ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ନ ଶକ୍ଯୋ ଵିସ୍ତରୋ ଵକ୍ତୁଂ ଵର୍ଷାଣାମଯୁତୈରପି ଯୋଗେ ପାଶୁପତେ ନିଷ୍ଠା ସ୍ଥାତଵ୍ଯଂ ଚ ମୁନୀଶ୍ଵରାଃ

ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ମଧ୍ୟ ଯଦି କହାଯାଏ, ଯୋଗର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିସ୍ତାର ବର୍ଣ୍ଣନ କରିହେବ ନାହିଁ; ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପାଶୁପତ ଯୋଗରେ ଦୃଢ଼ ରୁହିବା ଉଚିତ।

ସତାଂ ଜିତାତ୍ମନାଂ ସାକ୍ଷାଦ୍ ଦ୍ଵିଜାତୀନାଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ ଧର୍ମଜ୍ଞାନାଂ ଚ ସାଧୂନାମ୍ ଆଚାର୍ଯାଣାଂ ଶିଵାତ୍ମନାମ୍

ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ନିଜକୁ ଜିତିଥିବା, ଧର୍ମ ଜ୍ଞାନୀ, ସଦ୍ବ୍ୟକ୍ତି, ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଶିବସ୍ୱରୂପ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ—

ଦଯାଵତାଂ ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠାସ୍ ତଥା ଚୈଵ ତପସ୍ଵିନାମ୍ ସଂନ୍ଯାସିନାଂ ଵିରକ୍ତାନାଂ ଜ୍ଞାନିନାଂ ଵଶଗାତ୍ମନାମ୍

ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦୟାଶୀଳ, ତପସ୍ୱୀ, ସନ୍ନ୍ୟାସୀ, ବିରକ୍ତ, ଜ୍ଞାନୀ ଓ ନିଜକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ—

ଦାନିନାଂ ଚୈଵ ଦାନ୍ତାନାଂ ତ୍ରଯାଣାଂ ସତ୍ଯଵାଦିନାମ୍ ଅଲୁବ୍ଧାନାଂ ସଯୋଗାନାଂ ଶ୍ରୁତିସ୍ମୃତିଵିଦାଂ ଦ୍ଵିଜାଃ

ଓ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ଦାନଶୀଳ, ନିଜକୁ ସଂଯମ କରିଥିବା, ସତ୍ୟ କଥା କହୁଥିବା, ଲୋଭ ନଥିବା, ଯୋଗରେ ଏକତା ରଖିଥିବା ଏବଂ ବେଦ ଓ ସ୍ମୃତିରେ ପାଣ୍ଡିତ୍ୟ ଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ—

ଶ୍ରୌତସ୍ମାର୍ତାଵିରୁଦ୍ଧାନାଂ ପ୍ରସୀଦତି ମହେଶ୍ଵରଃ ସଦିତି ବ୍ରହ୍ମଣଃ ଶବ୍ଦସ୍ ତଦନ୍ତେ ଯେ ଲଭନ୍ତ୍ଯୁତ

ଯେଉଁମାନଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ବେଦ ଓ ପାରମ୍ପରିକ ନିୟମ ସହିତ ବିରୋଧ କରେନାହିଁ, ସେମାନେ ଉପରେ ମହେଶ୍ୱର ଖୁସି ହୁଅନ୍ତି; ଏହିପରି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ କଥା ସିଦ୍ଧ ହୁଏ, ଏବଂ ଶେଷରେ ସେମାନେ ଏହାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।

ସାଯୁଜ୍ଯଂ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଯାତି ତେନ ସନ୍ତଃ ପ୍ରଚକ୍ଷତେ ଦଶାତ୍ମକେ ଯେ ଵିଷଯେ ସାଧନେ ଚାଷ୍ଟଲକ୍ଷଣେ

ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସହ ସାୟୁଜ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି; ଏହିକାରଣରୁ, ସଦ୍ଗୁଣୀ ଲୋକମାନେ କହନ୍ତି ଯେ, ଯେଉଁମାନେ ଦଶ ପ୍ରକାର ଗୁଣ ଓ ଅଷ୍ଟ ପ୍ରକାର ସାଧନା ରଖନ୍ତି—

ନ କ୍ରୁଧ୍ଯନ୍ତି ନ ହୃଷ୍ଯନ୍ତି ଜିତାତ୍ମାନସ୍ତୁ ତେ ସ୍ମୃତାଃ ସାମାନ୍ଯେଷୁ ଚ ଦ୍ରଵ୍ଯେଷୁ ତଥା ଵୈଶେଷିକେଷୁ ଚ

ସେମାନେ କେବେ କ୍ରୋଧିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ, କେବେ ଅତି ଖୁସି ମଧ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ; ଯେଉଁମାନେ ନିଜକୁ ଜିତିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଏଭଳି ମନେ ପକାଯାନ୍ତି, ସାଧାରଣ ବା ବିଶେଷ ଜିନିଷରେ ମଧ୍ୟ।

ବ୍ରହ୍ମକ୍ଷତ୍ରଵିଶୋ ଯସ୍ମାଦ୍ ଯୁକ୍ତାସ୍ତସ୍ମାଦ୍ଦ୍ଵିଜାତଯଃ ଵର୍ଣାଶ୍ରମେଷୁ ଯୁକ୍ତସ୍ଯ ସ୍ଵର୍ଗାଦିସୁଖକାରିଣଃ

ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ବୈଶ୍ୟମାନେ ଏକତାରେ ଅଛନ୍ତି, ଏହିକାରଣରୁ ସେମାନେ ଦ୍ୱିଜ କୁହାଯାନ୍ତି; ଯେଉଁମାନେ ଜାତି ଓ ଆଶ୍ରମର କର୍ତ୍ତବ୍ୟରେ ନିଷ୍ଠା ରଖନ୍ତି, ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସୁଖ ଦେଇଥାନ୍ତି।

ଶ୍ରୌତସ୍ମାର୍ତସ୍ଯ ଧର୍ମସ୍ଯ ଜ୍ଞାନାଦ୍ଧର୍ମଜ୍ଞ ଉଚ୍ଯତେ ଵିଦ୍ଯାଯାଃ ସାଧନାତ୍ସାଧୁବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଗୁରୋର୍ହିତଃ

ବେଦ ଓ ସ୍ମୃତି ଧର୍ମ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଯିଏ ଧର୍ମକୁ ଜାଣିଛି, ସେ ଧର୍ମଜ୍ଞ କୁହାଯାଏ; ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରି, ଭଲ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଗୁରୁଙ୍କ ପ୍ରତି ନିଷ୍ଠା ରଖେ।

କ୍ରିଯାଣାଂ ସାଧନାଚ୍ଚୈଵ ଗୃହସ୍ଥଃ ସାଧୁରୁଚ୍ଯତେ ସାଧନାତ୍ତପସୋ ଽରଣ୍ଯେ ସାଧୁର୍ଵୈଖାନସଃ ସ୍ମୃତଃ

କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଗୃହସ୍ଥକୁ ସାଧୁ କୁହାଯାଏ; ଅରଣ୍ୟରେ ତପସ୍ୟା ସଫଳ କରିବା ଦ୍ୱାରା ବନବାସୀକୁ ସାଧୁ ଭାବେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ।

ଯତମାନୋ ଯତିଃ ସାଧୁଃ ସ୍ମୃତୋ ଯୋଗସ୍ଯ ସାଧନାତ୍ ଏଵମାଶ୍ରମଧର୍ମାଣାଂ ସାଧନାତ୍ସାଧଵଃ ସ୍ମୃତାଃ

ଯିଏ ନିଜକୁ ସଂଯମ କରିବା ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରେ, ସେ ଯତି ସାଧୁ ଭାବେ ସ୍ମରଣ ହୁଏ; ଏଭଳି ଆଶ୍ରମ ଧର୍ମର ସାଧନା ଦ୍ୱାରା ସାଧୁମାନେ ସ୍ମରଣ କରାଯାନ୍ତି।

ଗୃହସ୍ଥୋ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଚ ଵାନପ୍ରସ୍ଥୋ ଯତିସ୍ ତଥା ଧର୍ମାଧର୍ମାଵିହ ପ୍ରୋକ୍ତୌ ଶବ୍ଦାଵେତୌ କ୍ରିଯାତ୍ମକୌ

ଗୃହସ୍ଥ, ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ, ବନପ୍ରସ୍ଥ ଓ ଯତି—ଏଭଳି ଏଠାରେ ଧର୍ମ ଓ ଅଧର୍ମ ଦୁଇଟି କଥା କୁହାଯାଇଛି; ଏହି ଦୁଇଟି ଶବ୍ଦ କାର୍ଯ୍ୟ ଉପରେ ଆଧାରିତ।

କୁଶଲାକୁଶଲଂ କର୍ମ ଧର୍ମାଧର୍ମାଵିତି ସ୍ମୃତୌ ଧାରଣାର୍ଥେ ମହାନ୍ ହ୍ଯ୍ ଏଷ ଧର୍ମଶବ୍ଦଃ ପ୍ରକୀର୍ତିତଃ

ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଅଶ୍ରେଷ୍ଠ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଧର୍ମ ଓ ଅଧର୍ମ ଭାବେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ; ଧାରଣ କରିବା ପାଇଁ 'ଧର୍ମ' ଏହି ମହାନ ଶବ୍ଦ ଘୋଷିତ।

ଅଧାରଣେ ମହତ୍ତ୍ଵେ ଚ ଅଧର୍ମ ଇତି ଚୋଚ୍ଯତେ ଅତ୍ରେଷ୍ଟପ୍ରାପକୋ ଧର୍ମ ଆଚାର୍ଯୈରୁପଦିଶ୍ଯତେ

ଯେଉଁଠାରେ ଧାରଣ କରିବା ଓ ମହତ୍ତ୍ୱ ନାହିଁ, ସେଠାରେ ଅଧର୍ମ କୁହାଯାଏ; ଏଠାରେ ଆଚାର୍ଯ୍ୟମାନେ ଧର୍ମକୁ ଇଚ୍ଛିତ ଜିନିଷ ପ୍ରାପ୍ତିର ଉପାୟ ଭାବେ ଶିଖାନ୍ତି।

ଅଧର୍ମଶ୍ଚାନିଷ୍ଟଫଲୋ ହ୍ଯ୍ ଆଚାର୍ଯୈରୁପଦିଶ୍ଯତେ ଵୃଦ୍ଧାଶ୍ଚାଲୋଲୁପାଶ୍ଚୈଵ ଆତ୍ମଵନ୍ତୋ ହ୍ଯଦାମ୍ଭିକାଃ

ଅଧର୍ମ, ଯାହା ଅପ୍ରିୟ ଫଳ ଦେଉଛି, ତାହାକୁ ମଧ୍ୟ ଆଚାର୍ଯ୍ୟମାନେ ଶିଖାନ୍ତି; ବୃଦ୍ଧମାନେ ଲୋଭୀ ନୁହଁନ୍ତି, ଚଞ୍ଚଳ ମଧ୍ୟ ନୁହଁନ୍ତି, ସ୍ୱାଧୀନ ଓ କପଟ ରହିତ।

ସମ୍ଯଗ୍ଵିନୀତା ଋଜଵସ୍ ତାନାଚାର୍ଯାନ୍ ପ୍ରଚକ୍ଷତେ ସ୍ଵଯମାଚରତେ ଯସ୍ମାଦ୍ ଆଚାରେ ସ୍ଥାପଯତ୍ଯପି

ଯେଉଁ ଆଚାର୍ଯ୍ୟମାନେ ସଠିକ୍ ଶିକ୍ଷିତ, ସିଧାସଳଖ ଓ ସତ୍ୟବାଦୀ, ସେମାନେ ଏହି ଭାବେ ପରିଚିତ; କାରଣ ସେମାନେ ନିଜେ ଆଚରଣ କରନ୍ତି, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଆଚରଣରେ ନିଷ୍ଠା କରାନ୍ତି।

ଆଚିନୋତି ଚ ଶାସ୍ତ୍ରାର୍ଥାନ୍ ଆଚାର୍ଯସ୍ତେନ ଚୋଚ୍ଯତେ ଵିଜ୍ଞେଯଂ ଶ୍ରଵଣାଚ୍ଛ୍ରୌତଂ ସ୍ମରଣାତ୍ସ୍ମାର୍ତମୁଚ୍ଯତେ

ଯେଉଁଥିରେ ଶାସ୍ତ୍ରର ଅର୍ଥ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଏ, ସେଥିପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ କୁହାଯାଏ; ଶୁଣିବା ଦ୍ୱାରା ଯାହା ଜଣାଯାଏ, ତାକୁ 'ଶ୍ରୌତ', ମନେ ରଖିବା ଦ୍ୱାରା ଯାହା ଜଣାଯାଏ, ତାକୁ 'ସ୍ମାର୍ତ୍ତ' କୁହାଯାଏ।

ଇଜ୍ଯା ଵେଦାତ୍ମକଂ ଶ୍ରୌତଂ ସ୍ମାର୍ତଂ ଵର୍ଣାଶ୍ରମାତ୍ମକମ୍ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାନୁରୂପମର୍ଥଂ ଯଃ ପୃଷ୍ଟୋ ନୈଵାପି ଗୂହତି

ବେଦ ଆଧାରିତ ଯଜ୍ଞକୁ 'ଶ୍ରୌତ' କୁହାଯାଏ; ସ୍ମାର୍ତ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଜାତି ଓ ଆଶ୍ରମ ଉପରେ ଆଧାରିତ; ଯିଏ ଯଥାଯଥ ଅର୍ଥ ଦେଖି, ପଚାରିଲେ ତାହା ଲୁଚାଏ ନାହିଁ—

ଯଥାଦୃଷ୍ଟପ୍ରଵାଦସ୍ତୁ ସତ୍ଯଂ ଲୈଙ୍ଗେ ଽତ୍ର ପଠ୍ଯତେ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯଂ ତଥା ମୌନଂ ନିରାହାରତ୍ଵମେଵ ଚ

ଯେପରି ଦେଖାଯିବା ଅନୁଯାୟୀ କଥା କୁହାଯାଏ, ସେପରି ଏଠାରେ ଲିଙ୍ଗରେ ସତ୍ୟ କଥା ଉଚ୍ଚାରିତ; ଏଭଳି, ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ, ମୌନ ଓ ଉପବାସ।

ଅହିଂସା ସର୍ଵତଃ ଶାନ୍ତିସ୍ ତପ ଇତ୍ଯଭିଧୀଯତେ ଆତ୍ମଵତ୍ ସର୍ଵଭୂତେଷୁ ଯୋ ହିତାଯାହିତାଯ ଚ

ଅହିଂସା, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶାନ୍ତି ଓ ତପସ୍ୟା କୁହାଯାଏ; ଯିଏ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ନିଜ ପରି ଭଲ ବା ଖରାପ କରେ—

ଵର୍ତତେ ତ୍ଵସକୃଦ୍ଵୃତ୍ତିଃ କୃତ୍ସ୍ନା ହ୍ଯେଷା ଦଯା ସ୍ମୃତା ଯଦ୍ଯଦିଷ୍ଟତମଂ ଦ୍ରଵ୍ଯଂ ନ୍ଯାଯେନୈଵାଗତଂ କ୍ରମାତ୍

ଯିଏ ପୁନିପୁନି ଏଭଳି ଆଚରଣ କରେ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏହି ଚରିତ୍ରକୁ ଦୟା ଭାବେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ; ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛିତ ଜିନିଷ ନ୍ୟାୟ ଦ୍ୱାରା କ୍ରମକ୍ରମେ ମିଳେ—

ତତ୍ତଦ୍ଗୁଣଵତେ ଦେଯଂ ଦାତୁସ୍ତଦ୍ଦାନଲକ୍ଷଣମ୍ ଦାନଂ ତ୍ରିଵିଧମିତ୍ଯେତତ୍ କନିଷ୍ଠଜ୍ଯେଷ୍ଠମଧ୍ଯମମ୍

ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରାପ୍ତାଙ୍କର ଗୁଣ ଅନୁଯାୟୀ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ, ଦାତାଙ୍କର ସ୍ୱଭାବକୁ ମଧ୍ୟ ଧ୍ୟାନ ଦେବା ଦରକାର। ଏହିପରି ଦାନକୁ ତିନି ପ୍ରକାର ବୋଲି କୁହାଯାଏ—ନିମ୍ନ, ମଧ୍ୟମ ଓ ଉତ୍ତମ।

କାରୁଣ୍ଯାତ୍ସର୍ଵଭୂତେଭ୍ଯଃ ସଂଵିଭାଗସ୍ତୁ ମଧ୍ଯମଃ ଶ୍ରୁତିସ୍ମୃତିଭ୍ଯାଂ ଵିହିତୋ ଧର୍ମୋ ଵର୍ଣାଶ୍ରମାତ୍ମକଃ

ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀପ୍ରତି କରୁଣା ଦେଖାଇ ଯେଉଁ ସମ୍ବାଗ କରାଯାଏ, ସେହି ମଧ୍ୟମ ଦାନ। ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ସ୍ମୃତି ଅନୁସାରେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଧର୍ମ ହେଉଛି ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆଶ୍ରମ ଅନୁଯାୟୀ କର୍ତବ୍ୟ।

ଶିଷ୍ଟାଚାରାଵିରୁଦ୍ଧଶ୍ ଚ ସ ଧର୍ମଃ ସାଧୁରୁଚ୍ଯତେ ମାଯାକର୍ମଫଲତ୍ଯାଗୀ ଶିଵାତ୍ମା ପରିକୀର୍ତିତଃ

ଶିଷ୍ଟମାନେ ଯେପରି ଆଚରଣ କରନ୍ତି, ତାହାକୁ ବିରୋଧ କରେନାହିଁ, ସେହି ଧର୍ମକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଯିଏ ମାୟା ଓ କର୍ମର ଫଳକୁ ତ୍ୟାଗ କରିଛନ୍ତି, ସେ ଶିବସ୍ୱରୂପ ବୋଲି ପରିଚିତ।

ନିଵୃତ୍ତଃ ସର୍ଵସଙ୍ଗେଭ୍ଯୋ ଯୁକ୍ତୋ ଯୋଗୀ ପ୍ରକୀର୍ତିତଃ ଅସକ୍ତୋ ଭଯତୋ ଯସ୍ତୁ ଵିଷଯେଷୁ ଵିଚାର୍ଯ ଚ

ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଆସକ୍ତିରୁ ଯିଏ ଅଲଗା ଓ ନିୟମିତ ଅଭ୍ୟାସରେ ଲିନ, ସେ ଯୋଗୀ ବୋଲି କୁହାଯାନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଯିଏ ଭୟରୁ ବିଷୟବସ୍ତୁରେ ଆସକ୍ତି ରଖନ୍ତିନାହିଁ, ଭଲଭାବେ ବିଚାର କରି—

ଅଲୁବ୍ଧଃ ସଂଯମୀ ପ୍ରୋକ୍ତଃ ପ୍ରାର୍ଥିତୋ ଽପି ସମନ୍ତତଃ ଆତ୍ମାର୍ଥଂ ଵା ପରାର୍ଥଂ ଵା ଇନ୍ଦ୍ରିଯାଣୀହ ଯସ୍ଯ ଵୈ

ଯିଏ ଲୋଭୀ ନୁହଁନ୍ତି, ନିଜକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିପାରନ୍ତି, ସମସ୍ତଙ୍କ ଅନୁରୋଧରେ ମଧ୍ୟ ନିଜ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟଙ୍କ ଲାଗି, ଯାହାଙ୍କର ଇନ୍ଦ୍ରିୟ—

ନ ମିଥ୍ଯା ସମ୍ପ୍ରଵର୍ତନ୍ତେ ଶମସ୍ଯୈଵ ତୁ ଲକ୍ଷଣମ୍ ଅନୁଦ୍ଵିଗ୍ନୋ ହ୍ଯନିଷ୍ଟେଷୁ ତଥେଷ୍ଟାନ୍ନାଭିନନ୍ଦତି

—ମିଥ୍ୟା କାର୍ଯ୍ୟ କରେନାହିଁ, ଏହା ଶାନ୍ତିର ଲକ୍ଷଣ। ଅପ୍ରିୟ ଘଟଣାରେ ଚିତ୍ତ ଉଦ୍ବିଗ୍ନ ହୁଏନାହିଁ, ଇଚ୍ଛିତ ଦେଖି ଅତିଆନନ୍ଦିତ ହୁଏନାହିଁ।

ପ୍ରୀତିତାପଵିଷାଦେଭ୍ଯୋ ଵିନିଵୃତ୍ତିର୍ଵିରକ୍ତତା ସଂନ୍ଯାସଃ କର୍ମଣାଂ ନ୍ଯାସଃ କୃତାନାମକୃତୈଃ ସହ

ଆନନ୍ଦ, ଦୁଃଖ ଓ ବିଷାଦରୁ ଅଲଗା ହେବାକୁ ବିରକ୍ତି କୁହାଯାଏ। କର୍ମ ଓ କରାଯାଇନଥିବା କାମକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ସନ୍ନ୍ୟାସ କୁହାଯାଏ।

କୁଶଲାକୁଶଲାନାଂ ତୁ ପ୍ରହାଣଂ ନ୍ଯାସ ଉଚ୍ଯତେ ଅଵ୍ଯକ୍ତାଦ୍ଯଵିଶେଷାନ୍ତେ ଵିକାରେ ଽସ୍ମିନ୍ନଚେତନେ

ଭଲ ଓ ଖରାପ କାମକୁ ଛାଡିଦେବାକୁ ତ୍ୟାଗ କୁହାଯାଏ। ଏହି ଜଡ଼ ପ୍ରକୃତିରେ, ଅବ୍ୟକ୍ତରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ଅନ୍ତିମ ଅବିଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ—