଷୟରେ ଜାଣି, ଭଗବାନ ତାଙ୍କ ସହ ଗଣପତିମାନେ ସହିତ ଅନ୍ଧକଙ୍କ ସମ୍ମୁଖକୁ ଯାଇଲେ।

ଜଯେତି ଵାଚା ଭଗଵନ୍ତମ୍ ଊଚୁଃ କିରୀଟବଦ୍ଧାଞ୍ଜଲଯଃ ସମନ୍ତାତ୍

ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ମୁଣ୍ଡରେ ମୁକୁଟ ପିନ୍ଧି, ହାତ ଯୋଡି, ସେମାନେ ଜୟ ଧ୍ୱନି କରି ଭଗବାନଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ।

ଅଥାଶେଷାସୁରାଂସ୍ତସ୍ଯ କୋଟିକୋଟିଶତୈସ୍ ତତଃ ଭସ୍ମୀକୃତ୍ଯ ମହାଦେଵୋ ନିର୍ବିଭେଦାନ୍ଧକଂ ତଦା

ତାପରେ ମହାଦେବ ଅସଂଖ୍ୟ ଦାନବମାନେଙ୍କୁ ଭସ୍ମ କରି, ସେଇ ସମୟରେ ଅନ୍ଧକଙ୍କୁ ଭେଦିଲେ।

ଶୂଲେନ ଶୂଲିନା ପ୍ରୋତଂ ଦଗ୍ଧକଲ୍ମଷକଞ୍ଚୁକମ୍ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାନ୍ଧକଂ ନନାଦେଶଂ ପ୍ରଣମ୍ଯ ସ ପିତାମହଃ

ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ଭଗବାନ ଅନ୍ଧକଙ୍କୁ ତ୍ରିଶୂଳରେ ବେଧି, ତାଙ୍କର ପାପ ଜଳିଯିବା ଦେଖି, ପିତାମହ ନମସ୍କାର କରି ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରେ ଜୟଧ୍ୱନି କଲେ।

ତନ୍ନାଦଶ୍ରଵଣାନ୍ନେଦୁର୍ ଦେଵା ଦେଵଂ ପ୍ରଣମ୍ଯ ତମ୍ ନନୃତୁର୍ମୁନଯଃ ସର୍ଵେ ମୁମୁଦୁର୍ଗଣପୁଙ୍ଗଵାଃ

ସେଇ ଧ୍ୱନି ଶୁଣି, ଦେବତାମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ଉଲ୍ଲାସିତ ହେଲେ, ଭଗବାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ; ସମସ୍ତ ଋଷିମାନେ ନୃତ୍ୟ କଲେ, ଗଣମାନ୍ୟମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।

ସସୃଜୁଃ ପୁଷ୍ପଵର୍ଷାଣି ଦେଵାଃ ଶଂଭୋସ୍ତଦୋପରି ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯମଖିଲଂ ହର୍ଷାନ୍ ନନନ୍ଦ ଚ ନନାଦ ଚ

ଦେବତାମାନେ ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ଉପରେ ପୁଷ୍ପବର୍ଷା କଲେ, ତିନି ଲୋକ ସମସ୍ତେ ଆନନ୍ଦରେ ହସିଲେ ଓ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରେ ଧ୍ୱନି କଲେ।

ଦଗ୍ଧୋ ଽଗ୍ନିନା ଚ ଶୂଲେନ ପ୍ରୋତଃ ପ୍ରେତ ଇଵାନ୍ଧକଃ ସାତ୍ତ୍ଵିକଂ ଭାଵମାସ୍ଥାଯ ଚିନ୍ତଯାମାସ ଚେତସା

ଅନ୍ଧକ, ଅଗ୍ନିରେ ପୁଡ଼ି ଓ ତ୍ରିଶୂଳରେ ବେଧାଯାଇ, ମୃତଦେହ ପରି, ସତ୍ତ୍ୱିକ ଭାବ ଧାରଣ କରି ମନରେ ଚିନ୍ତା କଲେ।

ଜନ୍ମାନ୍ତରେ ଽପି ଦେଵେନ ଦଗ୍ଧୋ ଯସ୍ମାଚ୍ଛିଵେନ ଵୈ ଆରାଧିତୋ ମଯା ଶଂଭୁଃ ପୁରା ସାକ୍ଷାନ୍ମହେଶ୍ଵରଃ

ପୂର୍ବଜନ୍ମରେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଦେବ ଶିବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦଗ୍ଧ ହୋଇଥିଲି, ଯିଏକି ମୁଁ ପୂର୍ବେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସାକ୍ଷାତ୍ ପୂଜା କରିଥିଲି।

ତସ୍ମାଦେତନ୍ମଯା ଲବ୍ଧମ୍ ଅନ୍ଯଥା ନୋପପଦ୍ଯତେ ଯଃ ସ୍ମରେନ୍ମନସା ରୁଦ୍ରଂ ପ୍ରାଣାନ୍ତେ ସକୃଦେଵ ଵା

ଏହିପରି ଫଳ ମୋତେ ମିଳିଛି, ଅନ୍ୟଥା ଏହା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ; ଯିଏ ମନରେ ମୃତ୍ୟୁବେଳେ କିମ୍ବା ଏକଥର ମଧ୍ୟ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରେ—

ସ ଯାତି ଶିଵସାଯୁଜ୍ଯଂ କିଂ ପୁନର୍ବହୁଶଃ ସ୍ମରନ୍ ବ୍ରହ୍ମା ଚ ଭଗଵାନ୍ଵିଷ୍ଣୁଃ ସର୍ଵେ ଦେଵାଃ ସଵାସଵାଃ

