ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ଦୈଵେ କର୍ମଣି ପିତ୍ର୍ଯେ ଵା ସ ଯାତି ପରମାଂ ଗତିମ୍

ଦେବତା କିମ୍ବା ପିତୃକାର୍ଯ୍ୟରେ ଯେଉଁଠି ଏହା କରାଯାଏ, ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।

ଅତ ଊର୍ଧ୍ଵଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଶୌଚାଚାରସ୍ଯ ଲକ୍ଷଣମ୍ ଯଦନୁଷ୍ଠାଯ ଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ପରେତ୍ଯ ଗତିମାପ୍ନୁଯାତ୍

ଏଠାରୁ ପରେ ମୁଁ ଶୌଚ ଆଚାରର ଲକ୍ଷଣ କହିବି, ଯାହା ଅନୁଷ୍ଠାନ କରି ଶୁଦ୍ଧ ଆତ୍ମା ବ୍ୟକ୍ତି ପରଲୋକରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଗତିକୁ ପାଏ।

ବ୍ରହ୍ମଣା କଥିତଂ ପୂର୍ଵଂ ସର୍ଵଭୂତହିତାଯ ଵୈ ସଂକ୍ଷେପାତ୍ସର୍ଵଵେଦାର୍ଥଂ ସଂଚଯଂ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନାମ୍

ଏହା ପୂର୍ବରୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ କହାଯାଇଥିଲା—ସମସ୍ତ ବେଦର ତାତ୍ପର୍ୟର ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ସଂଗ୍ରହ, ବ୍ରହ୍ମବାଦୀମାନେ ପାଇଁ।

ଉଦଯାର୍ଥଂ ତୁ ଶୌଚାନାଂ ମୁନୀନାମୁତ୍ତମଂ ପଦମ୍ ଯସ୍ତତ୍ରାଥାପ୍ରମତ୍ତଃ ସ୍ଯାତ୍ ସ ମୁନିର୍ନାଵସୀଦତି

ଶୌଚ ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ, ଏହା ମୁନିମାନଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦଶା; ଯେଉଁଠି ଅତିରିକ୍ତ ଚେତନା ରଖେ, ସେ ମୁନି ଦଶାରୁ କେବେ ତଳକୁ ପଡ଼େନାହିଁ।

ମାନାଵମାନୌ ଦ୍ଵାଵେତୌ ତାଵେଵାହୁର୍ ଵିଷାମୃତେ ଅଵମାନୋ ଽମୃତଂ ତତ୍ର ସନ୍ମାନୋ ଵିଷମୁଚ୍ଯତେ

ମାନ ଓ ଅପମାନ—ଏହି ଦୁଇଟିକୁ ଅମୃତ ଓ ବିଷ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଅପମାନ ଏଠାରେ ଅମୃତ, ସତ୍ୟ ମାନ ବିଷ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ।

ଗୁରୋରପି ହିତେ ଯୁକ୍ତଃ ସ ତୁ ସଂଵତ୍ସରଂ ଵସେତ୍ ନିଯମେଷ୍ଵପ୍ରମତ୍ତସ୍ତୁ ଯମେଷୁ ଚ ସଦା ଭଵେତ୍

ଗୁରୁଙ୍କର ମଙ୍ଗଳରେ ଲାଗିଥିଲେ, ସେ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିବା ଉଚିତ; ନିୟମରେ ଅଚେତନ ନ ହୋଇ, ସଦା ନିୟମ ଓ ସଂଯମରେ ଅଟୁଟ ରହିବା ଉଚିତ।

ପ୍ରାପ୍ଯାନୁଜ୍ଞାଂ ତତଶ୍ଚୈଵ ଜ୍ଞାନଯୋଗମନୁତ୍ତମମ୍ ଅଵିରୋଧେନ ଧର୍ମସ୍ଯ ଚରେତ ପୃଥିଵୀମିମାମ୍

ଅନୁମତି ପାଇ ସେ ପରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜ୍ଞାନ ଯୋଗ ଅଭ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ, ଧର୍ମକୁ ଅଟୁଟ ରଖି ଏହି ପୃଥିବୀରେ ବାସ କରିବା ଉଚିତ।

