ନ ଵଦେତ୍ସର୍ଵଯତ୍ନେନ ଅନିଷ୍ଟଂ ନ ସ୍ମରେତ୍ସଦା ଯତୀନାମାସନଂ ଵସ୍ତ୍ରଂ ଦଣ୍ଡାଦ୍ଯଂ ପାଦୁକେ ତଥା
ସବୁ ଚେଷ୍ଟାରେ କେବେ ଅଶୁଭ କଥା କହିବା ନୁହେଁ, ମନରେ ମଧ୍ୟ ଭାବିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଯତିମାନଙ୍କ ଆସନ, ବସ୍ତ୍ର, ଦଣ୍ଡ, ପାଦୁକା ଏବଂ ଏହି ସବୁକୁ ମଧ୍ୟ।
ମାଲ୍ଯଂ ଚ ଶଯନସ୍ଥାନଂ ପାତ୍ରଂ ଛାଯାଂ ଚ ଯତ୍ନତଃ ଯଜ୍ଞୋପକରଣାଙ୍ଗଂ ଚ ନ ସ୍ପୃଶେଦ୍ ଵୈ ପଦେନ ଚ
ମାଳା, ଶୋଇବା ସ୍ଥାନ, ପାତ୍ର, ଛାୟା ଏବଂ ଯଜ୍ଞର ସାମଗ୍ରୀ—ଏହି ସବୁକୁ ପାଦ ଦ୍ୱାରା ସ୍ପର୍ଶ କରିବାକୁ ସବୁଦିନ ଏଡ଼ିବା ଉଚିତ।
ଦେଵଦ୍ରୋହଂ ଗୁରୁଦ୍ରୋହଂ ନ କୁର୍ଯାତ୍ସର୍ଵଯତ୍ନତଃ କୃତ୍ଵା ପ୍ରମାଦତୋ ଵିପ୍ରାଃ ପ୍ରଣଵସ୍ଯାଯୁତଂ ଜପେତ୍
ଦେବତା କିମ୍ବା ଗୁରୁଙ୍କୁ କେବେ ଅପରାଧ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଯଦି ଅଜାଣିରେ କରିଯାଏ, ତେବେ ପ୍ରଣବ ଦଶ ହଜାରଥର ଜପ କରିବା ଉଚିତ।
ଦେଵଦ୍ରୋହଗୁରୁଦ୍ରୋହାତ୍ କୋଟିମାତ୍ରେଣ ଶୁଧ୍ଯତି ମହାପାତକଶୁଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥଂ ତଥୈଵ ଚ ଯଥାଵିଧି
ଦେବତା କିମ୍ବା ଗୁରୁଙ୍କୁ ଅପରାଧ କଲେ, କୋଟି ଥର ପରିଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ; ଏଭଳି ଭୟଙ୍କର ପାପର ପରିଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଏହିପରି କରିବା ଉଚିତ।
ପାତକୀ ଚ ତଦର୍ଧେନ ଶୁଧ୍ଯତେ ଵୃତ୍ତଵାନ୍ଯଦି ଉପପାତକିନଃ ସର୍ଵେ ତଦର୍ଧେନୈଵ ସୁଵ୍ରତାଃ
ଯଦି କେହି ପାପ କରିଥାଏ, ସେ ଭଲ ଆଚରଣ କରୁଥିଲେ, ଅର୍ଦ୍ଧ ପ୍ରୟାଶରେ ସେ ପବିତ୍ର ହୁଏ। ଯେଉଁମାନେ ଛୋଟ ଅପରାଧ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ନିୟମ ମାନନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଅର୍ଦ୍ଧ ପ୍ରୟାଶରେ ପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି।
ସଂଧ୍ଯାଲୋପେ କୃତେ ଵିପ୍ରଃ ତ୍ରିରାଵୃତ୍ତ୍ଯୈଵ ଶୁଧ୍ଯତି ଆହ୍ନିକଚ୍ଛେଦନେ ଜାତେ ଶତମେକମୁଦାହୃତମ୍
ଯଦି କୌଣସି ବ୍ରାହ୍ମଣ ସଂଧ୍ୟାବନ୍ଦନା ଛାଡ଼ିଦେଇଥାଏ, ସେ ତାହାକୁ ତିନିଥର ପଢ଼ିଲେ ପବିତ୍ର ହୁଏ। ଦିନଚର୍ଯ୍ୟା କାର୍ଯ୍ୟ ଛାଡ଼ିଦେଲେ, ଏକ ଶତ ପଠନ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ରତା ଲଭ୍ୟ।
ଲଙ୍ଘନେ ସମଯାନାଂ ତୁ ଅଭକ୍ଷ୍ଯସ୍ଯ ଚ ଭକ୍ଷଣେ ଅଵାଚ୍ଯଵାଚନେ ଚୈଵ ସହସ୍ରାଚ୍ଛୁଦ୍ଧିରୁଚ୍ଯତେ
ନିୟମ ଭଙ୍ଗ କଲେ, ଅନବଞ୍ଚିତ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇଲେ, କିମ୍ବା ଅନୁଚିତ କଥା କହିଲେ, ଏହାର ପବିତ୍ରତା ପାଇଁ ହଜାରଥର ପଠନ ଆବଶ୍ୟକ।
କାକୋଲୂକକପୋତାନାଂ ପକ୍ଷିଣାମପି ଘାତନେ ଶତମଷ୍ଟୋତ୍ତରଂ ଜପ୍ତ୍ଵା ମୁଚ୍ଯତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
କାଉ, ଉଲୁ, କପୋତ ଏମିତି ପକ୍ଷୀମାନେ ମାରିଦେଲେ, ଏକ ଶତ ଅଠ ଥର ପଠିଲେ ମୁକ୍ତି ମିଳେ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଯଃ ପୁନସ୍ତତ୍ତ୍ଵଵେତ୍ତା ଚ ବ୍ରହ୍ମଵିଦ୍ ବ୍ରାହ୍ମଣୋତ୍ତମଃ ସ୍ମରଣାଚ୍ଛୁଦ୍ଧିମାପ୍ନୋତି ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା
ଯିଏ ତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣେ, ବ୍ରହ୍ମ ଜ୍ଞାନୀ, ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେ କେବଳ ସ୍ମରଣ କରିଲେ ପବିତ୍ର ହୁଏ—ଏଠିରେ କୌଣସି ଚିନ୍ତା ଦରକାର ନାହିଁ।
ନୈଵମାତ୍ମଵିଦାମସ୍ତି ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତାନି ଚୋଦନା ଵିଶ୍ଵସ୍ଯୈଵ ହି ତେ ଶୁଦ୍ଧା ବ୍ରହ୍ମଵିଦ୍ଯାଵିଦୋ ଜନାଃ
ଯେମାନେ ଆତ୍ମାକୁ ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତର କୌଣସି ନିୟମ ନାହିଁ; ସେମାନେ ସଦା ପବିତ୍ର, କାରଣ ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମ ଜ୍ଞାନୀ।
ଯୋଗଧ୍ଯାନୈକନିଷ୍ଠାଶ୍ ଚ ନିର୍ଲେପାଃ କାଞ୍ଚନଂ ଯଥା ଶୁଦ୍ଧାନାଂ ଶୋଧନଂ ନାସ୍ତି ଵିଶୁଦ୍ଧା ବ୍ରହ୍ମଵିଦ୍ଯଯା
ଯେମାନେ ଯୋଗ ଓ ଧ୍ୟାନରେ ଏକାନ୍ତ ଲିନ, ସେମାନେ ସୁନା ପରି ଅଲିପ୍ତ; ପବିତ୍ର ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଅଲଗା ପବିତ୍ରତା ଦରକାର ନାହିଁ, କାରଣ ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର।
ଉଦ୍ଧୃତାନୁଷ୍ଣଫେନାଭିଃ ପୂତାଭିର୍ ଵସ୍ତ୍ରଚକ୍ଷୁଷା ଅଦ୍ଭିଃ ସମାଚରେତ୍ସର୍ଵଂ ଵର୍ଜଯେତ୍କଲୁଷୋଦକମ୍
ଉଠାଯାଇଥିବା, ତାଜା, ଫେନ ନଥିବା, ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧ ପାଣି, ଶୁଦ୍ଧ ବସ୍ତ୍ର ଓ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦୃଷ୍ଟି ସହିତ ସମସ୍ତ କାମ କରିବା ଉଚିତ; ଦୁଷିତ ପାଣି ଦେଖିଲେ ତାହାକୁ ଏଡ଼ିବା ଉଚିତ।
ଗନ୍ଧଵର୍ଣରସୈର୍ଦୁଷ୍ଟମ୍ ଅଶୁଚିସ୍ଥାନସଂସ୍ଥିତମ୍ ପଙ୍କାଶ୍ମଦୂଷିତଂ ଚୈଵ ସାମୁଦ୍ରଂ ପଲ୍ଵଲୋଦକମ୍
ଯେ ପାଣି ଗନ୍ଧ, ରଙ୍ଗ କିମ୍ବା ରସରେ ଦୁଷିତ, ଅପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ରହିଛି, କିମ୍ବା କାଦି, ପଥର ଦ୍ୱାରା ମଲିନ, କିମ୍ବା ସମୁଦ୍ର କିମ୍ବା ଜଳାଶୟର ପାଣି,
ସଶୈଵାଲଂ ତଥାନ୍ଯୈର୍ଵା ଦୋଷୈର୍ଦୁଷ୍ଟଂ ଵିଵର୍ଜଯେତ୍ ଵସ୍ତ୍ରଶୌଚାନ୍ଵିତଃ କୁର୍ଯାତ୍ ସର୍ଵକାର୍ଯାଣି ଵୈ ଦ୍ଵିଜାଃ
ଶାଉଳି କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଦୁଷିତି ସହିତ ଥିବା ପାଣିକୁ ଏଡ଼ିବା ଉଚିତ; ଦ୍ୱିଜମାନେ ସମସ୍ତ କାମ ଶୁଦ୍ଧ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି କରିବା ଉଚିତ।
ନମସ୍କାରାଦିକଂ ସର୍ଵଂ ଗୁରୁଶୁଶ୍ରୂଷଣାଦିକମ୍ ଵସ୍ତ୍ରଶୌଚଵିହୀନାତ୍ମା ହ୍ଯ୍ ଅଶୁଚିର୍ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ନମସ୍କାର, ଗୁରୁସେବା ଓ ଏପରି ସମସ୍ତ କାମ ଯଦି ଅଶୁଦ୍ଧ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି କରାଯାଏ, ତେବେ ଲୋକ ଅପବିତ୍ର ହୁଏ—ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଦେଵକାର୍ଯୋପଯୁକ୍ତାନାଂ ପ୍ରତ୍ଯହଂ ଶୌଚମିଷ୍ଯତେ ଇତରେଷାଂ ହି ଵସ୍ତ୍ରାଣାଂ ଶୌଚଂ କାର୍ଯଂ ମଲାଗମେ
ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜାରେ ବ୍ୟବହୃତ ବସ୍ତ୍ର ପ୍ରତିଦିନ ପବିତ୍ର କରିବା ଉଚିତ; ଅନ୍ୟ ବସ୍ତ୍ର ମେଳା ହେଲେ ଶୁଦ୍ଧ କରିବା ଦରକାର।
ଵର୍ଜଯେତ୍ସର୍ଵଯତ୍ନେନ ଵାସୋ ଽନ୍ଯୈର୍ ଵିଧୃତଂ ଦ୍ଵିଜାଃ କୌଶେଯାଵିକଯୋ ରୂକ୍ଷୈଃ କ୍ଷୌମାଣାଂ ଗୌରସର୍ଷପୈଃ
ଦ୍ୱିଜମାନେ ସମସ୍ତ ଚେଷ୍ଟାରେ ଅନ୍ୟ ଲୋକଙ୍କ ପିନ୍ଧିଥିବା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିବାକୁ ଏଡ଼ିବା ଉଚିତ; ପଟ ଓ ଉନ୍ନ ବସ୍ତ୍ର କୁଶ ଘାସ କିମ୍ବା ସରିଷ ଦ୍ୱାରା ମଜିବା ଉଚିତ।
ଶ୍ରୀଫଲୈରଂଶୁପଟ୍ଟାନାଂ କୁତପାନାମରିଷ୍ଟକୈଃ ଚର୍ମଣାଂ ଵିଦଲାନାଂ ଚ ଵେତ୍ରାଣାଂ ଵସ୍ତ୍ରଵନ୍ମତମ୍
ଶ୍ରୀଫଳ, ରୂପସୂତ, କୁଟପ, ଅରିଷ୍ଟକ, ଚର୍ମ, ଛାଲ, ବେତ ଇତ୍ୟାଦିର ବସ୍ତ୍ର ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସାଧାରଣ ବସ୍ତ୍ର ଯେପରି ନିୟମ ଅଛି।
ଵଲ୍କଲାନାଂ ତୁ ସର୍ଵେଷାଂ ଛତ୍ରଚାମରଯୋରପି ଚୈଲଵଚ୍ଛୌଚମାଖ୍ଯାତଂ ବ୍ରହ୍ମଵିଦ୍ଭିର୍ ମୁନୀଶ୍ଵରୈଃ
ସମସ୍ତ ଛାଲ ବସ୍ତ୍ର, ଛତା ଓ ଚାମର ପାଇଁ ମଧ୍ୟ, ବ୍ରହ୍ମ ଜ୍ଞାନୀ ମୁନିମାନେ ବସ୍ତ୍ର ଯେପରି ଶୁଦ୍ଧି ନିୟମ କହିଛନ୍ତି।
ଭସ୍ମନା ଶୁଧ୍ଯତେ କାଂସ୍ଯଂ କ୍ଷାରେଣାଯସମ୍ ଉଚ୍ଯତେ ତାମ୍ରମମ୍ଲେନ ଵୈ ଵିପ୍ରାସ୍ ତ୍ରପୁସୀସକଯୋରପି
କାଂସା ଆଗୁଣି ଦ୍ୱାରା, ଲୋହା ଖାର ଦ୍ୱାରା, ତାମ୍ବା ତିକ୍ତ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା, ଏବଂ ଟିନ୍ ଓ ସିସା ମଧ୍ୟ ଏପରି ଶୁଦ୍ଧିତ ହୁଏ।
ହୈମମ୍ ଅଦ୍ଭିଃ ଶୁଭଂ ପାତ୍ରଂ ରୌପ୍ଯପାତ୍ରଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ ମଣ୍ଯଶ୍ମଶଙ୍ଖମୁକ୍ତାନାଂ ଶୌଚଂ ତୈଜସଵତ୍ସ୍ମୃତମ୍
ସୁନାର ପାତ୍ର ପାଣି ଦ୍ୱାରା, ରୌପ୍ୟ ପାତ୍ର ମଧ୍ୟ ଏପରି, ମଣି, ପଥର, ଶଂଖ ଓ ମୁକ୍ତା ପାଇଁ ସୁନା ପାତ୍ର ଯେପରି ନିୟମ ଅଛି।
ଅଗ୍ନେର୍ ଅପାଂ ଚ ସଂଯୋଗାଦ୍ ଅତ୍ଯନ୍ତୋପହତସ୍ଯ ଚ ରସାନାମିହ ସର୍ଵେଷାଂ ଶୁଦ୍ଧିରୁତ୍ପ୍ଲଵନଂ ସ୍ମୃତମ୍
ଏମିତି ସମସ୍ତ ଦ୍ରବ୍ୟ ଯଦି ବହୁତ ଦୁଷିତ ହୋଇଯାଏ, ତେବେ ଆଗି କିମ୍ବା ପାଣି ସହିତ ସଂଯୋଗ କିମ୍ବା ଡୁବାଇ ଶୁଦ୍ଧି କରାଯିବ।
ତୃଣକାଷ୍ଠାଦିଵସ୍ତୂନାଂ ଶୁଭେନାଭ୍ଯୁକ୍ଷଣଂ ସ୍ମୃତମ୍ ଉଷ୍ଣେନ ଵାରିଣା ଶୁଦ୍ଧିସ୍ ତଥା ସ୍ରୁକ୍ସ୍ରୁଵଯୋରପି
ଘାସ, କାଠ ଓ ଏହାଭଳି ଜିନିଷଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଭ ଜଳ ଛିଟି ଶୁଧ୍ଧ କରାଯିବାକୁ ଉଚିତ ବୋଲି ମନାଯାଏ, କିମ୍ବା ଗରମ ପାଣିରେ ଧୋଇ ଶୁଧ୍ଧ କରାଯିବା ଉପଯୁକ୍ତ। ଏହି ନିୟମ ହାଣ୍ଡି ଓ ଚମଚ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଲାଗୁ ହୁଏ।
ତଥୈଵ ଯଜ୍ଞପାତ୍ରାଣାଂ ମୁଶଲୋଲୂଖଲସ୍ଯ ଚ ଶୃଙ୍ଗାସ୍ଥିଦାରୁଦନ୍ତାନାଂ ତକ୍ଷଣେନୈଵ ଶୋଧନମ୍
ଏହିପରି ଯଜ୍ଞର ପାତ୍ର, ମୁସଳ, ଉଲୁଖଳ ଓ ଶୃଙ୍ଗ, ଅସ୍ଥି, କାଠ, ଦାନ୍ତ ଭଳି ଜିନିଷ ମଧ୍ୟ ଖୋଟି କାଢ଼ି ଶୁଧ୍ଧ କରାଯିବା ଉଚିତ।
ସଂହତାନାଂ ମହାଭାଗା ଦ୍ରଵ୍ଯାଣାଂ ପ୍ରୋକ୍ଷଣଂ ସ୍ମୃତମ୍ ଅସଂହତାନାଂ ଦ୍ରଵ୍ଯାଣାଂ ପ୍ରତ୍ଯେକଂ ଶୌଚମୁଚ୍ଯତେ
ଏ ମହାଭାଗ, ଯେଉଁ ସମସ୍ତ ଜିନିଷ ଏକଠା ହୋଇଛି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଝାଲି ଶୁଧ୍ଧ କରାଯିବା ଉଚିତ। ଯେଉଁଗୁଡ଼ିକୁ ଏକା ଏକା ଅଛି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ଭାବରେ ଶୁଧ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ।
ଅଭୁକ୍ତରାଶିଧାନ୍ଯାନାମ୍ ଏକଦେଶସ୍ଯ ଦୂଷଣେ ତାଵନ୍ମାତ୍ରଂ ସମୁଦ୍ଧୃତ୍ଯ ପ୍ରୋକ୍ଷଯେଦ୍ଵୈ କୁଶାଂଭସା
ଯଦି ଅଖୁଆ ଧାନ୍ୟର ଏକ ଅଂଶ ଅଶୁଧ୍ଧ ହୋଇଯାଏ, ତେବେ ସେ ଅଂଶକୁ ବାହାର କରି, ଅବଶିଷ୍ଟ ଧାନ୍ୟକୁ କୁଶ ଦ୍ୱାରା ଜଳ ଛିଟି ଶୁଧ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ।
ଶାକମୂଲଫଲାଦୀନାଂ ଧାନ୍ଯଵଚ୍ଛୁଦ୍ଧିରିଷ୍ଯତେ ମାର୍ଜନୋନ୍ମାର୍ଜନୈର୍ ଵେଶ୍ମ ପୁନଃପାକେନ ମୃନ୍ମଯମ୍
ଶାକ, କନ୍ଦ, ଫଳ ଓ ଏପରି ଜିନିଷ ଧାନ୍ୟ ପରି ଶୁଧ୍ଧ କରାଯିବା ଉଚିତ। ଘରକୁ ବୁହା ଓ ପୋଁଛି ଶୁଧ୍ଧ କରାଯିବା ଉଚିତ, ମାଟିର ପାତ୍ରକୁ ପୁଣି ଅଗ୍ନିରେ ତାପି ଶୁଧ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ।
ଉଲ୍ଲେଖନେନାଞ୍ଜନେନ ତଥା ସଂମାର୍ଜନେନ ଚ ଗୋନିଵାସେନ ଵୈ ଶୁଦ୍ଧା ସେଚନେନ ଧରା ସ୍ମୃତା
ଭୂମିକୁ ଖୋଟି କାଢ଼ିବା, ଲେପିବା, ବୁହାଇବା, ଗୋବର ରଖିବା କିମ୍ବା ଜଳ ଛିଟିବା ଦ୍ୱାରା ଶୁଧ୍ଧ ବୋଲି ମନାଯାଏ।
ଭୂମିସ୍ଥମ୍ ଉଦକଂ ଶୁଦ୍ଧଂ ଵୈତୃଷ୍ଣ୍ଯଂ ଯତ୍ର ଗୌର୍ଵ୍ରଜେତ୍ ଅଵ୍ଯାପ୍ତଂ ଯଦମେଧ୍ଯେନ ଗନ୍ଧଵର୍ଣରସାନ୍ଵିତମ୍
ଭୂମିରେ ଥିବା ପାଣି ତାହା ସୁଗନ୍ଧ, ଭଲ ରଙ୍ଗ ଓ ରୁଚି ଥିଲେ, ଗାଈ ତାହା ପିଇ ତୃପ୍ତି ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏବଂ କୌଣସି ଅଶୁଧି ନଥିଲେ, ସେହି ପାଣି ଶୁଧ୍ଧ ମନାଯାଏ।
ଵତ୍ସଃ ଶୁଚିଃ ପ୍ରସ୍ରଵଣେ ଶକୁନିଃ ଫଲପାତନେ ସ୍ଵଦାରାସ୍ଯଂ ଗୃହସ୍ଥାନାଂ ରତୌ ଭାର୍ଯାଭିକାଙ୍କ୍ଷଯା
ଝରଣା ଠାରେ ବଛା, ଫଳ ପଡ଼ିବା ସ୍ଥାନରେ ପକ୍ଷୀ ଓ ଗୃହସ୍ଥଙ୍କ ପାଇଁ ଭାର୍ଯ୍ୟାଙ୍କୁ ଚାହୁଁଥିବା ସମୟରେ ତାଙ୍କର ମୁହଁ ଶୁଧ୍ଧ ମନାଯାଏ।