ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ସଂଭିନ୍ନୋ ମାରୁତୋ ଯସ୍ଯ ମର୍ମସ୍ଥାନାନି କୃନ୍ତତି ଅଦ୍ଭିଃ ସ୍ପୃଷ୍ଟୋ ନ ହୃଷ୍ଯେତ ତସ୍ଯ ମୃତ୍ଯୁରୁପସ୍ଥିତଃ

ଯାହାର ଶରୀରର ଜୀବନ ବାୟୁ ବିକୃତ ହୋଇ ମର୍ମସ୍ଥାନକୁ କାଟିଦିଏ, ଏବଂ ପାଣି ଛୁଇଁଲେ ମନେ ଖୁସି ହୁଏ ନାହିଁ, ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ନିକଟରେ ଅଛି।

ଋକ୍ଷଵାନରଯୁକ୍ତେନ ରଥେନାଶାଂ ଚ ଦକ୍ଷିଣାମ୍ ଗାଯନ୍ନୃତ୍ଯନ୍ ଵ୍ରଜେତ୍ ସ୍ଵପ୍ନେ ଵିଦ୍ଯାନ୍ମୃତ୍ଯୁରୁପସ୍ଥିତଃ

ସ୍ୱପ୍ନରେ ଯଦି କେହି ଭାଲୁ କିମ୍ବା ବାନର ଟାଣିଥିବା ରଥରେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଯାଏ, ଗାଏ କିମ୍ବା ନାଚେ, ତେବେ ମୃତ୍ୟୁ ନିକଟରେ ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ।

କୃଷ୍ଣାଂବରଧରା ଶ୍ଯାମା ଗାଯନ୍ତୀ ଵାପ୍ଯଥାଙ୍ଗନା ଯଂ ନଯେଦ୍ଦକ୍ଷିଣାମାଶାଂ ସ୍ଵପ୍ନେ ସୋ ଽପି ନ ଜୀଵତି

ସ୍ୱପ୍ନରେ ଯଦି କୌଣସି କଳା ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିଥିବା କଳା ମହିଳା, ଗାଉଥିବା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଭାବରେ, ତାଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ନେଇଯାଏ, ସେ ମଧ୍ୟ ବଞ୍ଚିପାରିବ ନାହିଁ।

ଛିଦ୍ରଂ ଵା ସ୍ଵସ୍ଯ କଣ୍ଠସ୍ଯ ସ୍ଵପ୍ନେ ଯୋ ଵୀକ୍ଷତେ ନରଃ ନଗ୍ନଂ ଵା ଶ୍ରମଣଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵିଦ୍ଯାନ୍ମୃତ୍ଯୁମୁପସ୍ଥିତମ୍

ସ୍ୱପ୍ନରେ ଯଦି କେହି ନିଜ କଣ୍ଠରେ ଗଡ଼ି ଦେଖେ, କିମ୍ବା ନିର୍ବସ୍ତ୍ର ତପସ୍ବୀକୁ ଦେଖେ, ତେବେ ମୃତ୍ୟୁ ନିକଟରେ ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ।

ଆ ମସ୍ତକତଲାଦ୍ଯସ୍ ତୁ ନିମଜ୍ଜେତ୍ପଙ୍କସାଗରେ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତୁ ତାଦୃଶଂ ସ୍ଵପ୍ନଂ ସଦ୍ଯ ଏଵ ନ ଜୀଵତି

ସ୍ୱପ୍ନରେ ଯଦି କେହି ମୁଣ୍ଡରୁ ପାଦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାଦର ସମୁଦ୍ରରେ ଡୁବୁଥିବା ଦେଖେ, ଏମିତି ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖିଲେ, ସେ ଏକ ଦିନ ମଧ୍ୟ ବଞ୍ଚିପାରିବ ନାହିଁ।

ଭସ୍ମାଙ୍ଗାରାଂଶ୍ ଚ କେଶାଂଶ୍ ଚ ନଦୀଂ ଶୁଷ୍କାଂ ଭୁଜଙ୍ଗମାନ୍ ପଶ୍ଯେଦ୍ଯୋ ଦଶରାତ୍ରଂ ତୁ ନ ସ ଜୀଵତି ତାଦୃଶଃ

ଯଦି କେହି ଛାର, କୋଇଳା, କେଶ, ଶୁଖିଲା ନଦୀ କିମ୍ବା ସାପ ଦେଖେ, ଏମିତି ଦେଖିବା ପରେ ସେ ଦଶ ରାତି ଅଧିକ ବଞ୍ଚିପାରିବ ନାହିଁ।

କୃଷ୍ଣୈଶ୍ ଚ ଵିକଟୈଶ୍ଚୈଵ ପୁରୁଷୈରୁଦ୍ଯତାଯୁଧୈଃ ପାଷାଣୈସ୍ତାଡ୍ଯତେ ସ୍ଵପ୍ନେ ଯଃ ସଦ୍ଯୋ ନ ସ ଜୀଵତି

ସ୍ୱପ୍ନରେ ଯଦି କଳା ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ପୁରୁଷମାନେ ଅସ୍ତ୍ର ଧରି ଥିବା ସ୍ଥିତିରେ ପାଥର ମାରନ୍ତି, ସେ ସହସା ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରେ।

ସୂର୍ଯୋଦଯେ ପ୍ରତ୍ଯୁଷସି ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷଂ ଯସ୍ଯ ଵୈ ଶିଵାଃ କ୍ରୋଶନ୍ତ୍ଯଭିମୁଖଂ ପ୍ରେତ୍ଯ ସ ଗତାଯୁର୍ଭଵେନ୍ନରଃ

ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ କିମ୍ବା ପ୍ରଭାତବେଳେ ଯଦି କାହାର ସାମ୍ନାରେ ଶିଆଳମାନେ ଚିତ୍କାର କରନ୍ତି, ତେବେ ସେ ପରଲୋକରେ ଚାଲିଯାଏ।

ଯସ୍ଯ ଵା ସ୍ନାତମାତ୍ରସ୍ଯ ହୃଦଯଂ ପୀଡ୍ଯତେ ଭୃଶମ୍ ଜାଯତେ ଦନ୍ତହର୍ଷଶ୍ ଚ ତଂ ଗତାଯୁଷମାଦିଶେତ୍

ଯଦି ସ୍ନାନ କରିବା ସହିତ ସହିତ କାହାର ହୃଦୟ ବହୁତ କଷ୍ଟ ଅନୁଭବ କରେ, କିମ୍ବା ଦାନ୍ତ କମ୍ପିଯାଏ, ତାହାଲେ ସେ ଆୟୁ ଶେଷ ହୋଇଯାଇଛି ବୋଲି ମନେ କରିବା ଉଚିତ।

ଭୂଯୋଭୂଯସ୍ତ୍ରସେଦ୍ଯସ୍ତୁ ରାତ୍ରୌ ଵା ଯଦି ଵା ଦିଵା ଦୀପଗନ୍ଧଂ ଚ ନାଘ୍ରାତି ଵିଦ୍ଯାନ୍ମୃତ୍ଯୁମ୍ ଉପସ୍ଥିତମ୍

ଯେଉଁ ଲୋକେ ଦିନ କିମ୍ବା ରାତିରେ ପୁନିପୁନି କମ୍ପିଯାନ୍ତି ଏବଂ ଦୀପର ସୁଗନ୍ଧ ଅନୁଭବ କରିପାରୁନାହାନ୍ତି, ସେଉଁଠାରେ ମୃତ୍ୟୁ ନିକଟରେ ଆସିଯାଇଛି ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ।

ରାତ୍ରୌ ଚେନ୍ଦ୍ରଧନୁଃ ପଶ୍ଯେଦ୍ ଦିଵା ନକ୍ଷତ୍ରମଣ୍ଡଲମ୍ ପରନେତ୍ରେଷୁ ଚାତ୍ମାନଂ ନ ପଶ୍ଯେନ୍ନ ସ ଜୀଵତି

ଯଦି କେହି ରାତିରେ ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁ ଦେଖନ୍ତି, ଦିନେ ତାରାମଣ୍ଡଳ ଦେଖନ୍ତି, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଜଣଙ୍କର ଆଖିରେ ନିଜକୁ ଦେଖିପାରୁନାହାନ୍ତି, ସେ ଲୋକ ଚିରଞ୍ଜୀବୀ ନୁହଁନ୍ତି।

ନେତ୍ରମେକଂ ସ୍ରଵେଦ୍ଯସ୍ଯ କର୍ଣୌ ସ୍ଥାନାଚ୍ଚ ଭ୍ରଶ୍ଯତଃ ଵକ୍ରା ଚ ନାସା ଭଵତି ଵିଜ୍ଞେଯୋ ଗତଜୀଵିତଃ

ଯଦି କାହାରି ଏକ ଆଖିରୁ ପାଣି ପଡ଼େ, କିମ୍ବା କାନ ତାଙ୍କର ସ୍ଥାନରୁ ଖସିଯାଏ, କିମ୍ବା ନାକ ଟେଢ଼ା ହୋଇଯାଏ, ତେବେ ଜାଣିବା ଉଚିତ ଯେ ସେଠାରେ ଜୀବନ ଛାଡ଼ିଯାଇଛି।

ଯସ୍ଯ କୃଷ୍ଣା ଖରା ଜିହ୍ଵା ପଦ୍ମାଭାସଂ ଚ ଵୈ ମୁଖମ୍ ଗଣ୍ଡେ ଵା ପିଣ୍ଡିକାରକ୍ତେ ତସ୍ଯ ମୃତ୍ଯୁରୁପସ୍ଥିତଃ

ଯେଉଁ ଲୋକଙ୍କର ଜିହ୍ବା କଳା ଏବଂ ଖରା, ମୁହଁ ପଦ୍ମ ଭଳି ଦେଖାଯାଏ, କିମ୍ବା ଗାଳରେ ଲାଲ୍ ପିଣ୍ଡି ହୋଇଯାଏ, ସେଉଁଠାରେ ମୃତ୍ୟୁ ନିକଟରେ ଆସିଯାଇଛି।

ମୁକ୍ତକେଶୋ ହସଂଶ୍ଚୈଵ ଗାଯନ୍ନୃତ୍ଯଂଶ୍ ଚ ଯୋ ନରଃ ଯାମ୍ଯାମଭିମୁଖଂ ଗଚ୍ଛେତ୍ ତଦନ୍ତଂ ତସ୍ଯ ଜୀଵିତମ୍

ଯେଉଁ ପୁରୁଷ ଖୋଲା କେଶରେ ଗାଁସି, ହସି, ଗାଇ, ନାଚି, ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି ଚାଲନ୍ତି, ସେଉଁଠାରେ ଜୀବନର ଶେଷ ହୋଇଯାଏ।

ଯସ୍ଯ ଶ୍ଵେତଘନାଭାସା ଶ୍ଵେତସର୍ଷପସଂନିଭା ଶ୍ଵେତା ଚ ମୂର୍ତିର୍ହ୍ଯସକୃତ୍ ତସ୍ଯ ମୃତ୍ଯୁରୁପସ୍ଥିତଃ

ଯେଉଁ ଲୋକଙ୍କର ଦେହ ପୁନିପୁନି ଘନ ଧଳା କିମ୍ବା ଧଳା ସରସପ ଭଳି ଦେଖାଯାଏ, କିମ୍ବା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଧଳା ହୋଇଯାଏ, ସେଉଁଠାରେ ମୃତ୍ୟୁ ନିକଟରେ ଆସିଯାଇଛି।

ଉଷ୍ଟ୍ରା ଵା ରାସଭା ଵାଭିଯୁକ୍ତାଃ ସ୍ଵପ୍ନେ ରଥେ ଶୁଭାଃ ଯସ୍ଯ ସୋ ଽପି ନ ଜୀଵେତ୍ତୁ ଦକ୍ଷିଣାଭିମୁଖୋ ଗତଃ

ଯଦି କେହି ସ୍ୱପ୍ନରେ ଉଠର କିମ୍ବା ଗଧାକୁ ଶୁଭ ରଥରେ ଯୋଡ଼ାଯାଇଥିବା ଦେଖନ୍ତି, ବିଶେଷକରି ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଚାଲିଲେ, ସେ ଲୋକ ଚିରଞ୍ଜୀବୀ ନୁହଁନ୍ତି।

ଦ୍ଵେ ଵାଥ ପରମେ ଽରିଷ୍ଟେ ଏକୀଭୂତଃ ପରଂ ଭଵେତ୍ ଘୋଷଂ ନ ଶୃଣୁଯାତ୍କର୍ଣେ ଜ୍ଯୋତିର୍ ନେତ୍ରେ ନ ପଶ୍ଯତି

ଯଦି ଦୁଇଟି କିମ୍ବା ସବୁଠାରୁ ଭୟଙ୍କର ଅଶୁଭ ସଙ୍କେତ ଏକ ସଙ୍ଗେ ଦେଖାଯାଏ, ଏବଂ କାହାରି କାନରେ ଶବ୍ଦ ଶୁଣାଯାଏନାହିଁ, କିମ୍ବା ଆଖିରେ ଆଲୋକ ଦେଖାଯାଏନାହିଁ, ତେବେ ଏହା ଗଭୀର ଅପସକୁନ।

ଶ୍ଵଭ୍ରେ ଯୋ ନିପତେତ୍ସ୍ଵପ୍ନେ ଦ୍ଵାରଂ ଚାପି ପିଧୀଯତେ ନ ଚୋତ୍ତିଷ୍ଠତି ଯଃ ଶ୍ଵଭ୍ରାତ୍ ତଦନ୍ତଂ ତସ୍ଯ ଜୀଵିତମ୍

ଯଦି କେହି ସ୍ୱପ୍ନରେ ଗଡ଼ିଖାଇ ପଡ଼ନ୍ତି, କିମ୍ବା ଦ୍ୱାର ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଏ ଏବଂ ସେଠାରୁ ଉଠିପାରନ୍ତିନାହିଁ, ତେବେ ସେଉଁଠାରେ ଜୀବନର ଶେଷ ହୋଇଯାଏ।

ମୁଖସ୍ଯ ଶୋଷଃ ସୁଷିରା ଚ ନାଭିରତ୍ଯୁଷ୍ଣମୂତ୍ରୋ ଵିଷମସ୍ଥ ଏଵ

ମୁହଁ ଶୁଷ୍କ ହେବା, ନାଭି ଗଭୀର ହେବା ଏବଂ ଅତ୍ୟଧିକ ତାତି ମୁତ୍ର ହେବା—ଏପରି ଲକ୍ଷଣ ଥିଲେ ବ୍ୟକ୍ତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆପଦାରେ ଅଛନ୍ତି।

ଦିଵା ଵା ଯଦି ଵା ରାତ୍ରୌ ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷଂ ଯୋ ନିହନ୍ଯତେ ହନ୍ତାରଂ ନ ଚ ପଶ୍ଯେଚ୍ଚ ସ ଗତାଯୁର୍ନ ଜୀଵତି

ଦିନ କିମ୍ବା ରାତିରେ ସାମ୍ନାସାମ୍ନି ମାରାଯିବା, ଏବଂ ହତ୍ୟାକାରୀକୁ ଦେଖିପାରିବା ନୁହଁ, ଏହା ଅର୍ଥ ତାଙ୍କର ଜୀବନ ଶେଷ ହୋଇଯାଇଛି।

ଅଗ୍ନିପ୍ରଵେଶଂ କୁରୁତେ ସ୍ଵପ୍ନାନ୍ତେ ଯସ୍ତୁ ମାନଵଃ ସ୍ମୃତିଂ ନୋପଲଭେଚ୍ଚାପି ତଦନ୍ତଂ ତସ୍ଯ ଜୀଵିତମ୍

ଯଦି କେହି ସ୍ୱପ୍ନର ଶେଷରେ ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି କିମ୍ବା ମନେ ପକାଇପାରୁନାହାନ୍ତି, ତେବେ ସେଉଁଠାରେ ଜୀବନର ଶେଷ ହୋଇଯାଏ।

ଯସ୍ତୁ ପ୍ରାଵରଣଂ ଶୁକ୍ଲଂ ସ୍ଵକଂ ପଶ୍ଯତି ମାନଵଃ କୃଷ୍ଣଂ ରକ୍ତମପି ସ୍ଵପ୍ନେ ତସ୍ଯ ମୃତ୍ଯୁରୁପସ୍ଥିତଃ

ଯଦି କେହି ସ୍ୱପ୍ନରେ ନିଜର ଧଳା, କଳା କିମ୍ବା ଲାଲ୍ ପୋଷାକ ଦେଖନ୍ତି, ସେଉଁଠାରେ ମୃତ୍ୟୁ ନିକଟରେ ଆସିଯାଇଛି।

ଅରିଷ୍ଟେ ସୂଚିତେ ଦେହେ ତସ୍ମିନ୍କାଲ ଉପସ୍ଥିତେ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଖେଦଂ ଵିଷାଦଂ ଚ ଉପେକ୍ଷେଦ୍ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ନରଃ

ଏପରି ଅଶୁଭ ସଙ୍କେତ ଦେହରେ ଦେଖାଯାଇଲେ ଏବଂ ସମୟ ଆସିଗଲେ, ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଲୋକେ ଦୁଃଖ ଓ ନିରାଶାକୁ ଛାଡ଼ି ଉଦାସୀନ ରହିବା ଉଚିତ।

ପ୍ରାଚୀଂ ଵା ଯଦି ଵୋଦୀଚୀଂ ଦିଶଂ ନିଷ୍କ୍ରମ୍ଯ ଵୈ ଶୁଚିଃ ସମେ ଽତିସ୍ଥାଵରେ ଦେଶେ ଵିଵିକ୍ତେ ଜନ୍ତୁଵର୍ଜିତେ

ପୂର୍ବ କିମ୍ବା ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ବାହାରି, ପବିତ୍ର, ସମତଳ, ଦୃଢ଼, ନିର୍ଜନ ଏବଂ ପ୍ରାଣୀ ଶୂନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ଯିବା ଉଚିତ।

ଉଦଙ୍ମୁଖଃ ପ୍ରାଙ୍ମୁଖୋ ଵା ସ୍ଵସ୍ଥଶ୍ ଚାଚାନ୍ତ ଏଵ ଚ ସ୍ଵସ୍ତିକେନୋପଵିଷ୍ଟସ୍ତୁ ନମସ୍କୃତ୍ଵା ମହେଶ୍ଵରମ୍

ଉତ୍ତର କିମ୍ବା ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ଶାନ୍ତ ଓ ନିର୍ମଳ ମନେ, ସ୍ୱସ୍ତିକ ଆସନରେ ବସି, ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରିବା ଉଚିତ।

ସମକାଯଶିରୋଗ୍ରୀଵୋ ଧାରଯନ୍ ନାଵଲୋକଯେତ୍ ଯଥା ଦୀପୋ ନିଵାତସ୍ଥୋ ନେଙ୍ଗତେ ସୋପମା ସ୍ମୃତା

ଦେହ, ମୁଣ୍ଡ ଓ ଗଳା ସିଧା ରଖି, ଚାରିପାଖକୁ ନ ଦେଖି, ଯେପରି ନିରବାତ ସ୍ଥାନରେ ଦୀପ ନ ହଲେ, ସେପରି ଅବସ୍ଥାକୁ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ।

ପ୍ରାଗୁଦକ୍ପ୍ରଵଣେ ଦେଶେ ତଥା ଯୁଞ୍ଜୀତ ଶାସ୍ତ୍ରଵିତ୍ କାମଂ ଵିତର୍କଂ ପ୍ରୀତିଂ ଚ ସୁଖଦୁଃଖେ ଉଭେ ତଥା

ପୂର୍ବ କିମ୍ବା ଉତ୍ତର ଢାଳ ଥିବା ସ୍ଥାନରେ, ଶାସ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାନୀ ଲୋକେ ଇଚ୍ଛା, ସନ୍ଦେହ, ଆନନ୍ଦ, ଦୁଃଖ ଓ ସୁଖ—ଏ ସବୁକୁ ଛାଡ଼ି ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ।

ନିଗୃହ୍ଯ ମନସା ସର୍ଵଂ ଶୁକ୍ଲଂ ଧ୍ଯାନମ୍ ଅନୁସ୍ମରେତ୍ ଘ୍ରାଣେ ଚ ରସନେ ନିତ୍ଯଂ ଚକ୍ଷୁଷୀ ସ୍ପର୍ଶନେ ତଥା

ମନକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, ଶୁଭ୍ର ଧ୍ୟାନକୁ ସବୁବେଳେ ଚିନ୍ତା କରିବା ଉଚିତ୍। ନାକ ଓ ଜିଭରେ, ଏହିପରି ଚକ୍ଷୁ ଓ ସ୍ପର୍ଶରେ ସଦା ଏହି ଧ୍ୟାନକୁ ଧରି ରହିବା ଦରକାର।

ଶ୍ରୋତ୍ରେ ମନସି ବୁଦ୍ଧୌ ଚ ତତ୍ର ଵକ୍ଷସି ଧାରଯେତ୍ କାଲକର୍ମାଣି ଵିଜ୍ଞାଯ ସମୂହେଷ୍ଵେଵ ନିତ୍ଯଶଃ

କାନ, ମନ, ବୁଦ୍ଧି ଓ ଛାତିରେ ଏହି ଧ୍ୟାନକୁ ଧରି ରଖିବା ଉଚିତ୍। ସମୟ ଓ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ବୁଝି, ସବୁ ସମୟ ଏହି ଗୋଷ୍ଠୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହାକୁ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଦରକାର।