ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନ ଜାଯତେ ମର୍ତ୍ଯଃ ସଂସାରେ ଦୁଃଖସାଗରେ ଏଵମ୍ ଉକ୍ତ୍ଵା ମହାଦେଵୋ ଦିଶଃ ସର୍ଵା ଵ୍ଯଲୋକଯତ୍

ଏହିମାନେ ଦେଖିଲେ, ମଣିଷ ପୁନର୍ବାର ସଂସାର ଦୁଃଖ ସାଗରରେ ଜନ୍ମ ନେଇ ନାହାନ୍ତି। ଏପରି କହି, ମହାଦେବ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଦେଖିଲେ।

ଵିଲୋକ୍ଯ ସଂସ୍ଥିତେ ପଶ୍ଚାଦ୍ ଦେଵଦେଵେ ମହେଶ୍ଵରେ ଅକସ୍ମାଦଭଵତ୍ସର୍ଵଃ ସ ଦେଶୋଜ୍ଜ୍ଵଲିତୋ ଯଥା

ସେଠାରେ ଦେବଦେବ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ବସିଥିବା ଦେଖି, ହଠାତ୍ ସେ ସମସ୍ତ ସ୍ଥାନଟି ଏମିତି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲା, ଯେପରି ଆଲୋକରେ ଭରିଯାଇଛି।

ତତଃ ପାଶୁପତାଃ ସିଦ୍ଧା ଭସ୍ମାଭ୍ଯଙ୍ଗସିତପ୍ରଭାଃ ମାହେଶ୍ଵରା ମହାତ୍ମାନସ୍ ତଥା ଵୈ ନିଯତଵ୍ରତାଃ

ତାପରେ ପାଶୁପତ ସିଦ୍ଧମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଦେହକୁ ଭସ୍ମ ଲଗାଇ ଧଳା ଅଭା ତିଆରି କରିଥିଲେ, ସେମାନେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ଭକ୍ତ ଏବଂ ଦୃଢ଼ ବ୍ରତରେ ଅଟୁଟ ଥିଲେ, ସେଠାରେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।

ବହଵଃ ଶତଶୋ ଽଭ୍ଯେତ୍ଯ ନମଶ୍ଚକ୍ରୁର୍ମହେଶ୍ଵରମ୍ ପୁନର୍ନିରୀକ୍ଷ୍ଯ ଯୋଗେଶଂ ଧ୍ଯାନଯୋଗଂ ଚ କୃତ୍ସ୍ନଶଃ

ସେଠାକୁ ଶତେ ଶତେ ଲୋକ ଆସି, ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ, ପୁନି ଯୋଗେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦୃଢ଼ ଧ୍ୟାନରେ ଲଗିଥିବା ଦେଖି ଦୃଷ୍ଟି ଦେଲେ।

ତସ୍ଥୁରାତ୍ମାନମାସ୍ଥାଯ ଲୀଯମାନା ଇଵେଶ୍ଵରେ ସ୍ଥିତାନାଂ ସ ତଦା ତେଷାଂ ଦେଵଦେଵ ଉମାପତିଃ

ସେମାନେ ନିଜ ଆତ୍ମାରେ ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇ, ଯେପରି ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ସହିତ ଏକାତ୍ମ ହେଉଛନ୍ତି, ସେପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ସେ ସମୟରେ ଦେବଦେବ, ଉମାପତି, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।

ସ ବିଭ୍ରତ୍ପରମାଂ ମୂର୍ତିଂ ବଭୂଵ ପୁରୁଷଃ ପ୍ରଭୁଃ କୃତ୍ସ୍ନଂ ଜଗଦିହୈକସ୍ଥଂ କର୍ତୁମ୍ ଅନ୍ତ ଇଵ ସ୍ଥିତଃ

ସେ ପ୍ରଭୁ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ଏମିତି ଅବସ୍ଥାନ କଲେ, ଯେପରି ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ନିଜ ମଧ୍ୟରେ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି।

ତସ୍ଯ ତାଂ ପରମାଂ ମୂର୍ତିମ୍ ଆସ୍ଥିତସ୍ଯ ଜଗତ୍ପ୍ରଭୋଃ ନ ଶଶାକ ପୁନର୍ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ହୃଷ୍ଟରୋମା ଗିରୀନ୍ଦ୍ରଜା

ଯେତେବେଳେ ଜଗତ୍ସ୍ୱାମୀ ସେ ପରମ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ, ଶୈଳପୁତ୍ରୀଙ୍କ ଦେହର ଲୋମ ଖଡ଼ିଉଠିଲା, ସେ ପୁନି ସେଉଁଠି ତାଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ।

ତତସ୍ତ୍ଵଦୃଷ୍ଟମାକାରଂ ବୁଦ୍ଧ୍ଵା ସା ପ୍ରକୃତିସ୍ଥିତମ୍ ପ୍ରକୃତେର୍ମୂର୍ତିମାସ୍ଥାଯ ଯୋଗେନ ପରମେଶ୍ଵରୀ

ତାପରେ, ତୁମେ ଦେଖିନଥିବା ଏହି ଆକାର ଉପଲବ୍ଧି କରି, ସେ ନିଜ ସ୍ୱଭାବରେ ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇ, ପରମେଶ୍ୱରୀ ଯୋଗଦ୍ୱାରା ପ୍ରକୃତିର ରୂପ ଧାରଣ କଲେ।

ତଂ ଶଶାକ ପୁନର୍ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ହରସ୍ଯ ଚ ମହାତ୍ମନଃ ତତସ୍ତେ ଲଯମାଧାଯ ଯୋଗିନଃ ପୁରୁଷସ୍ଯ ତୁ

ତାପରେ ସେ ପୁନି ହର ଏବଂ ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ଦେଖିପାରିଲେ; ଏବଂ ଯୋଗୀମାନେ ଲୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇ, ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।

ଵିଵିଶୁର୍ହୃଦଯଂ ସର୍ଵେ ଦଗ୍ଧସଂସାରବୀଜିନଃ ପଞ୍ଚାକ୍ଷରସ୍ଯ ଵୈ ବୀଜଂ ସଂସ୍ମରନ୍ତଃ ସୁଶୋଭନମ୍

ସମସ୍ତେ, ଯେଉଁମାନଙ୍କର ସଂସାରର ମୂଳ ଦଗ୍ଧ ହୋଇଯାଇଛି, ସେମାନେ ହୃଦୟକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଏବଂ ସୁନ୍ଦର ଭାବରେ ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ରକୁ ସ୍ମରଣ କରିଥିଲେ।

ସର୍ଵପାପହରଂ ଦିଵ୍ଯଂ ପୁରା ଚୈଵ ପ୍ରକାଶିତମ୍ ନୀଲଲୋହିତମୂର୍ତିସ୍ଥଂ ପୁନଶ୍ଚକ୍ରେ ଵପୁଃ ଶୁଭମ୍

ସେ ଦିବ୍ୟ ରୂପ, ଯେଉଁଥିରେ ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ୱର ହୁଏ, ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି ଦେଖାଯାଇଥିଲା, ପୁନି ନୀଳ ଓ ରକ୍ତ ରୂପରେ ଶୁଭ ଦେହ ଧାରଣ କଲେ।

ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଶୈଲଜା ପ୍ରାହ ହୃଷ୍ଟସର୍ଵତନୂରୁହା ସ୍ତୁଵତୀ ଚରଣୌ ନତ୍ଵା କ ଇମେ ଭଗଵନ୍ନିତି

ସେଉଁଠି ଶୈଳପୁତ୍ରୀ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ସମଗ୍ର ଦେହ ଆନନ୍ଦରେ କମ୍ପିତ ହେଲା, ପ୍ରଶଂସା କରି, ପାଦେ ନମସ୍କାର କରି, ପଚାରିଲେ— 'ଭଗବନ୍ତ, ଏମାନେ କିଏ?'

ତାମୁଵାଚ ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠସ୍ ତଦା ଦେଵୀଂ ଗିରୀନ୍ଦ୍ରଜାମ୍ ମଦୀଯଂ ଵ୍ରତମାଶ୍ରିତ୍ଯ ଭକ୍ତିମଦ୍ଭିର୍ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମୈଃ

ତାପରେ ଦେବମାନ୍ୟ ସେ ଦେବୀ, ଶୈଳପୁତ୍ରୀଙ୍କୁ କହିଲେ— 'ମୋ ବ୍ରତକୁ ଅନୁସରି, ଏହି ଭକ୍ତ ଓ ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ—'

ଯୈର୍ଯୈର୍ଯୋଗା ଇହାଭ୍ଯସ୍ତାସ୍ ତେଷାମ୍ ଏକେନ ଜନ୍ମନା କ୍ଷେତ୍ରସ୍ଯାସ୍ଯ ପ୍ରଭାଵେନ ଭକ୍ତ୍ଯା ଚ ମମ ଭାମିନି

'ଏଠାରେ ଯେଉଁ ଯୋଗ ଅଭ୍ୟାସ କରିଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ଏକ ଜନ୍ମରେ, ଏହି କ୍ଷେତ୍ରର ପ୍ରଭାବ ଓ ମୋ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ—'

ଅନୁଗ୍ରହୋ ମଯା ହ୍ଯେଵଂ କ୍ରିଯତେ ମୂର୍ତିତଃ ସ୍ଵଯମ୍ ତସ୍ମାଦ୍ ଏତନ୍ ମହତ୍ କ୍ଷେତ୍ରଂ ବ୍ରହ୍ମାଦ୍ଯୈଃ ସେଵିତଂ ତଥା

'ମୁଁ ନିଜ ରୂପରେ ଅନୁଗ୍ରହ କରେ, ତେଣୁ ଏହି ମହାପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ର, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଯେଉଁଥିରେ ସେବା କରନ୍ତି—'

ଶ୍ରୁତିମଦ୍ଭିଶ୍ ଚ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ରୈଃ ସଂସିଦ୍ଧୈଶ୍ ଚ ତପସ୍ଵିଭିଃ ପ୍ରତିମାସଂ ତଥାଷ୍ଟମ୍ଯାଂ ପ୍ରତିମାସଂ ଚତୁର୍ଦଶୀମ୍

'ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ସିଦ୍ଧ ତପସ୍ବୀମାନେ, ପ୍ରତିମାସ ଅଷ୍ଟମୀ ଓ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ ଏହିଠାରେ ପୂଜା କରନ୍ତି।'

ଉଭଯୋଃ ପକ୍ଷଯୋର୍ଦେଵି ଵାରାଣସ୍ଯାମୁପାସ୍ଯତେ ଶଶିଭାନୂପରାଗେ ଚ କାର୍ତିକ୍ଯାଂ ଚ ଵିଶେଷତଃ

'ଉଭୟ ପକ୍ଷରେ, ହେ ଦେବୀ, କାଶୀରେ ଏହିଠାରେ ପୂଜା ହୁଏ, ବିଶେଷ କରି ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣରେ ଏବଂ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ।'

ସର୍ଵପର୍ଵସୁ ପୁଣ୍ଯେଷୁ ଵିଷୁଵେଷ୍ଵଯନେଷୁ ଚ ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ସର୍ଵତୀର୍ଥାନି ଵାରାଣସ୍ଯାଂ ତୁ ଜାହ୍ନଵୀମ୍

'ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ପର୍ବ, ବିଷୁ ଓ ଅୟନରେ, ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ କାଶୀରେ ଅଛି, ଏବଂ ସେଠି ଜାହ୍ନବୀ—'

ଉତ୍ତରପ୍ରଵହାଂ ପୁଣ୍ଯାଂ ମମ ମୌଲିଵିନିଃସୃତାମ୍ ପିତୁସ୍ତେ ଗିରିରାଜସ୍ଯ ଶୁଭାଂ ହିମଵତଃ ସୁତାମ୍

'ଉତ୍ତରକୁ ବହୁଥିବା ପବିତ୍ର ନଦୀ, ଯାହା ମୋ ମୁଣ୍ଡରୁ ଉତ୍ସରିତ, ଏବଂ ତୁମ ପିତା ହିମାଲୟଙ୍କର ଶୁଭ କନ୍ୟା, ହେ ହିମବନ୍ତୀ।'

ପୁଣ୍ଯସ୍ଥାନସ୍ଥିତାଂ ପୁଣ୍ଯାଂ ପୁଣ୍ଯଦିକ୍ପ୍ରଵହାଂ ସଦା ଭଜନ୍ତେ ସର୍ଵତୋ ଽଭ୍ଯେତ୍ଯ ଯେ ତାଞ୍ଛୃଣୁ ଵରାନନେ

ହେ ସୁନ୍ଦରମୁଖୀ, ଶୁଣ, ସେମାନେ ସବୁଦିଗରୁ ଆସି, ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ଥିବା ଏହି ପୁଣ୍ୟମୟ ତୀର୍ଥକୁ ସଦା ପୂଜା କରନ୍ତି ।

ସଂନିହତ୍ଯ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରଂ ସାର୍ଧଂ ତୀର୍ଥଶତୈସ୍ ତଥା ପୁଷ୍କରଂ ନିମିଷଂ ଚୈଵ ପ୍ରଯାଗଂ ଚ ପୃଥୂଦକମ୍

କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର, ଶତଶଃ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ, ପୁଷ୍କର, ନିମିଷ, ପ୍ରୟାଗ ଏବଂ ପୃଥୁଦକ — ଏହା ସବୁ ଏଠାରେ ଏକାଠି ହୋଇଛି ।

ଦ୍ରୁମକ୍ଷେତ୍ରଂ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରଂ ନୈମିଷଂ ତୀର୍ଥସଂଯୁତମ୍ କ୍ଷେତ୍ରାଣି ସର୍ଵତୋ ଦେଵି ଦେଵତା ଋଷଯସ୍ ତଥା

ଡ୍ରୁମକ୍ଷେତ୍ର, କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର, ନୈମିଷ ତଥା ତାହାର ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ କ୍ଷେତ୍ର, ଦେବୀ, ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ବିଦ୍ୟମାନ ।

ସଂଧ୍ଯା ଚ ଋତଵଶ୍ଚୈଵ ସର୍ଵା ନଦ୍ଯଃ ସରାଂସି ଚ ସମୁଦ୍ରାଃ ସପ୍ତ ଚୈଵାତ୍ର ଦେଵତୀର୍ଥାନି କୃତ୍ସ୍ନଶଃ

ସମସ୍ତ ସଂଧ୍ୟା, ଋତୁ, ନଦୀ, ହ୍ରଦ ଏବଂ ସାତ ସମୁଦ୍ର, ସହିତ ସମସ୍ତ ଦେବତୀର୍ଥ ଏଠାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଉପସ୍ଥିତ ।

ଭାଗୀରଥୀଂ ସମେଷ୍ଯନ୍ତି ସର୍ଵପର୍ଵସୁ ସୁଵ୍ରତେ ଅଵିମୁକ୍ତେଶ୍ଵରଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚୈଵ ତ୍ରିଵିଷ୍ଟପମ୍

ହେ ସୁଶୀଳା, ପ୍ରତ୍ୟେକ ପର୍ବ ଅବସରରେ ଭାଗୀରଥୀ ଏଠାକୁ ଆସେ, ଏଠାରେ ଅବିମୁକ୍ତେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖି, ସ୍ୱର୍ଗକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖେ ।

କାଲଭୈରଵମାସାଦ୍ଯ ଧୂତପାପାନି ସର୍ଵଶଃ ଭଵନ୍ତି ହି ସୁରେଶାନି ସର୍ଵପର୍ଵସୁ ପର୍ଵସୁ

କାଳଭୈରବଙ୍କ ସନ୍ନିଧିକୁ ଯିବା ପରେ ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର ହୁଏ; ପ୍ରତ୍ୟେକ ପର୍ବ ଅବସରରେ ଦେବତାମାନେ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି ।

ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ଯାନି ପୁଣ୍ଯାନି ମହାନ୍ତ୍ଯାଯତନାନି ଚ ପ୍ରଵିଶନ୍ତି ସଦାଭ୍ଯେତ୍ଯ ପୁଣ୍ଯଂ ପର୍ଵସୁ ପର୍ଵସୁ ଅଵିମୁକ୍ତଂ କ୍ଷେତ୍ରଵରଂ ମହାପାପନିବର୍ହଣମ୍

ପୃଥିବୀରେ ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ଏବଂ ମହାନ ତୀର୍ଥ ଅଛି, ସେଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପର୍ବ ଅବସରରେ ସଦା ଅବିମୁକ୍ତ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି, ଯାହା ମହାପାପ ଦୂର କରେ ।

କେଦାରେ ଚୈଵ ଯଲ୍ଲିଙ୍ଗଂ ଯଚ୍ଚ ଲିଙ୍ଗଂ ମହାଲଯେ

କେଦାରରେ ଯେ ଲିଙ୍ଗ ଅଛି ଏବଂ ମହାଳୟରେ ଯେ ଲିଙ୍ଗ ଅଛି,

ମଧ୍ଯମେଶ୍ଵରସଂଜ୍ଞଂ ଚ ତଥା ପାଶୁପତେଶ୍ଵରମ୍ ଶଙ୍କୁକର୍ଣେଶ୍ଵରଂ ଚୈଵ ଗୋକର୍ଣୌ ଚ ତଥା ହ୍ଯୁଭୌ

ମଧ୍ୟମେଶ୍ୱର ନାମକ ଲିଙ୍ଗ, ପାଶୁପତେଶ୍ୱର, ଶଙ୍କୁକର୍ଣ୍ଣେଶ୍ୱର ଏବଂ ଦୁଇଟି ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ମଧ୍ୟ,

ଦ୍ରୁମଚଣ୍ଡେଶ୍ଵରଂ ନାମ ଭଦ୍ରେଶ୍ଵରମ୍ ଅନୁତ୍ତମମ୍ ସ୍ଥାନେଶ୍ଵରଂ ତଥୈକାଗ୍ରଂ କାଲେଶ୍ଵରମ୍ ଅଜେଶ୍ଵରମ୍

ଡ୍ରୁମଚଣ୍ଡେଶ୍ୱର, ଅତିଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଭଦ୍ରେଶ୍ୱର, ସ୍ଥାନେଶ୍ୱର, ଏକାଗ୍ର, କାଳେଶ୍ୱର ଏବଂ ଅଜେଶ୍ୱର,