ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ସ୍ଵର୍ଲୀନେଶ୍ଵର ଇତ୍ଯେଵମ୍ ଅତ୍ରାହଂ ସ୍ଵଯମାଗତଃ ପ୍ରାଣାନ୍ ଇହ ନରସ୍ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ନ ପୁନର୍ଜାଯତେ କ୍ଵଚିତ୍

ଏଠାରେ ମୁଁ ସ୍ୱୟଂ 'ସ୍ୱର୍ଳୀନେଶ୍ୱର' ଭାବେ ଆସିଛି; ଏଠାରେ ଯିଏ ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରେ, ସେ କେବେ ମଧ୍ୟ ପୁଣି ଜନ୍ମ ନେଉନି।

ଅନନ୍ଯା ସା ଗତିସ୍ତସ୍ଯ ଯୋଗିନାଂ ଚୈଵ ଯା ସ୍ମୃତା ଅସ୍ମିନ୍ନପି ମଯା ଦେଶେ ଦୈତ୍ଯୋ ଦୈଵତକଣ୍ଟକଃ

ସେଥିପାଇଁ ଏହା ତାଙ୍କର ଏକମାତ୍ର ଗତି; ଯୋଗୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ମନେ କରନ୍ତି; ଏଠି ମଧ୍ୟ, ମୁଁ ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ଦାନବକୁ ନଶ୍ୱ କରିଥିଲି।

ଵ୍ଯାଘ୍ରରୂପଂ ସମାସ୍ଥାଯ ନିହତୋ ଦର୍ପିତୋ ବଲୀ ଵ୍ଯାଘ୍ରେଶ୍ଵର ଇତି ଖ୍ଯାତୋ ନିତ୍ଯମତ୍ରାହମାସ୍ଥିତଃ

ବାଘର ଆକୃତି ଧାରଣ କରି, ଗର୍ବିତ ଓ ପ୍ରବଳ ଦାନବକୁ ମୁଁ ବଧ କରିଥିଲି; ଏଠାରେ ମୁଁ ସଦା 'ବ୍ୟାଘ୍ରେଶ୍ୱର' ଭାବେ ବସିଛି।

ନ ପୁନର୍ଦୁର୍ଗତିଂ ଯାତି ଦୃଷ୍ଟ୍ଵୈନଂ ଵ୍ଯାଘ୍ରମୀଶ୍ଵରମ୍ ଉତ୍ପଲୋ ଵିଦଲଶ୍ଚୈଵ ଯୌ ଦୈତ୍ଯୌ ବ୍ରହ୍ମଣା ପୁରା

ଏହି ବାଘ ଆକୃତି ଥିବା ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଯିଏ ଦେଖେ, ସେ ପୁଣି କେବେ ଦୁଃଖରେ ପଡ଼େନି; ଉତ୍ପଳ ଓ ବିଦଳ, ଏହି ଦୁଇ ଦାନବ ପୂର୍ବରୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଧ ହୋଇଥିଲେ।

ସ୍ତ୍ରୀଵଧ୍ଯୌ ଦର୍ପିତୌ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତ୍ଵଯୈଵ ନିହତୌ ରଣେ ସାଵଜ୍ଞଂ କନ୍ଦୁକେନାତ୍ର ତସ୍ଯେଦଂ ଦେହମାସ୍ଥିତମ୍

ସେଇ ଦୁଇ ଗର୍ବିତ ଓ ନାରୀହନନକାରୀ, ତୁମେ ଯୁଦ୍ଧରେ ବଧ କରିଥିଲ; ଉପହାସ ସହିତ, ଏଠାରେ କନ୍ଦୁକ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଦେହ ଧାରଣ ହୋଇଥିଲା।

ଆଦାଵତ୍ରାହମାଗମ୍ଯ ପ୍ରସ୍ଥିତୋ ଗଣପୈଃ ସହ ଜ୍ଯେଷ୍ଠସ୍ଥାନମିଦଂ ତସ୍ମାଦ୍ ଏତନ୍ମେ ପୁଣ୍ଯଦର୍ଶନମ୍

ଆରମ୍ଭରେ, ମୁଁ ଗଣମାନେ ସହିତ ଏଠାକୁ ଆସିଥିଲି ଓ ପୁନି ଚାଲିଯାଇଥିଲି; ଏହା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ଥାନ, ଏହିପରି ଏହା ମୋର ପୁଣ୍ୟଦର୍ଶନ।

ଦେଵୈଃ ସମନ୍ତାଦ୍ ଏତାନି ଲିଙ୍ଗାନି ସ୍ଥାପିତାନ୍ଯତଃ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାପି ନିଯତୋ ମର୍ତ୍ଯୋ ଦେହଭେଦେ ଗଣୋ ଭଵେତ୍

ଦେବତାମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଏହି ଲିଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ; ଏମିତି ଲିଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ, ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ମଣିଷ ଶରୀର ଛାଡ଼ିଲେ ଗଣ ହେବ।

ପିତ୍ରା ତେ ଶୈଲରାଜେନ ପୁରା ହିମଵତା ସ୍ଵଯମ୍ ମମ ପ୍ରିଯହିତଂ ସ୍ଥାନଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଲିଙ୍ଗଂ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍

ପୂର୍ବେ, ତୁମର ପିତା ଶୈଳରାଜ ହିମବତ୍ ନିଜେ, ମୋର ପ୍ରିୟ ଓ ମଙ୍ଗଳମୟ ସ୍ଥାନ ବୁଝି, ଏଠାରେ ଲିଙ୍ଗ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ।

ଶୈଲେଶ୍ଵରମିତି ଖ୍ଯାତଂ ଦୃଶ୍ଯତାମିହ ଚାଦରାତ୍ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵୈତନ୍ମନୁଜୋ ଦେଵି ନ ଦୁର୍ଗତିମତୋ ଵ୍ରଜେତ୍

ଏହା 'ଶୈଳେଶ୍ୱର' ଭାବେ ପରିଚିତ; ଏଠାରେ ଆଦର ସହିତ ଦେଖ; ଏହି ଦର୍ଶନ କରିଲେ, ମଣିଷ ଦୁଃଖରେ ପଡ଼େନି, ହେ ଦେବୀ।

ନଦ୍ଯେଷା ଵରୁଣା ଦେଵି ପୁଣ୍ଯା ପାପପ୍ରମୋଚନୀ କ୍ଷେତ୍ରମେତଦ୍ ଅଲଂକୃତ୍ଯ ଜାହ୍ନଵ୍ଯା ସହ ସଂଗତା

ଏହି ନଦୀ, ହେ ଦେବୀ, ବରୁଣା ନାମରେ ପରିଚିତ, ପବିତ୍ର ଓ ପାପ ଦୂର କରୁଥିବା; ଏହି କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଶୋଭା ଦେଇ, ଜାହ୍ନବୀ ସହିତ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଛି।

ସ୍ଥାପିତଂ ବ୍ରହ୍ମଣା ଚାପି ସଂଗମେ ଲିଙ୍ଗମୁତ୍ତମମ୍ ସଂଗମେଶ୍ଵରମ୍ ଇତ୍ଯେଵଂ ଖ୍ଯାତଂ ଜଗତି ଦୃଶ୍ଯତାମ୍

ସଂଗମରେ ବ୍ରହ୍ମା ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ତମ ଲିଙ୍ଗ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି; ଏହା 'ସଂଗମେଶ୍ୱର' ଭାବେ ଜଗତରେ ପରିଚିତ, ଏହାକୁ ଦେଖ।

ସଂଗମେ ଦେଵନଦ୍ଯା ହି ଯଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ମନୁଜଃ ଶୁଚିଃ ଅର୍ଚଯେତ୍ ସଂଗମେଶ୍ଵରଂ ତସ୍ଯ ଜନ୍ମଭଯଂ କୁତଃ

ଦେବନଦୀର ସଂଗମରେ ଶୁଦ୍ଧ ମଣିଷ ସ୍ନାନ କରି, ସଂଗମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ—ତାଙ୍କୁ ପୁଣି ଜନ୍ମର ଭୟ କେଉଁଠୁ ରହିବ?

ଇଦଂ ମନ୍ଯେ ମହାକ୍ଷେତ୍ରଂ ନିଵାସୋ ଯୋଗିନାଂ ପରମ୍ କ୍ଷେତ୍ରମଧ୍ଯେ ଚ ଯତ୍ରାହଂ ସ୍ଵଯଂ ଭୂତ୍ଵାଗ୍ରମାସ୍ଥିତଃ

ମୁଁ ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ମହାକ୍ଷେତ୍ର ଭାବେ ମନେ କରେ, ଯୋଗୀମାନେ ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିବାସ; ଏହି କ୍ଷେତ୍ର ମଧ୍ୟରେ, ମୁଁ ନିଜେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ଥାନ ଗ୍ରହଣ କରିଛି।

ମଧ୍ଯମେଶ୍ଵରମିତ୍ଯେଵଂ ଖ୍ଯାତଃ ସର୍ଵସୁରାସୁରୈଃ ସିଦ୍ଧାନାଂ ସ୍ଥାନମେତଦ୍ଧି ମଦୀଯଵ୍ରତଧାରିଣାମ୍

ଏହି ଠାରୁକୁ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ 'ମଧ୍ୟମେଶ୍ୱର' ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି; ଏହା ସିଦ୍ଧମାନେ ଓ ମୋର ବ୍ରତ ଧାରଣ କରୁଥିବା ଭକ୍ତମାନଙ୍କର ନିବାସସ୍ଥଳ।

ଯୋଗିନାଂ ମୋକ୍ଷଲିପ୍ସୂନାଂ ଜ୍ଞାନଯୋଗରତାତ୍ମନାମ୍ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵୈନଂ ମଧ୍ଯମେଶାନଂ ଜନ୍ମ ପ୍ରତି ନ ଶୋଚତି

ଯେଉଁ ଯୋଗୀମାନେ ମୁକ୍ତି ଆଶା କରନ୍ତି, ଜ୍ଞାନ ଯୋଗରେ ମନ ଲଗାଇଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି ମଧ୍ୟମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଜନ୍ମ ପାଇଁ ଦୁଃଖ କରନ୍ତି ନାହିଁ।

ସ୍ଥାପିତଂ ଲିଙ୍ଗମେତତ୍ତୁ ଶୁକ୍ରେଣ ଭୃଗୁସୂନୁନା ନାମ୍ନା ଶୁକ୍ରେଶ୍ଵରଂ ନାମ ସର୍ଵସିଦ୍ଧାମରାର୍ଚିତମ୍

ଏହି ଲିଙ୍ଗଟି ଭୃଗୁଙ୍କ ପୁଅ ଶୁକ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ; ଏହାକୁ 'ଶୁକ୍ରେଶ୍ୱର' ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧ ଓ ଦେବମାନେ ପୂଜା କରନ୍ତି।

ଦୃଷ୍ଟ୍ଵୈନଂ ନିଯତଃ ସଦ୍ଯୋ ମୁଚ୍ଯତେ ସର୍ଵକିଲ୍ବିଷୈଃ ମୃତଶ୍ ଚ ନ ପୁନର୍ଜନ୍ତୁଃ ସଂସାରୀ ତୁ ଭଵେନ୍ନରଃ

ଏହି ଠାରୁକୁ ନିୟମିତ ଭାବେ ଦେଖିଲେ, ସମସ୍ତ ପାପରୁ ସାଥିକ୍ଷଣରେ ମୁକ୍ତି ମିଳେ; ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଜନ୍ମ ନାହିଁ, ପୁନର୍ବାର ସଂସାରରେ ପଡ଼ିବା ଦରକାର ନାହିଁ।

ପୁରା ଜମ୍ବୂକରୂପେଣ ଅସୁରୋ ଦେଵକଣ୍ଟକଃ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ହି ଵରଂ ଲବ୍ଧ୍ଵା ଗୋମାଯୁର୍ବନ୍ଧଶଙ୍କିତଃ

ପୂର୍ବେ ଦେବକଣ୍ଠକ ନାମକ ଦାନବ ଜମ୍ବୁକ ଆକାର ଧାରଣ କରିଥିଲେ; ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କଠାରୁ ଦୟା ପାଇ, ଗୋମାୟୁ ବନ୍ଧନକୁ ଭୟ କରୁଥିଲେ।

ନିହତୋ ହିମଵତ୍ପୁତ୍ରି ଜମ୍ବୂକେଶସ୍ତତୋ ହ୍ଯହମ୍ ଅଦ୍ଯାପି ଜଗତି ଖ୍ଯାତଂ ସୁରାସୁରନମସ୍କୃତମ୍

ମୁଁ ହିମବତଙ୍କ କନ୍ୟା ଜମ୍ବୁକେଶ୍ୱର ଆକାରେ ସେଉଁଠି ତାଙ୍କୁ ବଧ କରିଥିଲି; ଏହିପରି, ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁଁ ଜଗତରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଦେବ ଓ ଦାନବମାନେ ପୂଜା କରନ୍ତି।

ଦୃଷ୍ଟ୍ଵୈନମପି ଦେଵେଶଂ ସର୍ଵାନ୍କାମାନଵାପ୍ନୁଯାତ୍ ଗ୍ରହୈଃ ଶୁକ୍ରପୁରୋଗୈଶ୍ ଚ ଏତାନି ସ୍ଥାପିତାନି ହ

ଏହି ଦେବେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ; ଏହି ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକୁ ଗ୍ରହମାନେ, ଶୁକ୍ରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ, ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଛନ୍ତି।

ପଶ୍ଯ ପୁଣ୍ଯାନି ଲିଙ୍ଗାନି ସର୍ଵକାମପ୍ରଦାନି ତୁ ଏଵମେତାନି ପୁଣ୍ଯାନି ମନ୍ନିଵାସାନି ପାର୍ଵତି

ପାର୍ବତୀ, ଏହି ପୁଣ୍ୟ ଲିଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖ, ଯେଉଁମାନେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରନ୍ତି; ଏହିପରି, ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକ ମୋର ନିବାସ।

କଥିତାନି ମମ କ୍ଷେତ୍ରେ ଗୁହ୍ଯଂ ଚାନ୍ଯଦିଦଂ ଶୃଣୁ ଚତୁଃକ୍ରୋଶଂ ଚତୁର୍ଦିକ୍ଷୁ କ୍ଷେତ୍ରମେତତ୍ପ୍ରକୀର୍ତିତମ୍

ମୁଁ ମୋ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହାମାନେ କହିଛି; ଏବେ ଆଉ ଗୁପ୍ତ କଥା ଶୁଣ, ଏହି କ୍ଷେତ୍ର ସବୁ ଦିଗକୁ ଚାରି କ୍ରୋଶ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତୃତ।

ଯୋଜନଂ ଵିଦ୍ଧି ଚାର୍ଵଙ୍ଗି ମୃତ୍ଯୁକାଲେ ଽମୃତପ୍ରଦମ୍ ମହାଲଯଗିରିସ୍ଥଂ ମାଂ କେଦାରେ ଚ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତମ୍

ଚାରୁଅଙ୍ଗି, ଏହା ଗୋଟିଏ ଯୋଜନ ଦୂରିକ; ମୃତ୍ୟୁ ବେଳେ ଏହିଠାରୁ ଅମୃତତ୍ୱ ମିଳେ। ମୁଁ ମହାଲୟ ପାହାଡ଼ ଓ କେଦାରରେ ବିରାଜି ଅଛି।

ଗଣତ୍ଵଂ ଲଭତେ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ହ୍ଯ୍ ଅସ୍ମିନ୍ମୋକ୍ଷୋ ହ୍ଯଵାପ୍ଯତେ ଗାଣପତ୍ଯଂ ଲଭେଦ୍ଯସ୍ମାଦ୍ ଯତଃ ସା ମୁକ୍ତିରୁତ୍ତମା

ଏଠାକୁ ଦେଖିଲେ ଗଣ ଭାବ ପାଇଯାଏ; ଏଠାରେ ମୁକ୍ତି ନିଶ୍ଚିତ ମିଳେ। ଏଠାରୁ ଗଣପତି ପଦ ମିଳେ, କାରଣ ଏହି ମୁକ୍ତି ସବୁଠାରୁ ଉତ୍ତମ।

ତତୋ ମହାଲଯାତ୍ ତସ୍ମାତ୍ କେଦାରାନ୍ମଧ୍ଯମାଦପି ସ୍ମୃତଂ ପୁଣ୍ଯତମଂ କ୍ଷେତ୍ରମ୍ ଅଵିମୁକ୍ତଂ ଵରାନନେ

ବରାନନେ, ମହାଲୟ, କେଦାର ଓ ମଧ୍ୟମ ମଧ୍ୟରୁ, ସବୁଠାରୁ ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ର 'ଅବିମୁକ୍ତ' ବୋଲି ସ୍ମୃତିରେ ଅଛି।

କେଦାରଂ ମଧ୍ଯମଂ କ୍ଷେତ୍ରଂ ସ୍ଥାନଂ ଚୈଵ ମହାଲଯମ୍ ମମ ପୁଣ୍ଯାନି ଭୂର୍ଲୋକେ ତେଭ୍ଯଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠତମଂ ତ୍ଵିଦମ୍

କେଦାର, ମଧ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ର ଓ ମହାଲୟ ନାମକ ସ୍ଥାନ—ଏମାନେ ମୋର ପୃଥିବୀରେ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ, କିନ୍ତୁ ଏହିଠି ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।

ଯତଃ ସୃଷ୍ଟାସ୍ତ୍ଵିମେ ଲୋକାସ୍ ତତଃ କ୍ଷେତ୍ରମିଦଂ ଶୁଭମ୍ କଦାଚିନ୍ନ ମଯା ମୁକ୍ତମ୍ ଅଵିମୁକ୍ତଂ ତତୋ ଽଭଵତ୍

ଏଠାରୁ ଏହି ସମସ୍ତ ଲୋକ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବାରୁ, ଏହି କ୍ଷେତ୍ର ଶୁଭ; ମୁଁ କେବେ ଏହାକୁ ଛାଡ଼ି ନାହିଁ, ଏହିକାରଣରୁ ଏହାକୁ 'ଅବିମୁକ୍ତ' କୁହାଯାଏ।

ଅଵିମୁକ୍ତେଶ୍ଵରଂ ଲିଙ୍ଗଂ ମମ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵେହ ମାନଵଃ ସଦ୍ଯଃ ପାପଵିନିର୍ମୁକ୍ତଃ ପଶୁପାଶୈର୍ଵିମୁଚ୍ଯତେ

ଏଠି ମୋର 'ଅବିମୁକ୍ତେଶ୍ୱର' ଲିଙ୍ଗକୁ ଦେଖିଲେ, ମଣିଷ ସାଥିକ୍ଷଣରେ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ ଓ ପଶୁବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।

ଶୈଲେଶଂ ସଂଗମେଶଂ ଚ ସ୍ଵର୍ଲୀନଂ ମଧ୍ଯମେଶ୍ଵରମ୍ ହିରଣ୍ଯଗର୍ଭମ୍ ଈଶାନଂ ଗୋପ୍ରେକ୍ଷଂ ଵୃଷଭଧ୍ଵଜମ୍

ଶୈଳେଶ, ସଂଗମେଶ, ସ୍ୱର୍ଳୀନ, ମଧ୍ୟମେଶ୍ୱର, ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭ, ଈଶାନ, ଗୋପ୍ରେକ୍ଷ, ବୃଷଭଧ୍ୱଜ—