ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ପ୍ରସାଦାଦ୍ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା ଏଷ ଏଵ ଜଗନ୍ନାଥୋ ବନ୍ଧମୋକ୍ଷକରଃ ଶିଵଃ

ଦେବଦେବଙ୍କର କୃପା ଦ୍ୱାରା ଏଠାରେ ଅଧିକ ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ କିଛି ଆବଶ୍ୟକ ନାହିଁ; ଏହି ଜଗତର ନାଥ, ଶିବ, ବନ୍ଧନ ଓ ମୁକ୍ତିର କାରଣ।

ଭୂର୍ଭୂଵଃସ୍ଵର୍ମହଶ୍ ଚୈଵ ଜନଃ ସାକ୍ଷାତ୍ତପଃ ସ୍ଵଯମ୍ ସତ୍ଯଲୋକସ୍ ତଥାଣ୍ଡାନାଂ କୋଟିକୋଟିଶତାନି ଚ

ଭୂଲୋକ, ଭୁବର୍ଲୋକ, ସ୍ୱର୍ଗଲୋକ, ମହର୍ଲୋକ, ଜନଲୋକ, ତପୋଲୋକ, ସତ୍ୟଲୋକ ଏବଂ ଅନେକ କୋଟି ଅଣ୍ଡମାନେ—

ଵିଗ୍ରହଂ ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ତଥାଣ୍ଡାଵରଣାଷ୍ଟକମ୍ ସପ୍ତଦ୍ଵୀପେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ ପର୍ଵତେଷୁ ଵନେଷୁ ଚ

ଦେବଦେବଙ୍କର ରୂପ, ଅଷ୍ଟ ଅଣ୍ଡ ଆବରଣ, ସପ୍ତଦ୍ୱୀପ, ସମସ୍ତ ପାହାଡ଼ ଓ ଜଙ୍ଗଲ—

ସମୁଦ୍ରେଷୁ ଚ ସର୍ଵେଷୁ ଵାଯୁସ୍କନ୍ଧେଷୁ ସର୍ଵତଃ ତଥାନ୍ଯେଷୁ ଚ ଲୋକେଷୁ ଵସନ୍ତି ଚ ଚରାଚରାଃ

ସମସ୍ତ ସମୁଦ୍ର, ସମସ୍ତ ପବନ ଧାରା, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଲୋକଗୁଡ଼ିକରେ ଚଳନଶୀଳ ଓ ଅଚଳ ପ୍ରାଣୀମାନେ ବସୁଛନ୍ତି।

ସର୍ଵେ ଭଵାଂଶଜା ନୂନଂ ଗତିସ୍ତ୍ଵେଷାଂ ସ ଏଵ ଵୈ ସର୍ଵୋ ରୁଦ୍ରୋ ନମସ୍ତସ୍ମୈ ପୁରୁଷାଯ ମହାତ୍ମନେ

ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଭବଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି; ସେଉଁଠି ସେମାନଙ୍କର ଏକମାତ୍ର ଆଶ୍ରୟ। ସମସ୍ତ କିଛି ରୁଦ୍ର; ସେଇ ମହାତ୍ମା ପୁରୁଷଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।

ଵିଶ୍ଵଂ ଭୂତଂ ତଥା ଜାତଂ ବହୁଧା ରୁଦ୍ର ଏଵ ସଃ ରୁଦ୍ରାଜ୍ଞୈଷା ସ୍ଥିତା ଦେଵୀ ହ୍ଯ୍ ଅନଯା ମୁକ୍ତିରଂବିକା

ଏହି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଓ ଅନେକ ରୂପରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ସମସ୍ତ କିଛି ରୁଦ୍ର ଏକାଇ; ରୁଦ୍ରଙ୍କର ଆଜ୍ଞାରେ ଏହି ଦେବୀ ବିଦ୍ୟମାନ, ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତି ମିଳେ—ସେ ଅମ୍ବିକା।

ଇତ୍ଯେଵଂ ଖେଚରାଃ ସିଦ୍ଧା ଜଜଲ୍ପୁଃ ପ୍ରୀତମାନସାଃ ଯଦାଵଲୋକ୍ଯ ତାନ୍ ସର୍ଵାନ୍ ପ୍ରସାଦାଦନଯାଂବିକା

ଏଭଳି ଆକାଶରେ ଚଳିଥିବା ସିଦ୍ଧମାନେ, ମନରେ ଆନନ୍ଦ ଭରି, ଏହି ଅମ୍ବିକାଙ୍କର କୃପାରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଦେଖି ସହଯୋଗରେ କଥାହେଲେ।

ତଦା ତିଷ୍ଠନ୍ତି ସାଯୁଜ୍ଯଂ ପ୍ରାପ୍ତାସ୍ତେ ଖେଚରାଃ ପ୍ରଭୋଃ

ତାପରେ, ସେଇ ଆକାଶଚାରୀ ସିଦ୍ଧମାନେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ସାମୀପ୍ୟ ଲାଭ କରି ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ ରହିଯାନ୍ତି।

କେନ ଯୋଗେନ ଵୈ ସୂତ ଗୁଣପ୍ରାପ୍ତିଃ ସତାମିହ ଅଣିମାଦିଗୁଣୋପେତା ଭଵନ୍ତ୍ଯେଵେହ ଯୋଗିନଃ ତତ୍ସର୍ଵଂ ଵିସ୍ତରାତ୍ସୂତ ଵକ୍ତୁମର୍ହସି ସାଂପ୍ରତମ୍

ହେ ସୂତ, କେଉଁ ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ଏଠାରେ ସତ୍ପୁରୁଷମାନେ ଅଣିମା ଓ ଅନ୍ୟ ଶକ୍ତି ସହିତ ଗୁଣ ଲାଭ କରନ୍ତି? ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ଏବେ ତୁମେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ କହ।

ଅତ ଊର୍ଧ୍ଵଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଯୋଗଂ ପରମଦୁର୍ଲଭମ୍ ପଞ୍ଚଧା ସଂସ୍ମରେଦାଦୌ ସ୍ଥାପ୍ଯ ଚିତ୍ତେ ସନାତନମ୍

ଏବେ ମୁଁ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଏବଂ ଦୁର୍ଲଭ ଯୋଗ ବିଷୟରେ କହିବି; ଆରମ୍ଭରେ ପଞ୍ଚ ପ୍ରକାରରେ ଏହାକୁ ଚିନ୍ତା କରିବା ଉଚିତ, ଚିତ୍ତରେ ସନାତନକୁ ଅବସ୍ଥାପିତ କରି।

କଲ୍ପଯେଚ୍ଚାସନଂ ପଦ୍ମଂ ସୋମସୂର୍ଯାଗ୍ନିସଂଯୁତମ୍ ଷଡ୍ଵିଂଶଚ୍ଛକ୍ତିସଂଯୁକ୍ତମ୍ ଅଷ୍ଟଧା ଚ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ

ପଦ୍ମାସନକୁ ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅଗ୍ନିର ଶକ୍ତି ସହିତ, ଛବିଶି ଶକ୍ତି ଏବଂ ଅଠ ପ୍ରକାରରେ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉଚିତ, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ।

ତତଃ ଷୋଡଶଧା ଚୈଵ ପୁନର୍ଦ୍ଵାଦଶଧା ଦ୍ଵିଜାଃ ସ୍ମରେଚ୍ ଚ ତତ୍ ତଥା ମଧ୍ଯେ ଦେଵ୍ଯା ଦେଵମ୍ ଉମାପତିମ୍

ତାପରେ, ଷୋଳ ପ୍ରକାରରେ ଏବଂ ପୁଣି ଦ୍ୱାଦଶ ପ୍ରକାରରେ, ଏଭଳି ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ, ମଧ୍ୟରେ ଦେବୀ ଓ ତାଙ୍କ ସାଥିରେ ଉମାପତି ଦେବତାଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି।

ଅଷ୍ଟଶକ୍ତିସମାଯୁକ୍ତମ୍ ଅଷ୍ଟମୂର୍ତିମଜଂ ପ୍ରଭୁମ୍ ତାଭିଶ୍ଚାଷ୍ଟଵିଧା ରୁଦ୍ରାଶ୍ ଚତୁଃଷଷ୍ଟିଵିଧାଃ ପୁନଃ

ଅଠ ଶକ୍ତି ଏବଂ ଅଠ ମୂର୍ତ୍ତି ସହିତ ଅଜ ମହାପ୍ରଭୁ, ଏହି ଅଠ ଶକ୍ତି ସହିତ ଚଉଷଠି ପ୍ରକାର ରୁଦ୍ରମାନେ।

ଶକ୍ତଯଶ୍ ଚ ତଥା ସର୍ଵା ଗୁଣାଷ୍ଟକସମନ୍ଵିତାଃ ଏଵଂ ସ୍ମରେତ୍କ୍ରମେଣୈଵ ଲବ୍ଧ୍ଵା ଜ୍ଞାନମନୁତ୍ତମମ୍

ଏହିପରି, ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ଅଠ ପ୍ରକାର ଗୁଣ ସହିତ; ଏଭଳି କ୍ରମକ୍ରମେ ଧ୍ୟାନ କଲେ, ଅତିଶୟ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଜ୍ଞାନ ମିଳେ।

ଏଵଂ ପାଶୁପତଂ ଯୋଗଂ ମୋକ୍ଷସିଦ୍ଧିପ୍ରଦାଯକମ୍ ତସ୍ଯାଣିମାଦଯୋ ଵିପ୍ରା ନାନ୍ଯଥା କର୍ମକୋଟିଭିଃ

ଏହିପରି ପାଶୁପତ ଯୋଗ ମୁକ୍ତି ଓ ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥାଏ; ଅଣିମା ଆଦି ଶକ୍ତିମାନେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ କୋଟି କରିଲେ ମଧ୍ୟ ମିଳେ ନାହିଁ।

ତତ୍ରାଷ୍ଟଗୁଣମୈଶ୍ଵର୍ଯଂ ଯୋଗିନାଂ ସମୁଦାହୃତମ୍ ତତ୍ସର୍ଵଂ କ୍ରମଯୋଗେନ ହ୍ଯ୍ ଉଚ୍ଯମାନଂ ନିବୋଧତ

ଏଠାରେ ଯୋଗୀମାନଙ୍କର ଅଠ ପ୍ରକାର ଆଇଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ଶକ୍ତି ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି; ଏହି ସମସ୍ତ କଥା କ୍ରମରେ କହାଯାଉଛି, ତୁମେ ଭଲଭାବେ ବୁଝ।

ଅଣିମା ଲଘିମା ଚୈଵ ମହିମା ପ୍ରାପ୍ତିରେଵ ଚ ପ୍ରାକାମ୍ଯଂ ଚୈଵ ସର୍ଵତ୍ର ଈଶିତ୍ଵଂ ଚୈଵ ସର୍ଵତଃ

ଅଣିମା, ଲଘିମା, ମହିମା, ପ୍ରାପ୍ତି, ସମସ୍ତଠାରେ ପ୍ରାକାମ୍ୟ, ସମସ୍ତଠାରେ ଈଶିତ୍ୱ—

ଵଶିତ୍ଵମଥ ସର୍ଵତ୍ର ଯତ୍ର କାମାଵସାଯିତା ତଚ୍ଚାପି ତ୍ରିଵିଧଂ ଜ୍ଞେଯମ୍ ଐଶ୍ଵର୍ଯଂ ସାର୍ଵକାମିକମ୍

ଯେଉଁଠାରେ ଚାହିଦା ଅନୁଯାୟୀ ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ ହୁଏ, ସେଠାରେ ସବୁଠାରେ ଶାସନ କରିବା ଶକ୍ତି ଥାଏ। ଏହି ଶକ୍ତିକୁ ତିନି ପ୍ରକାରରେ ବୁଝିବା ଉଚିତ। ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ କରାଉଥିବା ଏହି ଶାସନ ଶକ୍ତି ଅଟୁଟ।

ସାଵଦ୍ଯଂ ନିରଵଦ୍ଯଂ ଚ ସୂକ୍ଷ୍ମଂ ଚୈଵ ପ୍ରଵର୍ତତେ ସାଵଦ୍ଯଂ ନାମ ଯତ୍ତତ୍ର ପଞ୍ଚଭୂତାତ୍ମକଂ ସ୍ମୃତମ୍

ଏହି ଶକ୍ତି ତିନି ପ୍ରକାରରେ ମିଳେ—ଦୋଷସହିତ, ଦୋଷରହିତ ଏବଂ ସୂକ୍ଷ୍ମ। ଯାହା ପାଞ୍ଚ ଭୂତରେ ଗଠିତ, ସେଠିକୁ ଦୋଷସହିତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ଇନ୍ଦ୍ରିଯାଣି ମନଶ୍ଚୈଵ ଅହଙ୍କାରଶ୍ ଚ ଯଃ ସ୍ମୃତଃ ତତ୍ର ସୂକ୍ଷ୍ମପ୍ରଵୃତ୍ତିସ୍ତୁ ପଞ୍ଚଭୂତାତ୍ମିକା ପୁନଃ

ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, ମନ ଏବଂ ଅହଂକାର—ଏହିଠାରେ ସୂକ୍ଷ୍ମ କ୍ରିୟା ବି ଆଉଥରେ ପାଞ୍ଚ ଭୂତରେ ଗଠିତ।

ଇନ୍ଦ୍ରିଯାଣି ମନଶ୍ଚିତ୍ତବୁଦ୍ଧ୍ଯହଙ୍କାରସଂଜ୍ଞିତମ୍ ତଥା ସର୍ଵମଯଂ ଚୈଵ ଆତ୍ମସ୍ଥା ଖ୍ଯାତିରେଵ ଚ

ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, ମନ, ଚିତ୍ତ, ବୁଦ୍ଧି ଏବଂ ଅହଂକାର ଯାହାକୁ କୁହାଯାଏ, ସେଉଁଠି ସମସ୍ତ ଭିତରେ ବ୍ୟାପିଥିବା ଆତ୍ମାରେ ଥିବା ଜ୍ଞାନ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।

ସଂଯୋଗ ଏଵ ତ୍ରିଵିଧଃ ସୂକ୍ଷ୍ମେଷ୍ଵେଵ ପ୍ରଵର୍ତତେ ପୁନରଷ୍ଟଗୁଣଶ୍ଚାପି ସୂକ୍ଷ୍ମେଷ୍ଵେଵ ଵିଧୀଯତେ

ଏହି ସୂକ୍ଷ୍ମ ଦେହରେ ଏକତା ତିନି ପ୍ରକାରରେ ହୁଏ। ଏଠି ସୂକ୍ଷ୍ମ ଦେହରେ ଏଠି ଅଷ୍ଟ ପ୍ରକାର ଭିନ୍ନତା ମଧ୍ୟ ରହିଛି।

ତସ୍ଯ ରୂପଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଯଥାହ ଭଗଵାନ୍ପ୍ରଭୁଃ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯେ ସର୍ଵଭୂତେଷୁ ଯଥାସ୍ଯ ନିଯମଃ ସ୍ମୃତଃ

ମୁଁ ଏହାର ରୂପ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି, ଯେପରି ଭଗବାନ୍ କହିଛନ୍ତି। ତିନି ଲୋକର ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହା କିପରି ନିୟମିତ ଅଛି, ତାହା ବୁଝାଏ।

ଅଣିମାଦ୍ଯଂ ତଥାଵ୍ଯକ୍ତଂ ସର୍ଵତ୍ରୈଵ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯେ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ଦୁଷ୍ପ୍ରାପ୍ଯଂ ସମୁଦାହୃତମ୍

ଅଣିମା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶକ୍ତି ଆରମ୍ଭରୁ ଅପ୍ରକଟ ଶକ୍ତି ସମସ୍ତଠାରେ ବ୍ୟାପିଛି। ତିନି ଲୋକର ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଏହାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ ବୋଲି ମନେ କରନ୍ତି।

ତତ୍ ତସ୍ଯ ଭଵତି ପ୍ରାପ୍ଯଂ ପ୍ରଥମଂ ଯୋଗିନାଂ ବଲମ୍ ଲଙ୍ଘନଂ ପ୍ଲଵନଂ ଲୋକେ ରୂପମସ୍ଯ ସଦା ଭଵେତ୍

ଏହି ଶକ୍ତି ଯୋଗୀମାନେ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଶକ୍ତି ହେଉଛି ଏହି ଲୋକରେ ଚାଲିବା ଓ ଲାଘବ୍ୟରେ ଉଡ଼ିବା। ଏହା ଏହି ଶକ୍ତିର ସ୍ୱରୂପ।

ଶୀଘ୍ରତ୍ଵଂ ସର୍ଵଭୂତେଷୁ ଦ୍ଵିତୀଯଂ ତୁ ପଦଂ ସ୍ମୃତମ୍ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯେ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ମହିମ୍ନା ଚୈଵ ଵନ୍ଦିତମ୍

ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତ୍ୱରିତ ଗତି ଦ୍ୱିତୀୟ ପଦ ବୋଲି ମନାଯାଏ। ତିନି ଲୋକର ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଏହି ଶକ୍ତିକୁ ମହତ୍ତ୍ୱ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି।

ମହିତ୍ଵଂ ଚାପି ଲୋକେ ଽସ୍ମିଂସ୍ ତୃତୀଯୋ ଯୋଗ ଉଚ୍ଯତେ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯେ ସର୍ଵଭୂତେଷୁ ଯଥେଷ୍ଟଗମନଂ ସ୍ମୃତମ୍

ଏହି ଲୋକରେ ମହତ୍ତ୍ୱ ତୃତୀୟ ଯୋଗ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ତିନି ଲୋକର ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଚାହିଲେ ଯେଉଁଠାକୁ ଯିବା, ଏହି ଶକ୍ତିର ଲକ୍ଷଣ।

ପ୍ରାକାମାନ୍ ଵିଷଯାନ୍ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ତଥାପ୍ରତିହତଃ କ୍ଵଚିତ୍ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯେ ସର୍ଵଭୂତାନାଂ ସୁଖଦୁଃଖଂ ପ୍ରଵର୍ତତେ

ସେ ଚାହିଲେ ଯେକୌଣସି ସ୍ଥାନରେ ଅବିରୋଧରେ ଭୋଗବିଷୟ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି। ତିନି ଲୋକର ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏଠି ସୁଖ ଓ ଦୁଃଖ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।

ଈଶୋ ଭଵତି ସର୍ଵତ୍ର ପ୍ରଵିଭାଗେନ ଯୋଗଵିତ୍ ଵଶ୍ଯାନି ଚାସ୍ଯ ଭୂତାନି ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯେ ସଚରାଚରେ

ସେ ସମସ୍ତଠାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହୁଅନ୍ତି, ଯୋଗ ଜ୍ଞାନରେ ପାରଙ୍ଗତ। ତିନି ଲୋକର ସମସ୍ତ ଚଳାଚଳ ଓ ଅଚଳ ପ୍ରାଣୀମାନେ ତାଙ୍କର ଅଧୀନରେ ରହନ୍ତି।