ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ଶବ୍ଦଃ ସ୍ପର୍ଶୋ ରସୋ ଗନ୍ଧୋ ରୂପଂ ଚୈଵ ମନସ୍ ତଥା ପ୍ରଵର୍ତନ୍ତେ ଽସ୍ଯ ଚେଚ୍ଛାତୋ ନ ଭଵନ୍ତି ଯଥେଚ୍ଛଯା

ଶବ୍ଦ, ସ୍ପର୍ଶ, ରସ, ଗନ୍ଧ, ରୂପ ଏବଂ ମନ—ଏହା ସବୁ ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ କିମ୍ବା ହୁଏନାହିଁ।

ନ ଜାଯତେ ନ ମ୍ରିଯତେ ଛିଦ୍ଯତେ ନ ଚ ଭିଦ୍ଯତେ ନ ଦହ୍ଯତେ ନ ମୁହ୍ଯେତ ଲୀଯତେ ନ ଚ ଲିପ୍ଯତେ

ସେ ଜନ୍ମ ନେନାହାନ୍ତି, ମୃତ୍ୟୁ ବି ହୁଏନାହିଁ; କେବେ ଚିରିବା କିମ୍ବା ଭାଙ୍ଗିବା ହୁଏନାହିଁ; ଦହିବା ବି ହୁଏନାହିଁ, ଭ୍ରମିତ ହୁଏନାହିଁ; ଲୟ ହୁଏନାହିଁ, ଲାଗି ଯିବା ବି ହୁଏନାହିଁ।

ନ କ୍ଷୀଯତେ ନ କ୍ଷରତି ଖିଦ୍ଯତେ ନ କଦାଚନ କ୍ରିଯତେ ଵା ନ ସର୍ଵତ୍ର ତଥା ଵିକ୍ରିଯତେ ନ ଚ

ସେ କେବେ କ୍ଷୟ ହୁଏନାହିଁ, ଭାଙ୍ଗିବା ବି ହୁଏନାହିଁ; କେବେ ଦୁଃଖିତ ହୁଏନାହିଁ; କେବେ ତିଆରି ହୁଏନାହିଁ, ସମସ୍ତଠାରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୁଏନାହିଁ।

ଅଗନ୍ଧରସରୂପସ୍ତୁ ଅସ୍ପର୍ଶଃ ଶବ୍ଦଵର୍ଜିତଃ ଅଵର୍ଣୋ ହ୍ଯସ୍ଵରଶ୍ ଚୈଵ ଅସଵର୍ଣସ୍ତୁ କର୍ହିଚିତ୍

ସେ ଗନ୍ଧ, ରସ ଓ ରୂପ ବିନା; ସ୍ପର୍ଶ ନାହିଁ, ଶବ୍ଦ ନାହିଁ; ରଙ୍ଗ ନାହିଁ, ସ୍ୱର ନାହିଁ, କେବେ କେବେ କୌଣସି ଚିହ୍ନ ବି ନାହିଁ।

ସ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ଵିଷଯାଂଶ୍ଚୈଵ ଵିଷଯୈର୍ନ ଚ ଯୁଜ୍ଯତେ ଅଣୁତ୍ଵାତ୍ତୁ ପରଃ ସୂକ୍ଷ୍ମଃ ସୂକ୍ଷ୍ମତ୍ଵାଦ୍ ଅପଵର୍ଗିକଃ

ସେ ବିଷୟ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ବିଷୟରେ ବନ୍ଧି ଯାଆନାହାନ୍ତି। ସବୁଠାରୁ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଥିବାରୁ ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ; ସୂକ୍ଷ୍ମତା ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତିଦାୟକ।

ଵ୍ଯାପକସ୍ତ୍ଵପଵର୍ଗାଚ୍ଚ ଵ୍ଯାପକାତ୍ପୁରୁଷଃ ସ୍ମୃତଃ ପୁରୁଷଃ ସୂକ୍ଷ୍ମଭାଵାତ୍ତୁ ଐଶ୍ଵର୍ଯେ ପରମେ ସ୍ଥିତଃ

ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ବ୍ୟାପି ଥିବା ଏବଂ ମୋକ୍ଷକୁ ଦେଇଥିବା ଯେଉଁଠି, ସେହି ବ୍ୟାପକକୁ 'ପୁରୁଷ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ସେହି ପୁରୁଷ ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ ହେବାରୁ, ସେ ପରମ ଶକ୍ତିରେ ବିରାଜ କରେ।

ଗୁଣୋତ୍ତରମଥୈଶ୍ଵର୍ଯେ ସର୍ଵତଃ ସୂକ୍ଷ୍ମମୁଚ୍ଯତେ ଐଶ୍ଵର୍ଯଂ ଚାପ୍ରତୀଘାତଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଯୋଗମନୁତ୍ତମମ୍

ଗୁଣ ଉପରେ ଅତିକ୍ରମ କରି ଏବଂ ଶକ୍ତିରେ ଥିବାବେଳେ, ସେ ସମସ୍ତଠାରେ ସବୁଠୁ ସୂକ୍ଷ୍ମ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ଶକ୍ତିକୁ ପାଇଁ, ଅତି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଯୋଗକୁ ଲାଭ କରାଯାଏ।

ଅପଵର୍ଗଂ ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ୍ ସୂକ୍ଷ୍ମଂ ତତ୍ପରମଂ ପଦମ୍ ଏଵଂ ପାଶୁପତଂ ଯୋଗଂ ଜ୍ଞାତଵ୍ଯଂ ମୁନିପୁଙ୍ଗଵାଃ

ତାହାଠାରୁ ମୋକ୍ଷକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରାଯାଏ, ସେହି ସୂକ୍ଷ୍ମ ଏବଂ ପରମ ପଦକୁ ଲାଭ କରାଯାଏ। ଏଭଳି, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ପାଶୁପତ ଯୋଗକୁ ଜାଣିବା ଉଚିତ।

ସ୍ଵର୍ଗାପଵର୍ଗଫଲଦଂ ଶିଵସାଯୁଜ୍ଯକାରଣମ୍ ଅଥଵା ଗତଵିଜ୍ଞାନୋ ରାଗାତ୍କର୍ମ ସମାଚରେତ୍

ଏହି ଯୋଗ ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦୁହିଁର ଫଳ ଦେଇଥାଏ, ଏବଂ ଶିବଙ୍କ ସାମୀପ୍ୟର କାରଣ। କିମ୍ବା, ଯେଉଁଠି ମାର୍ଗର ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରିଛନ୍ତି, ସେଉଁଠି ରାଗରେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ କର୍ମ କରନ୍ତି।

ରାଜସଂ ତାମସଂ ଵାପି ଭୁକ୍ତ୍ଵା ତତ୍ରୈଵ ମୁଚ୍ଯତେ ତଥା ସୁକୃତକର୍ମା ତୁ ଫଲଂ ସ୍ଵର୍ଗେ ସମଶ୍ନୁତେ

ରାଜସିକ କିମ୍ବା ତାମସିକ କର୍ମ ଭୋଗ କରି, ସେଠାରେ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତି। ଏହିପରି, ଯେଉଁଠି ନିର୍ମଳ କର୍ମ କରାଯାଇଛି, ସେଉଁଠି ତାହାର ଫଳ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଭୋଗ କରାଯାଏ।

ତସ୍ମାତ୍ସ୍ଥାନାତ୍ପୁନଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ମାନୁଷ୍ଯମୁପପଦ୍ଯତେ ତସ୍ମାଦ୍ବ୍ରହ୍ମ ପରଂ ସୌଖ୍ଯଂ ବ୍ରହ୍ମ ଶାଶ୍ଵତମ୍ ଉତ୍ତମମ୍

ସେଠାରୁ ପୁଣି ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ମାନବ ଜନ୍ମ ଲାଭ କରେ। ଏହିପରି, ସେଠାରୁ ପରମ ଆନନ୍ଦ ଓ ଶାଶ୍ୱତ ବ୍ରହ୍ମ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ।

ବ୍ରହ୍ମ ଏଵ ହି ସେଵେତ ବ୍ରହ୍ମୈଵ ହି ପରଂ ସୁଖମ୍ ପରିଶ୍ରମୋ ହି ଯଜ୍ଞାନାଂ ମହତାର୍ଥେନ ଵର୍ତତେ

ବ୍ରହ୍ମକୁ ମାତ୍ର ସେବନ କରିବା ଉଚିତ, କାରଣ ବ୍ରହ୍ମ ସବୁଠୁ ଉଚ୍ଚ ସୁଖ। ବଡ଼ ବଡ଼ ଯଜ୍ଞ୍ୟର ଶ୍ରମ ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପାଇଁ ହୁଏ।

ଭୂଯୋ ମୃତ୍ଯୁଵଶଂ ଯାତି ତସ୍ମାନ୍ମୋକ୍ଷଃ ପରଂ ସୁଖମ୍ ଅଥଵା ଧ୍ଯାନସଂଯୁକ୍ତୋ ବ୍ରହ୍ମତତ୍ତ୍ଵପରାଯଣଃ

ପୁଣିଥରେ ମୃତ୍ୟୁର ବଶେ ପଡ଼ିବାକୁ ହୁଏ, ତେଣୁ ମୋକ୍ଷ ସବୁଠୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ସୁଖ। କିମ୍ବା, ଧ୍ୟାନରେ ଏକାଗ୍ର ହୋଇ, ବ୍ରହ୍ମତତ୍ତ୍ୱରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିବା।

ନ ତୁ ଚ୍ଯାଵଯିତୁଂ ଶକ୍ଯୋ ମନ୍ଵନ୍ତରଶତୈରପି ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତୁ ପୁରୁଷଂ ଦିଵ୍ଯଂ ଵିଶ୍ଵାଖ୍ଯଂ ଵିଶ୍ଵତୋମୁଖମ୍

ଶତଶ ମନ୍ବନ୍ତର ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ସେଉଁଠିକୁ ହଟାଯିବା ଯାଏନାହିଁ। ଦିବ୍ୟ ପୁରୁଷ, ଯିଏ 'ବିଶ୍ୱ' ଭାବରେ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଦେଖି।

ଵିଶ୍ଵପାଦଶିରୋଗ୍ରୀଵଂ ଵିଶ୍ଵେଶଂ ଵିଶ୍ଵରୂପିଣମ୍ ଵିଶ୍ଵଗନ୍ଧଂ ଵିଶ୍ଵମାଲ୍ଯଂ ଵିଶ୍ଵାଂବରଧରଂ ପ୍ରଭୁମ୍

ବିଶ୍ୱ ହେଉଛି ତାଙ୍କର ପାଦ, ମୁଣ୍ଡ ଓ ଗ୍ରୀବା; ସେ ବିଶ୍ୱର ନାଥ, ବିଶ୍ୱର ଆକାର ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ବିଶ୍ୱର ସୁଗନ୍ଧ, ବିଶ୍ୱର ମାଳା, ବିଶ୍ୱବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଥିବା ପ୍ରଭୁ।

ଗୋଭିର୍ ମହୀଂ ସଂପତତେ ପତତ୍ରିଣୋ ନୈଵଂ ଭୂଯୋ ଜନଯତ୍ଯେଵମେଵ କଵିଂ ପୁରାଣମ୍ ଅନୁଶାସିତାରଂ ସୂକ୍ଷ୍ମାଚ୍ଚ ସୂକ୍ଷ୍ମଂ ମହତୋ ମହାନ୍ତମ୍

ଗାଁଠି ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀକୁ ଚଳାଇଥାନ୍ତି, ପକ୍ଷୀମାନେ ଏଭଳି ପୁଣି ଜନ୍ମ ନେଇନାହାନ୍ତି। ଏଭଳି, ସେ ପୁରାତନ ଋଷି, ଶାସକ, ସବୁଠୁ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଓ ସବୁଠୁ ବଡ଼।

ଯୋଗେନ ପଶ୍ଯେନ୍ନ ଚ ଚକ୍ଷୁଷା ପୁନର୍ ନିରିନ୍ଦ୍ରିଯଂ ପୁରୁଷଂ ରୁକ୍ମଵର୍ଣମ୍ ଅଲିଙ୍ଗିନଂ ନିର୍ଗୁଣଂ ଚେତନଂ ଚ ନିତ୍ଯଂ ସଦା ସର୍ଵଗଂ ସର୍ଵସାରମ୍

ଏହି ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ଦେଖିପାରିବା, ଚକ୍ଷୁ ଦ୍ୱାରା ନୁହେଁ। ସେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଉପରେ, ସୁନା ରଙ୍ଗର, ଚିହ୍ନ ନଥିବା, ଗୁଣ ଶୂନ୍ୟ, ଚେତନ, ନିତ୍ୟ, ସଦା, ସମସ୍ତରେ ବ୍ୟାପି, ସମସ୍ତର ସାର।

ଅପାଣିପାଦୋଦରପାର୍ଶ୍ଵଜିହ୍ଵୋ ହ୍ଯତୀନ୍ଦ୍ରିଯୋ ଵାପି ସୁସୂକ୍ଷ୍ମ ଏକଃ

ହାତ, ପାଦ, ପେଟ, ପାଶ୍ୱ, ଓ ଜିଭ ନଥିବା, ସେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଉପରେ, ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ ଏବଂ ଏକମାତ୍ର।

ସ ଵେଦ ସର୍ଵଂ ନ ଚ ସର୍ଵଵେଦ୍ଯଂ ତମାହୁରଗ୍ର୍ଯଂ ପୁରୁଷଂ ମହାନ୍ତମ୍

ସେ ସମସ୍ତ କିଛି ଜାଣନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କୁ ଜାଣିପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ତାଙ୍କୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଏବଂ ମହାନ୍ ପୁରୁଷ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ଅଚେତନାଂ ସର୍ଵଗତାଂ ସୂକ୍ଷ୍ମାଂ ପ୍ରସଵଧର୍ମିଣୀମ୍ ପ୍ରକୃତିଂ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ଯୁକ୍ତାଃ ପଶ୍ଯନ୍ତି ଯୋଗିନଃ

ଯୋଗୀମାନେ ଦେଖନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଜୀବରେ ଯୋଗାଯୋଗ ଥିବା, ଅଚେତନ, ସମସ୍ତଠାରେ ବ୍ୟାପି, ସୂକ୍ଷ୍ମ ଏବଂ ସୃଷ୍ଟିର କାରଣ ପ୍ରକୃତିକୁ।

ସର୍ଵତଃ ପାଣିପାଦଂ ତତ୍ ସର୍ଵତୋ ଽକ୍ଷିଶିରୋମୁଖମ୍ ସର୍ଵତଃ ଶ୍ରୁତିମଲ୍ ଲୋକେ ସର୍ଵମାଵୃତ୍ଯ ତିଷ୍ଠତି

ସେ ସମସ୍ତଠାରେ ହାତ ପାଦ ଅଛନ୍ତି, ସମସ୍ତଠାରେ ମୁହଁ, ମୁଣ୍ଡ ଓ ମୁଖ ଅଛି। ସମସ୍ତ ଦିଗରେ କାନ ରଖି, ସମସ୍ତକୁ ଆବୃତ କରି ରହନ୍ତି।

ଯୁକ୍ତୋ ଯୋଗେନ ଚେଶାନଂ ସର୍ଵତଶ୍ ଚ ସନାତନମ୍ ପୁରୁଷଂ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ତଂ ଵିଦ୍ଵାନ୍ନ ଵିମୁହ୍ଯତି

ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ଏକତା ପାଇ, ଜ୍ଞାନୀ ଇଶ୍ୱରଙ୍କୁ, ସନାତନ ଏବଂ ସମସ୍ତଠାରେ ବ୍ୟାପିଥିବା, ସମସ୍ତ ଜୀବର ପୁରୁଷକୁ ଜାଣନ୍ତି ଏବଂ ଭ୍ରମିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ।

ଭୂତାତ୍ମାନଂ ମହାତ୍ମାନଂ ପରମାତ୍ମାନମଵ୍ଯଯମ୍ ସର୍ଵାତ୍ମାନଂ ପରଂ ବ୍ରହ୍ମ ତଦ୍ଵୈ ଧ୍ଯାତା ନ ମୁହ୍ଯତି

ଯିଏ ସମସ୍ତ ଜୀବର ଆତ୍ମା, ମହାନ ଆତ୍ମା, ଅବିନାଶୀ ପରମାତ୍ମା, ସମସ୍ତର ଆତ୍ମା ଏବଂ ପରମ ବ୍ରହ୍ମକୁ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି, ସେ କେବେ ଭ୍ରମିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ।

ପଵନୋ ହି ଯଥା ଗ୍ରାହ୍ଯୋ ଵିଚରନ୍ସର୍ଵମୂର୍ତିଷୁ ପୁରି ଶେତେ ସୁଦୁର୍ଗ୍ରାହ୍ଯସ୍ ତସ୍ମାତ୍ପୁରୁଷ ଉଚ୍ଯତେ

ଯେପରି ବାତାସ ସମସ୍ତ ଦେହରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଧରିବାକୁ ଅତି କଠିନ ଏବଂ ଶରୀର ଭିତରେ ନିହିତ ଅଛି, ସେପରି ଏହି ପୁରୁଷ ମଧ୍ୟ ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ ଓ ବୁଝିବାକୁ ଦୁର୍ଲଭ, ତେଣୁ ତାକୁ 'ପୁରୁଷ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ଅଥ ଚେଲ୍ଲୁପ୍ତଧର୍ମା ତୁ ସାଵଶେଷୈଃ ସ୍ଵକର୍ମଭିଃ ତତସ୍ତୁ ବ୍ରହ୍ମଗର୍ଭେ ଵୈ ଶୁକ୍ରଶୋଣିତସଂଯୁତେ

ଯଦି କାହାରି କର୍ମ ଅବଶେଷ ରହିଯାଏ ଓ ସେ ଛାଡିଯାଏ, ତେବେ ଶୁକ୍ର ଓ ରକ୍ତର ସଂଯୋଗରେ, ସେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଗର୍ଭକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ।

ସ୍ତ୍ରୀପୁଂସୋଃ ସଂପ୍ରଯୋଗେ ହି ଜାଯତେ ହି ତତଃ ପ୍ରଭୁଃ ତତସ୍ତୁ ଗର୍ଭକାଲେନ କଲଲଂ ନାମ ଜାଯତେ

ପୁରୁଷ ଓ ନାରୀଙ୍କ ମିଶଣରୁ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଜନ୍ମ ହୁଏ; ପରେ ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ, ଯାହାକୁ 'କଳଳ' ବୋଲାଯାଏ, ସେହି ଅବସ୍ଥା ହୁଏ।

କାଲେନ କଲଲଂ ଚାପି ବୁଦ୍ବୁଦଂ ସମ୍ପ୍ରଜାଯତେ ମୃତ୍ପିଣ୍ଡସ୍ତୁ ଯଥା ଚକ୍ରେ ଚକ୍ରାଵର୍ତେନ ପୀଡିତଃ

ସମୟ କ୍ରମେ, ସେହି କଳଳ ଏକ ବୁଲିକା ହୁଏ, ଯେପରି ଚକା ଘୁରାଇ ମାଟି ଗୋଲାକୁ ଆକାର ଦିଆଯାଏ।

ହସ୍ତାଭ୍ଯାଂ କ୍ରିଯମାଣସ୍ତୁ ବିଂବତ୍ଵମନୁଗଚ୍ଛତି ଏଵମାଧ୍ଯାତ୍ମିକୈର୍ଯୁକ୍ତା ଵାଯୁନା ସଂପ୍ରପୂରିତଃ

ହାତରେ ଗଢିଲେ, ସେ ଗୋଲାକାର ହୁଏ; ଏହିପରି ଅନ୍ତର୍ଗତ ଶକ୍ତି ଓ ବାୟୁରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ଏହା ବିକଶିତ ହୁଏ।

ଯଦି ଯୋନିଂ ଵିମୁଞ୍ଚାମି ତତ୍ପ୍ରପଦ୍ଯେ ମହେଶ୍ଵରମ୍ ଯାଵଦ୍ଧି ଵୈଷ୍ଣଵୋ ଵାଯୁର୍ ଜାତମାତ୍ରଂ ନ ସଂସ୍ପୃଶେତ୍

ଯଦି ମୁଁ ଗର୍ଭ ଛାଡିବି, ତେବେ ମୁଁ ମହାଦେବଙ୍କ ଶରଣ ନେବି; ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୈଷ୍ଣବ ବାୟୁ ନବଜାତକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରୁନାହିଁ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମହାଦେବଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ।