ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ଵାଯୁଃ ସଂଭଵତେ ଖାତ୍ତୁ ଵାତାଦ୍ଭଵତି ଵୈ ଜଲମ୍ ଜଲାତ୍ ସମ୍ଭଵତି ପ୍ରାଣଃ ପ୍ରାଣାଚ୍ଛୁକ୍ରଂ ଵିଵର୍ଧତେ

ବାୟୁ ଆକାଶରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ବାୟୁରୁ ପାଣି ହୁଏ, ପାଣିରୁ ପ୍ରାଣ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ପ୍ରାଣରୁ ଶୁକ୍ର ବଢିଯାଏ।

ରକ୍ତଭାଗାସ୍ ତ୍ରଯସ୍ତ୍ରିଂଶଦ୍ ରେତୋଭାଗାଶ୍ ଚତୁର୍ଦଶ ଭାଗତୋ ଽର୍ଧଫଲଂ କୃତ୍ଵା ତତୋ ଗର୍ଭୋ ନିଷିଚ୍ଯତେ

ତେତିସ ଭାଗ ରକ୍ତ ଓ ଚୌଦ ଭାଗ ଶୁକ୍ର ରହିଥାଏ; ଏହାର ଅର୍ଦ୍ଧ ଭାଗ ନେଇ ଗର୍ଭ ତିଆରି ହୁଏ।

ତତସ୍ତୁ ଗର୍ଭସଂଯୁକ୍ତଃ ପଞ୍ଚଭିର୍ ଵାଯୁଭିର୍ ଵୃତଃ ପିତୁଃ ଶରୀରାତ୍ପ୍ରତ୍ଯଙ୍ଗଂ ରୂପମସ୍ଯୋପଜାଯତେ

ତାପରେ ଗର୍ଭ ସହିତ ଏବଂ ପାଞ୍ଚ ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ ହୋଇ, ପିତାଙ୍କ ଶରୀରରୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଙ୍ଗ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।

ତତୋ ଽସ୍ଯ ମାତୁରାହାରାତ୍ ପୀତଲୀଢପ୍ରଵେଶନାତ୍ ନାଭିଦେଶେନ ଵୈ ପ୍ରାଣାସ୍ ତେ ହ୍ଯ୍ ଆଧାରା ହି ଦେହିନାମ୍

ତାପରେ ମାଆଙ୍କ ଖାଦ୍ୟରୁ, ପାଚିତ ଖାଦ୍ୟ ଦ୍ୱାରା, ନାଭି ମାର୍ଗରେ ପ୍ରାଣ ବିଶେଷ ଶରୀରକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ, କାରଣ ସେମାନେ ଦେହୀମାନଙ୍କର ଆଧାର।

ନଵମାସାତ୍ ପରିକ୍ଲିଷ୍ଟଃ ସଂଵେଷ୍ଟିତଶିରୋଧରଃ ଵେଷ୍ଟିତଃ ସର୍ଵଗାତ୍ରୈଶ୍ ଚ ଅପର୍ଯାପ୍ତପ୍ରଵେଶନଃ

ନଅ ମାସ ପରେ, ଶିଶୁ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ମୁଣ୍ଡ ଓ ଗଳା ଭାଙ୍ଗିଯାଏ, ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ ଚାପିଯାଏ, ଏବଂ ସେ ସ୍ୱେଚ୍ଛାରେ ଚଳନ କରିପାରେ ନାହିଁ।

ନଵମାସୋଷିତଶ୍ଚାପି ଯୋନିଚ୍ଛିଦ୍ରାଦଵାଙ୍ମୁଖଃ ତତଃ ସ୍ଵକର୍ମଭିଃ ପାପୈର୍ ନିରଯଂ ସମ୍ପ୍ରପଦ୍ଯତେ

ନଅ ମାସ ରହି, ଯୋନି ର ଚିରା ଦ୍ୱାରରେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ଥିବା, ସେ ନିଜ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ପାପରେ ନରକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

ଅସିପତ୍ରଵନଂ ଚୈଵ ଶାଲ୍ମଲିଚ୍ଛେଦନଂ ତଥା ତାଡନଂ ଭକ୍ଷଣଂ ଚୈଵ ପୂଯଶୋଣିତଭକ୍ଷଣମ୍

ସେ ତଳୱାର ପତ୍ର ଜଙ୍ଗଲ, ଶାଲମଳୀ ଗଛ କଟା, ପିଟାଯିବା, ପୁୟ ଓ ରକ୍ତ ଖାଇବା ଭୋଗ କରେ।

ଯଥା ହ୍ଯାପସ୍ତୁ ସଂଛିନ୍ନାଃ ସଂଶ୍ଲେଷ୍ମମ୍ ଉପଯାନ୍ତି ଵୈ ତଥା ଛିନ୍ନାଶ୍ ଚ ଭିନ୍ନାଶ୍ଚ ଯାତନାସ୍ଥାନମ୍ ଆଗତାଃ

ଯେପରି ଜଳ ଛିଣ୍ଡାଯିଲେ ମିଶିଯାଏ, ସେପରି କଟାଯାଇଥିବା ଓ ଭାଙ୍ଗାଯାଇଥିବା ଲୋକେ ଯାତନା ସ୍ଥାନକୁ ପହଞ୍ଚନ୍ତି।

ଏଵଂ ଜୀଵାସ୍ତୁ ତୈଃ ପାପୈସ୍ ତପ୍ଯମାନାଃ ସ୍ଵଯଂକୃତୈଃ ପ୍ରାପ୍ନୁଯୁଃ କର୍ମଭିଃ ଶେଷୈର୍ ଦୁଃଖଂ ଵା ଯଦି ଵେତରତ୍

ଏପରି, ନିଜ କର୍ମରେ ଦୁଃଖିତ ଜୀବମାନେ, ଅବଶିଷ୍ଟ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଦୁଃଖ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କିଛି ଅନୁଭବ କରନ୍ତି।

ଏକେନୈଵ ତୁ ଗନ୍ତଵ୍ଯଂ ସର୍ଵମୁତ୍ସୃଜ୍ଯ ଵୈ ଜନମ୍ ଏକେନୈଵ ତୁ ଭୋକ୍ତଵ୍ଯଂ ତସ୍ମାତ୍ସୁକୃତମାଚରେତ୍

ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଛାଡି ଏକାକି ଯିବାକୁ ପଡେ; ଏକାକି ଭୋଗ କରିବାକୁ ପଡେ, ତେଣୁ ଭଲ କାମ କରିବା ଉଚିତ।

ନ ହ୍ଯେନଂ ପ୍ରସ୍ଥିତଂ କଶ୍ଚିଦ୍ ଗଚ୍ଛନ୍ତମ୍ ଅନୁଗଚ୍ଛତି ଯଦନେନ କୃତଂ କର୍ମ ତଦେନମନୁଗଚ୍ଛତି

ଯେଉଁଠାରେ ଯାଉଛି, କେହି ସାଙ୍ଗ ଯାଉନାହାନ୍ତି; ଯେ କର୍ମ କରିଛି, ସେଇ କର୍ମ ତାଙ୍କ ସହ ଯାଏ।

ତେ ନିତ୍ଯଂ ଯମଵିଷଯେଷୁ ସମ୍ପ୍ରଵୃତ୍ତାଃ କ୍ରୋଶନ୍ତଃ ସତତମନିଷ୍ଟସଂପ୍ରଯୋଗୈଃ ଶୁଷ୍ଯନ୍ତେ ପରିଗତଵେଦନାଃ ଶରୀରା ବହ୍ଵୀଭିଃ ସୁଭୃଶମନନ୍ତଯାତନାଭିଃ

ସେମାନେ ଯମର ଅଞ୍ଚଳରେ ସଦା ବ୍ୟସ୍ତ ରହି, ଅନବରତ ଦୁଃଖରେ ଚିତ୍କାର କରନ୍ତି; ଅପ୍ରିୟ ସଙ୍ଗରେ ଅନୁବାଦ୍ଧ ହୋଇ, ତାଙ୍କର ଶରୀର ଅନେକ ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ଶେଷ ନଥିବା ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ଶୁଖିଯାଏ, ପ୍ରଚଣ୍ଡ ବେଦନାରେ ଘେରାଯାଏ।

କର୍ମଣା ମନସା ଵାଚା ଯଦଭୀକ୍ଷ୍ଣଂ ନିଷେଵତେ ତଦଭ୍ଯାସୋ ହରତ୍ଯେନଂ ତସ୍ମାତ୍କଲ୍ଯାଣମାଚରେତ୍

ମଣିଷ ଯାହା କାମରେ, ମନରେ କିମ୍ବା କଥାରେ ବାରମ୍ବାର କରେ, ସେଇ ଅଭ୍ୟାସ ତାକୁ ଆଗକୁ ନେଇଯାଏ; ତେଣୁ ସଦା ଭଲ କାମ କରିବା ଉଚିତ।

ଅନାଦିମାନ୍ପ୍ରବନ୍ଧଃ ସ୍ଯାତ୍ ପୂର୍ଵକର୍ମଣି ଦେହିନଃ ସଂସାରଂ ତାମସଂ ଘୋରଂ ଷଡ୍ଵିଧଂ ପ୍ରତିପଦ୍ଯତେ

ଦେହୀର ପୂର୍ବ କର୍ମରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଏହି ଜନ୍ମର ଶୃଙ୍ଖଳାର କେବେ ଆରମ୍ଭ ନାହିଁ; ଏହା ଘୋର ଏବଂ ଅନ୍ଧକାର ସଂସାରରେ ଛଅ ପ୍ରକାରର ଆକାର ନେଇଥାଏ।

ମାନୁଷ୍ଯାତ୍ପଶୁଭାଵଶ୍ ଚ ପଶୁଭାଵାନ୍ ମୃଗୋ ଭଵେତ୍ ମୃଗତ୍ଵାତ୍ପକ୍ଷିଭାଵଶ୍ ଚ ତସ୍ମାଚ୍ଚୈଵ ସରୀସୃପଃ

ମଣିଷ ଜନ୍ମରୁ ପଶୁ ହେବାକୁ ପଡ଼େ; ପଶୁ ହେଲେ ପୁଣି ମୃଗ ହୁଏ; ମୃଗ ହେଲେ ପକ୍ଷୀ ହୁଏ; ପକ୍ଷୀରୁ ପୁଣି ସରୀସୃପ ହୁଏ।

ସରୀସୃପତ୍ଵାଦ୍ଗଚ୍ଛେଦ୍ଵୈ ସ୍ଥାଵରତ୍ଵଂ ନ ସଂଶଯଃ ସ୍ଥାଵରତ୍ଵେ ପୁନଃ ପ୍ରାପ୍ତେ ଯାଵଦ୍ ଉନ୍ମିଲତେ ଜନଃ

ସରୀସୃପ ହେବା ପରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଜଡ଼ ଜୀବର ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ; ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଜଡ଼ ଅବସ୍ଥାରେ ଥିଲେ, ପୁଣି ନୂତନ ଜନ୍ମ ହେଉଅଯ୍ଯନ୍ତ ରହିଥାଏ।

କୁଲାଲଚକ୍ରଵଦ୍ଭ୍ରାନ୍ତସ୍ ତତ୍ରୈଵ ପରିଵର୍ତତେ ଇତ୍ଯେଵଂ ହି ମନୁଷ୍ଯାଦିଃ ସଂସାରଃ ସ୍ଥାଵରାନ୍ତିକଃ

କୁମ୍ଭାରଙ୍କ ଚକ୍ର ଭଳି ଏହି ସଂସାର ଘୂରୁଛି; ମଣିଷରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଜଡ଼ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଚକ୍ର ସଦା ଘୂରିଯାଏ।

ଵିଜ୍ଞେଯସ୍ତାମସୋ ନାମ ତତ୍ରୈଵ ପରିଵର୍ତତେ ସାତ୍ତ୍ଵିକଶ୍ଚାପି ସଂସାରୋ ବ୍ରହ୍ମାଦିଃ ପରିକୀର୍ତିତଃ

ଏହି ଚକ୍ରକୁ 'ତାମସିକ' ବୋଲି ଜଣାଯିବା ଉଚିତ, ଏହିପରି ଘୂରୁଛି। ସତ୍ତ୍ୱିକ ସଂସାର ବ୍ରହ୍ମା ଆଦିରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥାଏ।

ପିଶାଚାନ୍ତଃ ସ ଵିଜ୍ଞେଯଃ ସ୍ଵର୍ଗସ୍ଥାନେଷୁ ଦେହିନାମ୍ ବ୍ରାହ୍ମେ ତୁ କେଵଲଂ ସତ୍ତ୍ଵଂ ସ୍ଥାଵରେ କେଵଲଂ ତମଃ

ଯେଉଁ ସଂସାର ପିଶାଚ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯାଏ, ସେଉଁଠି ଦେହୀମାନେ ସ୍ୱର୍ଗ ଆଦି ଥାଏ; ବ୍ରହ୍ମର ଅବସ୍ଥାରେ କେବଳ ସତ୍ତ୍ୱ ରହିଥାଏ, ଜଡ଼ ଅବସ୍ଥାରେ କେବଳ ତମସ୍।

ଚତୁର୍ଦଶାନାଂ ସ୍ଥାନାନାଂ ମଧ୍ଯେ ଵିଷ୍ଟମ୍ଭକଂ ରଜଃ ମର୍ମସୁ ଛିଦ୍ଯମାନେଷୁ ଵେଦନାର୍ତସ୍ଯ ଦେହିନଃ

ଚୌଦ ଅବସ୍ଥା ମଧ୍ୟରେ ରଜୋଗୁଣ ଆଧାର ଭାବେ କାମ କରେ; ଯେତେବେଳେ ମୂଳ ସ୍ଥାନ ଅଘାତ ହୁଏ, ଦେହୀ ବେଦନାରେ ପୀଡ଼ିତ ହୁଏ।

ତତସ୍ତତ୍ପରମଂ ବ୍ରହ୍ମ କଥଂ ଵିପ୍ରଃ ସ୍ମରିଷ୍ଯତି ସଂସାରଃ ପୂର୍ଵଧର୍ମସ୍ଯ ଭାଵନାଭିଃ ପ୍ରଣୋଦିତଃ

ଏହିପରେ, ମୁନି, କିପରି କେହି ପରମ ବ୍ରହ୍ମକୁ ସ୍ମରଣ କରିପାରିବ? ପୂର୍ବ କର୍ମର ସଂସ୍କାର ଦ୍ୱାରା ସଂସାର ଚାଲିଥାଏ।

ମାନୁଷଂ ଭଜତେ ନିତ୍ଯଂ ତସ୍ମାଦ୍ଧ୍ଯାନଂ ସମାଚରେତ୍ ଚତୁର୍ଦଶଵିଧଂ ହ୍ଯେତଦ୍ ବୁଦ୍ଧ୍ଵା ସଂସାରମଣ୍ଡଲମ୍

ମଣିଷ ଜନ୍ମ ସଦା ମିଳେ; ତେଣୁ ଏହି ଚୌଦ ପ୍ରକାରର ସଂସାର ଚକ୍ର ବୁଝି, ଧ୍ୟାନ ଅଭ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ।

ନିତ୍ଯଂ ସମାରଭେଦ୍ଧର୍ମଂ ସଂସାରଭଯପୀଡିତଃ ତତସ୍ତରତି ସଂସାରଂ କ୍ରମେଣ ପରିଵର୍ତିତଃ

ସଂସାର ଭୟରେ ଭୀତ ହୋଇ, ସଦା ଧର୍ମରେ ଲାଗି ରହିବା ଉଚିତ; ଏଭଳି କ୍ରମେ କ୍ରମେ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇ, ସଂସାର ଚକ୍ରକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରିବ।

ତସ୍ମାଚ୍ଚ ସତତଂ ଯୁକ୍ତୋ ଧ୍ଯାନତତ୍ପରଯୁଞ୍ଜକଃ ତଥା ସମାରଭେଦ୍ଯୋଗଂ ଯଥାତ୍ମାନଂ ସ ପଶ୍ଯତି

ତେଣୁ ସଦା ଏକାଗ୍ର ହୋଇ, ଧ୍ୟାନରେ ଲାଗି ରହିବା ଉଚିତ; ଏଭଳି ଯୋଗ ଅଭ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ ଯାହାଦ୍ୱାରା ନିଜକୁ ଦେଖିପାରିବ।

ଏଷ ଆପଃ ପରଂ ଜ୍ଯୋତିର୍ ଏଷ ସେତୁରନୁତ୍ତମଃ ଵିଵୃତ୍ଯା ହ୍ଯେଷ ସଂଭେଦାଦ୍ ଭୂତାନାଂ ଚୈଵ ଶାଶ୍ଵତଃ

ଏହିଏ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଜଳ, ସର୍ବୋତ୍ତମ ଆଲୋକ, ଅପରିମିତ ସେତୁ; ଏହାର ବିସ୍ତାର ଏବଂ ଏକତା ଦ୍ୱାରା, ଏହିଏ ସମସ୍ତ ଜୀବର ଚିରସ୍ଥାୟୀ ସାର।

ତଦେନଂ ସେତୁମାତ୍ମାନମ୍ ଅଗ୍ନିଂ ଵୈ ଵିଶ୍ଵତୋମୁଖମ୍ ହୃଦିସ୍ଥଂ ସର୍ଵଭୂତାନାମ୍ ଉପାସୀତ ମହେଶ୍ଵରମ୍

ଏହି ସେତୁ, ଆତ୍ମା, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ମୁହଁଥିବା ଅଗ୍ନି, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଜୀବର ହୃଦୟରେ ବସିଥିବା ମହେଶ୍ଵରଙ୍କୁ ଉପାସନା କରିବା ଉଚିତ।

ତଥାନ୍ତଃ ସଂସ୍ଥିତଂ ଦେଵଂ ସ୍ଵଶକ୍ତ୍ଯା ପରିମଣ୍ଡିତମ୍ ଅଷ୍ଟଧା ଚାଷ୍ଟଧା ଚୈଵ ତଥା ଚାଷ୍ଟଵିଧେନ ଚ

ଏଭଳି ଅନ୍ତରେ ବସିଥିବା ଦେବତାଙ୍କୁ, ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଶୋଭିତ, ଅଷ୍ଟପ୍ରକାର ଏବଂ ପୁଣି ଅଷ୍ଟପ୍ରକାର ଭାବରେ, ଏବଂ ଅଷ୍ଟପ୍ରକାର ଉପାୟରେ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ।

ସୃଷ୍ଟ୍ଯର୍ଥଂ ସଂସ୍ଥିତଂ ଵହ୍ନିଂ ସଂକ୍ଷିପ୍ଯ ଚ ହୃଦି ସ୍ଥିତମ୍ ଧ୍ଯାତ୍ଵା ଯଥାଵଦ୍ଦେଵେଶଂ ରୁଦ୍ରଂ ଭୁଵନନାଯକମ୍

ସୃଷ୍ଟି ପାଇଁ ଅଗ୍ନିକୁ ବାହାରେ ରଖି, ପୁଣି ହୃଦୟରେ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ କରି, ଯଥାଯଥ ଭାବେ ଦେବେଶ ରୁଦ୍ର, ଭୁବନନାୟକଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ।

ହୁତ୍ଵା ପଞ୍ଚାହୁତୀଃ ସମ୍ଯକ୍ ତଚ୍ଚିନ୍ତାଗତମାନସଃ ଵୈଶ୍ଵାନରଂ ହୃଦିସ୍ଥଂ ତୁ ଯଥାଵଦନୁପୂର୍ଵଶଃ

ଠିକ୍ ଭାବେ ପାଞ୍ଚ ହୋମ କରି, ମନକୁ ସେଇ ଚିନ୍ତାରେ ଲଗାଇ, ଅନୁକ୍ରମରେ ହୃଦୟରେ ବସିଥିବା ବୈଶ୍ୱାନର ଅଗ୍ନିକୁ ଯଥାଯଥ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ।