କୋଟୀଶ୍ଵରଂ ମହାତୀର୍ଥଂ ରୁଦ୍ରକୋଟିଗଣୈଃ ପୁରା ସେଵିତଂ ଦେଵି ପଶ୍ଯାଦ୍ଯ ସର୍ଵସ୍ମାଦଧିକଂ ଶୁଭମ୍
ସେ କୋଟିଶ୍ୱର ମହାତୀର୍ଥକୁ ଦେଖାଇଲେ, ଯାହା ପୂର୍ବରୁ ଅନେକ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ, ଦେଖ ଏହି ଅତିଶୟ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ, ଶିବେ।
ଦ୍ଵିଦେଵକୁଲସଂଜ୍ଞଂ ଚ ବ୍ରହ୍ମଣା ଦକ୍ଷିଣେ ଶୁଭମ୍ ଉତ୍ତରେ ସ୍ଥାପିତଂ ଚୈଵ ଵିଷ୍ଣୁନା ଚୈଵ ଶୈଲଜମ୍
ସେ ଦ୍ୱିଦେବକୁଳ ନାମକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ, ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ, ଏବଂ ଉତ୍ତର ପାର୍ଶ୍ୱରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପାହାଡ଼ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଅଛି।
ମହାପ୍ରମାଣଲିଙ୍ଗଂ ଚ ମଯା ପୂର୍ଵଂ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍ ପଶ୍ଚିମେ ପର୍ଵତେ ପଶ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମେଶ୍ଵରମଲେଶ୍ଵରମ୍
ସେ ମୋର ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ବିଶାଳ ମାପର ମହାଲିଙ୍ଗ, ପଶ୍ଚିମ ପାହାଡ଼ରେ ବ୍ରହ୍ମେଶ୍ୱର ଏବଂ ମଲେଶ୍ୱରକୁ ଦେଖାଇଲେ।
ଅଲଂକୃତଂ ତ୍ଵଯା ବ୍ରହ୍ମନ୍ ପୁରସ୍ତାନ୍ ମୁନିଭିଃ ସହ ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ତଦ୍ଗୃହେ ତିଷ୍ଠଦ୍ ଅଲଂଗୃହମିତି ସ୍ମୃତମ୍
ହେ ବ୍ରହ୍ମା, ତୁମେ ମୁନିମାନେ ସହିତ ପୂର୍ବଭାଗରେ ଏହାକୁ ଶୋଭିତ କରିଛ, ଏହିପରି କହି ସେ ସେଠି ଗୃହରେ ରହିଲେ, ଯାହାକୁ ଅଲଙ୍କୃହ ଭାବେ ଜଣାଯାଏ।
ତତ୍ରାପି ତୀର୍ଥଂ ତୀର୍ଥଜ୍ଞେ ଵ୍ଯୋମଲିଙ୍ଗଂ ଚ ପଶ୍ଯ ମେ କଦମ୍ବେଶ୍ଵରମ୍ ଏତଦ୍ଧି ସ୍କନ୍ଦେନୈଵ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍
ସେଠି ମଧ୍ୟ, ହେ ତୀର୍ଥଜ୍ଞ, ମୋର ବ୍ୟୋମଲିଙ୍ଗ ଏବଂ କଦମ୍ବେଶ୍ୱର ଦେଖ, ଯାହା ସ୍କନ୍ଦଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ।
ଗୋମଣ୍ଡଲେଶ୍ଵରଂ ଚୈଵ ନନ୍ଦାଦ୍ଯୈଃ ସୁପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍ ଦେଵୈଃ ସର୍ଵୈସ୍ତୁ ଶକ୍ରାଦ୍ଯୈଃ ସ୍ଥାପିତାନି ଵରାନନେ
