କରଯୋରୁଭଯୋଶ୍ଚୈଵ ଦଶାଗ୍ରାଂଗୁଲିଷୁ କ୍ରମାତ୍ ପ୍ରକ୍ଷାଲ୍ଯ ପାଦାଵାଚମ୍ଯ ଶୁଚିର୍ଭୂତ୍ଵା ସମାହିତଃ
ଏହା ପରେ, ଦୁଇ ହାତର ଦଶଟି ଆଙ୍ଗୁଠିର ଟିପରେ କ୍ରମକ୍ରମେ ନ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ । ପୂର୍ବରୁ ପାଦ ଧୋଇ, ମୁଁହ ଧୋଇ, ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ ଏବଂ ମନକୁ ଏକାଗ୍ର କରିବା ଦରକାର ।
ପ୍ରାଙ୍ମୁଖୋଦଙ୍ମୁଖୋ ଵାପି ନ୍ଯାସକର୍ମ ସମାଚରେତ୍ ସ୍ମରେତ୍ ପୂର୍ଵମ୍ ଋଷିଂ ଛନ୍ଦୋ ଦୈଵତଂ ବୀଜମେଵ ଚ
ପୂର୍ବ ଅଥବା ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି ନ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ । ପ୍ରଥମେ ଋଷି, ଛନ୍ଦ, ଦେବତା ଏବଂ ବୀଜ ଅକ୍ଷରକୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ଦରକାର ।
ଶକ୍ତିଂ ଚ ପରମାତ୍ମାନଂ ଗୁରୁଂ ଚୈଵ ଵରାନନେ ମନ୍ତ୍ରେଣ ପାଣୀ ସଂମୃଜ୍ଯ ତଲଯୋଃ ପ୍ରଣଵଂ ନ୍ଯସେତ୍
ଶକ୍ତି, ପରମାତ୍ମା ଏବଂ ଗୁରୁଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ, ହେ ସୁନ୍ଦରାନନେ । ମନ୍ତ୍ରରେ ହାତ ଘସି, ଦୁଇ ତଳେ 'ପ୍ରଣବ' ରଖିବା ଦରକାର ।
ଅଙ୍ଗୁଲୀନାଂ ଚ ସର୍ଵେଷାଂ ତଥା ଚାଦ୍ଯନ୍ତପର୍ଵସୁ ସବିନ୍ଦୁକାନି ବୀଜାନି ପଞ୍ଚ ମଧ୍ଯମପର୍ଵସୁ
ସମସ୍ତ ଆଙ୍ଗୁଠିର ଆରମ୍ଭ ଓ ଶେଷ ସଂଯୋଗସ୍ଥଳ ଏବଂ ମଧ୍ୟ ଯୋଡ଼ାଯୋଡ଼ିରେ, ପଞ୍ଚଟି ମଧ୍ୟସ୍ଥଳରେ ବିନ୍ଦୁ ସହିତ ବୀଜ ଅକ୍ଷର ରଖିବା ଉଚିତ ।
ଉତ୍ପତ୍ତ୍ଯାଦିତ୍ରିଭେଦେନ ନ୍ଯସେଦାଶ୍ରମତଃ କ୍ରମାତ୍ ଉଭାଭ୍ଯାମେଵ ପାଣିଭ୍ଯାମ୍ ଆପାଦତଲମସ୍ତକମ୍
ଉତ୍ପତ୍ତି ଆଦି ତିନି ପ୍ରକାର ଭେଦ ଅନୁଯାୟୀ, ଚାରି ଆଶ୍ରମ ଅନୁସାରେ କ୍ରମକ୍ରମେ, ଦୁଇ ହାତ ଦ୍ୱାରା ପାଦ ତଳରୁ ମୁଣ୍ଡ ଶିରା ଯାଏଁ ନ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ ।
ମନ୍ତ୍ରେଣ ସଂସ୍ପୃଶେଦ୍ଦେହଂ ପ୍ରଣଵେନୈଵ ସଂପୁଟମ୍ ମୂର୍ଧ୍ନି ଵକ୍ତ୍ରେ ଚ କଣ୍ଠେ ଚ ହୃଦଯେ ଗୁହ୍ଯକେ ତଥା
ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଦେହକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରି, ପ୍ରଣବ ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ କରି, ମୁଣ୍ଡ, ମୁଁହ, କଣ୍ଠ, ହୃଦୟ ଏବଂ ଗୁପ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ରଖିବା ଉଚିତ ।
ପାଦଯୋର୍ ଉଭଯୋଶ୍ଚୈଵ ଗୁହ୍ଯେ ଚ ହୃଦଯେ ତଥା କଣ୍ଠେ ଚ ମୁଖମଧ୍ଯେ ଚ ମୂର୍ଧ୍ନି ଚ ପ୍ରଣଵାଦିକମ୍
ଦୁଇ ପାଦ, ଗୁପ୍ତ ସ୍ଥାନ, ହୃଦୟ, କଣ୍ଠ, ମୁଁହର ମଧ୍ୟଭାଗ ଏବଂ ମୁଣ୍ଡରେ ପ୍ରଣବ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅକ୍ଷର ରଖିବା ଉଚିତ ।
ହୃଦଯେ ଗୁହ୍ଯକେ ଚୈଵ ପାଦଯୋର୍ମୂର୍ଧ୍ନି ଵାଚି ଵା କଣ୍ଠେ ଚୈଵ ନ୍ଯସେଦେଵ ପ୍ରଣଵାଦିତ୍ରିଭେଦତଃ
ହୃଦୟ, ଗୁପ୍ତ ସ୍ଥାନ, ପାଦ, ମୁଣ୍ଡ, ବାଣୀ ଏବଂ କଣ୍ଠରେ, ତିନି ପ୍ରକାର ଭେଦ ଅନୁଯାୟୀ ପ୍ରଣବ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅକ୍ଷର ରଖିବା ଉଚିତ ।
କୃତ୍ଵାଙ୍ଗନ୍ଯାସମେଵଂ ହି ମୁଖାନି ପରିକଲ୍ପଯେତ୍ ପୂର୍ଵାଦି ଚୋର୍ଧ୍ଵପର୍ଯନ୍ତଂ ନକାରାଦି ଯଥାକ୍ରମମ୍
ଏଭଳି ଅଙ୍ଗନ୍ୟାସ କରି, ପୂର୍ବ ଆଦି ଉପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁଖମାନେ 'ନ' ଆଦି ଅକ୍ଷର ଅନୁସାରେ କ୍ରମକ୍ରମେ ବିନ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ ।
ଷଡଙ୍ଗାନି ନ୍ଯସେତ୍ପଶ୍ଚାଦ୍ ଯଥାସ୍ଥାନଂ ଚ ଶୋଭନମ୍ ନମଃ ସ୍ଵାହା ଵଷଡ୍ଢୁଂ ଚ ଵୌଷଟ୍ଫଟ୍କାରକୈଃ ସହ
ତାପରେ, ଛଅଟି ଅଙ୍ଗକୁ ତାଙ୍କର ନିଜସ୍ଥାନରେ ସୁନ୍ଦର ଭାବେ ନ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ, 'ନମଃ', 'ସ୍ୱାହା', 'ବଷଟ୍', 'ହୂଁ', 'ବୌଷଟ୍', 'ଫଟ୍' ଇତ୍ୟାଦି ଅକ୍ଷର ସହିତ ।
ପ୍ରଣଵଂ ହୃଦଯଂ ଵିଦ୍ଯାନ୍ ନକାରଃ ଶିର ଉଚ୍ଯତେ ଶିଖା ମକାର ଆଖ୍ଯାତଃ ଶିକାରଃ କଵଚଂ ତଥା
'ପ୍ରଣବ' କୁ ହୃଦୟ, 'ନ' କୁ ମୁଣ୍ଡ, 'ମ' କୁ ଚୂଡ଼ା, 'ଶି' କୁ ଶିଖା ଏବଂ 'କ' କୁ କବଚ ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ ।
ଆକାରୋ ନେତ୍ରମସ୍ତ୍ରଂ ତୁ ଯକାରଃ ପରିକୀର୍ତିତଃ ଇତ୍ଥମଙ୍ଗାନି ଵିନ୍ଯସ୍ଯ ତତୋ ଵୈ ବନ୍ଧଯେଦ୍ଦିଶଃ
'ଆ' ଅକ୍ଷର ନୟନ, 'ୟ' ଅସ୍ତ୍ର ବୋଲି ପରିଚିତ । ଏଭଳି ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ବିନ୍ୟାସ କରି, ପରେ ଦିଗକୁ ବନ୍ଧନ କରିବା ଉଚିତ ।
ଵିଘ୍ନେଶୋ ମାତରୋ ଦୁର୍ଗା କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞୋ ଦେଵତା ଦିଶଃ ଆଗ୍ନେଯାଦିଷୁ କୋଣେଷୁ ଚତୁର୍ଷ୍ଵପି ଯଥାକ୍ରମମ୍
ବିଘ୍ନେଶ୍ୱର, ମାତୃମାନେ, ଦୁର୍ଗା, କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞ ଏବଂ ଦିଗର ଦେବତାମାନେ — ଆଗ୍ନେୟ ଆଦି ଚାରି କୋଣରେ କ୍ରମକ୍ରମେ ବିନ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ ।
ଅଙ୍ଗୁଷ୍ଠତର୍ଜନ୍ଯଗ୍ରାଭ୍ଯାଂ ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ ସୁମୁଖଂ ଶୁଭମ୍ ରକ୍ଷଧ୍ଵମିତି ଚୋକ୍ତ୍ଵା ତୁ ନମସ୍କୁର୍ଯାତ୍ପୃଥକ୍ପୃଥକ୍
ଅଙ୍ଗୁଠି ଓ ତରଜନୀର ଟିପ ଦ୍ୱାରା ଶୁଭ୍ର ଓ ଶୁଭ ମୁଖ ବିନ୍ୟାସ କରି, 'ରକ୍ଷା କର' ବୋଲି କହି, ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ଅଲଗା ଭାବେ ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ ।
ଗଲେ ମଧ୍ଯେ ତଥାଙ୍ଗୁଷ୍ଠେ ତର୍ଜନ୍ଯାଦ୍ଯାଙ୍ଗୁଲୀଷୁ ଚ ଅଙ୍ଗୁଷ୍ଠେନ କରନ୍ଯାସଂ କୁର୍ଯାଦେଵ ଵିଚକ୍ଷଣଃ
କଣ୍ଠର ମଧ୍ୟଭାଗରେ, ଅଙ୍ଗୁଠିରେ, ତରଜନୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆଙ୍ଗୁଠିରେ, ଜ୍ଞାନୀ ଲୋକେ ଅଙ୍ଗୁଠି ଦ୍ୱାରା କରନ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ ।
ଏଵଂ ନ୍ଯାସମିମଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ସର୍ଵପାପହରଂ ଶୁଭମ୍ ସର୍ଵସିଦ୍ଧିକରଂ ପୁଣ୍ଯଂ ସର୍ଵରକ୍ଷାକରଂ ଶିଵମ୍
ଏହିପରି ଏହି ନ୍ୟାସ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି, ଯାହା ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରେ, ଶୁଭ ଦିଏ, ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଦିଏ, ପୁଣ୍ୟ ଦିଏ, ସମସ୍ତ ରକ୍ଷା କରେ ଏବଂ ଶିବାମୟ ।
ନ୍ଯସ୍ତେ ମନ୍ତ୍ରେ ଽଥ ସୁଭଗେ ଶଙ୍କରପ୍ରତିମୋ ଭଵେତ୍ ଜନ୍ମାନ୍ତରକୃତଂ ପାପମ୍ ଅପି ନଶ୍ଯତି ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍
ମନ୍ତ୍ରକୁ ସ୍ଥାପନ କଲେ, ହେ ସୁଭାଗ୍ୟବତୀ, ମଣିଷ ଶିବଙ୍କ ପରି ହୋଇଯାଏ; ପୂର୍ବଜନ୍ମରେ କରାଯାଇଥିବା ପାପ ମଧ୍ୟ ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।
ଏଵଂ ଵିନ୍ଯସ୍ଯ ମେଧାଵୀ ଶୁଦ୍ଧକାଯୋ ଦୃଢଵ୍ରତଃ ଜପେତ୍ପଞ୍ଚାକ୍ଷରଂ ମନ୍ତ୍ରଂ ଲବ୍ଧ୍ଵାଚାର୍ଯପ୍ରସାଦତଃ
ଏଭଳି ମନ୍ତ୍ରକୁ ସ୍ଥାପନ କରି, ଶୁଦ୍ଧ ଶରୀର ଓ ଦୃଢ଼ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ସହିତ ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି, ଗୁରୁଙ୍କ କୃପା ପାଇଁ, ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିବା ଉଚିତ।
ଅତଃ ପରଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ମନ୍ତ୍ରସଂଗ୍ରହଣଂ ଶୁଭେ ଯଂ ଵିନା ନିଷ୍ଫଲଂ ନିତ୍ଯଂ ଯେନ ଵା ସଫଲଂ ଭଵେତ୍
ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ମନ୍ତ୍ରମାଳା ବିଷୟରେ କହିବି, ହେ ଶୁଭେ, ଯାହା ବିନା ଦୈନିକ ସାଧନା ଅଫଳ, କିନ୍ତୁ ଯାହା ସହିତ ସେ ସାଧନା ସଫଳ ହୁଏ।
ଆଜ୍ଞାହୀନଂ କ୍ରିଯାହୀନଂ ଶ୍ରଦ୍ଧାହୀନମ୍ ଅମାନସମ୍ ଆଜ୍ଞପ୍ତଂ ଦକ୍ଷିଣାହୀନଂ ସଦା ଜପ୍ତଂ ଚ ନିଷ୍ଫଲମ୍
ଆଦେଶ ବିନା, କ୍ରିୟା ବିନା, ଶ୍ରଦ୍ଧା ବିନା, ମନରେ ନିଷ୍ଠା ବିନା, ଶିକ୍ଷା ବିନା, ଦାନ ବିନା ଓ ସବୁବେଳେ ଜପ କରାଯିବା ମନ୍ତ୍ର ଅଫଳ ହୁଏ।
ଆଜ୍ଞାସିଦ୍ଧଂ କ୍ରିଯାସିଦ୍ଧଂ ଶ୍ରଦ୍ଧାସିଦ୍ଧଂ ସୁମାନସମ୍ ଏଵଂ ଚ ଦକ୍ଷିଣାସିଦ୍ଧଂ ମନ୍ତ୍ରଂ ସିଦ୍ଧଂ ଯତସ୍ତତଃ
ଯେଉଁ ମନ୍ତ୍ର ଆଦେଶ, କ୍ରିୟା, ଶ୍ରଦ୍ଧା, ଭଲ ମନ, ଓ ଦାନ ସହିତ କରାଯାଏ, ସେହି ମନ୍ତ୍ର ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ସଫଳ ହୁଏ।
ଉପାଗମ୍ଯ ଗୁରୁଂ ଵିପ୍ରଂ ମନ୍ତ୍ରତତ୍ତ୍ଵାର୍ଥଵେଦିନମ୍ ଜ୍ଞାନିନଂ ସଦ୍ଗୁଣୋପେତଂ ଧ୍ଯାନଯୋଗପରାଯଣମ୍
ଏକ ଗୁରୁଙ୍କୁ, ଯିଏ ବିଦ୍ୱାନ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମନ୍ତ୍ରର ତତ୍ତ୍ୱ ଓ ଅର୍ଥ ଜାଣନ୍ତି, ଜ୍ଞାନୀ, ଭଲ ଗୁଣ ଥିବା ଓ ଧ୍ୟାନ-ଯୋଗରେ ଲିନ, ସେଠାକୁ ଯାଇବା ଉଚିତ।
ତୋଷଯେତ୍ତଂ ପ୍ରଯତ୍ନେନ ଭାଵଶୁଦ୍ଧିସମନ୍ଵିତଃ ଵାଚା ଚ ମନସା ଚୈଵ କାଯେନ ଦ୍ରଵିଣେନ ଚ
ଶୁଦ୍ଧ ଭାବ ସହିତ, ଚେଷ୍ଟା କରି, କଥା, ମନ, ଦେହ ଓ ଧନ ଦ୍ୱାରା ସେ ଗୁରୁଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବା ଉଚିତ।
ଆଚାର୍ଯଂ ପୂଜଯେଚ୍ଛିଷ୍ଯଃ ସର୍ଵଦାତିପ୍ରଯତ୍ନତଃ ହସ୍ତ୍ଯଶ୍ଵରଥରତ୍ନାନି କ୍ଷେତ୍ରାଣି ଚ ଗୃହାଣି ଚ
ଶିଷ୍ୟ ସବୁବେଳେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଚେଷ୍ଟା ସହିତ ଆଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ରଥ, ମଣି, ଜମି, ଓ ଘର ଦାନ କରି।
ଭୂଷଣାନି ଚ ଵାସାଂସି ଧାନ୍ଯାନି ଵିଵିଧାନି ଚ ଏତାନି ଗୁରଵେ ଦଦ୍ଯାଦ୍ ଭକ୍ତ୍ଯା ଚ ଵିଭଵେ ସତି
ଅଳଙ୍କାର, ବସ୍ତ୍ର ଓ ବିଭିନ୍ନ ଧାନ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଯଦି ସମ୍ଭବ ଥାଏ, ଭକ୍ତି ସହିତ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ।
ଵିତ୍ତଶାଠ୍ଯଂ ନ କୁର୍ଵୀତ ଯଦୀଚ୍ଛେତ୍ସିଦ୍ଧିମାତ୍ମନଃ ପଶ୍ଚାନ୍ନିଵେଦଯେଦ୍ଦେଵି ଆତ୍ମାନଂ ସପରିଚ୍ଛଦମ୍
ଯଦି ନିଜ ସିଦ୍ଧି ଚାହାଁନ୍ତି, ଧନରେ କୌଶଳ କିମ୍ବା ଚାଳାକି କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ପରେ, ହେ ଦେବୀ, ନିଜକୁ ଓ ନିଜ ସମ୍ପତ୍ତିକୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଏଵଂ ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ଵିଧିଵଦ୍ ଯଥାଶକ୍ତି ତ୍ଵଵଞ୍ଚଯନ୍ ଆଦଦୀତ ଗୁରୋର୍ମନ୍ତ୍ରଂ ଜ୍ଞାନଂ ଚୈଵ କ୍ରମେଣ ତୁ
ଏଭଳି ନିୟମ ଅନୁସାରେ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମ୍ଭବ, ଠକେଇ ଛାଡ଼ି, ଗୁରୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ତାଙ୍କଠାରୁ ମନ୍ତ୍ର ଓ ଜ୍ଞାନ କ୍ରମକ୍ରମେ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଏଵଂ ତୁଷ୍ଟୋ ଗୁରୁଃ ଶିଷ୍ଯଂ ପୂଜିତଂ ଵତ୍ସରୋଷିତମ୍ ଶୁଶ୍ରୂଷୁମ୍ ଅନହଙ୍କାରମ୍ ଉପଵାସକୃଶଂ ଶୁଚିମ୍
ଏଭଳି ଏକ ବର୍ଷ ଧରି ପୂଜିତ ହୋଇ, ଗୁରୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ, ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାଶୀଳ, ନମ୍ର, ଉପବାସରେ ରହୁଥିବା ଓ ଶୁଦ୍ଧ ଦେଖି।
ସ୍ନାପଯିତ୍ଵା ତୁ ଶିଷ୍ଯାଯ ବ୍ରାହ୍ମଣାନପି ପୂଜ୍ଯ ଚ ସମୁଦ୍ରତୀରେ ନଦ୍ଯାଂ ଚ ଗୋଷ୍ଠେ ଦେଵାଲଯେ ଽପି ଵା
ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଇ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ସମୁଦ୍ରତଟ, ନଦୀପାର, ଗୋଶାଳା କିମ୍ବା ଦେଉଳରେ ଯେଉଁଠି ହେଉ, ସେଠି।
ଶୁଚୌ ଦେଶେ ଗୃହେ ଵାପି କାଲେ ସିଦ୍ଧିକରେ ତିଥୌ ନକ୍ଷତ୍ରେ ଶୁଭଯୋଗେ ଚ ସର୍ଵଦା ଦୋଷଵର୍ଜିତେ
ଶୁଦ୍ଧ ସ୍ଥାନରେ, ଘରେ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟଠି, ଯେଉଁ ସମୟ, ତିଥି, ନକ୍ଷତ୍ର କିମ୍ବା ଶୁଭ ଯୋଗ ସିଦ୍ଧିକାରୀ, ସବୁବେଳେ ଦୋଷ ଥିବା ନୁହେଁ।