ସେ ଶିବସାୟୁଜ୍ୟ ପାଇଁଥାଏ; ତେବେ ଯଦି ଅନେକଥର ସ୍ମରଣ କରିଥାଏ ତାହା ତ ଅଧିକ! ବ୍ରହ୍ମା, ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ—

ଶରଣଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ତିଷ୍ଠନ୍ତି ତମେଵ ଶରଣଂ ଵ୍ରଜେତ୍ ଏଵଂ ସଂଚିନ୍ତ୍ଯ ତୁଷ୍ଟାତ୍ମା ସୋ ଽନ୍ଧକଶ୍ ଚାନ୍ଧକାର୍ଦନମ୍

ସେମାନେ ଶରଣ ନେଇ ତାଙ୍କରେ ରହନ୍ତି; ସେଠିପାଇଁ ମନୁଷ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଶରଣ ନେବା ଉଚିତ। ଏଭଳି ଚିନ୍ତା କରି, ଅନ୍ଧକ, ଅନ୍ଧକମାନେଙ୍କ ନାଶକ, ମନରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ।

ସଗଣଂ ଶିଵମୀଶାନମ୍ ଅସ୍ତୁଵତ୍ପୁଣ୍ଯଗୌରଵାତ୍ ପ୍ରାର୍ଥିତସ୍ତେନ ଭଗଵାନ୍ ପରମାର୍ତିହରୋ ହରଃ

ସେ ତାଙ୍କ ସହ ଗଣମାନେ ସହିତ ଶିବଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ; ତାଙ୍କର ପୁଣ୍ୟ ଦେଖି, ଅନୁଗ୍ରହ କରି, ଭଗବାନ ହର ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବାକୁ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ।

ହିରଣ୍ଯନେତ୍ରତନଯଂ ଶୂଲାଗ୍ରସ୍ଥଂ ସୁରେଶ୍ଵରଃ ପ୍ରୋଵାଚ ଦାନଵଂ ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ଘୃଣଯା ନୀଲଲୋହିତଃ

ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ନୀଳ ଓ ଲାଲ ଦେହଧାରୀ, ହିରଣ୍ୟନେତ୍ରଙ୍କ ପୁଅକୁ ତ୍ରିଶୂଳର ଟିପରେ ବେଧାଯାଇଥିବା ଦେଖି, ଦାନବଙ୍କୁ କ୍ଷମାଭାବରେ କହିଲେ।

ତୁଷ୍ଟୋ ଽସ୍ମି ଵତ୍ସ ଭଦ୍ରଂ ତେ କାମଂ କିଂ କରଵାଣି ତେ ଵରାନ୍ଵରଯ ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ର ଵରଦୋ ଽହଂ ତଵାନ୍ଧକ

ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲି, ପୁଅ; ତୋତେ ଶୁଭ ହେଉ। କଣ ଦେବି? ଯାହା ଚାହୁଁଛୁ, ମାଗ; ମୁଁ ତୋ ପାଇଁ ଭଲ ଦେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ, ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅନ୍ଧକ।

ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵାକ୍ଯଂ ତଦା ଶଂଭୋର୍ ହିରଣ୍ଯନଯନାତ୍ମଜଃ ହର୍ଷଗଦ୍ଗଦଯା ଵାଚା ପ୍ରୋଵାଚେଦଂ ମହେଶ୍ଵରମ୍

ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ହିରଣ୍ୟନେତ୍ରଙ୍କ ପୁଅ ଆନନ୍ଦରେ କମ୍ପିତ କଣ୍ଠରେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ କହିଲେ—

ଭଗଵନ୍ଦେଵଦେଵେଶ ଭକ୍ତାର୍ତିହର ଶଙ୍କର ତ୍ଵଯି ଭକ୍ତିଃ ପ୍ରସୀଦେଶ ଯଦି ଦେଯୋ ଵରଶ୍ ଚ ମେ

ଭଗବାନ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଭକ୍ତଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦୂର କରୁଥିବା ଶଙ୍କର, ଯଦି ଆପଣ ପ୍ରସନ୍ନ, ମୋତେ ଯଦି କୌଣସି ଦାନ ଦେବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି, ତେବେ ମୋର ଆପଣଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ହେଉ।

ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଭଵୋ ଽପି ଵଚନମ୍ ଅନ୍ଧକସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ ପ୍ରଦଦୌ ଦୁର୍ଲଭାଂ ଶ୍ରଦ୍ଧାଂ ଦୈତ୍ଯେନ୍ଦ୍ରାଯ ମହାଦ୍ଯୁତିଃ

ମହାତ୍ମା ଅନ୍ଧକଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ଭବ, ଦୀପ୍ତିମାନ ଭଗବାନ, ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ଦୁର୍ଲଭ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଦେଲେ।

ଗାଣପତ୍ଯଂ ଚ ଦୈତ୍ଯାଯ ପ୍ରଦଦୌ ଚାଵରୋପ୍ଯ ତମ୍ ପ୍ରଣେମୁସ୍ତଂ ସୁରେନ୍ଦ୍ରାଦ୍ଯା ଗାଣପତ୍ଯେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍

ସେ ଦାନବଙ୍କୁ ଗାଣପତ୍ୟ ଦେଲେ, ତାଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କଲେ; ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ତାଙ୍କୁ ଗାଣପତ୍ୟରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଦେଖି ନମସ୍କାର କଲେ।