ସେ ଗୋମଣ୍ଡଳେଶ୍ୱର, ଯାହା ନନ୍ଦା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଭଲଭାବରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କରିଛନ୍ତି, ଏବଂ ଶକ୍ର ଓ ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ଏହିମାନେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଛନ୍ତି, ହେ ସୁନ୍ଦରମୁଖୀ।
ଶ୍ରୀମଦ୍ଦେଵହ୍ରଦପ୍ରାନ୍ତେ ସ୍ଥାନାନୀମାନି ପଶ୍ଯ ମେ ତଥା ହାରପୁରେ ଦେଵି ତଵ ହାରେ ନିପାତିତେ
ହେ ଦେବୀ, ଶ୍ରୀମଦ୍ ଦେବହ୍ରଦର କୂଳରେ ଥିବା ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖ। ଏହିପରି, ହାରପୁରରେ ତୁମର ହାର ପଡ଼ିଥିଲାବେଳେ ମଧ୍ୟ ଏହି ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକ ଉପସ୍ଥିତ।
ତ୍ଵଯା ହିତାଯ ଜଗତାଂ ହାରକୁଣ୍ଡମିଦଂ କୃତମ୍ ଶିଵରୁଦ୍ରପୁରେ ଚୈଵ ତତ୍କାଯୋପରି ସୁଵ୍ରତେ
ସମସ୍ତ ଜଗତଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ତୁମେ ଏହି ହାରକୁଣ୍ଡ ତିଆରି କରିଥିଲ। ଶିବ ଓ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ସହରେ, ହେ ସୁଶୀଳା, ସେହି ହାର ତାଙ୍କ ଦେହ ଉପରେ ରଖାଯାଇଥିଲା।
ତତ୍ର ପିତ୍ରା ସୁଶୈଲେନ ସ୍ଥାପିତଂ ତ୍ଵଚଲେଶ୍ଵରମ୍ ଅଲଂକୃତଂ ମଯା ବ୍ରହ୍ମ ପୁରସ୍ତାନ୍ ମୁନିଭିଃ ସହ
ସେଠାରେ ତାଙ୍କ ପିତା ସୁଶୈଳଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଚଳେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନା କରାଯାଇଥିଲା। ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ମୁନିମାନେ ସାଙ୍ଗରେ ଥିଲୁ, ଏହି ଦେବତାଙ୍କୁ ଶୋଭା ଦେଇଥିଲି।
ଚଣ୍ଡିକେଶ୍ଵରକଂ ଦେଵି ଚଣ୍ଡିକେଶା ତଵାତ୍ମଜା ଚଣ୍ଡିକାନିର୍ମିତଂ ସ୍ଥାନମ୍ ଅଂବିକାତୀର୍ଥମ୍ ଉତ୍ତମମ୍
ହେ ଦେବୀ, ଚଣ୍ଡିକେଶ୍ୱରଙ୍କ ମନ୍ଦିର, ଚଣ୍ଡିକେଶା ତୁମର କନ୍ୟା, ଏବଂ ଚଣ୍ଡିକାଙ୍କ ତିଆରି କରା ସ୍ଥାନ, ସେହି ଉତ୍ତମ ଅମ୍ବିକାତୀର୍ଥ।
ରୁଚିକେଶ୍ଵରକଂ ଚୈଵ ଧାରୈଷା କପିଲା ଶୁଭା ଏତେଷୁ ଦେଵି ସ୍ଥାନେଷୁ ତୀର୍ଥେଷୁ ଵିଵିଧେଷୁ ଚ
ଏହିପରି ରୁଚିକେଶ୍ୱରଙ୍କ ମନ୍ଦିର ଓ ଏହି ଶୁଭ କପିଳା ନଦୀ ମଧ୍ୟ ଅଛି। ହେ ଦେବୀ, ଏହି ସମସ୍ତ ସ୍ଥାନ ଓ ବିଭିନ୍ନ ତୀର୍ଥରେ,
ପୂଜଯେନ୍ମାଂ ସଦା ଭକ୍ତ୍ଯା ମଯା ସାର୍ଧଂ ହି ମୋଦତେ ଶ୍ରୀଶୈଲେ ସଂତ୍ଯଜେଦ୍ ଦେହଂ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଦଗ୍ଧକିଲ୍ବିଷଃ
ମତେ ସଦା ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ମୋ ସହିତ ଏଠାରେ ଆନନ୍ଦ ମିଳେ। ଯଦି କୌଣସି ପାପମୁକ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶ୍ରୀଶୈଳରେ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କରେ,
ମୁଚ୍ଯତେ ନାତ୍ର ସଂଦେହୋ ହ୍ଯ୍ ଅଵିମୁକ୍ତେ ଯଥା ଶୁଭମ୍ ମହାସ୍ନାନଂ ଚ ଯଃ କୁର୍ଯାଦ୍ ଘୃତେନ ଵିଧିନୈଵ ତୁ
ସେ ନିଶ୍ଚିତ ମୁକ୍ତି ପାଏ—ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ, ଯେପରି ଅବିମୁକ୍ତରେ ମଧ୍ୟ ଶୁଭ ମିଳେ। ଏବଂ ଯିଏ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଘୃତ ଦ୍ୱାରା ମହାସ୍ନାନ କରେ,
ସ ଯାତି ମମ ସାଯୁଜ୍ଯଂ ସ୍ଥାନେଷ୍ଵେତେଷୁ ସୁଵ୍ରତେ ସ୍ନାନଂ ପଲଶତଂ ଜ୍ଞେଯମ୍ ଅଭ୍ଯଙ୍ଗଂ ପଞ୍ଚଵିଂଶତି
ସେ ଏହି ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକରେ ମୋ ସାନ୍ନିଧ୍ୟ ପାଏ, ହେ ସୁଶୀଳା। ସ୍ନାନ ଶତ ପଳ ହେବା ଉଚିତ, ଅଭ୍ୟଙ୍ଗ ପଚିଶ ପଳ ହେବା ଉଚିତ।
ପଲାନାଂ ଦ୍ଵେ ସହସ୍ରେ ତୁ ମହାସ୍ନାନଂ ପ୍ରକୀର୍ତିତମ୍ ସ୍ନାପ୍ଯ ଲିଙ୍ଗଂ ମଦୀଯଂ ତୁ ଗଵ୍ଯେନୈଵ ଘୃତେନ ଚ
ଦୁଇ ହଜାର ପଳ ଦ୍ୱାରା ମହାସ୍ନାନ କୁହାଯାଏ। ମୋ ଲିଙ୍ଗକୁ ଗାଈର ଦୁଧ ଓ ଘୃତ ଦ୍ୱାରା ସ୍ନାନ କରାଯିବା ଉଚିତ।
ଵିଶୋଧ୍ଯ ସର୍ଵଦ୍ରଵ୍ଯୈସ୍ତୁ ଵାରିଭିର୍ ଅଭିଷିଞ୍ଚତି ସଂମାର୍ଜ୍ଯ ଶତଯଜ୍ଞାନାଂ ସ୍ନାନେନ ପ୍ରଯୁତଂ ତଥା
ସମସ୍ତ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଶୁଧ୍ଧ କରି, ପାଣି ଦେଇ ଅଭିଷେକ କରିବା ଉଚିତ। ଶତ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଶୁଧ୍ଧି ଦ୍ୱାରା ମିଳେ, ଏବଂ ସ୍ନାନ ଦ୍ୱାରା ଦଶ ଲକ୍ଷ ଫଳ ମିଳେ।
ପୂଜଯା ଶତସାହସ୍ରମ୍ ଅନନ୍ତଂ ଗୀତଵାଦିନାମ୍ ମହାସ୍ନାନେ ପ୍ରସକ୍ତଂ ତୁ ସ୍ନାନମଷ୍ଟଗୁଣଂ ସ୍ମୃତମ୍
ଶତ ହଜାର ଗୀତ ଓ ବାଦ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କଲେ ଅନନ୍ତ ଫଳ ମିଳେ। ମହାସ୍ନାନ ବିଶେଷ ପ୍ରଶଂସିତ, ସ୍ନାନ ଅଷ୍ଟଗୁଣ ଫଳ ଦେଉଛି।
ଜଲେନ କେଵଲେନୈଵ ଗନ୍ଧତୋଯେନ ଭକ୍ତିତଃ ଅନୁଲେପନଂ ତୁ ତତ୍ ସର୍ଵଂ ପଞ୍ଚଵିଂଶତ୍ପଲେନ ଵୈ
କେବଳ ପାଣି କିମ୍ବା ଗନ୍ଧ ମିଶିଥିବା ପାଣି ଦ୍ୱାରା ଭକ୍ତି ସହିତ ଅନୁଲେପନ କରିବା ଉଚିତ, ଏହି ସମସ୍ତ କାମ ପଚିଶ ପଳ ଦ୍ୱାରା କରିବା ଉଚିତ।
ଶମୀପୁଷ୍ପଂ ଚ ଵିଧିନା ବିଲ୍ଵପତ୍ରଂ ଚ ପଙ୍କଜମ୍ ଅନ୍ଯାନ୍ଯପି ଚ ପୁଷ୍ପାଣି ବିଲ୍ଵପତ୍ରଂ ନ ସଂତ୍ଯଜେତ୍
ଶମୀ ଫୁଲ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ବେଲ ପତ୍ର, ପଦ୍ମ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଫୁଲ ଦେଇ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ, କିନ୍ତୁ ବେଲ ପତ୍ର କଦାପି ଛାଡ଼ିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ଚତୁର୍ଦ୍ରୋଣୈର୍ ମହାଦେଵମ୍ ଅଷ୍ଟଦ୍ରୋଣୈରଥାପି ଵା ଦଶଦ୍ରୋଣୈସ୍ ତୁ ନୈଵେଦ୍ଯମ୍ ଅଷ୍ଟଦ୍ରୋଣୈରଥାପି ଵା
ଚାରି ଡ୍ରୋଣ ଦ୍ୱାରା ମହାଦେବଙ୍କୁ, ଅଠ ଡ୍ରୋଣ କିମ୍ବା ଦଶ ଡ୍ରୋଣ ଦ୍ୱାରା ନୈବେଦ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ, କିମ୍ବା ଅଠ ଡ୍ରୋଣ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ।
ଶତଦ୍ରୋଣସମଂ ପୁଣ୍ଯମ୍ ଆଢକେ ଽପି ଵିଧୀଯତେ ଵିତ୍ତହୀନସ୍ଯ ଵିପ୍ରସ୍ଯ ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା
ଶତ ଡ୍ରୋଣ ସମାନ ପୁଣ୍ୟ ଏକ ଆଢ଼କ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ମିଳେ। ଧନହୀନ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପାଇଁ ଏଠାରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ।
ଭେରୀମୃଦଙ୍ଗମୁରଜତିମିରାପଟହାଦିଭିଃ ଵାଦିତ୍ରୈର୍ଵିଵିଧୈଶ୍ଚାନ୍ଯୈର୍ ନିନାଦୈର୍ଵିଵିଧୈରପି
ଭେରି, ମୃଦଙ୍ଗ, ଝାଞ୍ଜ, ବାଁଶୀ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ବାଦ୍ୟ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ଧ୍ୱନି ଦ୍ୱାରା,
ଜାଗରଂ କାରଯେଦ୍ଯସ୍ତୁ ପ୍ରାର୍ଥଯେଚ୍ଚ ଯଥାକ୍ରମମ୍ ସ ଭୃତ୍ଯପୁତ୍ରଦାରୈଶ୍ ଚ ତଥା ସଂବନ୍ଧିବାନ୍ଧଵୈଃ
ଯିଏ ଜାଗରଣ କରାଏ ଏବଂ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ପ୍ରାର୍ଥନା କରେ, ସେ ତାଙ୍କ ଦାସ, ପୁଅ, ଝିଅ, ଓ ସମ୍ବନ୍ଧୀ ବାନ୍ଧବମାନେ ସହିତ,
ସାର୍ଧଂ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣଂ କୃତ୍ଵା ପ୍ରାର୍ଥଯେଲ୍ଲିଙ୍ଗମ୍ ଉତ୍ତମମ୍ ଦ୍ରଵ୍ଯହୀନଂ କ୍ରିଯାହୀନଂ ଶ୍ରଦ୍ଧାହୀନଂ ସୁରେଶ୍ଵର
ସମସ୍ତେ ମିଶି ପ୍ରଦକ୍ଷିଣ କରି, ଉତ୍ତମ ଲିଙ୍ଗଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବା ଉଚିତ, ଯଦିଓ ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଦ୍ରବ୍ୟ, କ୍ରିୟା କିମ୍ବା ଶ୍ରଦ୍ଧା ନଥାଏ, ହେ ସୁରେଶ୍ୱର।
କୃତଂ ଵା ନ କୃତଂ ଵାପି କ୍ଷନ୍ତୁମର୍ହସି ଶଙ୍କର ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଵୈ ଜପେଦ୍ରୁଦ୍ରଂ ତ୍ଵରିତଂ ଶାନ୍ତିମେଵ ଚ
ହେ ଶଙ୍କର, କରିଥିଲି କିମ୍ବା ନ କରିଥିଲି, ଆପଣ ମୁଁକୁ କ୍ଷମା କରନ୍ତୁ—ଏହିପରି କହି, ଲୋକେ ଶୀଘ୍ର ରୁଦ୍ର ମନ୍ତ୍ର ଓ ଶାନ୍ତି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଜପିତ୍ଵୈଵଂ ମହାବୀଜଂ ତଥା ପଞ୍ଚାକ୍ଷରସ୍ଯ ଵୈ ସ ଏଵଂ ସର୍ଵତୀର୍ଥେଷୁ ସର୍ଵଯଜ୍ଞେଷୁ ଯତ୍ଫଲମ୍
ଏଭଳି ମହାବୀଜ ମନ୍ତ୍ର ଓ ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ, ସେ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ଓ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଇଥାଏ।
ତତ୍ଫଲଂ ସମଵାପ୍ନୋତି ଵାରାଣସ୍ଯାଂ ଯଥା ମୃତଃ ତଥୈଵ ମମ ସାଯୁଜ୍ଯଂ ଲଭତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ଯେଉଁ ଫଳ ବାରାଣସୀରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ ମିଳେ, ସେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ସେଇ ଫଳ ଲଭିଥାଏ; ଏହିପରି ମୋ ସାମୀପ୍ୟ ମଧ୍ୟ ପାଏ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ମତ୍ପ୍ରିଯାର୍ଥମିଦଂ କାର୍ଯଂ ମଦ୍ଭକ୍ତୈର୍ଵିଧିପୂର୍ଵକମ୍ ଯେ ନ କୁର୍ଵନ୍ତି ତେ ଭକ୍ତା ନ ଭଵନ୍ତି ନ ସଂଶଯଃ
ମୋ ପ୍ରିତି ପାଇଁ, ମୋ ଭକ୍ତମାନେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ; ଯେମାନେ ଏହା କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ମୋର ଭକ୍ତ ନୁହଁନ୍ତି—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ନିଶମ୍ଯ ଵଚନଂ ଦେଵୀ ଗତ୍ଵା ଵାରାଣସୀଂ ପୁରୀମ୍ ଅଵିମୁକ୍ତେଶ୍ଵରଂ ଲିଙ୍ଗଂ ପଯସା ଚ ଘୃତେନ ଚ
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଦେବୀ ବାରାଣସୀ ନଗରକୁ ଗଲେ ଏବଂ ଅବିମୁକ୍ତେଶ୍ୱର ଲିଙ୍ଗକୁ ପାଣି ଓ ଘୃତ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କଲେ।
ଅର୍ଚଯାମାସ ଦେଵେଶଂ ରୁଦ୍ରଂ ଭୁଵନନାଯକମ୍ ଅଵିମୁକ୍ତେ ଚ ତପସା ମନ୍ଦରସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ
ସେଠାରେ ଦେବମାନ୍ୟ ରୁଦ୍ର, ସମସ୍ତ ଜଗତର ନାୟକଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ ଏବଂ ମହାତ୍ମା ମନ୍ଦର ପାଇଁ ତପସ୍ୟା କଲେ।