ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ଜ୍ଞାନସ୍ଯୈଵେହ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ପ୍ରସଂଗାଦିହ ଶୋଭନମ୍ ଏଵଂ ପାଶୁପତଂ ଯୋଗଂ କଥିତଂ ତ୍ଵୀଶ୍ଵରେଣ ତୁ

ଏଠାରେ କେବଳ ଜ୍ଞାନର ମହିମା ଶୁଭ ଭାବେ ଉପସ୍ଥାପିତ; ଏହିପରି ପାଶୁପତ ଯୋଗ ତୁମକୁ ଈଶ୍ୱରେ ଶିଖାଇଲେ।

ନ ଦେଯଂ ଯସ୍ଯ କସ୍ଯାପି ଶିଵୋକ୍ତଂ ମୁନିପୁଙ୍ଗଵାଃ ଦାତଵ୍ଯଂ ଯୋଗିନେ ନିତ୍ଯଂ ଭସ୍ମନିଷ୍ଠାଯ ସୁପ୍ରିଯମ୍

ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ଶିବଙ୍କ କହିଥିବା କଥା ଯେକେହିଁକୁ ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଏହା କେବଳ ସେହି ଯୋଗୀଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ୍, ଯିଏ ସଦା ଭସ୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ରଖେ ଏବଂ ଶିବଙ୍କ ପ୍ରିୟ।

ଯଃ ପଠେଚ୍ଛୃଣୁଯାଦ୍ଵାପି ସଂସାରଶମନଂ ନରଃ ସ ଯାତି ବ୍ରହ୍ମସାଯୁଜ୍ଯଂ ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା

ଯେ କୌଣସି ମଣିଷ ଏହି ଜଗତ୍ ଦୁଃଖର ଶେଷ କରୁଥିବା ଶ୍ଲୋକକୁ ପଢ଼େ କିମ୍ବା ଶୁଣେ, ସେ ବ୍ରହ୍ମ ସହ ଏକତା ପାଏ—ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

ନିଶମ୍ଯ ତେ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞାଃ କୁମାରାଦ୍ଯାଃ ପିନାକିନମ୍ ପ୍ରୋଚୁଃ ପ୍ରଣମ୍ଯ ଵୈ ଭୀତାଃ ପ୍ରସନ୍ନଂ ପରମେଶ୍ଵରମ୍

ଏହି କଥା ଶୁଣି, ବୁଦ୍ଧିମାନ କୁମାର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଧନୁର୍ଧାରୀଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ, ଭୟରେ ଶିର ନମାଇ ପ୍ରସନ୍ନ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ କହିଲେ।

ଏଵଂ ଚେଦନଯା ଦେଵ୍ଯା ହୈମଵତ୍ଯା ମହେଶ୍ଵର କ୍ରୀଡସେ ଵିଵିଧୈର୍ଭୋଗୈଃ କଥଂ ଵକ୍ତୁମିହାର୍ହସି

ହେ ମହାଦେବ, ଆପଣ ଯଦି ଏହି ହିମାବନ୍ତୀ ଦେବୀ ସହ ବିଭିନ୍ନ ଭୋଗରେ ଲୀଳା କରୁଛନ୍ତି, ତେବେ ଏଠାରେ ଆମେ କିପରି କଥା କହିପାରିବୁ?

ଏଵମୁକ୍ତଃ ପ୍ରହସ୍ଯେଶଃ ପିନାକୀ ନୀଲଲୋହିତଃ ପ୍ରାହ ତାମ୍ ଅଂବିକାଂ ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ସ୍ଥିତାନ୍ ଦ୍ଵିଜାନ୍

ଏପରି କହିବା ପରେ, ନୀଳକଣ୍ଠ ଧନୁର୍ଧାରୀ ଭଗବାନ ହସିଲେ, ଅମ୍ବିକାଙ୍କୁ ଦେଖି ଏବଂ ନମସ୍କାର କରିଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଉପରେ ଦୃଷ୍ଟି ପକାଇ କହିଲେ।

ବନ୍ଧମୋକ୍ଷୌ ନ ଚୈଵେହ ମମ ସ୍ଵେଚ୍ଛା ଶରୀରିଣଃ ଅକର୍ତଜ୍ଞଃ ପଶୁର୍ଜୀଵୋ ଵିଭୁର୍ଭୋକ୍ତା ହ୍ଯଣୁଃ ପୁମାନ୍

ଏଠି ଶରୀରଧାରୀମାନେ ପାଇଁ ବନ୍ଧନ ଓ ମୋକ୍ଷ ମୋର ଇଚ୍ଛାରେ ନୁହେଁ; ଜୀବ ଅଜ୍ଞାନରେ ବନ୍ଧା, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଲୋକ ଅନୁଭବକାରୀ, ଏବଂ ପରମେଶ୍ୱର ଭୋଗକାରୀ—ଏହି ଭିନ୍ନତା।

ମାଯୀ ଚ ମାଯଯା ବଦ୍ଧଃ କର୍ମଭିର୍ ଯୁଜ୍ଯତେ ତୁ ସଃ ଜ୍ଞାନଂ ଧ୍ଯାନଂ ଚ ବନ୍ଧଶ୍ ଚ ମୋକ୍ଷୋ ନାସ୍ତ୍ଯାତ୍ମନୋ ଦ୍ଵିଜାଃ

ମାୟା ଦ୍ୱାରା ବନ୍ଧା ହୋଇ, ଜୀବ କର୍ମ ସହ ଜଡିତ ହୁଏ; ଜ୍ଞାନ, ଧ୍ୟାନ, ବନ୍ଧନ ଓ ମୋକ୍ଷ ଏହି ସବୁ ଆତ୍ମାର ନୁହେଁ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ।

ଯଦୈଵଂ ମଯି ଵିଦ୍ଵାନ୍ ଯସ୍ ତସ୍ଯାପି ନ ଚ ସର୍ଵତଃ ଏଷା ଵିଦ୍ଯା ହ୍ଯହଂ ଵେଦ୍ଯଃ ପ୍ରଜ୍ଞୈଷା ଚ ଶ୍ରୁତିଃ ସ୍ମୃତିଃ

ଯେତେବେଳେ କେହି ଏଭଳି ଭାବେ ମୋତେ ଜାଣେ, ସେଥିରେ ମଧ୍ୟ ସବୁଠାରେ ଏହି ଭାବ ଥାଏ ନାହିଁ; ଏହା ହେଉଛି ଜ୍ଞାନ—ମୁଁ ହେଉଛି ଜାଣିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ; ଏହି ହେଉଛି ପ୍ରଜ୍ଞା, ବେଦ ଓ ସ୍ମୃତି।

ଧୃତିରେଷା ମଯା ନିଷ୍ଠା ଜ୍ଞାନଶକ୍ତିଃ କ୍ରିଯା ତଥା ଇଚ୍ଛାଖ୍ଯା ଚ ତଥା ହ୍ଯାଜ୍ଞା ଦ୍ଵେ ଵିଦ୍ଯେ ନ ଚ ସଂଶଯଃ

ଏହି ହେଉଛି ଧୃତି, ମୋର ନିଷ୍ଠା, ଜ୍ଞାନଶକ୍ତି ଓ କ୍ରିୟା; ଏହିପରି ଇଚ୍ଛା ଓ ଆଜ୍ଞା ମଧ୍ୟ—ଏହି ଦୁଇ ପ୍ରକାର ଜ୍ଞାନରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

ନ ହ୍ଯେଷା ପ୍ରକୃତିର୍ଜୈଵୀ ଵିକୃତିଶ୍ ଚ ଵିଚାରତଃ ଵିକାରୋ ନୈଵ ମାଯୈଷା ସଦସଦ୍ଵ୍ଯକ୍ତିଵର୍ଜିତା

ଏହା ପ୍ରକୃତି ନୁହେଁ, ବିକୃତି ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ; ଭଲଭାବେ ଚିନ୍ତା କଲେ ଜଣାଯାଏ, ଏହି ମାୟା କୌଣସି ବିକାର ନୁହେଁ, ଏହା ସଦ୍-ଅସଦ୍ ଭାବରୁ ମୁକ୍ତ।

ପୁରା ମମାଜ୍ଞା ମଦ୍ଵକ୍ତ୍ରାତ୍ ସମୁତ୍ପନ୍ନା ସନାତନୀ ପଞ୍ଚଵକ୍ତ୍ରା ମହାଭାଗା ଜଗତାମଭଯପ୍ରଦା

ପ୍ରାଚୀନକାଳରେ, ମୋର ପଞ୍ଚମୁଖରୁ ନିର୍ଗତ ହୋଇଥିବା ଏହି ସନାତନ ଆଜ୍ଞା, ଅତି ମହାନ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଭୟମୁକ୍ତ କରିଥିଲା।

ତାମାଜ୍ଞାଂ ସମ୍ପ୍ରଵିଶ୍ଯାହଂ ଚିନ୍ତଯନ୍ ଜଗତାଂ ହିତମ୍ ସପ୍ତଵିଂଶତ୍ପ୍ରକାରେଣ ସର୍ଵଂ ଵ୍ଯାପ୍ଯାନଯା ଶିଵଃ

ମୁଁ ସେଇ ଆଜ୍ଞାକୁ ଅନ୍ତର୍ଗତ କରି, ଜଗତର ମଙ୍ଗଳ ଭାବି, ସେଇ ଆଜ୍ଞା ଦ୍ୱାରା ସତେଇଟି ପ୍ରକାରରେ ସମସ୍ତକୁ ବ୍ୟାପି ରହିଲି।

ତଦାପ୍ରଭୃତି ଵୈ ମୋକ୍ଷପ୍ରଵୃତ୍ତିର୍ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତଦାପଶ୍ଯଦ୍ ଭଵାନୀଂ ପରମେଶ୍ଵରଃ

ସେଇ ସମୟରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତିର ଚେଷ୍ଟା ଆରମ୍ଭ ହେଲା; ଏପରି କହି, ପରମେଶ୍ୱର ଭବାନୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।

ଭଵାନୀ ଚ ତମାଲୋକ୍ଯ ମାଯାମହରଦଵ୍ଯଯା ତେ ମାଯାମଲନିର୍ମୁକ୍ତା ମୁନଯଃ ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ପାର୍ଵତୀମ୍

ଭବାନୀ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଅବିନାଶୀ ମାୟାକୁ ଦୂର କରିଦେଲେ; ମାୟାର ମଳରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇଥିବା ମୁନିମାନେ ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।

ପ୍ରୀତା ବଭୂଵୁର୍ମୁକ୍ତାଶ୍ ଚ ତସ୍ମାଦେଷା ପରା ଗତିଃ ଉମାଶଙ୍କରଯୋର୍ଭେଦୋ ନାସ୍ତ୍ଯେଵ ପରମାର୍ଥତଃ

ସେମାନେ ଖୁସି ଓ ମୁକ୍ତ ହେଲେ; ଏହିପରି ଏହା ହେଉଛି ପରମ ଗତି—ଉମା ଓ ଶଙ୍କରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପରମ ତତ୍ତ୍ୱରେ କୌଣସି ଭିନ୍ନତା ନାହିଁ।

ଦ୍ଵିଧାସୌ ରୂପମାସ୍ଥାଯ ସ୍ଥିତ ଏଵ ନ ସଂଶଯଃ ଯଦା ଵିଦ୍ଵାନସଂଗଃ ସ୍ଯାଦ୍ ଆଜ୍ଞଯା ପରମେଷ୍ଠିନଃ

ଏହି ଦୁଇ ରୂପ ଧାରଣ କରି ସେମାନେ ରହନ୍ତି—ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; ଯେତେବେଳେ ଜ୍ଞାନୀ ଅସଙ୍ଗ ହୁଏ, ସେ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ।

ତଦା ମୁକ୍ତିଃ କ୍ଷଣାଦେଵ ନାନ୍ଯଥା କର୍ମକୋଟିଭିଃ କ୍ରମୋ ଽଵିଵକ୍ଷିତୋ ଭୂତଵିଵୃଦ୍ଧଃ ପରମେଷ୍ଠିନଃ

ସେତେବେଳେ, ମୁକ୍ତି କ୍ଷଣମାତ୍ରରେ ମିଳେ—ଅନ୍ୟଥା ଅନେକ କର୍ମ କଲେ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ; ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ଇଚ୍ଛାରେ କ୍ରମ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ନୁହେଁ।

ପ୍ରସାଦେନ କ୍ଷଣାନ୍ମୁକ୍ତିଃ ପ୍ରତିଜ୍ଞୈଷା ନ ସଂଶଯଃ ଗର୍ଭସ୍ଥୋ ଜାଯମାନୋ ଵା ବାଲୋ ଵା ତରୁଣୋ ଽପି ଵା

କୃପା ଦ୍ୱାରା, କ୍ଷଣମାତ୍ରରେ ମୁକ୍ତି ମିଳେ—ଏହି ଅଟୁଟ ପ୍ରତିଜ୍ଞା; ଗର୍ଭରେ ଥିବା, ଜନ୍ମ ନେଉଥିବା, ଶିଶୁ କିମ୍ବା ଯୁବକ ଯେହେଉଁଥିବେ।

ଵୃଦ୍ଧୋ ଵା ମୁଚ୍ଯତେ ଜନ୍ତୁଃ ପ୍ରସାଦାତ୍ପରମେଷ୍ଠିନଃ ଅଣ୍ଡଜଶ୍ ଚୋଦ୍ଭିଜ୍ଜୋ ଵାପି ସ୍ଵେଦଜୋ ଵାପି ମୁଚ୍ଯତେ

ବୟସ୍କ ହେଉଛି କିମ୍ବା ନୁହେଁ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କର କୃପାରେ ମୁକ୍ତି ପାଉଛନ୍ତି; ଡିମ୍ବରୁ ଜନ୍ମ ହେଉଥିବା, ଅଙ୍କୁରରୁ ବା ବାତାବରଣର ଆର୍ଦ୍ରତାରୁ ଜନ୍ମ ହେଉଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଇଭଳି ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତି।

ପ୍ରସାଦାଦ୍ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା ଏଷ ଏଵ ଜଗନ୍ନାଥୋ ବନ୍ଧମୋକ୍ଷକରଃ ଶିଵଃ

ଦେବଦେବଙ୍କର କୃପା ଦ୍ୱାରା ଏଠାରେ ଅଧିକ ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ କିଛି ଆବଶ୍ୟକ ନାହିଁ; ଏହି ଜଗତର ନାଥ, ଶିବ, ବନ୍ଧନ ଓ ମୁକ୍ତିର କାରଣ।

ଭୂର୍ଭୂଵଃସ୍ଵର୍ମହଶ୍ ଚୈଵ ଜନଃ ସାକ୍ଷାତ୍ତପଃ ସ୍ଵଯମ୍ ସତ୍ଯଲୋକସ୍ ତଥାଣ୍ଡାନାଂ କୋଟିକୋଟିଶତାନି ଚ

ଭୂଲୋକ, ଭୁବର୍ଲୋକ, ସ୍ୱର୍ଗଲୋକ, ମହର୍ଲୋକ, ଜନଲୋକ, ତପୋଲୋକ, ସତ୍ୟଲୋକ ଏବଂ ଅନେକ କୋଟି ଅଣ୍ଡମାନେ—

ଵିଗ୍ରହଂ ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ତଥାଣ୍ଡାଵରଣାଷ୍ଟକମ୍ ସପ୍ତଦ୍ଵୀପେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ ପର୍ଵତେଷୁ ଵନେଷୁ ଚ

ଦେବଦେବଙ୍କର ରୂପ, ଅଷ୍ଟ ଅଣ୍ଡ ଆବରଣ, ସପ୍ତଦ୍ୱୀପ, ସମସ୍ତ ପାହାଡ଼ ଓ ଜଙ୍ଗଲ—

ସମୁଦ୍ରେଷୁ ଚ ସର୍ଵେଷୁ ଵାଯୁସ୍କନ୍ଧେଷୁ ସର୍ଵତଃ ତଥାନ୍ଯେଷୁ ଚ ଲୋକେଷୁ ଵସନ୍ତି ଚ ଚରାଚରାଃ

ସମସ୍ତ ସମୁଦ୍ର, ସମସ୍ତ ପବନ ଧାରା, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଲୋକଗୁଡ଼ିକରେ ଚଳନଶୀଳ ଓ ଅଚଳ ପ୍ରାଣୀମାନେ ବସୁଛନ୍ତି।

ସର୍ଵେ ଭଵାଂଶଜା ନୂନଂ ଗତିସ୍ତ୍ଵେଷାଂ ସ ଏଵ ଵୈ ସର୍ଵୋ ରୁଦ୍ରୋ ନମସ୍ତସ୍ମୈ ପୁରୁଷାଯ ମହାତ୍ମନେ

ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଭବଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି; ସେଉଁଠି ସେମାନଙ୍କର ଏକମାତ୍ର ଆଶ୍ରୟ। ସମସ୍ତ କିଛି ରୁଦ୍ର; ସେଇ ମହାତ୍ମା ପୁରୁଷଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।

ଵିଶ୍ଵଂ ଭୂତଂ ତଥା ଜାତଂ ବହୁଧା ରୁଦ୍ର ଏଵ ସଃ ରୁଦ୍ରାଜ୍ଞୈଷା ସ୍ଥିତା ଦେଵୀ ହ୍ଯ୍ ଅନଯା ମୁକ୍ତିରଂବିକା

ଏହି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଓ ଅନେକ ରୂପରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ସମସ୍ତ କିଛି ରୁଦ୍ର ଏକାଇ; ରୁଦ୍ରଙ୍କର ଆଜ୍ଞାରେ ଏହି ଦେବୀ ବିଦ୍ୟମାନ, ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତି ମିଳେ—ସେ ଅମ୍ବିକା।

ଇତ୍ଯେଵଂ ଖେଚରାଃ ସିଦ୍ଧା ଜଜଲ୍ପୁଃ ପ୍ରୀତମାନସାଃ ଯଦାଵଲୋକ୍ଯ ତାନ୍ ସର୍ଵାନ୍ ପ୍ରସାଦାଦନଯାଂବିକା

ଏଭଳି ଆକାଶରେ ଚଳିଥିବା ସିଦ୍ଧମାନେ, ମନରେ ଆନନ୍ଦ ଭରି, ଏହି ଅମ୍ବିକାଙ୍କର କୃପାରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଦେଖି ସହଯୋଗରେ କଥାହେଲେ।

ତଦା ତିଷ୍ଠନ୍ତି ସାଯୁଜ୍ଯଂ ପ୍ରାପ୍ତାସ୍ତେ ଖେଚରାଃ ପ୍ରଭୋଃ

ତାପରେ, ସେଇ ଆକାଶଚାରୀ ସିଦ୍ଧମାନେ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ସାମୀପ୍ୟ ଲାଭ କରି ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ ରହିଯାନ୍ତି।

କେନ ଯୋଗେନ ଵୈ ସୂତ ଗୁଣପ୍ରାପ୍ତିଃ ସତାମିହ ଅଣିମାଦିଗୁଣୋପେତା ଭଵନ୍ତ୍ଯେଵେହ ଯୋଗିନଃ ତତ୍ସର୍ଵଂ ଵିସ୍ତରାତ୍ସୂତ ଵକ୍ତୁମର୍ହସି ସାଂପ୍ରତମ୍

ହେ ସୂତ, କେଉଁ ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ଏଠାରେ ସତ୍ପୁରୁଷମାନେ ଅଣିମା ଓ ଅନ୍ୟ ଶକ୍ତି ସହିତ ଗୁଣ ଲାଭ କରନ୍ତି? ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ଏବେ ତୁମେ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ କହ।