ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ଅଙ୍ଗୁଷ୍ଠେନ ଵିନା କର୍ମ କୃତଂ ତଦଫଲଂ ଯତଃ ଶୃଣୁଷ୍ଵ ସର୍ଵଯଜ୍ଞେଭ୍ଯୋ ଜପଯଜ୍ଞୋ ଵିଶିଷ୍ଯତେ

ଅଙ୍ଗୁଠି ବିନା କୃତ କାର୍ଯ୍ୟ ଫଳହୀନ, ତେଣୁ ଶୁଣ; ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ ମଧ୍ୟରେ ଜପ ଯଜ୍ଞ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ।

ହିଂସଯା ତେ ପ୍ରଵର୍ତନ୍ତେ ଜପଯଜ୍ଞୋ ନ ହିଂସଯା ଯାଵନ୍ତଃ କର୍ମଯଜ୍ଞାଃ ସ୍ଯୁଃ ପ୍ରଦାନାନି ତପାଂସି ଚ

ଯେଉଁ ଯଜ୍ଞଗୁଡ଼ିକ ଜପ ଦ୍ୱାରା କରାଯାଏ, ସେମାନେ କେବେ ହିଁସା ଦ୍ୱାରା ହୁଏନାହିଁ; ଯେଉଁଠାରେ ହିଁସା ଅଛି, ସେଠାରେ ତ ଏହା ଜପ ନୁହେଁ। ଯେତେ ଯଜ୍ଞ, ଦାନ, ତପସ୍ୟା ଥାଏ—

ସର୍ଵେ ତେ ଜପଯଜ୍ଞସ୍ଯ କଲାଂ ନାର୍ହନ୍ତି ଷୋଡଶୀମ୍ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଵାଚିକସ୍ଯୈଵ ଜପଯଜ୍ଞସ୍ଯ କୀର୍ତିତମ୍

ସେସବୁ ମିଶିଲେ ମଧ୍ୟ ଏକ ଜପ ଯଜ୍ଞର ଷୋଳଂଶ ଅଂଶକୁ ମଧ୍ୟ ସମାନ କରିପାରିବେନାହିଁ। ଏହିପରି ମହତ୍ତ୍ୱ ଏହି ଉଚ୍ଚାରଣ ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିବା ଜପ ଯଜ୍ଞର କଥା କହାଯାଇଛି।

ତସ୍ମାଚ୍ଛତଗୁଣୋପାଂଶୁଃ ସହସ୍ରୋ ମାନସଃ ସ୍ମୃତଃ ଯଦ୍ ଉଚ୍ଚନୀଚସ୍ଵରିତୈଃ ଶବ୍ଦୈଃ ସ୍ପଷ୍ଟପଦାକ୍ଷରୈଃ

ତେଣୁ ଉପାଂଶୁ ଜପ (ମନେମନେ କିମ୍ବା ହଳୁକ ଶବ୍ଦରେ କରାଯାଉଥିବା) ଉଚ୍ଚାରଣ ଜପଠାରୁ ଶତଗୁଣ ଉତ୍ତମ, ଏବଂ ମନସିକ ଜପ ହଜାରଗୁଣ ଉତ୍ତମ। ଏହି ଉଚ୍ଚାରଣ ଜପ ଉଚ୍ଚ-ନିମ୍ନ ସ୍ୱରରେ, ସ୍ପଷ୍ଟ ଶବ୍ଦ ଓ ଅକ୍ଷରରେ କରାଯାଏ।

ମନ୍ତ୍ରମୁଚ୍ଚାରଯେଦ୍ଵାଚା ଜପଯଜ୍ଞଃ ସ ଵାଚିକଃ ଶନୈରୁଚ୍ଚାରଯେନ୍ମନ୍ତ୍ରମ୍ ଈଷଦ୍ ଓଷ୍ଠୌ ତୁ ଚାଲଯେତ୍

ଯେତେବେଳେ କେହି ମନ୍ତ୍ରକୁ ମୁଁହରେ ଉଚ୍ଚାରଣ କରେ, ଏହାକୁ ଉଚ୍ଚାରଣ ଜପ କୁହାଯାଏ। ମନ୍ତ୍ରକୁ ହଳୁକ ହଳୁକ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ, ମାତ୍ର ଅଳ୍ପ ଅଠି ଚଳାଇବା ଦ୍ୱାରା।

କିଂଚିତ୍ କର୍ଣାନ୍ତରଂ ଵିଦ୍ଯାଦ୍ ଉପାଂଶୁଃ ସ ଜପଃ ସ୍ମୃତଃ ଧିଯା ଯଦକ୍ଷରଶ୍ରେଣ୍ଯା ଵର୍ଣାଦ୍ଵର୍ଣଂ ପଦାତ୍ପଦମ୍

ଯଦି କେବଳ ନିଜେ ହଳୁକ ଶବ୍ଦ ଶୁଣିପାରେ, ଏହାକୁ ଉପାଂଶୁ ଜପ କୁହାଯାଏ। ଯେତେବେଳେ ମନରେ ଅକ୍ଷରକୁ ଅକ୍ଷର, ଶବ୍ଦକୁ ଶବ୍ଦ ଭାବିବା—

ଶବ୍ଦାର୍ଥଂ ଚିନ୍ତଯେଦ୍ଭୂଯଃ ସ ତୂକ୍ତୋ ମାନସୋ ଜପଃ ତ୍ରଯାଣାଂ ଜପଯଜ୍ଞାନାଂ ଶ୍ରେଯାନ୍ ସ୍ଯାଦୁତ୍ତରୋତ୍ତରଃ

—ଏବଂ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥକୁ ପୁନିପୁନି ଚିନ୍ତା କରାଯାଏ, ଏହାକୁ ମନସିକ ଜପ କୁହାଯାଏ। ଏହି ତିନି ପ୍ରକାର ଜପ ଯଜ୍ଞମାନେ, ପରେ ପରେ ଉତ୍ତମ।

ଭଵେଦ୍ଯଜ୍ଞଵିଶେଷେଣ ଵୈଶିଷ୍ଟ୍ଯଂ ତତ୍ଫଲସ୍ଯ ଚ ଜପେନ ଦେଵତା ନିତ୍ଯଂ ସ୍ତୂଯମାନା ପ୍ରସୀଦତି

ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯଜ୍ଞର ନିଜସ୍ୱ ବିଶେଷତା ଓ ଫଳ ଅଛି; ଜପ ଦ୍ୱାରା ଦେବତା ସଦା ପ୍ରଶଂସିତ ହୋଇ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି।

ପ୍ରସନ୍ନା ଵିପୁଲାନ୍ ଭୋଗାନ୍ ଦଦ୍ଯାନ୍ମୁକ୍ତିଂ ଚ ଶାଶ୍ଵତୀମ୍ ଯକ୍ଷରକ୍ଷଃପିଶାଚାଶ୍ ଚ ଗ୍ରହାଃ ସର୍ଵେ ଚ ଭୀଷଣାଃ ଜାପିନଂ ନୋପସର୍ପନ୍ତି ଭଯଭୀତାଃ ସମନ୍ତତଃ

ଦେବୀ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ ବିପୁଳ ଭୋଗ ଓ ଶାଶ୍ୱତ ମୋକ୍ଷ ଦେଇଥାନ୍ତି। ସମସ୍ତ ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ, ପିଶାଚ ଓ ଭୟଙ୍କର ଭୂତପ୍ରେତମାନେ ଚାରିପାଖରୁ ଭୟକରି ଜପକାରୀଙ୍କୁ ନିକଟକୁ ଆସନ୍ତିନାହିଁ।

ଜପେନ ଭୋଗାନ୍ ଜଯତେ ଚ ମୃତ୍ଯୁଂ ଜପେନ ସିଦ୍ଧିଂ ଲଭତେ ଚ ମୁକ୍ତିମ୍

ଜପ ଦ୍ୱାରା ମଣିଷ ଭୋଗ ଓ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଜୟ କରେ; ଜପ ଦ୍ୱାରା ସିଦ୍ଧି ଓ ମୋକ୍ଷ ଲାଭ କରେ।

ଏଵଂ ଲବ୍ଧ୍ଵା ଶିଵଂ ଜ୍ଞାନଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଜପଵିଧିକ୍ରମମ୍

ଏଭଳି ଶିବ ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରି, ଜପର ନିୟମ ଓ କ୍ରମ ବୁଝି—

ସଦାଚାରୀ ଜପନ୍ନିତ୍ଯଂ ଧ୍ଯାଯନ୍ ଭଦ୍ରଂ ସମଶ୍ନୁତେ ସଦାଚାରଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ସମ୍ଯଗ୍ଧର୍ମସ୍ଯ ସାଧନମ୍

—ଯିଏ ସଦା ନୀତିମାନ୍ୟ ହୋଇ ନିତ୍ୟ ଜପ କରେ, ଧ୍ୟାନ କରେ, ସେ ଶୁଭ ଫଳ ଲାଭ କରେ। ଏବେ ମୁଁ ସଠିକ୍ ଭାବେ ନୀତି ଓ ସତ୍ୟ ଧର୍ମର ସାଧନା କଥା କହିବି।

ଯସ୍ମାଦାଚାରହୀନସ୍ଯ ସାଧନଂ ନିଷ୍ଫଲଂ ଭଵେତ୍ ଆଚାରଃ ପରମୋ ଧର୍ମ ଆଚାରଃ ପରମଂ ତପଃ

ଯାହାଙ୍କର ଆଚରଣ ନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ ସାଧନା ଫଳହୀନ ହୁଏ। ନୀତି ହେଉଛି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଧର୍ମ; ନୀତି ହେଉଛି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ତପସ୍ୟା।

ଆଚାରଃ ପରମା ଵିଦ୍ଯା ଆଚାରଃ ପରମା ଗତିଃ ସଦାଚାରଵତାଂ ପୁଂସାଂ ସର୍ଵତ୍ରାପ୍ଯଭଯଂ ଭଵେତ୍

ନୀତି ହେଉଛି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଜ୍ଞାନ; ନୀତି ହେଉଛି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗତି। ଯେଉଁମାନେ ନୀତିମାନ୍ୟ, ସେମାନେ ସବୁଠାରେ ଭୟହୀନ ହୁଅନ୍ତି।

ତଦ୍ଵଦାଚାରହୀନାନାଂ ସର୍ଵତ୍ରୈଵ ଭଯଂ ଭଵେତ୍ ସଦାଚାରେଣ ଦେଵତ୍ଵମ୍ ଋଷିତ୍ଵଂ ଚ ଵରାନନେ

କିନ୍ତୁ ଯେଉଁମାନେ ନୀତିହୀନ, ସେମାନେ ସବୁଠାରେ ଭୟଭୀତ ହୁଅନ୍ତି। ନୀତି ଦ୍ୱାରା ଦେବତ୍ୱ ଓ ଋଷିତ୍ୱ ଲାଭ ହୁଏ, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ।

ଉପଯାନ୍ତି କୁଯୋନିତ୍ଵଂ ତଦ୍ଵଦ୍ ଆଚାରଲଙ୍ଘନାତ୍ ଆଚାରହୀନଃ ପୁରୁଷୋ ଲୋକେ ଭଵତି ନିନ୍ଦିତଃ

ନୀତି ଉଲ୍ଲଂଘନ କଲେ ମଣିଷ ଖରାପ ଜନ୍ମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ; ନୀତି ନଥିବା ଲୋକ ଜଗତରେ ନିନ୍ଦିତ ହୁଅନ୍ତି।

ତସ୍ମାତ୍ସଂସିଦ୍ଧିମନ୍ଵିଚ୍ଛନ୍ ସମ୍ଯଗାଚାରଵାନ୍ ଭଵେତ୍ ଦୁର୍ଵୃତ୍ତଃ ଶୁଦ୍ଧିଭୂଯିଷ୍ଠଃ ପାପୀଯାନ୍ ଜ୍ଞାନଦୂଷକଃ

ତେଣୁ ଯିଏ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣତା ଚାହାଏ, ସେଠିକ୍ ଆଚରଣ ଅବଲମ୍ବନ କରିବା ଉଚିତ। ଦୁର୍ବୃତ୍ତ ଲୋକ ଦେଖିବାକୁ ଶୁଦ୍ଧ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନେ ଅଧିକ ପାପୀ ଓ ଜ୍ଞାନକୁ ଦୂଷିତ କରନ୍ତି।

ଵର୍ଣାଶ୍ରମଵିଧାନୋକ୍ତଂ ଧର୍ମଂ କୁର୍ଵୀତ ଯତ୍ନତଃ

ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆଶ୍ରମର ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଧର୍ମକୁ ଯଥାଯଥ ଚେଷ୍ଟାରେ କରିବା ଉଚିତ।

ଯସ୍ଯ ଯଦ୍ଵିହିତଂ କର୍ମ ତତ୍କୁର୍ଵନ୍ମତ୍ପ୍ରିଯଃ ସଦା ସଂଧ୍ଯୋପାସନଶୀଲଃ ସ୍ଯାତ୍ ସାଯଂ ପ୍ରାତଃ ପ୍ରସନ୍ନଧୀଃ

ଯାହାଙ୍କ ପାଇଁ ଯେଉଁ କର୍ମ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ, ସେହି କର୍ମ କରୁଥିବା ଲୋକ ସଦା ମୋତେ ପ୍ରିୟ। ସେ ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ, ସକାଳ ଓ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ, ସ୍ପଷ୍ଟ ମନେ ଉପାସନା କରିବା ଉଚିତ।

ଉଦଯାସ୍ତମଯାତ୍ପୂର୍ଵମ୍ ଆରମ୍ଯ ଵିଧିନା ଶୁଚିଃ କାମାନ୍ମୋହାଦ୍ଭଯାଲ୍ଲୋଭାତ୍ ସଂଧ୍ଯାଂ ନାତିକ୍ରମେଦ୍ଦ୍ଵିଜଃ

ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ଓ ଅସ୍ତ ହେବା ପୂର୍ବରୁ, ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ, ଦ୍ୱିଜମାନେ କେବେ ବି ଇଚ୍ଛା, ମୋହ, ଭୟ କିମ୍ବା ଲୋଭରେ ସନ୍ଧ୍ୟା ବନ୍ଦନା ଛାଡ଼ିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।

ସଂଧ୍ଯାତିକ୍ରମଣାଦ୍ଵିପ୍ରୋ ବ୍ରାହ୍ମଣ୍ଯାତ୍ପତତେ ଯତଃ ଅସତ୍ଯଂ ନ ଵଦେତ୍ କିଂଚିନ୍ ନ ସତ୍ଯଂ ଚ ପରିତ୍ଯଜେତ୍

ସନ୍ଧ୍ୟା ବନ୍ଦନା ଛାଡ଼ିଲେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ତାଙ୍କର ବ୍ରାହ୍ମଣତ୍ୱ ହରାଇଦିଅନ୍ତି; ତେଣୁ କେବେ ମିଥ୍ୟା କଥା କହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଏବଂ ସତ୍ୟକୁ ବି ଛାଡ଼ିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।

ଯତ୍ସତ୍ଯଂ ବ୍ରହ୍ମ ଇତ୍ଯାହୁର୍ ଅସତ୍ଯଂ ବ୍ରହ୍ମଦୂଷଣମ୍ ଅନୃତଂ ପରୁଷଂ ଶାଠ୍ଯଂ ପୈଶୁନ୍ଯଂ ପାପହେତୁକମ୍

ଯାହା ସତ୍ୟ, ତାହାକୁ ବ୍ରହ୍ମ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ମିଥ୍ୟା କଥା ବ୍ରହ୍ମଙ୍କୁ ଅପବିତ୍ର କରେ—ଅସତ୍ୟ, କଠୋର କଥା, ଚତୁରତା, ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରିବା, ଓ ପାପରୁ ହେଉଥିବା କାର୍ଯ୍ୟ।

ପରଦାରାନ୍ପରଦ୍ରଵ୍ଯଂ ପରହିଂସାଂ ଚ ସର୍ଵଦା କ୍ଵଚିଚ୍ଚାପି ନ କୁର୍ଵୀତ ଵାଚା ଚ ମନସା ତଥା

କେବେ ବି ଅନ୍ୟର ଜନାନୀ ସହ ଅନୈତିକ ସମ୍ପର୍କ, ଅନ୍ୟର ସମ୍ପତ୍ତି ନେବା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟକୁ କ୍ଷତି କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଏହି କଥା ମନରେ କିମ୍ବା କଥାରେ ବି କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।

ଶୂଦ୍ରାନ୍ନଂ ଯାତଯାମାନ୍ନଂ ନୈଵେଦ୍ଯଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧମେଵ ଚ ଗଣାନ୍ନଂ ସମୁଦାଯାନ୍ନଂ ରାଜାନ୍ନଂ ଚ ଵିଵର୍ଜଯେତ୍

ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ହାତର ଖାଦ୍ୟ, ବାସି ଖାଦ୍ୟ, ନୈବେଦ୍ୟ, ଶ୍ରାଦ୍ଧର ଖାଦ୍ୟ, ଗୋଷ୍ଠୀର ଖାଦ୍ୟ, ଭେଟି ଖାଦ୍ୟ ଓ ରାଜାଙ୍କ ଦିଆଯାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।

ଅନ୍ନଶୁଦ୍ଧୌ ସତ୍ତ୍ଵଶୁଦ୍ଧିର୍ ନ ମୃଦା ନ ଜଲେନ ଵୈ ସତ୍ତ୍ଵଶୁଦ୍ଧୌ ଭଵେତ୍ସିଦ୍ଧିସ୍ ତତୋ ଽନ୍ନଂ ପରିଶୋଧଯେତ୍

ଖାଦ୍ୟ ଶୁଦ୍ଧ ହେଲେ ମନ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ, କେବଳ ମାଟି କିମ୍ବା ପାଣିରେ ନୁହେଁ; ମନ ଶୁଦ୍ଧ ହେଲେ ସଫଳତା ମିଳେ—ତେଣୁ ଖାଦ୍ୟକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ୍।

ରାଜପ୍ରତିଗ୍ରହୈର୍ ଦଗ୍ଧାନ୍ ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନଃ ସ୍ଵିନ୍ନାନାମପି ବୀଜାନାଂ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନ ଵିଦ୍ଯତେ

ଯେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ବ୍ରହ୍ମରେ ଲିନ ଓ ରାଜାଙ୍କ ଦାନରେ ଦୁଷିତ, ସେମାନେ ଜଳରେ ଉତ୍ତାପ ଦ୍ୱାରା ଜଳା ମାନ୍ୟ ଦାଣା ପରି ପୁନର୍ଜନ୍ମ ପାଆନ୍ତି ନାହିଁ।

ରାଜପ୍ରତିଗ୍ରହୋ ଘୋରୋ ବୁଦ୍ଧ୍ଵା ଚାଦୌ ଵିଷୋପମଃ ବୁଧେନ ପରିହର୍ତଵ୍ଯଃ ଶ୍ଵମାଂସଂ ଚାପି ଵର୍ଜଯେତ୍

ରାଜାଙ୍କ ଦାନ ଭୟଙ୍କର ଓ ଆରମ୍ଭରେ ବିଷ ସମାନ ବୋଲି ଜାଣି, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ ଏହାକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ୍, ଏବଂ କୁକୁର ମାଂସ ମଧ୍ୟ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।

ଅସ୍ନାତ୍ଵା ନ ଚ ଭୁଞ୍ଜୀଯାଦ୍ ଅଜପୋ ଽଗ୍ନିମପୂଜ୍ଯ ଚ ପର୍ଣପୃଷ୍ଠେ ନ ଭୁଞ୍ଜୀଯାଦ୍ ରାତ୍ରୌ ଦୀପଂ ଵିନା ତଥା

ସ୍ନାନ ନ କରି, ଅଗ୍ନିକୁ ପୂଜା ନ କରି, ପତ୍ରର ପଛ ଦିଗରେ, କିମ୍ବା ରାତିରେ ଦୀପ ବିନା କେବେ ବି ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।

ଭିନ୍ନଭାଣ୍ଡେ ଚ ରଥ୍ଯାଯାଂ ପତିତାନାଂ ଚ ସଂନିଧୌ ଶୂଦ୍ରଶେଷଂ ନ ଭୁଞ୍ଜୀଯାତ୍ ସହାନ୍ନଂ ଶିଶୁକୈରପି

ଭଙ୍ଗା ପାତ୍ରରେ, ରାସ୍ତାରେ, ଅପବିତ୍ର ଲୋକଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ, ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ଅବଶିଷ୍ଟ ଖାଦ୍ୟ, କିମ୍ବା ଶିଶୁମାନେ ସହ ଭାଗ କରି ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।