ଚତୁର୍ଥ୍ଯାଂ ସ୍ତ୍ରୀ ନ ଗମ୍ଯା ତୁ ଗତୋ ଽଲ୍ପାଯୁଃ ପ୍ରସୂଯତେ ଵିଦ୍ଯାହୀନଂ ଵ୍ରତଭ୍ରଷ୍ଟଂ ପତିତଂ ପାରଦାରିକମ୍
ଚତୁର୍ଥ ଦିନରେ ନାରୀଙ୍କୁ ସମ୍ପର୍କ କରିବା ଉଚିତ୍ନୁହେଁ; ଯଦି ସମ୍ପର୍କ କରାଯାଏ, ତେବେ ସେ ଅଳ୍ପଆୟୁ, ଅଜ୍ଞାନୀ, ବ୍ରତଭ୍ରଷ୍ଟ, ପତିତ କିମ୍ବା ପରସ୍ତ୍ରୀଗାମୀ ସନ୍ତାନକୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥାଏ।
ଦାରିଦ୍ର୍ଯାର୍ଣଵମଗ୍ନଂ ଚ ତନଯଂ ସା ପ୍ରସୂଯତେ କନ୍ଯାର୍ଥିନୈଵ ଗନ୍ତଵ୍ଯା ପଞ୍ଚମ୍ଯାଂ ଵିଧିଵତ୍ପୁନଃ
ସେ ଦାରିଦ୍ର୍ୟର ସମୁଦ୍ରରେ ଡୁବିଥିବା ସନ୍ତାନକୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥାଏ; ପଞ୍ଚମ ଦିନରେ ନିୟମ ଅନୁସାରେ କନ୍ୟା ଚାହିଁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଯାଇପାରିବେ।
ରକ୍ତାଧିକ୍ଯାଦ୍ଭଵେନ୍ନାରୀ ଶୁକ୍ରାଧିକ୍ଯେ ଭଵେତ୍ପୁମାନ୍ ସମେ ନପୁଂସକଂ ଚୈଵ ପଞ୍ଚମ୍ଯାଂ କନ୍ଯକା ଭଵେତ୍
ରକ୍ତ ଅଧିକ ହେଲେ କନ୍ୟା ଜନ୍ମ ହୁଏ; ଶୁକ୍ର ଅଧିକ ହେଲେ ପୁଅ ଜନ୍ମ ହୁଏ; ଦୁଇଁଟି ସମାନ ହେଲେ ନପୁଂସକ ଜନ୍ମ ହୁଏ; ପଞ୍ଚମ ଦିନରେ କନ୍ୟା ହୁଏ।
ଷଷ୍ଠ୍ଯାଂ ଗମ୍ଯା ମହାଭାଗା ସତ୍ପୁତ୍ରଜନନୀ ଭଵେତ୍ ପୁତ୍ରତ୍ଵଂ ଵ୍ଯଞ୍ଜଯେତ୍ତସ୍ଯ ଜାତପୁତ୍ରୋ ମହାଦ୍ଯୁତିଃ
ଷଷ୍ଠ ଦିନରେ, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀମାନେ, ସମ୍ପର୍କ କରିଲେ ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁଅର ମାଆ ହୁଅନ୍ତି; ଏହିପରି ଜନ୍ମିଥିବା ପୁଅ ମହାପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଓ ପୁତ୍ରତ୍ୱ ପ୍ରକାଶ କରେ।
ପୁମିତି ନରକସ୍ଯାଖ୍ଯା ଦୁଃଖଂ ଚ ନରକଂ ଵିଦୁଃ ପୁଂସସ୍ତ୍ରାଣାନ୍ଵିତଂ ପୁତ୍ରଂ ତଥାଭୂତଂ ପ୍ରସୂଯତେ
'ପୁମ୍' ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ନରକ, ଏବଂ ନରକକୁ ଦୁଃଖ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ; ଏହିପରି ପୁରୁଷତ୍ୱ ଥିବା ପୁଅ ଜନ୍ମ ହୁଏ।
ସପ୍ତମ୍ଯାଂ ଚୈଵ କନ୍ଯାର୍ଥୀ ଗଚ୍ଛେତ୍ସୈଵ ପ୍ରସୂଯତେ ଅଷ୍ଟମ୍ଯାଂ ସର୍ଵସମ୍ପନ୍ନଂ ତନଯଂ ସମ୍ପ୍ରସୂଯତେ
ସପ୍ତମ ଦିନରେ କନ୍ୟା ଚାହିଁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଯାଇପାରିବେ, ସେ କନ୍ୟାକୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥାଏ; ଅଷ୍ଟମ ଦିନରେ ସମସ୍ତ ସମୃଦ୍ଧି ଥିବା ସନ୍ତାନ ଜନ୍ମ ହୁଏ।
ନଵମ୍ଯାଂ ଦାରିକାଯାର୍ଥୀ ଦଶମ୍ଯାଂ ପଣ୍ଡିତୋ ଭଵେତ୍ ଏକାଦଶ୍ଯାଂ ତଥା ନାରୀଂ ଜନଯେତ୍ସୈଵ ପୂର୍ଵଵତ୍
ନବମୀ ତିଥିରେ ଯେଉଁଠାରେ କେହି ଝିଅ ପାଇଁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି, ଦଶମୀ ତିଥିରେ ସେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ହୁଅନ୍ତି; ଏହିପରି, ଏକାଦଶୀ ତିଥିରେ ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବବତ୍ ଏକ ଝିଅ ଜନ୍ମ ହୁଏ।
ଦ୍ଵାଦଶ୍ଯାଂ ଧର୍ମତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞଂ ଶ୍ରୌତସ୍ମାର୍ତପ୍ରଵର୍ତକମ୍ ତ୍ରଯୋଦଶ୍ଯାଂ ଜଡାଂ ନାରୀଂ ସର୍ଵସଂକରକାରିଣୀମ୍
ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥିରେ ଧର୍ମର ତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣିଥିବା, ବେଦ ଓ ସ୍ମୃତି ଆଚରଣରେ ଅଗ୍ରଣୀ ଜଣେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି; ତ୍ରୟୋଦଶୀ ତିଥିରେ ମନ୍ଦବୁଦ୍ଧି ଓ ସମସ୍ତ ଅସମ୍ଭଳ ଘଟାଇବା ଝିଅ ଜନ୍ମ ହୁଏ।
ଜନଯତ୍ଯଙ୍ଗନା ଯସ୍ମାନ୍ ନ ଗଚ୍ଛେତ୍ସର୍ଵଯତ୍ନତଃ ଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାଂ ଯଦା ଗଚ୍ଛେତ୍ ସା ପୁତ୍ରଜନନୀ ଭଵେତ୍
ଏହିକାରଣରୁ, ତ୍ରୟୋଦଶୀ ତିଥିରେ ଜଣେ ଜଣାଣୀ କେବେ ଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; କିନ୍ତୁ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ ଯଦି ଯାଆନ୍ତି, ସେ ପୁଅର ମାଆ ହୁଅନ୍ତି।
ପଞ୍ଚଦଶ୍ଯାଂ ଚ ଧର୍ମିଷ୍ଠାଂ ଷୋଡଶ୍ଯାଂ ଜ୍ଞାନପାରଗମ୍ ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଵୈ ମୈଥୁନେ କାଲେ ଵାମପାର୍ଶ୍ଵେ ପ୍ରଭଞ୍ଜନଃ
ପଞ୍ଚଦଶୀ ତିଥିରେ ଧର୍ମପରାୟଣ ଝିଅ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ; ଷୋଡଶୀ ତିଥିରେ ଜ୍ଞାନରେ ପାରଙ୍ଗତ ଝିଅ ହୁଏ। ମହିଳାଙ୍କ ସହ ମିଳନ ସମୟରେ ବାୟୁ ବାମ ପାଖରେ ବେଶି ଚଳିଥାଏ।
ଚରେଦ୍ଯଦି ଭଵେନ୍ନାରୀ ପୁମାଂସଂ ଦକ୍ଷିଣେ ଲଭେତ୍ ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ମୈଥୁନକାଲେ ତୁ ପାପଗ୍ରହଵିଵର୍ଜିତେ
ଏହି ସମୟରେ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ ଝିଅ ହୁଏ; ଦକ୍ଷିଣ ପାଖରେ ଥିଲେ ପୁଅ ମିଳେ। ମହିଳାଙ୍କ ସହ ମିଳନ ସମୟରେ, ଯେତେବେଳେ କୌଣସି ଅପବିତ୍ର ଗ୍ରହ ନାହିଁ—
ଉକ୍ତକାଲେ ଶୁଚିର୍ଭୂତ୍ଵା ଶୁଦ୍ଧାଂ ଗଚ୍ଛେଚ୍ଛୁଚିସ୍ମିତାମ୍ ଇତ୍ଯେଵଂ ସଂପ୍ରସଂଗେନ ଯତୀନାଂ ଧର୍ମସଂଗ୍ରହେ
ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟରେ, ନିଜେ ପବିତ୍ର ହୋଇ, ପବିତ୍ର ଓ ହସୁଥିବା ଜଣେ ନାରୀଙ୍କୁ ଯିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି ମିଳନ ବିଷୟରେ ଯତୀମାନେ ପାଇଁ ଧର୍ମ ସଂଗ୍ରହରେ କହାଯାଇଛି।
ସର୍ଵେଷାମେଵ ଭୂତାନାଂ ସଦାଚାରଃ ପ୍ରକୀର୍ତିତଃ ଯଃ ପଠେଚ୍ଛୃଣୁଯାଦ୍ ଵାପି ସଦାଚାରଂ ଶୁଚିର୍ନରଃ
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାଇଁ ଭଲ ଆଚରଣ କୁହାଯାଇଛି। ଯିଏ ପବିତ୍ର ହୋଇ ଏହି ସଦାଚାର ପଢନ୍ତି କିମ୍ବା ଶୁଣନ୍ତି—
ଶ୍ରାଵଯେଦ୍ଵା ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ ଦଗ୍ଧକିଲ୍ବିଷାନ୍ ବ୍ରହ୍ମଲୋକମନୁପ୍ରାପ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମଣା ସହ ମୋଦତେ
କିମ୍ବା ଯଥାଯଥିକ ଭାବେ ପାପରୁ ଶୁଧ୍ଧ ହୋଇଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଙ୍କୁ ଶିଖାନ୍ତି, ସେ ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି।
ଅତ ଊର୍ଧ୍ଵଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଯତୀନାମିହ ନିଶ୍ଚିତମ୍ ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତଂ ଶିଵପ୍ରୋକ୍ତଂ ଯତୀନାଂ ପାପଶୋଧନମ୍
ଏବେ ମୁଁ ଏଠାରେ ଯତୀମାନେ ପାଇଁ ନିଶ୍ଚିତ ଯାହା, ଶିବଙ୍କ କହିଥିବା ପାପ ଶୋଧନ କ୍ରିୟା ବିଷୟରେ କହିବି।
ପାପଂ ହି ତ୍ରିଵିଧଂ ଜ୍ଞେଯଂ ଵାଙ୍ମନଃକାଯସଂଭଵମ୍ ସତତଂ ହି ଦିଵା ରାତ୍ରୌ ଯେନେଦଂ ଵେଷ୍ଟ୍ଯତେ ଜଗତ୍
ପାପକୁ ତିନି ପ୍ରକାରର ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ—ବାକ୍, ମନ ଓ ଶରୀରରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ। ଏହିପରି, ଦିନ ଓ ରାତି ସମସ୍ତ ସମୟରେ, ଏହା ଦ୍ୱାରା ସଂସାର ଘେରାଯାଇଛି।
ତତ୍କର୍ମଣା ଵିନାପ୍ଯେଷ ତିଷ୍ଠତୀତି ପରା ଶ୍ରୁତିଃ କ୍ଷଣମେଵଂ ପ୍ରଯୋଜ୍ଯଂ ତୁ ଆଯୁଷ୍ଯଂ ତୁ ଵିଧାରଣମ୍
କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ ନ କଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହା ଅବସ୍ଥିତ ରହେ—ଏହିପରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶାସ୍ତ୍ର କହିଛି। ଏହିପରି, ଜୀବନକୁ ସତତ ସଂରକ୍ଷଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଭଵେଦ୍ଯୋଗୋ ଽପ୍ରମତ୍ତସ୍ଯ ଯୋଗୋ ହି ପରମଂ ବଲମ୍ ନ ହି ଯୋଗାତ୍ପରଂ କିଂଚିନ୍ ନରାଣାଂ ଦୃଶ୍ଯତେ ଶୁଭମ୍
ଯିଏ ଅସାବଧାନ ନୁହଁନ୍ତି, ସେଠି ଯୋଗ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ; ଯୋଗ ହେଉଛି ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶକ୍ତି। ମଣିଷମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଯୋଗଠାରୁ ଉତ୍ତମ କିଛି ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ।
ତସ୍ମାଦ୍ ଯୋଗଂ ପ୍ରଶଂସନ୍ତି ଧର୍ମଯୁକ୍ତା ମନୀଷିଣଃ ଅଵିଦ୍ଯାଂ ଵିଦ୍ଯଯା ଜିତ୍ଵା ପ୍ରାପ୍ଯୈଶ୍ଵର୍ଯମନୁତ୍ତମମ୍
ଏହିକାରଣରୁ, ଧର୍ମରେ ଅଟୁଟ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକମାନେ ଯୋଗର ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି; ଅଜ୍ଞାନକୁ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଜିତି, ଅପୂର୍ବ ଶାସନ ଲାଭ କରନ୍ତି।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପରାଵରଂ ଧୀରାଃ ପରଂ ଗଚ୍ଛନ୍ତି ତତ୍ପଦମ୍ ଵ୍ରତାନି ଯାନି ଭିକ୍ଷୂଣାଂ ତଥୈଵୋପଵ୍ରତାନି ଚ
ଉଚ୍ଚ ଓ ନିମ୍ନ ସବୁ ଦେଖି, ଧୈର୍ଯ୍ୟଶୀଳ ଲୋକମାନେ ସେଇ ପରମ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ଭିକ୍ଷୁମାନେ ଯେଉଁ ଉପବାସ ଓ ଉପବ୍ରତ ଧରନ୍ତି, ସେଗୁଡିକୁ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି—
ଏକୈକାତିକ୍ରମେ ତେଷାଂ ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତଂ ଵିଧୀଯତେ ଉପେତ୍ଯ ତୁ ସ୍ତ୍ରିଯଂ କାମାତ୍ ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତଂ ଵିନିର୍ଦିଶେତ୍
ଏହିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଯେଉଁଠି ଏକଟି ଉଲ୍ଲଂଘନ ହୁଏ, ସେଠି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ। ଯଦି କାମବଶତଃ ଜଣେ ନାରୀଙ୍କୁ ଯିବେ, ସେଠି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ଦେବା ଉଚିତ।
ପ୍ରାଣାଯାମସମାଯୁକ୍ତଂ ଚରେତ୍ସାଂତପନଂ ଵ୍ରତମ୍ ତତଶ୍ଚରତି ନିର୍ଦେଶାତ୍ କୃଚ୍ଛ୍ରଂ ଚାନ୍ତେ ସମାହିତଃ
ପ୍ରାଣାୟାମ ସହିତ ସାଂତପନ ବ୍ରତ କରିବା ଉଚିତ; ତାପରେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ, ଶେଷରେ କୃଚ୍ଛ୍ର ବ୍ରତ କରିବା ଉଚିତ।
ପୁନର୍ ଆଶ୍ରମମ୍ ଆଗତ୍ଯ ଚରେଦ୍ଭିକ୍ଷୁରତନ୍ଦ୍ରିତଃ ନ ଧର୍ମଯୁକ୍ତମନୃତଂ ହିନସ୍ତୀତି ମନୀଷିଣଃ
ପୁଣି ଆଶ୍ରମକୁ ଫେରି, ଭିକ୍ଷୁ ଅଲସତା ବିନା ଆଚରଣ କରିବା ଉଚିତ। ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ କହନ୍ତି, ଧର୍ମ ସହିତ ମିଶିଥିବା ମିଥ୍ୟା କେବେ ଟିକିପାରେ ନାହିଁ।
ତଥାପି ନ ଚ କର୍ତଵ୍ଯଂ ପ୍ରସଂଗୋ ହ୍ଯେଷ ଦାରୁଣଃ ଅହୋରାତ୍ରୋପଵାସଶ୍ ଚ ପ୍ରାଣାଯାମଶତଂ ତଥା
ତଥାପି, ଏହିପରି ସଂସ୍ପର୍ଶ କେବେ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, କାରଣ ଏହା ଭୟଙ୍କର। ଏକ ଦିନ ଓ ରାତି ଉପବାସ, ଏବଂ ଶତ ପ୍ରାଣାୟାମ କରିବା ଉଚିତ।
ଅସଦ୍ଵାଦୋ ନ କର୍ତଵ୍ଯୋ ଯତିନା ଧର୍ମଲିପ୍ସୁନା ପରମାପଦ୍ଗତେନାପି ନ କାର୍ଯଂ ସ୍ତେଯମପ୍ଯୁତ
ଯେଉଁଠି ଧର୍ମ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବା ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ କିମ୍ବା ସନ୍ନ୍ୟାସୀ, ସେ ଯେତେ ଦୁଃଖରେ ରହୁନାହିଁ, କେବେ ମିଥ୍ୟା କଥା କହିବା ନାହିଁ ଓ ଚୋରି କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ସ୍ତେଯାଦଭ୍ଯଧିକଃ କଶ୍ଚିନ୍ ନାସ୍ତ୍ଯଧର୍ମ ଇତି ଶ୍ରୁତିଃ ହିଂସା ହ୍ଯେଷା ପରା ସୃଷ୍ଟା ସ୍ତୈନ୍ଯଂ ଵୈ କଥିତଂ ତଥା
ଧର୍ମଗ୍ରନ୍ଥ କହେ — ଚୋରିଠାରୁ ବଡ଼ ଅଧର୍ମ କିଛି ନାହିଁ; ଚୋରି ହେଉଛି ସବୁଠାରୁ ମହା ହିଂସା, ଏହିପରି ହିଂସାକୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମନାଯାଇଛି।
ଯଦେତଦ୍ଦ୍ରଵିଣଂ ନାମ ପ୍ରାଣା ହ୍ଯେତେ ବହିଶ୍ଚରାଃ ସ ତସ୍ଯ ହରତେ ପ୍ରାଣାନ୍ ଯୋ ଯସ୍ଯ ହରତେ ଧନମ୍
ଯାହାକୁ ଧନ ବୋଲାଯାଏ, ସେଟି ମାନବର ବାହ୍ୟ ପ୍ରାଣଶକ୍ତି; ଯିଏ ଅନ୍ୟର ଧନ ନେଇଯାଏ, ସେ ତାଙ୍କର ପ୍ରାଣ ନେଇଯାଏ।
ଏଵଂ କୃତ୍ଵା ସୁଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା ଭିନ୍ନଵୃତ୍ତୋ ଵ୍ରତାଚ୍ଚ୍ଯୁତଃ ଭୂଯୋ ନିର୍ଵେଦମାପନ୍ନଶ୍ ଚରେଚ୍ଚାନ୍ଦ୍ରାଯଣଂ ଵ୍ରତମ୍
ଏଭଳି କରି ଯିଏ ଦୁଷ୍ଟ ମନରେ ନିଜ ପଥରୁ ଭ୍ରଷ୍ଟ ହୁଏ, ସେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବ୍ରତ ଧରିବା ଉଚିତ।
ଵିଧିନା ଶାସ୍ତ୍ରଦୃଷ୍ଟେନ ସଂଵତ୍ସରମିତି ଶ୍ରୁତିଃ ତତଃ ସଂଵତ୍ସରସ୍ଯାନ୍ତେ ଭୂଯଃ ପ୍ରକ୍ଷୀଣକଲ୍ମଷଃ ପୁନର୍ନିର୍ଵେଦମାପନ୍ନଶ୍ ଚରେଦ୍ଭିକ୍ଷୁରତନ୍ଦ୍ରିତଃ
ଶାସ୍ତ୍ର ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଏହି ବ୍ରତ ଏକ ବର୍ଷ ଚାଲିଥାଏ; ବର୍ଷ ଶେଷରେ ପାପ କମିଗଲାପରେ, ପୁନି ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟରେ ଭିକ୍ଷୁ ଜୀବନ ଅଲସ୍ୟ ଛାଡ଼ି ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଅହିଂସା ସର୍ଵଭୂତାନାଂ କର୍ମଣା ମନସା ଗିରା ଅକାମାଦପି ହିଂସେତ ଯଦି ଭିକ୍ଷୁଃ ପଶୂନ୍ କୃମୀନ୍
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ପ୍ରତି କାର୍ଯ୍ୟ, ମନ ଓ କଥାରେ ଅହିଂସା ରଖିବା ଦରକାର; ଯଦି ଭିକ୍ଷୁ ଅନଚାହିଁ ମଧ୍ୟ ପଶୁ କିମ୍ବା କୀଟକୁ କ୍ଷତି କରେ, ସେହିଠାରେ ମଧ୍ୟ ହିଂସା ହେବ।