ଵିଵିଶୁର୍ହୃଦଯଂ ସର୍ଵେ ଦଗ୍ଧସଂସାରବୀଜିନଃ ପଞ୍ଚାକ୍ଷରସ୍ଯ ଵୈ ବୀଜଂ ସଂସ୍ମରନ୍ତଃ ସୁଶୋଭନମ୍
ସମସ୍ତେ, ଯେଉଁମାନଙ୍କର ସଂସାରର ମୂଳ ଦଗ୍ଧ ହୋଇଯାଇଛି, ସେମାନେ ହୃଦୟକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଏବଂ ସୁନ୍ଦର ଭାବରେ ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ରକୁ ସ୍ମରଣ କରିଥିଲେ।
ସର୍ଵପାପହରଂ ଦିଵ୍ଯଂ ପୁରା ଚୈଵ ପ୍ରକାଶିତମ୍ ନୀଲଲୋହିତମୂର୍ତିସ୍ଥଂ ପୁନଶ୍ଚକ୍ରେ ଵପୁଃ ଶୁଭମ୍
ସେ ଦିବ୍ୟ ରୂପ, ଯେଉଁଥିରେ ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ୱର ହୁଏ, ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି ଦେଖାଯାଇଥିଲା, ପୁନି ନୀଳ ଓ ରକ୍ତ ରୂପରେ ଶୁଭ ଦେହ ଧାରଣ କଲେ।
ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଶୈଲଜା ପ୍ରାହ ହୃଷ୍ଟସର୍ଵତନୂରୁହା ସ୍ତୁଵତୀ ଚରଣୌ ନତ୍ଵା କ ଇମେ ଭଗଵନ୍ନିତି
ସେଉଁଠି ଶୈଳପୁତ୍ରୀ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ସମଗ୍ର ଦେହ ଆନନ୍ଦରେ କମ୍ପିତ ହେଲା, ପ୍ରଶଂସା କରି, ପାଦେ ନମସ୍କାର କରି, ପଚାରିଲେ— 'ଭଗବନ୍ତ, ଏମାନେ କିଏ?'
ତାମୁଵାଚ ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠସ୍ ତଦା ଦେଵୀଂ ଗିରୀନ୍ଦ୍ରଜାମ୍ ମଦୀଯଂ ଵ୍ରତମାଶ୍ରିତ୍ଯ ଭକ୍ତିମଦ୍ଭିର୍ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମୈଃ
ତାପରେ ଦେବମାନ୍ୟ ସେ ଦେବୀ, ଶୈଳପୁତ୍ରୀଙ୍କୁ କହିଲେ— 'ମୋ ବ୍ରତକୁ ଅନୁସରି, ଏହି ଭକ୍ତ ଓ ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ—'
ଯୈର୍ଯୈର୍ଯୋଗା ଇହାଭ୍ଯସ୍ତାସ୍ ତେଷାମ୍ ଏକେନ ଜନ୍ମନା କ୍ଷେତ୍ରସ୍ଯାସ୍ଯ ପ୍ରଭାଵେନ ଭକ୍ତ୍ଯା ଚ ମମ ଭାମିନି
'ଏଠାରେ ଯେଉଁ ଯୋଗ ଅଭ୍ୟାସ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ଏକ ଜନ୍ମରେ, ଏହି କ୍ଷେତ୍ରର ପ୍ରଭାବ ଓ ମୋ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ—'
ଅନୁଗ୍ରହୋ ମଯା ହ୍ଯେଵଂ କ୍ରିଯତେ ମୂର୍ତିତଃ ସ୍ଵଯମ୍ ତସ୍ମାଦ୍ ଏତନ୍ ମହତ୍ କ୍ଷେତ୍ରଂ ବ୍ରହ୍ମାଦ୍ଯୈଃ ସେଵିତଂ ତଥା
'ମୁଁ ନିଜ ରୂପରେ ଅନୁଗ୍ରହ କରେ, ତେଣୁ ଏହି ମହାପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ର, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଯେଉଁଥିରେ ସେବା କରନ୍ତି—'
ଶ୍ରୁତିମଦ୍ଭିଶ୍ ଚ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ରୈଃ ସଂସିଦ୍ଧୈଶ୍ ଚ ତପସ୍ଵିଭିଃ ପ୍ରତିମାସଂ ତଥାଷ୍ଟମ୍ଯାଂ ପ୍ରତିମାସଂ ଚତୁର୍ଦଶୀମ୍
'ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ସିଦ୍ଧ ତପସ୍ବୀମାନେ, ପ୍ରତିମାସ ଅଷ୍ଟମୀ ଓ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ ଏହିଠାରେ ପୂଜା କରନ୍ତି।'
ଉଭଯୋଃ ପକ୍ଷଯୋର୍ଦେଵି ଵାରାଣସ୍ଯାମୁପାସ୍ଯତେ ଶଶିଭାନୂପରାଗେ ଚ କାର୍ତିକ୍ଯାଂ ଚ ଵିଶେଷତଃ
'ଉଭୟ ପକ୍ଷରେ, ହେ ଦେବୀ, କାଶୀରେ ଏହିଠାରେ ପୂଜା ହୁଏ, ବିଶେଷ କରି ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣରେ ଏବଂ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ।'
ସର୍ଵପର୍ଵସୁ ପୁଣ୍ଯେଷୁ ଵିଷୁଵେଷ୍ଵଯନେଷୁ ଚ ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ସର୍ଵତୀର୍ଥାନି ଵାରାଣସ୍ଯାଂ ତୁ ଜାହ୍ନଵୀମ୍
'ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ପର୍ବ, ବିଷୁ ଓ ଅୟନରେ, ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ କାଶୀରେ ଅଛି, ଏବଂ ସେଠି ଜାହ୍ନବୀ—'
ଉତ୍ତରପ୍ରଵହାଂ ପୁଣ୍ଯାଂ ମମ ମୌଲିଵିନିଃସୃତାମ୍ ପିତୁସ୍ତେ ଗିରିରାଜସ୍ଯ ଶୁଭାଂ ହିମଵତଃ ସୁତାମ୍
'ଉତ୍ତରକୁ ବହୁଥିବା ପବିତ୍ର ନଦୀ, ଯାହା ମୋ ମୁଣ୍ଡରୁ ଉତ୍ସରିତ, ଏବଂ ତୁମ ପିତା ହିମାଲୟଙ୍କର ଶୁଭ କନ୍ୟା, ହେ ହିମବନ୍ତୀ।'
ପୁଣ୍ଯସ୍ଥାନସ୍ଥିତାଂ ପୁଣ୍ଯାଂ ପୁଣ୍ଯଦିକ୍ପ୍ରଵହାଂ ସଦା ଭଜନ୍ତେ ସର୍ଵତୋ ଽଭ୍ଯେତ୍ଯ ଯେ ତାଞ୍ଛୃଣୁ ଵରାନନେ
ହେ ସୁନ୍ଦରମୁଖୀ, ଶୁଣ, ସେମାନେ ସବୁଦିଗରୁ ଆସି, ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ଥିବା ଏହି ପୁଣ୍ୟମୟ ତୀର୍ଥକୁ ସଦା ପୂଜା କରନ୍ତି ।
ସଂନିହତ୍ଯ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରଂ ସାର୍ଧଂ ତୀର୍ଥଶତୈସ୍ ତଥା ପୁଷ୍କରଂ ନିମିଷଂ ଚୈଵ ପ୍ରଯାଗଂ ଚ ପୃଥୂଦକମ୍
କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର, ଶତଶଃ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ, ପୁଷ୍କର, ନିମିଷ, ପ୍ରୟାଗ ଏବଂ ପୃଥୁଦକ — ଏହା ସବୁ ଏଠାରେ ଏକାଠି ହୋଇଛି ।
ଦ୍ରୁମକ୍ଷେତ୍ରଂ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରଂ ନୈମିଷଂ ତୀର୍ଥସଂଯୁତମ୍ କ୍ଷେତ୍ରାଣି ସର୍ଵତୋ ଦେଵି ଦେଵତା ଋଷଯସ୍ ତଥା
ଡ୍ରୁମକ୍ଷେତ୍ର, କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର, ନୈମିଷ ତଥା ତାହାର ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ କ୍ଷେତ୍ର, ଦେବୀ, ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ବିଦ୍ୟମାନ ।
ସଂଧ୍ଯା ଚ ଋତଵଶ୍ଚୈଵ ସର୍ଵା ନଦ୍ଯଃ ସରାଂସି ଚ ସମୁଦ୍ରାଃ ସପ୍ତ ଚୈଵାତ୍ର ଦେଵତୀର୍ଥାନି କୃତ୍ସ୍ନଶଃ
ସମସ୍ତ ସଂଧ୍ୟା, ଋତୁ, ନଦୀ, ହ୍ରଦ ଏବଂ ସାତ ସମୁଦ୍ର, ସହିତ ସମସ୍ତ ଦେବତୀର୍ଥ ଏଠାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଉପସ୍ଥିତ ।
ଭାଗୀରଥୀଂ ସମେଷ୍ଯନ୍ତି ସର୍ଵପର୍ଵସୁ ସୁଵ୍ରତେ ଅଵିମୁକ୍ତେଶ୍ଵରଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚୈଵ ତ୍ରିଵିଷ୍ଟପମ୍
ହେ ସୁଶୀଳା, ପ୍ରତ୍ୟେକ ପର୍ବ ଅବସରରେ ଭାଗୀରଥୀ ଏଠାକୁ ଆସେ, ଏଠାରେ ଅବିମୁକ୍ତେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖି, ସ୍ୱର୍ଗକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖେ ।
କାଲଭୈରଵମାସାଦ୍ଯ ଧୂତପାପାନି ସର୍ଵଶଃ ଭଵନ୍ତି ହି ସୁରେଶାନି ସର୍ଵପର୍ଵସୁ ପର୍ଵସୁ
କାଳଭୈରବଙ୍କ ସନ୍ନିଧିକୁ ଯିବା ପରେ ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର ହୁଏ; ପ୍ରତ୍ୟେକ ପର୍ବ ଅବସରରେ ଦେବତାମାନେ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି ।
ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ଯାନି ପୁଣ୍ଯାନି ମହାନ୍ତ୍ଯାଯତନାନି ଚ ପ୍ରଵିଶନ୍ତି ସଦାଭ୍ଯେତ୍ଯ ପୁଣ୍ଯଂ ପର୍ଵସୁ ପର୍ଵସୁ ଅଵିମୁକ୍ତଂ କ୍ଷେତ୍ରଵରଂ ମହାପାପନିବର୍ହଣମ୍
ପୃଥିବୀରେ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ଏବଂ ମହାନ ତୀର୍ଥ ଅଛି, ସେଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପର୍ବ ଅବସରରେ ସଦା ଅବିମୁକ୍ତ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି, ଯାହା ମହାପାପ ଦୂର କରେ ।
କେଦାରେ ଚୈଵ ଯଲ୍ଲିଙ୍ଗଂ ଯଚ୍ଚ ଲିଙ୍ଗଂ ମହାଲଯେ
କେଦାରରେ ଯେ ଲିଙ୍ଗ ଅଛି ଏବଂ ମହାଳୟରେ ଯେ ଲିଙ୍ଗ ଅଛି,
ମଧ୍ଯମେଶ୍ଵରସଂଜ୍ଞଂ ଚ ତଥା ପାଶୁପତେଶ୍ଵରମ୍ ଶଙ୍କୁକର୍ଣେଶ୍ଵରଂ ଚୈଵ ଗୋକର୍ଣୌ ଚ ତଥା ହ୍ଯୁଭୌ
ମଧ୍ୟମେଶ୍ୱର ନାମକ ଲିଙ୍ଗ, ପାଶୁପତେଶ୍ୱର, ଶଙ୍କୁକର୍ଣ୍ଣେଶ୍ୱର ଏବଂ ଦୁଇଟି ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ମଧ୍ୟ,
ଦ୍ରୁମଚଣ୍ଡେଶ୍ଵରଂ ନାମ ଭଦ୍ରେଶ୍ଵରମ୍ ଅନୁତ୍ତମମ୍ ସ୍ଥାନେଶ୍ଵରଂ ତଥୈକାଗ୍ରଂ କାଲେଶ୍ଵରମ୍ ଅଜେଶ୍ଵରମ୍
ଡ୍ରୁମଚଣ୍ଡେଶ୍ୱର, ଅତିଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଭଦ୍ରେଶ୍ୱର, ସ୍ଥାନେଶ୍ୱର, ଏକାଗ୍ର, କାଳେଶ୍ୱର ଏବଂ ଅଜେଶ୍ୱର,
ଭୈରଵେଶ୍ଵରମ୍ ଈଶାନଂ ତଥୌଂକାରକସଂଜ୍ଞିତମ୍ ଅମରେଶଂ ମହାକାଲଂ ଜ୍ଯୋତିଷଂ ଭସ୍ମଗାତ୍ରକମ୍
ଭୈରବେଶ୍ୱର, ଈଶାନ, ଓଁକାର ନାମକ ଲିଙ୍ଗ, ଅମରେଶ୍ୱର, ମହାକାଳ, ଜ୍ୟୋତିଷ ଏବଂ ଭସ୍ମଗାତ୍ରକ,
ଯାନି ଚାନ୍ଯାନି ପୁଣ୍ଯାନି ସ୍ଥାନାନି ମମ ଭୂତଲେ ଅଷ୍ଟଷଷ୍ଟିସମାଖ୍ଯାନି ରୂଢାନ୍ଯନ୍ଯାନି କୃତ୍ସ୍ନଶଃ
ମୋର ପୃଥିବୀ ଉପରେ ଅନ୍ୟ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଅଛି, ଅଷ୍ଟଷଷ୍ଟି ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଯେଉଁଠି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ,
ତାନି ସର୍ଵାଣ୍ଯଶେଷାଣି ଵାରାଣସ୍ଯାଂ ଵିଶନ୍ତି ମାମ୍ ସର୍ଵପର୍ଵସୁ ପୁଣ୍ଯେଷୁ ଗୁହ୍ଯଂ ଚୈତଦୁଦାହୃତମ୍
ସେଗୁଡ଼ିକ ସମସ୍ତ, କୌଣସି ଅପବାଦ ଛାଡ଼ି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ପବିତ୍ର ପର୍ବ ଅବସରରେ ମୋତେ ବାରାଣସୀରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି; ଏହି ଗୁପ୍ତ କଥା ଏପରି ଉଚ୍ଚାରଣ ହେଲା ।
ତେନେହ ଲଭତେ ଜନ୍ତୁର୍ ମୃତୋ ଦିଵ୍ଯାମୃତଂ ପଦମ୍ ସ୍ନାତସ୍ଯ ଚୈଵ ଗଙ୍ଗାଯାଂ ଦୃଷ୍ଟେନ ଚ ମଯା ଶୁଭେ
ଏହିଠାରେ ଜଣେ ପ୍ରାଣୀ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଦିବ୍ୟ ଅମରତ୍ୱ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ, ଯଦି ସେ ଗଙ୍ଗାରେ ସ୍ନାନ କରିଛି ଏବଂ ମୋତେ ଦେଖିଛି, ହେ ଶୁଭେ ।
ସର୍ଵଯଜ୍ଞଫଲୈସ୍ତୁଲ୍ଯମ୍ ଇଷ୍ଟୈଃ ଶତସହସ୍ରଶଃ ସଦ୍ଯ ଏଵ ସମାପ୍ନୋତି କିଂ ତତଃ ପରମାଦ୍ଭୁତମ୍
ସେ ତୁରନ୍ତ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ଫଳ, ଶତଶଃ ହଜାର ଇଚ୍ଛିତ ଦାନର ସମାନ ଫଳ ପାଇଥାଏ; ଏଠାରୁ ଅଧିକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କ'ଣ ଥିବ ?
ସର୍ଵାଯତନମୁଖ୍ଯାନି ଦିଵି ଭୂମୌ ଗିରିଷ୍ଵ୍ ଅପି ପରାତ୍ପରତରଂ ଦେଵୀ ବୁଧ୍ଯସ୍ଵେତି ମଯୋଦିତମ୍
ସ୍ୱର୍ଗ, ପୃଥିବୀ ଓ ପାହାଡ଼ରେ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରମୁଖ ତୀର୍ଥ ଅଛି, ହେ ଦେବୀ, ମୋ କଥା ଅନୁସାରେ ଏହିଠାରେ ସବୁଠାରୁ ଉଚ୍ଚ ମନିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କର ।
ଅଵିଶବ୍ଦେନ ପାପସ୍ତୁ ଵେଦୋକ୍ତଃ କଥ୍ଯତେ ଦ୍ଵିଜୈଃ ତେନ ମୁକ୍ତଂ ମଯା ଜୁଷ୍ଟମ୍ ଅଵିମୁକ୍ତମ୍ ଅତ ଉଚ୍ଯତେ
'ଅବି' ଶବ୍ଦକୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବେଦ ଅନୁଯାୟୀ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ବୋଲି କହନ୍ତି; ଏହିପରି ଶୁଦ୍ଧ ଭାବରେ ମୁଁ ଗ୍ରହଣ କରିଛି, ତେଣୁ ଏହାକୁ ଅବିମୁକ୍ତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଭଗଵାନ୍ ରୁଦ୍ରଃ ସର୍ଵଲୋକମହେଶ୍ଵରଃ ସୁଦୃଷ୍ଟଂ କୁରୁ ଦେଵେଶି ଅଵିମୁକ୍ତଂ ଗୃହଂ ମମ
ଏପରି କହି, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ମହେଶ୍ୱର ଭଗବାନ ରୁଦ୍ର କହିଲେ: 'ହେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠେ, ମୋର ଅବିମୁକ୍ତ ଗୃହକୁ ସୁନ୍ଦର ଭାବେ ଦେଖାଅ ।'
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଭଗଵାନ୍ ଦେଵସ୍ ତଯା ସାର୍ଧମ୍ ଉମାପତିଃ ଦର୍ଶଯାମାସ ଭଗଵାନ୍ ଶ୍ରୀପର୍ଵତମନୁତ୍ତମମ୍
ଏପରି କହି ଉମାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀ, ପରମ ପବିତ୍ର ଭଗବାନ, ଉମାଙ୍କ ସହିତ ଶ୍ରୀପର୍ବତର ଅତିଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଦର୍ଶନ ଦେଲେ।
ଅଵିମୁକ୍ତେଶ୍ଵରେ ନିତ୍ଯମ୍ ଅଵସଚ୍ଚ ସଦା ତଯା ସର୍ଵଗତ୍ଵାଚ୍ଚ ସର୍ଵତ୍ଵାତ୍ ସର୍ଵାତ୍ମା ସଦସନ୍ମଯଃ
ସେ ଅବିମୁକ୍ତେଶ୍ୱରରେ ସଦା ଉମାଙ୍କ ସହିତ ବସିଥିଲେ। ସେ ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ବ୍ୟାପିଥିବା, ସମସ୍ତଙ୍କର ଆତ୍ମା, ଏବଂ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଓ ନାସ୍ତିତ୍ୱ ଦୁହିଁରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।