ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

କଲ୍ପଯେଚ୍ଚାସନଂ ପଦ୍ମଂ ସୋମସୂର୍ଯାଗ୍ନିସଂଯୁତମ୍ ଷଡ୍ଵିଂଶଚ୍ଛକ୍ତିସଂଯୁକ୍ତମ୍ ଅଷ୍ଟଧା ଚ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ

ପଦ୍ମାସନକୁ ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅଗ୍ନିର ଶକ୍ତି ସହିତ, ଛବିଶି ଶକ୍ତି ଏବଂ ଅଠ ପ୍ରକାରରେ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉଚିତ, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ।

ତତଃ ଷୋଡଶଧା ଚୈଵ ପୁନର୍ଦ୍ଵାଦଶଧା ଦ୍ଵିଜାଃ ସ୍ମରେଚ୍ ଚ ତତ୍ ତଥା ମଧ୍ଯେ ଦେଵ୍ଯା ଦେଵମ୍ ଉମାପତିମ୍

ତାପରେ, ଷୋଳ ପ୍ରକାରରେ ଏବଂ ପୁଣି ଦ୍ୱାଦଶ ପ୍ରକାରରେ, ଏଭଳି ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ, ମଧ୍ୟରେ ଦେବୀ ଓ ତାଙ୍କ ସାଥିରେ ଉମାପତି ଦେବତାଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି।

ଅଷ୍ଟଶକ୍ତିସମାଯୁକ୍ତମ୍ ଅଷ୍ଟମୂର୍ତିମଜଂ ପ୍ରଭୁମ୍ ତାଭିଶ୍ଚାଷ୍ଟଵିଧା ରୁଦ୍ରାଶ୍ ଚତୁଃଷଷ୍ଟିଵିଧାଃ ପୁନଃ

ଅଠ ଶକ୍ତି ଏବଂ ଅଠ ମୂର୍ତ୍ତି ସହିତ ଅଜ ମହାପ୍ରଭୁ, ଏହି ଅଠ ଶକ୍ତି ସହିତ ଚଉଷଠି ପ୍ରକାର ରୁଦ୍ରମାନେ।

ଶକ୍ତଯଶ୍ ଚ ତଥା ସର୍ଵା ଗୁଣାଷ୍ଟକସମନ୍ଵିତାଃ ଏଵଂ ସ୍ମରେତ୍କ୍ରମେଣୈଵ ଲବ୍ଧ୍ଵା ଜ୍ଞାନମନୁତ୍ତମମ୍

ଏହିପରି, ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ଅଠ ପ୍ରକାର ଗୁଣ ସହିତ; ଏଭଳି କ୍ରମକ୍ରମେ ଧ୍ୟାନ କଲେ, ଅତିଶୟ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଜ୍ଞାନ ମିଳେ।

ଏଵଂ ପାଶୁପତଂ ଯୋଗଂ ମୋକ୍ଷସିଦ୍ଧିପ୍ରଦାଯକମ୍ ତସ୍ଯାଣିମାଦଯୋ ଵିପ୍ରା ନାନ୍ଯଥା କର୍ମକୋଟିଭିଃ

ଏହିପରି ପାଶୁପତ ଯୋଗ ମୁକ୍ତି ଓ ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥାଏ; ଅଣିମା ଆଦି ଶକ୍ତିମାନେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ କୋଟି କରିଲେ ମଧ୍ୟ ମିଳେ ନାହିଁ।

ତତ୍ରାଷ୍ଟଗୁଣମୈଶ୍ଵର୍ଯଂ ଯୋଗିନାଂ ସମୁଦାହୃତମ୍ ତତ୍ସର୍ଵଂ କ୍ରମଯୋଗେନ ହ୍ଯ୍ ଉଚ୍ଯମାନଂ ନିବୋଧତ

ଏଠାରେ ଯୋଗୀମାନଙ୍କର ଅଠ ପ୍ରକାର ଆଇଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ଶକ୍ତି ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି; ଏହି ସମସ୍ତ କଥା କ୍ରମରେ କହାଯାଉଛି, ତୁମେ ଭଲଭାବେ ବୁଝ।

ଅଣିମା ଲଘିମା ଚୈଵ ମହିମା ପ୍ରାପ୍ତିରେଵ ଚ ପ୍ରାକାମ୍ଯଂ ଚୈଵ ସର୍ଵତ୍ର ଈଶିତ୍ଵଂ ଚୈଵ ସର୍ଵତଃ

ଅଣିମା, ଲଘିମା, ମହିମା, ପ୍ରାପ୍ତି, ସମସ୍ତଠାରେ ପ୍ରାକାମ୍ୟ, ସମସ୍ତଠାରେ ଈଶିତ୍ୱ—

ଵଶିତ୍ଵମଥ ସର୍ଵତ୍ର ଯତ୍ର କାମାଵସାଯିତା ତଚ୍ଚାପି ତ୍ରିଵିଧଂ ଜ୍ଞେଯମ୍ ଐଶ୍ଵର୍ଯଂ ସାର୍ଵକାମିକମ୍

ଯେଉଁଠାରେ ଚାହିଦା ଅନୁଯାୟୀ ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ ହୁଏ, ସେଠାରେ ସବୁଠାରେ ଶାସନ କରିବା ଶକ୍ତି ଥାଏ। ଏହି ଶକ୍ତିକୁ ତିନି ପ୍ରକାରରେ ବୁଝିବା ଉଚିତ। ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ କରାଉଥିବା ଏହି ଶାସନ ଶକ୍ତି ଅଟୁଟ।

ସାଵଦ୍ଯଂ ନିରଵଦ୍ଯଂ ଚ ସୂକ୍ଷ୍ମଂ ଚୈଵ ପ୍ରଵର୍ତତେ ସାଵଦ୍ଯଂ ନାମ ଯତ୍ତତ୍ର ପଞ୍ଚଭୂତାତ୍ମକଂ ସ୍ମୃତମ୍

ଏହି ଶକ୍ତି ତିନି ପ୍ରକାରରେ ମିଳେ—ଦୋଷସହିତ, ଦୋଷରହିତ ଏବଂ ସୂକ୍ଷ୍ମ। ଯାହା ପାଞ୍ଚ ଭୂତରେ ଗଠିତ, ସେଠିକୁ ଦୋଷସହିତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ଇନ୍ଦ୍ରିଯାଣି ମନଶ୍ଚୈଵ ଅହଙ୍କାରଶ୍ ଚ ଯଃ ସ୍ମୃତଃ ତତ୍ର ସୂକ୍ଷ୍ମପ୍ରଵୃତ୍ତିସ୍ତୁ ପଞ୍ଚଭୂତାତ୍ମିକା ପୁନଃ

ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, ମନ ଏବଂ ଅହଂକାର—ଏହିଠାରେ ସୂକ୍ଷ୍ମ କ୍ରିୟା ବି ଆଉଥରେ ପାଞ୍ଚ ଭୂତରେ ଗଠିତ।

ଇନ୍ଦ୍ରିଯାଣି ମନଶ୍ଚିତ୍ତବୁଦ୍ଧ୍ଯହଙ୍କାରସଂଜ୍ଞିତମ୍ ତଥା ସର୍ଵମଯଂ ଚୈଵ ଆତ୍ମସ୍ଥା ଖ୍ଯାତିରେଵ ଚ

ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, ମନ, ଚିତ୍ତ, ବୁଦ୍ଧି ଏବଂ ଅହଂକାର ଯାହାକୁ କୁହାଯାଏ, ସେଉଁଠି ସମସ୍ତ ଭିତରେ ବ୍ୟାପିଥିବା ଆତ୍ମାରେ ଥିବା ଜ୍ଞାନ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।

ସଂଯୋଗ ଏଵ ତ୍ରିଵିଧଃ ସୂକ୍ଷ୍ମେଷ୍ଵେଵ ପ୍ରଵର୍ତତେ ପୁନରଷ୍ଟଗୁଣଶ୍ଚାପି ସୂକ୍ଷ୍ମେଷ୍ଵେଵ ଵିଧୀଯତେ

ଏହି ସୂକ୍ଷ୍ମ ଦେହରେ ଏକତା ତିନି ପ୍ରକାରରେ ହୁଏ। ଏଠି ସୂକ୍ଷ୍ମ ଦେହରେ ଏଠି ଅଷ୍ଟ ପ୍ରକାର ଭିନ୍ନତା ମଧ୍ୟ ରହିଛି।

ତସ୍ଯ ରୂପଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଯଥାହ ଭଗଵାନ୍ପ୍ରଭୁଃ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯେ ସର୍ଵଭୂତେଷୁ ଯଥାସ୍ଯ ନିଯମଃ ସ୍ମୃତଃ

ମୁଁ ଏହାର ରୂପ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି, ଯେପରି ଭଗବାନ୍ କହିଛନ୍ତି। ତିନି ଲୋକର ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହା କିପରି ନିୟମିତ ଅଛି, ତାହା ବୁଝାଏ।

ଅଣିମାଦ୍ଯଂ ତଥାଵ୍ଯକ୍ତଂ ସର୍ଵତ୍ରୈଵ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯେ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ଦୁଷ୍ପ୍ରାପ୍ଯଂ ସମୁଦାହୃତମ୍

ଅଣିମା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶକ୍ତି ଆରମ୍ଭରୁ ଅପ୍ରକଟ ଶକ୍ତି ସମସ୍ତଠାରେ ବ୍ୟାପିଛି। ତିନି ଲୋକର ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଏହାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ ବୋଲି ମନେ କରନ୍ତି।

ତତ୍ ତସ୍ଯ ଭଵତି ପ୍ରାପ୍ଯଂ ପ୍ରଥମଂ ଯୋଗିନାଂ ବଲମ୍ ଲଙ୍ଘନଂ ପ୍ଲଵନଂ ଲୋକେ ରୂପମସ୍ଯ ସଦା ଭଵେତ୍

ଏହି ଶକ୍ତି ଯୋଗୀମାନେ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଶକ୍ତି ହେଉଛି ଏହି ଲୋକରେ ଚାଲିବା ଓ ଲାଘବ୍ୟରେ ଉଡ଼ିବା। ଏହା ଏହି ଶକ୍ତିର ସ୍ୱରୂପ।

ଶୀଘ୍ରତ୍ଵଂ ସର୍ଵଭୂତେଷୁ ଦ୍ଵିତୀଯଂ ତୁ ପଦଂ ସ୍ମୃତମ୍ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯେ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ମହିମ୍ନା ଚୈଵ ଵନ୍ଦିତମ୍

ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତ୍ୱରିତ ଗତି ଦ୍ୱିତୀୟ ପଦ ବୋଲି ମନାଯାଏ। ତିନି ଲୋକର ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଏହି ଶକ୍ତିକୁ ମହତ୍ତ୍ୱ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି।

ମହିତ୍ଵଂ ଚାପି ଲୋକେ ଽସ୍ମିଂସ୍ ତୃତୀଯୋ ଯୋଗ ଉଚ୍ଯତେ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯେ ସର୍ଵଭୂତେଷୁ ଯଥେଷ୍ଟଗମନଂ ସ୍ମୃତମ୍

ଏହି ଲୋକରେ ମହତ୍ତ୍ୱ ତୃତୀୟ ଯୋଗ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ତିନି ଲୋକର ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଚାହିଲେ ଯେଉଁଠାକୁ ଯିବା, ଏହି ଶକ୍ତିର ଲକ୍ଷଣ।

ପ୍ରାକାମାନ୍ ଵିଷଯାନ୍ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ତଥାପ୍ରତିହତଃ କ୍ଵଚିତ୍ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯେ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ସୁଖଦୁଃଖଂ ପ୍ରଵର୍ତତେ

ସେ ଚାହିଲେ ଯେକୌଣସି ସ୍ଥାନରେ ଅବିରୋଧରେ ଭୋଗବିଷୟ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି। ତିନି ଲୋକର ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏଠି ସୁଖ ଓ ଦୁଃଖ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।

ଈଶୋ ଭଵତି ସର୍ଵତ୍ର ପ୍ରଵିଭାଗେନ ଯୋଗଵିତ୍ ଵଶ୍ଯାନି ଚାସ୍ଯ ଭୂତାନି ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯେ ସଚରାଚରେ

ସେ ସମସ୍ତଠାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହୁଅନ୍ତି, ଯୋଗ ଜ୍ଞାନରେ ପାରଙ୍ଗତ। ତିନି ଲୋକର ସମସ୍ତ ଚଳାଚଳ ଓ ଅଚଳ ପ୍ରାଣୀମାନେ ତାଙ୍କର ଅଧୀନରେ ରହନ୍ତି।

ଇଚ୍ଛଯା ତସ୍ଯ ରୂପାଣି ଭଵନ୍ତି ନ ଭଵନ୍ତି ଚ ଯତ୍ର କାମାଵସାଯିତ୍ଵଂ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯେ ସଚରାଚରେ

ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ରୂପ ହୁଏ କିମ୍ବା ହୁଏନାହିଁ। ତିନି ଲୋକର ସମସ୍ତ ଚଳାଚଳ ଓ ଅଚଳ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଯେଉଁଠାରେ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ କାମନା ପୂରଣ ହୁଏ।

ଶବ୍ଦଃ ସ୍ପର୍ଶୋ ରସୋ ଗନ୍ଧୋ ରୂପଂ ଚୈଵ ମନସ୍ ତଥା ପ୍ରଵର୍ତନ୍ତେ ଽସ୍ଯ ଚେଚ୍ଛାତୋ ନ ଭଵନ୍ତି ଯଥେଚ୍ଛଯା

ଶବ୍ଦ, ସ୍ପର୍ଶ, ରସ, ଗନ୍ଧ, ରୂପ ଏବଂ ମନ—ଏହା ସବୁ ତାଙ୍କର ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ କିମ୍ବା ହୁଏନାହିଁ।

ନ ଜାଯତେ ନ ମ୍ରିଯତେ ଛିଦ୍ଯତେ ନ ଚ ଭିଦ୍ଯତେ ନ ଦହ୍ଯତେ ନ ମୁହ୍ଯେତ ଲୀଯତେ ନ ଚ ଲିପ୍ଯତେ

ସେ ଜନ୍ମ ନେନାହାନ୍ତି, ମୃତ୍ୟୁ ବି ହୁଏନାହିଁ; କେବେ ଚିରିବା କିମ୍ବା ଭାଙ୍ଗିବା ହୁଏନାହିଁ; ଦହିବା ବି ହୁଏନାହିଁ, ଭ୍ରମିତ ହୁଏନାହିଁ; ଲୟ ହୁଏନାହିଁ, ଲାଗି ଯିବା ବି ହୁଏନାହିଁ।

ନ କ୍ଷୀଯତେ ନ କ୍ଷରତି ଖିଦ୍ଯତେ ନ କଦାଚନ କ୍ରିଯତେ ଵା ନ ସର୍ଵତ୍ର ତଥା ଵିକ୍ରିଯତେ ନ ଚ

ସେ କେବେ କ୍ଷୟ ହୁଏନାହିଁ, ଭାଙ୍ଗିବା ବି ହୁଏନାହିଁ; କେବେ ଦୁଃଖିତ ହୁଏନାହିଁ; କେବେ ତିଆରି ହୁଏନାହିଁ, ସମସ୍ତଠାରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୁଏନାହିଁ।

ଅଗନ୍ଧରସରୂପସ୍ତୁ ଅସ୍ପର୍ଶଃ ଶବ୍ଦଵର୍ଜିତଃ ଅଵର୍ଣୋ ହ୍ଯସ୍ଵରଶ୍ ଚୈଵ ଅସଵର୍ଣସ୍ତୁ କର୍ହିଚିତ୍

ସେ ଗନ୍ଧ, ରସ ଓ ରୂପ ବିନା; ସ୍ପର୍ଶ ନାହିଁ, ଶବ୍ଦ ନାହିଁ; ରଙ୍ଗ ନାହିଁ, ସ୍ୱର ନାହିଁ, କେବେ କେବେ କୌଣସି ଚିହ୍ନ ବି ନାହିଁ।

ସ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ଵିଷଯାଂଶ୍ଚୈଵ ଵିଷଯୈର୍ନ ଚ ଯୁଜ୍ଯତେ ଅଣୁତ୍ଵାତ୍ତୁ ପରଃ ସୂକ୍ଷ୍ମଃ ସୂକ୍ଷ୍ମତ୍ଵାଦ୍ ଅପଵର୍ଗିକଃ

ସେ ବିଷୟ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ବିଷୟରେ ବନ୍ଧି ଯାଆନାହାନ୍ତି। ସବୁଠାରୁ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଥିବାରୁ ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ; ସୂକ୍ଷ୍ମତା ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତିଦାୟକ।

ଵ୍ଯାପକସ୍ତ୍ଵପଵର୍ଗାଚ୍ଚ ଵ୍ଯାପକାତ୍ପୁରୁଷଃ ସ୍ମୃତଃ ପୁରୁଷଃ ସୂକ୍ଷ୍ମଭାଵାତ୍ତୁ ଐଶ୍ଵର୍ଯେ ପରମେ ସ୍ଥିତଃ

ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ବ୍ୟାପି ଥିବା ଏବଂ ମୋକ୍ଷକୁ ଦେଇଥିବା ଯେଉଁଠି, ସେହି ବ୍ୟାପକକୁ 'ପୁରୁଷ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ସେହି ପୁରୁଷ ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ ହେବାରୁ, ସେ ପରମ ଶକ୍ତିରେ ବିରାଜ କରେ।

ଗୁଣୋତ୍ତରମଥୈଶ୍ଵର୍ଯେ ସର୍ଵତଃ ସୂକ୍ଷ୍ମମୁଚ୍ଯତେ ଐଶ୍ଵର୍ଯଂ ଚାପ୍ରତୀଘାତଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଯୋଗମନୁତ୍ତମମ୍

ଗୁଣ ଉପରେ ଅତିକ୍ରମ କରି ଏବଂ ଶକ୍ତିରେ ଥିବାବେଳେ, ସେ ସମସ୍ତଠାରେ ସବୁଠୁ ସୂକ୍ଷ୍ମ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ଶକ୍ତିକୁ ପାଇଁ, ଅତି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଯୋଗକୁ ଲାଭ କରାଯାଏ।

ଅପଵର୍ଗଂ ତତୋ ଗଚ୍ଛେତ୍ ସୂକ୍ଷ୍ମଂ ତତ୍ପରମଂ ପଦମ୍ ଏଵଂ ପାଶୁପତଂ ଯୋଗଂ ଜ୍ଞାତଵ୍ଯଂ ମୁନିପୁଙ୍ଗଵାଃ

ତାହାଠାରୁ ମୋକ୍ଷକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରାଯାଏ, ସେହି ସୂକ୍ଷ୍ମ ଏବଂ ପରମ ପଦକୁ ଲାଭ କରାଯାଏ। ଏଭଳି, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ପାଶୁପତ ଯୋଗକୁ ଜାଣିବା ଉଚିତ।

ସ୍ଵର୍ଗାପଵର୍ଗଫଲଦଂ ଶିଵସାଯୁଜ୍ଯକାରଣମ୍ ଅଥଵା ଗତଵିଜ୍ଞାନୋ ରାଗାତ୍କର୍ମ ସମାଚରେତ୍

ଏହି ଯୋଗ ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦୁହିଁର ଫଳ ଦେଇଥାଏ, ଏବଂ ଶିବଙ୍କ ସାମୀପ୍ୟର କାରଣ। କିମ୍ବା, ଯେଉଁଠି ମାର୍ଗର ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରିଛନ୍ତି, ସେଉଁଠି ରାଗରେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ କର୍ମ କରନ୍ତି।