ଚକ୍ଷୁଃପୂତଂ ଚରେନ୍ମାର୍ଗଂ ଵସ୍ତ୍ରପୂତଂ ଜଲଂ ପିବେତ୍ ସତ୍ଯପୂତଂ ଵଦେଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ମନଃପୂତଂ ସମାଚରେତ୍

ଶୁଦ୍ଧ ଦୃଷ୍ଟିରେ ପଥେ ଚଲିବା, ବସ୍ତ୍ର ଛାଣିଥିବା ପାଣି ପିଇବା, ସତ୍ୟ ଭିତରୁ କଥା କହିବା ଓ ଶୁଦ୍ଧ ମନେ କାମ କରିବା ଉଚିତ।

ମତ୍ସ୍ଯଗୃହ୍ଯସ୍ଯ ଯତ୍ପାପଂ ଷଣ୍ମାସାଭ୍ଯନ୍ତରେ ଭଵେତ୍ ଏକାହଂ ତତ୍ସମଂ ଜ୍ଞେଯମ୍ ଅପୂତଂ ଯଜ୍ଜଲଂ ଭଵେତ୍

ଛଅ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ମାଛ ଖାଇଲେ ଯେତେ ପାପ ହୁଏ, ଅଛାଣି ପାଣି ଏକ ଦିନ ପିଇଲେ ସେତେ ପାପ ହୁଏ।

ଅପୂତୋଦକପାନେ ତୁ ଜପେଚ୍ଚ ଶତପଞ୍ଚକମ୍ ଅଘୋରଲକ୍ଷଣଂ ମନ୍ତ୍ରଂ ତତଃ ଶୁଦ୍ଧିମଵାପ୍ନୁଯାତ୍

ଯଦି ଅଛାଣି ପାଣି ପିଏ, ତେବେ ଅଘୋର ମନ୍ତ୍ର ଏକ ଶତ ପାଞ୍ଚ ଥର ଜପ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧି ମିଳେ।

ଅଥଵା ପୂଜଯେଚ୍ଛଂଭୁଂ ଘୃତସ୍ନାନାଦିଵିସ୍ତରୈଃ ତ୍ରିଧା ପ୍ରଦକ୍ଷିଣୀକୃତ୍ଯ ଶୁଧ୍ଯତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ

ନହିଁଲେ, ଘୃତ ସ୍ନାନ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପଚାର ସହିତ ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ତିନିଥର ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କଲେ ନିଶ୍ଚିତ ଶୁଦ୍ଧି ମିଳେ।

ଆତିଥ୍ଯଶ୍ରାଦ୍ଧଯଜ୍ଞେଷୁ ନ ଗଚ୍ଛେଦ୍ଯୋଗଵିତ୍କ୍ଵଚିତ୍ ଏଵଂ ହ୍ଯହିଂସକୋ ଯୋଗୀ ଭଵେଦିତି ଵିଚାରିତମ୍

ଯେଉଁଠି ଅତିଥି, ପିତୃତର୍ପଣ କିମ୍ବା ଯଜ୍ଞ ହୁଏ, ଯୋଗ ଜାଣିଥିବା ଲୋକେ କେବେଠି ଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଏହିପରି ଯୋଗୀ ଅହିଂସା ଅନୁସରଣ କରେ।

ଵହ୍ନୌ ଵିଧୂମେ ଽତ୍ଯଙ୍ଗାରେ ସର୍ଵସ୍ମିନ୍ଭୁକ୍ତଵଜ୍ଜନେ ଚରେତ୍ତୁ ମତିମାନ୍ ଭୈକ୍ଷ୍ଯଂ ନ ତୁ ତେଷ୍ଵେଵ ନିତ୍ଯଶଃ

ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଲୋକେ ଧୂଆଁ ନଥିବା ଅଗ୍ନି କିମ୍ବା ଅଙ୍ଗାର ପାଖରେ ଯେମିତି ଭୋଜନ କରାଯାଇଛି, ସେମାନଙ୍କଠାରୁ ଭିକ୍ଷା ନେଇପାରିବେ, କିନ୍ତୁ ସବୁବେଳେ ନୁହେଁ।

ଅଥୈନମ୍ ଅଵମନ୍ଯନ୍ତେ ପରେ ପରିଭଵନ୍ତି ଚ ତଥା ଯୁକ୍ତଂ ଚରେଦ୍ଭୈକ୍ଷ୍ଯଂ ସତାଂ ଧର୍ମମଦୂଷଯନ୍

ଯଦି ଅନ୍ୟମାନେ ଉପେକ୍ଷା କରନ୍ତି କିମ୍ବା ଅପମାନ କରନ୍ତି, ତେବେ ଧର୍ମକୁ ଅକ୍ଷୁଣ୍ଣ ରଖି ସଠିକ୍ ଭାବରେ ଭିକ୍ଷା ଚାଲିବା ଉଚିତ।

ଭୈକ୍ଷ୍ଯଂ ଚରେଦ୍ଵନସ୍ଥେଷୁ ଯାଯାଵରଗୃହେଷୁ ଚ ଶ୍ରେଷ୍ଠା ତୁ ପ୍ରଥମା ହୀଯଂ ଵୃତ୍ତିରସ୍ଯୋପଜାଯତେ

ବନବାସୀ ଓ ଘରେ ଘରେ ଘୁଞ୍ଚିବା ଲୋକଙ୍କଠାରୁ ଭିକ୍ଷା ନେବା ଉଚିତ; ପ୍ରଥମଟି ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାହା ନ ମିଳିଲେ ଦ୍ୱିତୀୟ ପଦ୍ଧତି ଅନୁସରଣ କରିବା ଯାଏ।

ଅତ ଊର୍ଧ୍ଵଂ ଗୃହସ୍ଥେଷୁ ଶୀଲୀନେଷୁ ଚରେଦ୍ଦ୍ଵିଜାଃ ଶ୍ରଦ୍ଦଧାନେଷୁ ଦାନ୍ତେଷୁ ଶ୍ରୋତ୍ରିଯେଷୁ ମହାତ୍ମସୁ

ଏହା ପରେ ଶିଳବାନ୍, ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁ, ଦମୀ, ବିଦ୍ୱାନ୍ ଓ ମହାନ୍ ଗୃହସ୍ଥଙ୍କଠାରୁ ଭିକ୍ଷା ନେଇପାରିବେ।

ଅତ ଊର୍ଧ୍ଵଂ ପୁନଶ୍ଚାପି ଅଦୁଷ୍ଟାପତିତେଷୁ ଚ ଭୈକ୍ଷ୍ଯଚର୍ଯା ହି ଵର୍ଣେଷୁ ଜଘନ୍ଯା ଵୃତ୍ତିରୁଚ୍ଯତେ

ଏହା ପରେ ଯେଉଁମାନେ ଦୁଷ୍ଟ କିମ୍ବା ପତିତ ନୁହନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଭିକ୍ଷା ନେଇପାରିବେ; କିନ୍ତୁ ଏହିପରି ଭିକ୍ଷା ଜୀବିକା ସବୁଠାରୁ ନିମ୍ନ।

ଭୈକ୍ଷ୍ଯଂ ଯଵାଗୂସ୍ତକ୍ରଂ ଵା ପଯୋ ଯାଵକମେଵ ଚ ଫଲମୂଲାଦି ପକ୍ଵଂ ଵା କଣପିଣ୍ଯାକସକ୍ତଵଃ

ଯବ ଖିରା, ତକ୍ର, ଦୁଧ, ଯବ, ଫଳ, କନ୍ଦମୂଳ, ପକା ଖାଦ୍ୟ, କିମ୍ବା ମାଟିଆ ଚିରା ଭିକ୍ଷା ଭାବେ ନିଆଯାଇପାରେ।

ଇତ୍ଯେଵ ତେ ମଯା ପ୍ରୋକ୍ତା ଯୋଗିନାଂ ସିଦ୍ଧିଵର୍ଦ୍ଧନାଃ ଆହାରାସ୍ତେଷୁ ସିଦ୍ଧେଷୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ଭୈକ୍ଷ୍ଯମିତି ସ୍ମୃତମ୍

ଏହିପରି ଯୋଗୀମାନଙ୍କର ସିଦ୍ଧି ବଢ଼ାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ମୁଁ କହିଲି; ଏହିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ, ସଫଳ ଭିକ୍ଷାକୁ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନାଯାଏ।

ଅବ୍ବିନ୍ଦୁଂ ଯଃ କୁଶାଗ୍ରେଣ ମାସି ମାସି ସମଶ୍ନୁତେ ନ୍ଯାଯତୋ ଯଶ୍ଚରେଦ୍ଭୈକ୍ଷ୍ଯଂ ପୂର୍ଵୋକ୍ତାତ୍ସ ଵିଶିଷ୍ଯତେ

ଯିଏ ପ୍ରତିମାସ କୁଶ ଶିରାରେ ଏକ ତିଆରି ପାଣି ନ୍ୟାୟରେ ଖାଏ ଏବଂ ପୂର୍ବରୁ କହିଥିବା ଭିକ୍ଷା ଚାଲେ, ସେ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ।

ଜରାମରଣଗର୍ଭେଭ୍ଯୋ ଭୀତସ୍ଯ ନରକାଦିଷୁ ଏଵଂ ଦାଯଯତେ ତସ୍ମାତ୍ ତଦ୍ଭୈକ୍ଷ୍ଯମିତି ସଂସ୍ମୃତମ୍

ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା, ମୃତ୍ୟୁ ଓ ନରକ ଭୟରେ ଯିଏ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହିପରି ଭିକ୍ଷା ମୁକ୍ତିଦାୟକ ବୋଲି ମନାଯାଏ।

ଦଧିଭକ୍ଷାଃ ପଯୋଭକ୍ଷା ଯେ ଚାନ୍ଯେ ଜୀଵକ୍ଷୀଣକାଃ ସର୍ଵେ ତେ ଭୈକ୍ଷ୍ଯଭକ୍ଷସ୍ଯ କଲାଂ ନାର୍ହନ୍ତି ଷୋଡଶୀମ୍

ଦହି, ଦୁଧ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଜୀବନ କମାଉଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଖାଉଥିବା ଲୋକେ, ଭିକ୍ଷା ଭୋଜନ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କର ଏକ ଷୋଳାଂଶ ମଧ୍ୟ ଫଳ ପାଇବେ ନାହିଁ।

ଭସ୍ମଶାଯୀ ଭଵେନ୍ନିତ୍ଯଂ ଭିକ୍ଷାଚାରୀ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ ଯ ଇଚ୍ଛେତ୍ ପରମଂ ସ୍ଥାନଂ ଵ୍ରତଂ ପାଶୁପତଂ ଚରେତ୍

ଯିଏ ସବୁବେଳେ ଭସ୍ମ ଉପରେ ଶୋଇ, ଭିକ୍ଷା ଚାଲେ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ କରେ, ସେ ପରମ ଦଶା ଚାହିଲେ ପାଶୁପତ ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଉଚିତ।

ଯୋଗିନାଂ ଚୈଵ ସର୍ଵେଷାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ଚାନ୍ଦ୍ରାଯଣଂ ଭଵେତ୍ ଏକଂ ଦ୍ଵେ ତ୍ରୀଣି ଚତ୍ଵାରି ଶକ୍ତିତୋ ଵା ସମାଚରେତ୍

ସମସ୍ତ ଯୋଗୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବ୍ରତ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଯେଉଁଠି ଶକ୍ତି ଅନୁସାରେ ଏକ, ଦୁଇ, ତିନି କିମ୍ବା ଚାରି ଚକ୍ର କରିପାରିବେ।

ଅସ୍ତେଯଂ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯଂ ଚ ଅଲୋଭସ୍ତ୍ଯାଗ ଏଵ ଚ ଵ୍ରତାନି ପଞ୍ଚ ଭିକ୍ଷୂଣାମ୍ ଅହିଂସା ପରମା ତ୍ଵିହ

ଚୋରି ନ କରିବା, ବ୍ରହ୍ମଚର୍ୟ ରଖିବା, ଲୋଭ ନ କରିବା, ତ୍ୟାଗ କରିବା—ଏହି ପାଞ୍ଚଟି ଭିକ୍ଷୁଙ୍କର ବ୍ରତ; କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ ଅହିଂସା ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।

ଅକ୍ରୋଧୋ ଗୁରୁଶୁଶ୍ରୂଷା ଶୌଚମାହାରଲାଘଵମ୍ ନିତ୍ଯଂ ସ୍ଵାଧ୍ଯାଯ ଇତ୍ଯେତେ ନିଯମାଃ ପରିକୀର୍ତିତାଃ

କ୍ରୋଧ ରହିତ ହେବା, ଗୁରୁଙ୍କର ସେବା କରିବା, ଶୁଦ୍ଧତା ରଖିବା, ଖାଦ୍ୟରେ ସାଧାରଣତା ରଖିବା ଏବଂ ପ୍ରତିଦିନ ଅଧ୍ୟୟନ କରିବା—ଏହିଗୁଡ଼ିକୁ ନିୟମ ଭାବରେ କହାଯାଇଛି।

ବୀଜଯୋନିଗୁଣା ଵସ୍ତୁବନ୍ଧଃ କର୍ମଭିର୍ ଏଵ ଚ ଯଥା ଦ୍ଵିପ ଇଵାରଣ୍ଯେ ମନୁଷ୍ଯାଣାଂ ଵିଧୀଯତେ

ବୀଜ ଓ ଯୋନିରୁ ଆସୁଥିବା ଗୁଣ, ଏବଂ ବସ୍ତୁର ବନ୍ଧନ, ସବୁ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଣ୍ଣୟ ହୁଏ—ଯେପରି ଅରଣ୍ୟରେ ହାତୀ ପାଇଁ, ସେପରି ଏହି ଜଗତରେ ମଣିଷମାନେ ପାଇଁ।

ଦେଵୈସ୍ତୁଲ୍ଯାଃ ସର୍ଵଯଜ୍ଞକ୍ରିଯାସ୍ତୁ ଯଜ୍ଞାଜ୍ଜାପ୍ଯଂ ଜ୍ଞାନମାହୁଶ୍ ଚ ଜାପ୍ଯାତ୍ ଜ୍ଞାନାଦ୍ ଧ୍ଯାନଂ ସଂଗରାଗାଦପେତଂ ତସ୍ମିନ୍ପ୍ରାପ୍ତେ ଶାଶ୍ଵତସ୍ଯୋପଲମ୍ଭଃ

ଦେବତାମାନେ କରୁଥିବା ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ କାର୍ଯ୍ୟ ଜପ ଦ୍ୱାରା ମିଳୁଥିବା ଜ୍ଞାନ ସହ ସମାନ; ଜପରୁ ଜ୍ଞାନ ମିଳେ, ଜ୍ଞାନରୁ ରାଗ ଦ୍ୱେଷ ରହିତ ଧ୍ୟାନ ହୁଏ; ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ ଶାଶ୍ୱତ ତତ୍ତ୍ୱର ଅନୁଭୂତି ହୁଏ।

ଦମଃ ଶମଃ ସତ୍ଯମକଲ୍ମଷତ୍ଵଂ ମୌନଂ ଚ ଭୂତେଷ୍ଵଖିଲେଷୁ ଚାର୍ଜଵମ୍ ଅତୀନ୍ଦ୍ରିଯଂ ଜ୍ଞାନମିଦଂ ତଥା ଶିଵଂ ପ୍ରାହୁସ୍ ତଥା ଜ୍ଞାନଵିଶୁଦ୍ଧବୁଦ୍ଧଯଃ

ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ, ମନ ଶାନ୍ତି, ସତ୍ୟବାଦିତା, ଦୋଷ ରହିତ ହେବା, ମୌନ ରଖିବା, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀପ୍ରତି ସରଳତା ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଉପରେ ଥିବା ଜ୍ଞାନ—ଏହିଗୁଡ଼ିକୁ ଜ୍ଞାନରେ ଶୁଦ୍ଧ ବୁଦ୍ଧି ଥିବା ଲୋକେ ଶୁଭ ମନେ କରନ୍ତି।