ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ଅପାନାଯ ଦ୍ଵିତୀଯା ଚ ଵ୍ଯାନାଯେତି ତଥା ପରା ଉଦାନାଯ ଚତୁର୍ଥୀ ସ୍ଯାତ୍ ସମାନାଯେତି ପଞ୍ଚମୀ

ଦ୍ୱିତୀୟ ଆହୁତି ଅପାନ ପାଇଁ, ତୃତୀୟ ଭଳି ଭଳି ବ୍ୟାନ ପାଇଁ, ଚତୁର୍ଥ ଉଦାନ ପାଇଁ ଏବଂ ପଞ୍ଚମ ସମାନ ପାଇଁ ଦିଆଯାଏ।

ସ୍ଵାହାକାରୈଃ ପୃଥଗ୍ଘୁତ୍ଵା ଶେଷଂ ଭୁଞ୍ଜୀତ କାମତଃ ଅପଃ ପୁନଃ ସକୃତ୍ପ୍ରାଶ୍ଯ ଆଚମ୍ଯ ହୃଦଯଂ ସ୍ପୃଶେତ୍

ପ୍ରତ୍ୟେକ ଆହୁତିକୁ 'ସ୍ୱାହା' ଉଚ୍ଚାରଣ ସହିତ ଅଲଗା ଅଲଗା ଭାବେ ଦେଇ, ଯେଉଁଠି ଇଚ୍ଛା ହୁଏ ସେଠାରେ ଅବଶିଷ୍ଟ ଭାଗ ଭୋଜନ କରିପାରିବେ; ପୁଣି ଏକଥର ଜଳ ପିଇ, ମୁହଁ ଧୋଇ, ହୃଦୟକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିବା ଉଚିତ।

ପ୍ରାଣାନାଂ ଗ୍ରନ୍ଥିରସ୍ଯାତ୍ମା ରୁଦ୍ରୋ ହ୍ଯାତ୍ମା ଵିଶାନ୍ତକଃ ରୁଦ୍ରୋ ଵୈ ହ୍ଯାତ୍ମନଃ ପ୍ରାଣ ଏଵମାପ୍ଯାଯଯେତ୍ସ୍ଵଯମ୍

ପ୍ରାଣମାନଙ୍କର ଗଠନ ତାଙ୍କର ନିଜ ଆତ୍ମା; ରୁଦ୍ର ହେଉଛନ୍ତି ନିଜ ଆତ୍ମା, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଶାନ୍ତ କରୁଥିବା; ରୁଦ୍ର ନିଜ ଆତ୍ମାର ପ୍ରାଣ, ଏଭଳି ସେ ନିଜକୁ ପୋଷଣ କରନ୍ତି।

ପ୍ରାଣେ ନିଵିଷ୍ଟୋ ଵୈ ରୁଦ୍ରସ୍ ତସ୍ମାତ୍ପ୍ରାଣମଯଃ ସ୍ଵଯମ୍ ପ୍ରାଣାଯ ଚୈଵ ରୁଦ୍ରାଯ ଜୁହୋତ୍ଯମୃତମୁତ୍ତମମ୍

ପ୍ରାଣରେ ରୁଦ୍ର ବସିଛନ୍ତି, ତେଣୁ ସେ ନିଜେ ପ୍ରାଣମୟ; ପ୍ରାଣ ଓ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅମୃତ ଅର୍ପଣ କରାଯାଏ।

ଶିଵାଵିଶେହ ମାମୀଶ ସ୍ଵାହା ବ୍ରହ୍ମାତ୍ମନେ ସ୍ଵଯମ୍ ଏଵଂ ପଞ୍ଚାହୁତୀଶ୍ଚୈଵ ପ୍ରଭୁଃ ପ୍ରୀଣାତୁ ଶାଶ୍ଵତଃ

ହେ ଈଶ୍ୱର, ଶୁଭ ଭାବେ ମୋ ଭିତରେ ପ୍ରବେଶ କର—'ସ୍ୱାହା'—ବ୍ରହ୍ମାତ୍ମା ପାଇଁ; ଏଭଳି, ଏହି ପାଞ୍ଚ ଆହୁତି ଦ୍ୱାରା ଚିରସ୍ଥାୟୀ ପ୍ରଭୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଉନ୍ତୁ।

ପୁରୁଷୋ ଽସି ପୁରେ ଶେଷେ ତ୍ଵଂ ଅଙ୍ଗୁଷ୍ଠପ୍ରମାଣତଃ ଆଶ୍ରିତଶ୍ଚୈଵ ଚାଙ୍ଗୁଷ୍ଠମ୍ ଈଶଃ ପରମକାରଣମ୍

ତୁମେ ପୁରରେ ଥିବା ପୁରୁଷ, ଅଙ୍ଗୁଠି ପରିମାଣରେ ଅଛ; ଅଙ୍ଗୁଠିରେ ଆଶ୍ରିତ ଅଛ, ହେ ଈଶ୍ୱର, ସର୍ବୋଚ୍ଚ କାରଣ।

ସର୍ଵସ୍ଯ ଜଗତଶ୍ଚୈଵ ପ୍ରଭୁଃ ପ୍ରୀଣାତୁ ଶାଶ୍ଵତଃ ତ୍ଵଂ ଦେଵାନାମସି ଜ୍ଯେଷ୍ଠୋ ରୁଦ୍ରସ୍ତ୍ଵଂ ଚ ପୁରୋ ଵୃଷା

ସମସ୍ତ ଜଗତର ଚିରସ୍ଥାୟୀ ପ୍ରଭୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଉନ୍ତୁ; ତୁମେ ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼, ରୁଦ୍ର ଓ ପ୍ରଥମ ବୃଷଭ।

ମୃଦୁସ୍ତ୍ଵମନ୍ନମସ୍ମଭ୍ଯମ୍ ଏତଦସ୍ତୁ ହୁତଂ ତଵ ଇତ୍ଯେଵଂ କଥିତଂ ସର୍ଵଂ ଗୁଣପ୍ରାପ୍ତିଵିଶେଷତଃ

ତୁମେ ମୃଦୁ ହେଉ, ଏହି ଖାଦ୍ୟ ଆମ ପାଇଁ ହେଉ; ଏହି ଅର୍ପଣ ତୁମର ହେଉ—ଏଭଳି, ସମସ୍ତ କଥା କୁହାଯାଇଛି, ବିଶେଷ କରି ଗୁଣ ଲାଭ ସମ୍ବନ୍ଧରେ।

ଯୋଗାଚାରଃ ସ୍ଵଯଂ ତେନ ବ୍ରହ୍ମଣା କଥିତଃ ପୁରା ଏଵଂ ପାଶୁପତଂ ଜ୍ଞାନଂ ଜ୍ଞାତଵ୍ଯଂ ଚ ପ୍ରଯତ୍ନତଃ

ଏହି ଯୋଗ ଆଚାର ପୂର୍ବରୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କହାଯାଇଥିଲା; ଏଭଳି, ପଶୁପତି ଜ୍ଞାନକୁ ଉତ୍ସାହର ସହିତ ଜାଣିବା ଉଚିତ।

ଭସ୍ମସ୍ନାଯୀ ଭଵେନ୍ ନିତ୍ଯଂ ଭସ୍ମଲିପ୍ତଃ ସଦା ଭଵେତ୍ ଯଃ ପଠେଚ୍ଛୃଣୁଯାଦ୍ଵାପି ଶ୍ରାଵଯେଦ୍ଵା ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାନ୍

ସଦା ଭସ୍ମ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ, ସଦା ଭସ୍ମ ଲେପନ କରିବା ଉଚିତ; ଯେଉଁଠି ଏହି ଶ୍ରୁତିକୁ ପଢ଼େ, ଶୁଣେ କିମ୍ବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଶୁଣନ୍ତି।

ଦୈଵେ କର୍ମଣି ପିତ୍ର୍ଯେ ଵା ସ ଯାତି ପରମାଂ ଗତିମ୍

ଦେବତା କିମ୍ବା ପିତୃକାର୍ଯ୍ୟରେ ଯେଉଁଠି ଏହା କରାଯାଏ, ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।

ଅତ ଊର୍ଧ୍ଵଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଶୌଚାଚାରସ୍ଯ ଲକ୍ଷଣମ୍ ଯଦନୁଷ୍ଠାଯ ଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ପରେତ୍ଯ ଗତିମାପ୍ନୁଯାତ୍

ଏଠାରୁ ପରେ ମୁଁ ଶୌଚ ଆଚାରର ଲକ୍ଷଣ କହିବି, ଯାହା ଅନୁଷ୍ଠାନ କରି ଶୁଦ୍ଧ ଆତ୍ମା ବ୍ୟକ୍ତି ପରଲୋକରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଗତିକୁ ପାଏ।

ବ୍ରହ୍ମଣା କଥିତଂ ପୂର୍ଵଂ ସର୍ଵଭୂତହିତାଯ ଵୈ ସଂକ୍ଷେପାତ୍ସର୍ଵଵେଦାର୍ଥଂ ସଂଚଯଂ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନାମ୍

ଏହା ପୂର୍ବରୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ କହାଯାଇଥିଲା—ସମସ୍ତ ବେଦର ତାତ୍ପର୍ୟର ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ସଂଗ୍ରହ, ବ୍ରହ୍ମବାଦୀମାନେ ପାଇଁ।

ଉଦଯାର୍ଥଂ ତୁ ଶୌଚାନାଂ ମୁନୀନାମୁତ୍ତମଂ ପଦମ୍ ଯସ୍ତତ୍ରାଥାପ୍ରମତ୍ତଃ ସ୍ଯାତ୍ ସ ମୁନିର୍ନାଵସୀଦତି

ଶୌଚ ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ, ଏହା ମୁନିମାନଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦଶା; ଯେଉଁଠି ଅତିରିକ୍ତ ଚେତନା ରଖେ, ସେ ମୁନି ଦଶାରୁ କେବେ ତଳକୁ ପଡ଼େନାହିଁ।

ମାନାଵମାନୌ ଦ୍ଵାଵେତୌ ତାଵେଵାହୁର୍ ଵିଷାମୃତେ ଅଵମାନୋ ଽମୃତଂ ତତ୍ର ସନ୍ମାନୋ ଵିଷମୁଚ୍ଯତେ

ମାନ ଓ ଅପମାନ—ଏହି ଦୁଇଟିକୁ ଅମୃତ ଓ ବିଷ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଅପମାନ ଏଠାରେ ଅମୃତ, ସତ୍ୟ ମାନ ବିଷ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ।

ଗୁରୋରପି ହିତେ ଯୁକ୍ତଃ ସ ତୁ ସଂଵତ୍ସରଂ ଵସେତ୍ ନିଯମେଷ୍ଵପ୍ରମତ୍ତସ୍ତୁ ଯମେଷୁ ଚ ସଦା ଭଵେତ୍

ଗୁରୁଙ୍କର ମଙ୍ଗଳରେ ଲାଗିଥିଲେ, ସେ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିବା ଉଚିତ; ନିୟମରେ ଅଚେତନ ନ ହୋଇ, ସଦା ନିୟମ ଓ ସଂଯମରେ ଅଟୁଟ ରହିବା ଉଚିତ।

ପ୍ରାପ୍ଯାନୁଜ୍ଞାଂ ତତଶ୍ଚୈଵ ଜ୍ଞାନଯୋଗମନୁତ୍ତମମ୍ ଅଵିରୋଧେନ ଧର୍ମସ୍ଯ ଚରେତ ପୃଥିଵୀମିମାମ୍

ଅନୁମତି ପାଇ ସେ ପରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜ୍ଞାନ ଯୋଗ ଅଭ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ, ଧର୍ମକୁ ଅଟୁଟ ରଖି ଏହି ପୃଥିବୀରେ ବାସ କରିବା ଉଚିତ।

ଚକ୍ଷୁଃପୂତଂ ଚରେନ୍ମାର୍ଗଂ ଵସ୍ତ୍ରପୂତଂ ଜଲଂ ପିବେତ୍ ସତ୍ଯପୂତଂ ଵଦେଦ୍ଵାକ୍ଯଂ ମନଃପୂତଂ ସମାଚରେତ୍

ଶୁଦ୍ଧ ଦୃଷ୍ଟିରେ ପଥେ ଚଲିବା, ବସ୍ତ୍ର ଛାଣିଥିବା ପାଣି ପିଇବା, ସତ୍ୟ ଭିତରୁ କଥା କହିବା ଓ ଶୁଦ୍ଧ ମନେ କାମ କରିବା ଉଚିତ।

ମତ୍ସ୍ଯଗୃହ୍ଯସ୍ଯ ଯତ୍ପାପଂ ଷଣ୍ମାସାଭ୍ଯନ୍ତରେ ଭଵେତ୍ ଏକାହଂ ତତ୍ସମଂ ଜ୍ଞେଯମ୍ ଅପୂତଂ ଯଜ୍ଜଲଂ ଭଵେତ୍

ଛଅ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ମାଛ ଖାଇଲେ ଯେତେ ପାପ ହୁଏ, ଅଛାଣି ପାଣି ଏକ ଦିନ ପିଇଲେ ସେତେ ପାପ ହୁଏ।

ଅପୂତୋଦକପାନେ ତୁ ଜପେଚ୍ଚ ଶତପଞ୍ଚକମ୍ ଅଘୋରଲକ୍ଷଣଂ ମନ୍ତ୍ରଂ ତତଃ ଶୁଦ୍ଧିମଵାପ୍ନୁଯାତ୍

ଯଦି ଅଛାଣି ପାଣି ପିଏ, ତେବେ ଅଘୋର ମନ୍ତ୍ର ଏକ ଶତ ପାଞ୍ଚ ଥର ଜପ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧି ମିଳେ।

ଅଥଵା ପୂଜଯେଚ୍ଛଂଭୁଂ ଘୃତସ୍ନାନାଦିଵିସ୍ତରୈଃ ତ୍ରିଧା ପ୍ରଦକ୍ଷିଣୀକୃତ୍ଯ ଶୁଧ୍ଯତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ

ନହିଁଲେ, ଘୃତ ସ୍ନାନ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପଚାର ସହିତ ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ତିନିଥର ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କଲେ ନିଶ୍ଚିତ ଶୁଦ୍ଧି ମିଳେ।

ଆତିଥ୍ଯଶ୍ରାଦ୍ଧଯଜ୍ଞେଷୁ ନ ଗଚ୍ଛେଦ୍ଯୋଗଵିତ୍କ୍ଵଚିତ୍ ଏଵଂ ହ୍ଯହିଂସକୋ ଯୋଗୀ ଭଵେଦିତି ଵିଚାରିତମ୍

ଯେଉଁଠି ଅତିଥି, ପିତୃତର୍ପଣ କିମ୍ବା ଯଜ୍ଞ ହୁଏ, ଯୋଗ ଜାଣିଥିବା ଲୋକେ କେବେଠି ଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଏହିପରି ଯୋଗୀ ଅହିଂସା ଅନୁସରଣ କରେ।

ଵହ୍ନୌ ଵିଧୂମେ ଽତ୍ଯଙ୍ଗାରେ ସର୍ଵସ୍ମିନ୍ଭୁକ୍ତଵଜ୍ଜନେ ଚରେତ୍ତୁ ମତିମାନ୍ ଭୈକ୍ଷ୍ଯଂ ନ ତୁ ତେଷ୍ଵେଵ ନିତ୍ଯଶଃ

ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଲୋକେ ଧୂଆଁ ନଥିବା ଅଗ୍ନି କିମ୍ବା ଅଙ୍ଗାର ପାଖରେ ଯେମିତି ଭୋଜନ କରାଯାଇଛି, ସେମାନଙ୍କଠାରୁ ଭିକ୍ଷା ନେଇପାରିବେ, କିନ୍ତୁ ସବୁବେଳେ ନୁହେଁ।

ଅଥୈନମ୍ ଅଵମନ୍ଯନ୍ତେ ପରେ ପରିଭଵନ୍ତି ଚ ତଥା ଯୁକ୍ତଂ ଚରେଦ୍ଭୈକ୍ଷ୍ଯଂ ସତାଂ ଧର୍ମମଦୂଷଯନ୍

ଯଦି ଅନ୍ୟମାନେ ଉପେକ୍ଷା କରନ୍ତି କିମ୍ବା ଅପମାନ କରନ୍ତି, ତେବେ ଧର୍ମକୁ ଅକ୍ଷୁଣ୍ଣ ରଖି ସଠିକ୍ ଭାବରେ ଭିକ୍ଷା ଚାଲିବା ଉଚିତ।

ଭୈକ୍ଷ୍ଯଂ ଚରେଦ୍ଵନସ୍ଥେଷୁ ଯାଯାଵରଗୃହେଷୁ ଚ ଶ୍ରେଷ୍ଠା ତୁ ପ୍ରଥମା ହୀଯଂ ଵୃତ୍ତିରସ୍ଯୋପଜାଯତେ

ବନବାସୀ ଓ ଘରେ ଘରେ ଘୁଞ୍ଚିବା ଲୋକଙ୍କଠାରୁ ଭିକ୍ଷା ନେବା ଉଚିତ; ପ୍ରଥମଟି ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାହା ନ ମିଳିଲେ ଦ୍ୱିତୀୟ ପଦ୍ଧତି ଅନୁସରଣ କରିବା ଯାଏ।

ଅତ ଊର୍ଧ୍ଵଂ ଗୃହସ୍ଥେଷୁ ଶୀଲୀନେଷୁ ଚରେଦ୍ଦ୍ଵିଜାଃ ଶ୍ରଦ୍ଦଧାନେଷୁ ଦାନ୍ତେଷୁ ଶ୍ରୋତ୍ରିଯେଷୁ ମହାତ୍ମସୁ

ଏହା ପରେ ଶିଳବାନ୍, ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁ, ଦମୀ, ବିଦ୍ୱାନ୍ ଓ ମହାନ୍ ଗୃହସ୍ଥଙ୍କଠାରୁ ଭିକ୍ଷା ନେଇପାରିବେ।

ଅତ ଊର୍ଧ୍ଵଂ ପୁନଶ୍ଚାପି ଅଦୁଷ୍ଟାପତିତେଷୁ ଚ ଭୈକ୍ଷ୍ଯଚର୍ଯା ହି ଵର୍ଣେଷୁ ଜଘନ୍ଯା ଵୃତ୍ତିରୁଚ୍ଯତେ

ଏହା ପରେ ଯେଉଁମାନେ ଦୁଷ୍ଟ କିମ୍ବା ପତିତ ନୁହନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଭିକ୍ଷା ନେଇପାରିବେ; କିନ୍ତୁ ଏହିପରି ଭିକ୍ଷା ଜୀବିକା ସବୁଠାରୁ ନିମ୍ନ।

ଭୈକ୍ଷ୍ଯଂ ଯଵାଗୂସ୍ତକ୍ରଂ ଵା ପଯୋ ଯାଵକମେଵ ଚ ଫଲମୂଲାଦି ପକ୍ଵଂ ଵା କଣପିଣ୍ଯାକସକ୍ତଵଃ

ଯବ ଖିରା, ତକ୍ର, ଦୁଧ, ଯବ, ଫଳ, କନ୍ଦମୂଳ, ପକା ଖାଦ୍ୟ, କିମ୍ବା ମାଟିଆ ଚିରା ଭିକ୍ଷା ଭାବେ ନିଆଯାଇପାରେ।

ଇତ୍ଯେଵ ତେ ମଯା ପ୍ରୋକ୍ତା ଯୋଗିନାଂ ସିଦ୍ଧିଵର୍ଦ୍ଧନାଃ ଆହାରାସ୍ତେଷୁ ସିଦ୍ଧେଷୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ଭୈକ୍ଷ୍ଯମିତି ସ୍ମୃତମ୍

ଏହିପରି ଯୋଗୀମାନଙ୍କର ସିଦ୍ଧି ବଢ଼ାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ମୁଁ କହିଲି; ଏହିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ, ସଫଳ ଭିକ୍ଷାକୁ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନାଯାଏ।