ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ଗୋପ୍ରେକ୍ଷକମ୍ ଅଥାଗମ୍ଯ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମାମତ୍ର ମାନଵଃ ନ ଦୁର୍ଗତିମଵାପ୍ନୋତି କଲ୍ମଷୈଶ୍ ଚ ଵିମୁଚ୍ଯତେ

ଗୋପ୍ରେକ୍ଷକକୁ ଆସି ଏଠାରେ ମୋତେ ଦେଖିଲେ, ମଣିଷ କେବେ ଦୁର୍ଗତିକୁ ପାଉନାହିଁ ଓ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରେ।

କପିଲାହ୍ରଦମ୍ ଇତ୍ଯେଵଂ ତଥା ଵୈ ବ୍ରହ୍ମଣା କୃତମ୍ ଗଵାଂ ସ୍ତନ୍ଯଜତୋଯେନ ତୀର୍ଥଂ ପୁଣ୍ଯତମଂ ମହତ୍

ଏହି ସ୍ଥାନକୁ କପିଳାହ୍ରଦ ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗୋଧୂଧ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଏହା ଅତି ପବିତ୍ର ଓ ମହାନ ତୀର୍ଥ।

ଅତ୍ରାପି ସ୍ଵଯମେଵାହଂ ଵୃଷଧ୍ଵଜ ଇତି ସ୍ମୃତଃ ସାନ୍ନିଧ୍ଯଂ କୃତଵାନ୍ ଦେଵି ସଦାହଂ ଦୃଶ୍ଯତେ ତ୍ଵଯା

ଏଠାରେ ମୁଁ ଭି ରୁଷଭଧ୍ୱଜ ନାମରେ ପରିଚିତ। ମୁଁ ଏଠାରେ ନିଜ ସାନ୍ନିଧ୍ୟ ଦେଇଛି, ହେ ଦେବୀ, ତୁମେ ସଦା ମୋତେ ଦେଖିପାରୁଛ।

ଭଦ୍ରତୋଯଂ ଚ ପଶ୍ଯେହ ବ୍ରହ୍ମଣା ଚ କୃତଂ ହ୍ରଦମ୍ ସର୍ଵୈର୍ଦେଵୈରହଂ ଦେଵି ଅସ୍ମିନ୍ଦେଶେ ପ୍ରସାଦିତଃ

ଏଠାରେ ଶୁଭ ଜଳ ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ତିଆରି କରା ହ୍ରଦ ଦେଖ। ଏହି ଦେଶରେ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ମୋତେ ପ୍ରସନ୍ନ କରିଛନ୍ତି, ହେ ଦେବୀ।

ଗଚ୍ଛୋପଶମମ୍ ଈଶେତି ଉପଶାନ୍ତଃ ଶିଵସ୍ ତଥା ଅତ୍ରାହଂ ବ୍ରହ୍ମଣାନୀଯ ସ୍ଥାପିତଃ ପରମେଷ୍ଠିନା

ଶାନ୍ତି ସ୍ଥାନକୁ ଯାଅ, ହେ ଈଶ୍ୱର—ଏଭଳି କହି, ଶିବ ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଇଥିଲେ। ଏଠାରେ ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ।

ବ୍ରହ୍ମଣା ଚାପି ସଂଗୃହ୍ଯ ଵିଷ୍ଣୁନା ସ୍ଥାପିତଃ ପୁନଃ ବ୍ରହ୍ମଣାପି ତତୋ ଵିଷ୍ଣୁଃ ପ୍ରୋକ୍ତଃ ସଂଵିଗ୍ନଚେତସା

ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସଂଗ୍ରହ କରାଯିବା ପରେ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୁନିଥରେ ସ୍ଥାପିତ ହେଲା; ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମା, ଚିନ୍ତିତ ମନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ କହିଲେ।

ମଯାନୀତମିଦଂ ଲିଙ୍ଗଂ କସ୍ମାତ୍ ସ୍ଥାପିତଵାନ୍ ଅସି ତମୁଵାଚ ପୁନର୍ ଵିଷ୍ଣୁର୍ ବ୍ରହ୍ମାଣଂ କୁପିତାନନମ୍

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ, 'ମୁଁ ଆଣିଥିବା ଏହି ଲିଙ୍ଗ କାହିଁକି ତୁମେ ସ୍ଥାପନ କଲା?' ବିଷ୍ଣୁ ରୁଷ୍ଟ ମୁହଁରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।

ରୁଦ୍ରେ ଦେଵେ ମମାତ୍ଯନ୍ତଂ ପରା ଭକ୍ତିର୍ମହତ୍ତରା ମଯୈଵ ସ୍ଥାପିତଂ ଲିଙ୍ଗଂ ତଵ ନାମ୍ନା ଭଵିଷ୍ଯତି

ଦେବମାନ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ମୋର ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି ସବୁଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଓ ଅତ୍ୟଧିକ; ଏହି ଲିଙ୍ଗ ମୁଁ ନିଜେ ସ୍ଥାପନ କରିଛି, ଏହା ତୁମର ନାମରେ ପରିଚିତ ହେବ।

ହିରଣ୍ଯଗର୍ଭ ଇତ୍ଯେଵଂ ତତୋ ଽତ୍ରାହଂ ସମାସ୍ଥିତଃ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵୈନମପି ଦେଵେଶଂ ମମ ଲୋକଂ ଵ୍ରଜେନ୍ନରଃ

ଏହିପରି ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭ ଭାବେ ମୁଁ ଏଠାରେ ବସିଛି; ଯେଉଁଠି ଏହି ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ଦେଖିବେ, ସେ ମୋର ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ।

ତତଃ ପୁନରପି ବ୍ରହ୍ମା ମମ ଲିଙ୍ଗମିଦଂ ଶୁଭମ୍ ସ୍ଥାପଯାମାସ ଵିଧିଵଦ୍ ଭକ୍ତ୍ଯା ପରମଯା ଯୁତଃ

ତାପରେ, ବ୍ରହ୍ମା ପୁନିଥରେ ମୋର ମଙ୍ଗଳମୟ ଲିଙ୍ଗକୁ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭକ୍ତି ସହିତ ସ୍ଥାପନ କଲେ।

ସ୍ଵର୍ଲୀନେଶ୍ଵର ଇତ୍ଯେଵମ୍ ଅତ୍ରାହଂ ସ୍ଵଯମାଗତଃ ପ୍ରାଣାନ୍ ଇହ ନରସ୍ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ନ ପୁନର୍ଜାଯତେ କ୍ଵଚିତ୍

ଏଠାରେ ମୁଁ ସ୍ୱୟଂ 'ସ୍ୱର୍ଳୀନେଶ୍ୱର' ଭାବେ ଆସିଛି; ଏଠାରେ ଯିଏ ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରେ, ସେ କେବେ ମଧ୍ୟ ପୁଣି ଜନ୍ମ ନେଉନି।

ଅନନ୍ଯା ସା ଗତିସ୍ତସ୍ଯ ଯୋଗିନାଂ ଚୈଵ ଯା ସ୍ମୃତା ଅସ୍ମିନ୍ନପି ମଯା ଦେଶେ ଦୈତ୍ଯୋ ଦୈଵତକଣ୍ଟକଃ

ସେଥିପାଇଁ ଏହା ତାଙ୍କର ଏକମାତ୍ର ଗତି; ଯୋଗୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ମନେ କରନ୍ତି; ଏଠି ମଧ୍ୟ, ମୁଁ ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ଦାନବକୁ ନଶ୍ୱ କରିଥିଲି।

ଵ୍ଯାଘ୍ରରୂପଂ ସମାସ୍ଥାଯ ନିହତୋ ଦର୍ପିତୋ ବଲୀ ଵ୍ଯାଘ୍ରେଶ୍ଵର ଇତି ଖ୍ଯାତୋ ନିତ୍ଯମତ୍ରାହମାସ୍ଥିତଃ

ବାଘର ଆକୃତି ଧାରଣ କରି, ଗର୍ବିତ ଓ ପ୍ରବଳ ଦାନବକୁ ମୁଁ ବଧ କରିଥିଲି; ଏଠାରେ ମୁଁ ସଦା 'ବ୍ୟାଘ୍ରେଶ୍ୱର' ଭାବେ ବସିଛି।

ନ ପୁନର୍ଦୁର୍ଗତିଂ ଯାତି ଦୃଷ୍ଟ୍ଵୈନଂ ଵ୍ଯାଘ୍ରମୀଶ୍ଵରମ୍ ଉତ୍ପଲୋ ଵିଦଲଶ୍ଚୈଵ ଯୌ ଦୈତ୍ଯୌ ବ୍ରହ୍ମଣା ପୁରା

ଏହି ବାଘ ଆକୃତି ଥିବା ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଯିଏ ଦେଖେ, ସେ ପୁଣି କେବେ ଦୁଃଖରେ ପଡ଼େନି; ଉତ୍ପଳ ଓ ବିଦଳ, ଏହି ଦୁଇ ଦାନବ ପୂର୍ବରୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଧ ହୋଇଥିଲେ।

ସ୍ତ୍ରୀଵଧ୍ଯୌ ଦର୍ପିତୌ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତ୍ଵଯୈଵ ନିହତୌ ରଣେ ସାଵଜ୍ଞଂ କନ୍ଦୁକେନାତ୍ର ତସ୍ଯେଦଂ ଦେହମାସ୍ଥିତମ୍

ସେଇ ଦୁଇ ଗର୍ବିତ ଓ ନାରୀହନନକାରୀ, ତୁମେ ଯୁଦ୍ଧରେ ବଧ କରିଥିଲ; ଉପହାସ ସହିତ, ଏଠାରେ କନ୍ଦୁକ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଦେହ ଧାରଣ ହୋଇଥିଲା।

ଆଦାଵତ୍ରାହମାଗମ୍ଯ ପ୍ରସ୍ଥିତୋ ଗଣପୈଃ ସହ ଜ୍ଯେଷ୍ଠସ୍ଥାନମିଦଂ ତସ୍ମାଦ୍ ଏତନ୍ମେ ପୁଣ୍ଯଦର୍ଶନମ୍

ଆରମ୍ଭରେ, ମୁଁ ଗଣମାନେ ସହିତ ଏଠାକୁ ଆସିଥିଲି ଓ ପୁନି ଚାଲିଯାଇଥିଲି; ଏହା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ଥାନ, ଏହିପରି ଏହା ମୋର ପୁଣ୍ୟଦର୍ଶନ।

ଦେଵୈଃ ସମନ୍ତାଦ୍ ଏତାନି ଲିଙ୍ଗାନି ସ୍ଥାପିତାନ୍ଯତଃ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାପି ନିଯତୋ ମର୍ତ୍ଯୋ ଦେହଭେଦେ ଗଣୋ ଭଵେତ୍

ଦେବତାମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଏହି ଲିଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ; ଏମିତି ଲିଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ, ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ମଣିଷ ଶରୀର ଛାଡ଼ିଲେ ଗଣ ହେବ।

ପିତ୍ରା ତେ ଶୈଲରାଜେନ ପୁରା ହିମଵତା ସ୍ଵଯମ୍ ମମ ପ୍ରିଯହିତଂ ସ୍ଥାନଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଲିଙ୍ଗଂ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍

ପୂର୍ବେ, ତୁମର ପିତା ଶୈଳରାଜ ହିମବତ୍ ନିଜେ, ମୋର ପ୍ରିୟ ଓ ମଙ୍ଗଳମୟ ସ୍ଥାନ ବୁଝି, ଏଠାରେ ଲିଙ୍ଗ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ।

ଶୈଲେଶ୍ଵରମିତି ଖ୍ଯାତଂ ଦୃଶ୍ଯତାମିହ ଚାଦରାତ୍ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵୈତନ୍ମନୁଜୋ ଦେଵି ନ ଦୁର୍ଗତିମତୋ ଵ୍ରଜେତ୍

ଏହା 'ଶୈଳେଶ୍ୱର' ଭାବେ ପରିଚିତ; ଏଠାରେ ଆଦର ସହିତ ଦେଖ; ଏହି ଦର୍ଶନ କରିଲେ, ମଣିଷ ଦୁଃଖରେ ପଡ଼େନି, ହେ ଦେବୀ।

ନଦ୍ଯେଷା ଵରୁଣା ଦେଵି ପୁଣ୍ଯା ପାପପ୍ରମୋଚନୀ କ୍ଷେତ୍ରମେତଦ୍ ଅଲଂକୃତ୍ଯ ଜାହ୍ନଵ୍ଯା ସହ ସଂଗତା

ଏହି ନଦୀ, ହେ ଦେବୀ, ବରୁଣା ନାମରେ ପରିଚିତ, ପବିତ୍ର ଓ ପାପ ଦୂର କରୁଥିବା; ଏହି କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଶୋଭା ଦେଇ, ଜାହ୍ନବୀ ସହିତ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଛି।

ସ୍ଥାପିତଂ ବ୍ରହ୍ମଣା ଚାପି ସଂଗମେ ଲିଙ୍ଗମୁତ୍ତମମ୍ ସଂଗମେଶ୍ଵରମ୍ ଇତ୍ଯେଵଂ ଖ୍ଯାତଂ ଜଗତି ଦୃଶ୍ଯତାମ୍

ସଂଗମରେ ବ୍ରହ୍ମା ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ତମ ଲିଙ୍ଗ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି; ଏହା 'ସଂଗମେଶ୍ୱର' ଭାବେ ଜଗତରେ ପରିଚିତ, ଏହାକୁ ଦେଖ।

ସଂଗମେ ଦେଵନଦ୍ଯା ହି ଯଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ମନୁଜଃ ଶୁଚିଃ ଅର୍ଚଯେତ୍ ସଂଗମେଶ୍ଵରଂ ତସ୍ଯ ଜନ୍ମଭଯଂ କୁତଃ

ଦେବନଦୀର ସଂଗମରେ ଶୁଦ୍ଧ ମଣିଷ ସ୍ନାନ କରି, ସଂଗମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜିଲେ—ତାଙ୍କୁ ପୁଣି ଜନ୍ମର ଭୟ କେଉଁଠୁ ରହିବ?

ଇଦଂ ମନ୍ଯେ ମହାକ୍ଷେତ୍ରଂ ନିଵାସୋ ଯୋଗିନାଂ ପରମ୍ କ୍ଷେତ୍ରମଧ୍ଯେ ଚ ଯତ୍ରାହଂ ସ୍ଵଯଂ ଭୂତ୍ଵାଗ୍ରମାସ୍ଥିତଃ

ମୁଁ ଏହି ସ୍ଥାନକୁ ମହାକ୍ଷେତ୍ର ଭାବେ ମନେ କରେ, ଯୋଗୀମାନେ ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିବାସ; ଏହି କ୍ଷେତ୍ର ମଧ୍ୟରେ, ମୁଁ ନିଜେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ଥାନ ଗ୍ରହଣ କରିଛି।

ମଧ୍ଯମେଶ୍ଵରମିତ୍ଯେଵଂ ଖ୍ଯାତଃ ସର୍ଵସୁରାସୁରୈଃ ସିଦ୍ଧାନାଂ ସ୍ଥାନମେତଦ୍ଧି ମଦୀଯଵ୍ରତଧାରିଣାମ୍

ଏହି ଠାରୁକୁ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ 'ମଧ୍ୟମେଶ୍ୱର' ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି; ଏହା ସିଦ୍ଧମାନେ ଓ ମୋର ବ୍ରତ ଧାରଣ କରୁଥିବା ଭକ୍ତମାନଙ୍କର ନିବାସସ୍ଥଳ।

ଯୋଗିନାଂ ମୋକ୍ଷଲିପ୍ସୂନାଂ ଜ୍ଞାନଯୋଗରତାତ୍ମନାମ୍ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵୈନଂ ମଧ୍ଯମେଶାନଂ ଜନ୍ମ ପ୍ରତି ନ ଶୋଚତି

ଯେଉଁ ଯୋଗୀମାନେ ମୁକ୍ତି ଆଶା କରନ୍ତି, ଜ୍ଞାନ ଯୋଗରେ ମନ ଲଗାଇଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି ମଧ୍ୟମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଜନ୍ମ ପାଇଁ ଦୁଃଖ କରନ୍ତି ନାହିଁ।

ସ୍ଥାପିତଂ ଲିଙ୍ଗମେତତ୍ତୁ ଶୁକ୍ରେଣ ଭୃଗୁସୂନୁନା ନାମ୍ନା ଶୁକ୍ରେଶ୍ଵରଂ ନାମ ସର୍ଵସିଦ୍ଧାମରାର୍ଚିତମ୍

ଏହି ଲିଙ୍ଗଟି ଭୃଗୁଙ୍କ ପୁଅ ଶୁକ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ; ଏହାକୁ 'ଶୁକ୍ରେଶ୍ୱର' ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧ ଓ ଦେବମାନେ ପୂଜା କରନ୍ତି।

ଦୃଷ୍ଟ୍ଵୈନଂ ନିଯତଃ ସଦ୍ଯୋ ମୁଚ୍ଯତେ ସର୍ଵକିଲ୍ବିଷୈଃ ମୃତଶ୍ ଚ ନ ପୁନର୍ଜନ୍ତୁଃ ସଂସାରୀ ତୁ ଭଵେନ୍ନରଃ

ଏହି ଠାରୁକୁ ନିୟମିତ ଭାବେ ଦେଖିଲେ, ସମସ୍ତ ପାପରୁ ସାଥିକ୍ଷଣରେ ମୁକ୍ତି ମିଳେ; ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଜନ୍ମ ନାହିଁ, ପୁନର୍ବାର ସଂସାରରେ ପଡ଼ିବା ଦରକାର ନାହିଁ।

ପୁରା ଜମ୍ବୂକରୂପେଣ ଅସୁରୋ ଦେଵକଣ୍ଟକଃ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ହି ଵରଂ ଲବ୍ଧ୍ଵା ଗୋମାଯୁର୍ବନ୍ଧଶଙ୍କିତଃ

ପୂର୍ବେ ଦେବକଣ୍ଠକ ନାମକ ଦାନବ ଜମ୍ବୁକ ଆକାର ଧାରଣ କରିଥିଲେ; ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କଠାରୁ ଦୟା ପାଇ, ଗୋମାୟୁ ବନ୍ଧନକୁ ଭୟ କରୁଥିଲେ।

ନିହତୋ ହିମଵତ୍ପୁତ୍ରି ଜମ୍ବୂକେଶସ୍ତତୋ ହ୍ଯହମ୍ ଅଦ୍ଯାପି ଜଗତି ଖ୍ଯାତଂ ସୁରାସୁରନମସ୍କୃତମ୍

ମୁଁ ହିମବତଙ୍କ କନ୍ୟା ଜମ୍ବୁକେଶ୍ୱର ଆକାରେ ସେଉଁଠି ତାଙ୍କୁ ବଧ କରିଥିଲି; ଏହିପରି, ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁଁ ଜଗତରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଦେବ ଓ ଦାନବମାନେ ପୂଜା କରନ୍ତି।