ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ଅକାରସ୍ ତ୍ଵେଷ ଭୂର୍ଲୋକ ଉକାରୋ ଭୁଵ ଉଚ୍ଯତେ ସଵ୍ଯଞ୍ଜନୋ ମକାରସ୍ତୁ ସ୍ଵର୍ଲୋକ ଇତି ଗୀଯତେ

'ଅ' ଅକ୍ଷର ଭୂଲୋକ, 'ଉ' ଭୁବର୍ ଲୋକ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ମକାର ସହିତ ସ୍ୱର୍ଲୋକ ବୋଲି ଗାଯିଯାଏ।

ଓଙ୍କାରସ୍ତୁ ତ୍ରଯୋ ଲୋକାଃ ଶିରସ୍ତସ୍ଯ ତ୍ରିଵିଷ୍ଟପମ୍ ଭୁଵନାଙ୍ଗଂ ଚ ତତ୍ସର୍ଵଂ ବ୍ରାହ୍ମଂ ତତ୍ପଦମୁଚ୍ଯତେ

ଓଁକାର ହେଉଛି ତିନି ଲୋକ; ଏହାର ମୁଣ୍ଡ ହେଉଛି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ଥାନ। ସମସ୍ତ ଜଗତର ଅଙ୍ଗଗୁଡିକୁ ବ୍ରହ୍ମ ଏହି ପଦ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ମାତ୍ରାପାଦୋ ରୁଦ୍ରଲୋକୋ ହ୍ଯ୍ ଅମାତ୍ରଂ ତୁ ଶିଵଂ ପଦମ୍ ଏଵଂ ଜ୍ଞାନଵିଶେଷେଣ ତତ୍ପଦଂ ସମୁପାସ୍ଯତେ

ମାତ୍ରା ଅଂଶ ହେଉଛି ରୁଦ୍ର ଲୋକ; ଅମାତ୍ରା ଅଂଶ ହେଉଛି ଶିବ ପଦ। ଏହିପରି ବିଶେଷ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ସେହି ପଦକୁ ଉପାସନା କରାଯାଏ।

ତସ୍ମାଦ୍ଧ୍ଯାନରତିର୍ନିତ୍ଯମ୍ ଅମାତ୍ରଂ ହି ତଦକ୍ଷରମ୍ ଉପାସ୍ଯଂ ହି ପ୍ରଯତ୍ନେନ ଶାଶ୍ଵତଂ ସୁଖମିଚ୍ଛତା

ସେହିପାଇଁ ଯେଉଁଠାରେ ଧ୍ୟାନରେ ସଦା ଆନନ୍ଦ ମିଳେ, ସେଠାରେ ଅମାତ୍ରା ଏହି ଅକ୍ଷୟ ଅକ୍ଷରକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଉପାସନା କରିବା ଉଚିତ୍, ଯେଉଁଠି ଶାଶ୍ୱତ ସୁଖ ଚାହାଯାଏ।

ହ୍ରସ୍ଵା ତୁ ପ୍ରଥମା ମାତ୍ରା ତତୋ ଦୀର୍ଘା ତ୍ଵନନ୍ତରମ୍ ତତଃ ପ୍ଲୁତଵତୀ ଚୈଵ ତୃତୀଯା ଚୋପଦିଶ୍ଯତେ

ପ୍ରଥମ ମାତ୍ରା ହେଉଛି ହ୍ରସ୍ୱ, ତାପରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଦୀର୍ଘ ଓ ତୃତୀୟ ମାତ୍ରା ଦୀର୍ଘତମ ଭାବରେ ଶିଖାଯାଏ।

ଏତାସ୍ତୁ ମାତ୍ରା ଵିଜ୍ଞେଯା ଯଥାଵଦନୁପୂର୍ଵଶଃ ଯାଵଦେଵ ତୁ ଶକ୍ଯନ୍ତେ ଧାର୍ଯନ୍ତେ ତାଵଦେଵ ହି

ଏହି ମାପଗୁଡ଼ିକୁ ସଠିକ୍ ଭାବରେ ଏବଂ କ୍ରମକ୍ରମେ ବୁଝିବା ଉଚିତ୍। ଯେତେଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯେତେଟି ସହିପାରିବ, ସେତେଟି କରିବା ଉଚିତ୍।

ଇନ୍ଦ୍ରିଯାଣି ମନୋ ବୁଦ୍ଧିଂ ଧ୍ଯାଯନ୍ନାତ୍ମନି ଯଃ ସଦା ଅର୍ଧଂ ତନ୍ମାତ୍ରମ୍ ଅପି ଚେଚ୍ ଛୃଣୁ ଯତ୍ ଫଲମାପ୍ନୁଯାତ୍

ଯିଏ ସଦା ନିଜ ମନ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ବୁଦ୍ଧିକୁ ଧ୍ୟାନ କରେ, ଅଳ୍ପ ସମୟ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି କଲେ, ସେ କଣ ଫଳ ପାଏ ତାହା ଶୁଣ।

ମାସେ ମାସେ ଽଶ୍ଵମେଧେନ ଯୋ ଯଜେତ ଶତଂ ସମାଃ ତେନ ଯତ୍ପ୍ରାପ୍ଯତେ ପୁଣ୍ଯଂ ମାତ୍ରଯା ତଦଵାପ୍ନୁଯାତ୍

ଯେଉଁ ଲୋକେ ପ୍ରତିମାସ ଏକ ଶତବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଯେତେ ଉପକାର ପାଆନ୍ତି, ସେଇ ଉପକାର ଏହି ମାପ ଅନୁସରଣ କରିଲେ ମିଳେ।

ନ ତଥା ତପସୋଗ୍ରେଣ ନ ଯଜ୍ଞୈର୍ଭୂରିଦକ୍ଷିଣୈଃ ଯତ୍ଫଲଂ ପ୍ରାପ୍ଯତେ ସମ୍ଯଙ୍ ମାତ୍ରଯା ତଦଵାପ୍ନୁଯାତ୍

କଠିନ ତପସ୍ୟା କିମ୍ବା ବହୁ ଦାନ ଦେଇ ଯଜ୍ଞ କଲେ ମଧ୍ୟ ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ ନାହିଁ, ଏହି ମାପ ସଠିକ୍ ଭାବରେ କଲେ ସେଇ ଫଳ ମିଳେ।

ତତ୍ର ଚୈଷା ତୁ ଯା ମାତ୍ରା ପ୍ଲୁତା ନାମୋପଦିଶ୍ଯତେ ଏଷା ଏଵ ଭଵେତ୍କାର୍ଯା ଗୃହସ୍ଥାନାଂ ତୁ ଯୋଗିନାମ୍

ଏହାରେ 'ପ୍ଲୁତ' ନାମକ ମାପ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି; ଗୃହସ୍ଥ ଓ ଯୋଗୀମାନେ ଏହି ମାପକୁ ଅବଶ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ୍।

ଏଷାଂ ଚୈଵ ଵିଶେଷେଣ ଐଶ୍ଵର୍ଯେ ହ୍ଯଷ୍ଟଲକ୍ଷଣେ ଅଣିମାଦ୍ଯେ ତୁ ଵିଜ୍ଞେଯା ତସ୍ମାଦ୍ଯୁଞ୍ଜୀତ ତାଂ ଦ୍ଵିଜାଃ

ଏହି ମାନ୍ୟ ମଧ୍ୟରୁ ବିଶେଷ କରି ଅଷ୍ଟ ପ୍ରକାର ଶକ୍ତି, ଯାହା ଅଣିମା ଆଦି ରୂପେ ଅଛି, ସେଠାରେ ଏହି ମାପକୁ ବୁଝିବା ଉଚିତ୍; ତେଣୁ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ଏହାକୁ ଅଭ୍ୟାସ କର।

ଏଵଂ ହି ଯୋଗସଂଯୁକ୍ତଃ ଶୁଚିର୍ ଦାନ୍ତୋ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ ଆତ୍ମାନଂ ଵିଦ୍ଯତେ ଯସ୍ତୁ ସ ସର୍ଵଂ ଵିନ୍ଦତେ ଦ୍ଵିଜାଃ

ଏଭଳି ଯେଉଁ ଲୋକ ଯୋଗରେ ଏକତା ହୋଇ, ପବିତ୍ର, ନିୟମିତ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରଖି, ନିଜକୁ ଜାଣିପାରେ, ସେ ସମସ୍ତ କିଛି ପାଇଥାଏ, ଦ୍ୱିଜମାନେ।

ତସ୍ମାତ୍ପାଶୁପତୈର୍ଯୋଗୈର୍ ଆତ୍ମାନଂ ଚିନ୍ତଯେଦ୍ବୁଧଃ ଆତ୍ମାନଂ ଜାନତେ ଯେ ତୁ ଶୁଚଯସ୍ତେ ନ ସଂଶଯଃ

ତେଣୁ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ ପାଶୁପତ ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ନିଜକୁ ଚିନ୍ତନ କରିବା ଉଚିତ୍। ଯେମାନେ ପବିତ୍ର ଓ ନିଜକୁ ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରତି କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

ଋଚୋ ଯଜୂଂଷି ସାମାନି ଵେଦୋପନିଷଦସ୍ ତଥା ଯୋଗଜ୍ଞାନାଦଵାପ୍ନୋତି ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଽଧ୍ଯାତ୍ମଚିନ୍ତକଃ

ଯେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଆତ୍ମା ଚିନ୍ତନରେ ଲିନ, ସେ ଋଗ୍, ଯଜୁର୍, ସାମ ବେଦ, ଉପନିଷଦ ଓ ଯୋଗଜନିତ ଜ୍ଞାନକୁ ଲାଭ କରେ।

ସର୍ଵଦେଵମଯୋ ଭୂତ୍ଵା ଅଭୂତଃ ସ ତୁ ଜାଯତେ ଯୋନିସଂକ୍ରମଣଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଯାତି ଵୈ ଶାଶ୍ଵତଂ ପଦମ୍

ସେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ସହିତ ଏକତା ହୋଇ, ପୁନଃ ଜନ୍ମ ନେଇନାହିଁ; ଗର୍ଭର ମାର୍ଗକୁ ଛାଡ଼ି, ସେ ଶାଶ୍ୱତ ଦେଶକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ।

ଯଥା ଵୃକ୍ଷାତ୍ ଫଲଂ ପକ୍ଵଂ ପଵନେନ ସମୀରିତମ୍ ନମସ୍କାରେଣ ରୁଦ୍ରସ୍ଯ ତଥା ପାପଂ ପ୍ରଣଶ୍ଯତି

ଯେପରି ଗଛରୁ ପକା ଫଳ ପବନ ଲାଗି ଖସିଯାଏ, ସେପରି ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ ପାପ ନଶ୍ୱର ହୋଇଯାଏ।

ଯତ୍ର ରୁଦ୍ରନମସ୍କାରଃ ସର୍ଵକର୍ମଫଲୋ ଧ୍ରୁଵଃ ଅନ୍ଯଦେଵନମସ୍କାରାନ୍ ନ ତତ୍ଫଲମଵାପ୍ନୁଯାତ୍

ଯେଠାରେ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର ହୁଏ, ସେଠାରେ ସମସ୍ତ କର୍ମର ଫଳ ନିଶ୍ଚିତ; ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ ସେଉଁଠି ଫଳ ମିଳେ ନାହିଁ।

ତସ୍ମାତ୍ତ୍ରିଃପ୍ରଵଣଂ ଯୋଗୀ ଉପାସୀତ ମହେଶ୍ଵରମ୍ ଦଶଵିସ୍ତାରକଂ ବ୍ରହ୍ମ ତଥା ଚ ବ୍ରହ୍ମଵିସ୍ତରୈଃ

ତେଣୁ ଯୋଗୀ ଦିନକୁ ତିନିଥର ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଉପାସନା କରିବା ଉଚିତ୍, ଏବଂ ଦଶ ଭାଗ ବିସ୍ତୃତ ବ୍ରହ୍ମ ଓ ବ୍ରହ୍ମର ବିସ୍ତାର ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ।

ଏଵଂ ଧ୍ଯାନସମାଯୁକ୍ତଃ ସ୍ଵଦେହଂ ଯଃ ପରିତ୍ଯଜେତ୍ ସ ଯାତି ଶିଵସାଯୁଜ୍ଯଂ ସମୁଦ୍ଧୃତ୍ଯ କୁଲତ୍ରଯମ୍

ଏଭଳି ଧ୍ୟାନରେ ଲିନ ଯେଉଁ ଲୋକ ନିଜ ଦେହକୁ ତ୍ୟାଗ କରେ, ସେ ଶିବ ସାୟୁଜ୍ୟ ପାଇଥାଏ, ତିନି ପିଢ଼ିକୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ।

ଅଥଵାରିଷ୍ଟମାଲୋକ୍ଯ ମରଣେ ସମୁପସ୍ଥିତେ ଅଵିମୁକ୍ତେଶ୍ଵରଂ ଗତ୍ଵା ଵାରାଣସ୍ଯାଂ ତୁ ଶୋଧନମ୍

କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁ ଆସୁଛି ବୋଲି ଦେଖି, ବାରାଣସୀର ଅବିମୁକ୍ତେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଯାଇଲେ ଶୁଦ୍ଧି ମିଳେ।

ଯେନ କେନାପି ଵା ଦେହଂ ସଂତ୍ଯଜେନ୍ ମୁଚ୍ଯତେ ନରଃ ଶ୍ରୀପର୍ଵତେ ଵା ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ରାଃ ସଂତ୍ଯଜେତ୍ସ୍ଵତନୁଂ ନରଃ

ଯେକୌଣସି ଉପାୟରେ ଲୋକେ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କଲେ, ସେ ମୁକ୍ତି ପାଏ; ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ଶ୍ରୀପର୍ବତରେ ମଧ୍ୟ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କଲେ।

ସ ଯାତି ଶିଵସାଯୁଜ୍ଯଂ ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା ଅଵିମୁକ୍ତଂ ପରଂ କ୍ଷେତ୍ରଂ ଜନ୍ତୂନାଂ ମୁକ୍ତିଦଂ ସଦା

ସେ ଶିବ ସାୟୁଜ୍ୟ ପାଇଥାଏ—ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; ଅବିମୁକ୍ତ ସର୍ବୋଚ୍ଚ କ୍ଷେତ୍ର, ସଦା ପ୍ରାଣୀମାନେ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି।

ସେଵେତ ସତତଂ ଧୀମାନ୍ ଵିଶେଷାନ୍ମରଣାନ୍ତିକେ

ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ ସଦା ଏହାର ସେବା କରିବା ଉଚିତ୍, ବିଶେଷ କରି ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ।

ଏଵଂ ଵାରାଣସୀ ପୁଣ୍ଯା ଯଦି ସୂତ ମହାମତେ ଵକ୍ତୁମର୍ହସି ଚାସ୍ମାକଂ ତତ୍ପ୍ରଭାଵଂ ହି ସାଂପ୍ରତମ୍

ଏଭଳି, ମହାମତୀ ସୂତ, ଯଦି ବାରାଣସୀ ଏତେ ପବିତ୍ର, ତେବେ ଏହାର ଶକ୍ତି ବିଷୟରେ ଆମକୁ ଏବେ କହିଦିଅ।

କ୍ଷେତ୍ରସ୍ଯାସ୍ଯ ଚ ମାହାତ୍ମ୍ଯମ୍ ଅଵିମୁକ୍ତସ୍ଯ ଶୋଭନମ୍ ଵିସ୍ତରେଣ ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ଶ୍ରୋତୁଂ କୌତୂହଲଂ ହି ନଃ

ଏହି ଅବିମୁକ୍ତ କ୍ଷେତ୍ରର ଅଦ୍ଭୁତ ମହିମା ବିଷୟରେ ପ୍ରଚଳିତ ପ୍ରକାରରେ ଓ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ଶୁଣିବାକୁ ଆମେ ବହୁତ ଉତ୍ସୁକ।

ଵକ୍ଷ୍ଯେ ସଂକ୍ଷେପତଃ ସମ୍ଯକ୍ ଵାରାଣସ୍ଯାଃ ସୁଶୋଭନମ୍ ଅଵିମୁକ୍ତସ୍ଯ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଯଥାହ ଭଗଵାନ୍ ଭଵଃ

ମୁଁ ବାରାଣସୀରେ ଅବିମୁକ୍ତ କ୍ଷେତ୍ରର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହିମା, ଯାହା ଭଗବାନ ଭବ କହିଥିଲେ, ତାହା ସଂକ୍ଷେପରେ ଠିକ୍ ଭାବେ କହିବି।

ଵିସ୍ତରେଣ ମଯା ଵକ୍ତୁଂ ବ୍ରହ୍ମଣା ଚ ମହାତ୍ମନା ଶକ୍ଯତେ ନୈଵ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ରା ଵର୍ଷକୋଟିଶତୈରପି

ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ କିମ୍ବା ମହାତ୍ମା ବ୍ରହ୍ମା, ଲକ୍ଷୋ କୋଟି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ କହିପାରିବିନାହିଁ।

ଦେଵଃ ପୁରା କୃତୋଦ୍ଵାହଃ ଶଙ୍କରୋ ନୀଲଲୋହିତଃ ହିମଵଚ୍ଛିଖରାଦ୍ଦେଵ୍ଯା ହୈମଵତ୍ଯା ଗଣେଶ୍ଵରୈଃ

ପୁରୁଣା ଦିନରେ, ନୀଳ ଓ ଲାଲ୍ ବର୍ଣ୍ଣର ଶଙ୍କର ଦେବୀ ହେମବତୀଙ୍କ ସହ ଏବଂ ଗଣନାୟକମାନେ ସହିତ ହିମାଳୟ ଶିଖରରୁ ବିବାହ କରି ଆସିଥିଲେ।

ଵାରାଣସୀମନୁପ୍ରାପ୍ଯ ଦର୍ଶଯାମାସ ଶଙ୍କରଃ ଅଵିମୁକ୍ତେଶ୍ଵରଂ ଲିଙ୍ଗଂ ଵାସଂ ତତ୍ର ଚକାର ସଃ

ବାରାଣସୀକୁ ପହଞ୍ଚି, ଶଙ୍କର ଅବିମୁକ୍ତେଶ୍ୱର ଲିଙ୍ଗକୁ ପ୍ରକାଶ କଲେ ଏବଂ ସେଠାରେ ବାସ କଲେ।