ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ସୁତଶୋକୋ ଵସିଷ୍ଠସ୍ଯ ଅରୁନ୍ଧତ୍ଯାଃ ପ୍ରଲାପନମ୍ ସ୍ନୁଷାଯାଃ ପ୍ରେଷଣଂ ଚୈଵ ଗର୍ଭସ୍ଥସ୍ଯ ଵଚସ୍ ତଥା

ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ପୁଅ ପ୍ରତି ଶୋକ, ଅରୁନ୍ଧତୀଙ୍କ ଦୁଃଖ, ବହୁର ଝିଅଙ୍କୁ ପଠାଇବା ଏବଂ ଗର୍ଭସ୍ଥ ଶିଶୁଙ୍କର କଥା ବିବରଣ କରାଯାଇଛି।

ପରାଶରସ୍ଯାଵତାରୋ ଵ୍ଯାସସ୍ଯ ଚ ଶୁକସ୍ଯ ଚ ଵିନାଶୋ ରାକ୍ଷସାନାଂ ଚ କୃତୋ ଵୈ ଶକ୍ତିସୂନୁନା

ପରାଶର, ବ୍ୟାସ ଓ ଶୁକଙ୍କ ଅବତାର, ଏବଂ ଶକ୍ତିଙ୍କ ପୁଅ ଦ୍ୱାରା ରାକ୍ଷସମାନେ ନାଶ ହେବା ବିବରଣ କରାଯାଇଛି।

ଦେଵତାପରମାର୍ଥଂ ତୁ ଵିଜ୍ଞାନଂ ଚ ପ୍ରସାଦତଃ ପୁରାଣକରଣଂ ଚୈଵ ପୁଲସ୍ତ୍ଯସ୍ଯାଜ୍ଞଯା ଗୁରୋଃ

ଦେବତାଙ୍କର ପରମ ତତ୍ତ୍ୱ, କୃପାରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ଜ୍ଞାନ ଏବଂ ଗୁରୁ ପୁଲସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ପୁରାଣ ରଚନା ବିବରଣ କରାଯାଇଛି।

ଭୁଵନାନାଂ ପ୍ରମାଣଂ ଚ ଗ୍ରହାଣାଂ ଜ୍ଯୋତିଷାଂ ଗତିଃ ଜୀଵଚ୍ଛ୍ରାଦ୍ଧଵିଧାନଂ ଚ ଶ୍ରାଦ୍ଧାର୍ହାଃ ଶ୍ରାଦ୍ଧମେଵ ଚ

ବିଭିନ୍ନ ଜଗତର ଆକାର, ଗ୍ରହ ଓ ତାରାମାନଙ୍କର ଗତି, ଜ୍ୟୋତିଷ ଶାସ୍ତ୍ରର ଚଳାଚଳ, ଜୀବନ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ପିତୃକାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ବିଧି, କେଉଁମାନେ ପିତୃକାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ, ଏବଂ ପିତୃକାର୍ଯ୍ୟ ନିଜେ—

ନାନ୍ଦୀଶ୍ରାଦ୍ଧଵିଧାନଂ ଚ ତଥାଧ୍ଯଯନଲକ୍ଷଣମ୍ ପଞ୍ଚଯଜ୍ଞପ୍ରଭାଵଶ୍ ଚ ପଞ୍ଚଯଜ୍ଞଵିଧିସ୍ ତଥା

ନାନ୍ଦୀ ପିତୃକାର୍ଯ୍ୟର ବିଧି, ଅଧ୍ୟୟନର ଲକ୍ଷଣ, ପାଞ୍ଚ ଯଜ୍ଞର ଶକ୍ତି, ଏବଂ ପାଞ୍ଚ ଯଜ୍ଞର ବିଧି—

ରଜସ୍ଵଲାନାଂ ଵୃତ୍ତିଶ୍ ଚ ଵୃତ୍ତ୍ଯା ପୁତ୍ରଵିଶିଷ୍ଟତା ମୈଥୁନସ୍ଯ ଵିଧିଶ୍ଚୈଵ ପ୍ରତିଵର୍ଣମନୁକ୍ରମାତ୍

ରଜସ୍ୱଳା ମହିଳାମାନଙ୍କର ଆଚରଣ, ଆଚରଣ ଦ୍ୱାରା ପୁତ୍ରଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠତା, ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବର୍ଣ୍ଣ ଅନୁଯାୟୀ ସଂଯୋଗର ନିୟମ—

ଭୋଜ୍ଯାଭୋଜ୍ଯଵିଧାନଂ ଚ ସର୍ଵେଷାମେଵ ଵର୍ଣିନାମ୍ ପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତମ୍ ଅଶେଷସ୍ଯ ପ୍ରତ୍ଯେକଂ ଚୈଵ ଵିସ୍ତରାତ୍

ସମସ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣର ଲୋକମାନେ କଣ ଖାଇବେ ଏବଂ କଣ ଖାଇବେ ନାହିଁ, ଏହାର ନିୟମ; ସମସ୍ତ ପାପ ପାଇଁ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ଭାବେ ବିସ୍ତୃତ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ—

ନରକାଣାଂ ସ୍ଵରୂପଂ ଚ ଦଣ୍ଡଃ କର୍ମାନୁରୂପତଃ ସ୍ଵର୍ଗିନାରକିଣାଂ ପୁଂସାଂ ଚିହ୍ନଂ ଜନ୍ମାନ୍ତରେଷୁ ଚ

ନରକମାନଙ୍କର ସ୍ୱରୂପ, କର୍ମଅନୁସାରେ ଦଣ୍ଡ, ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ନରକକୁ ଯିବା ଲୋକମାନଙ୍କର ଚିହ୍ନ ଓ ପୁନର୍ଜନ୍ମରେ ସେଗୁଡିକ—

ନାନାଵିଧାନି ଦାନାନି ପ୍ରେତରାଜପୁରଂ ତଥା କଲ୍ପଂ ପଞ୍ଚାକ୍ଷରସ୍ଯାଥ ରୁଦ୍ରମାହାତ୍ମ୍ଯମେଵ ଚ

ନାନା ପ୍ରକାର ଦାନ, ପ୍ରେତରାଜଙ୍କର ନଗର, ପଞ୍ଚାକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ରର ବିଧି, ଏବଂ ରୁଦ୍ରଙ୍କର ମହତ୍ତ୍ୱ—

ଵୃତ୍ରେନ୍ଦ୍ରଯୋର୍ମହାଯୁଦ୍ଧଂ ଵିଶ୍ଵରୂପଵିମର୍ଦନମ୍ ଶ୍ଵେତସ୍ଯ ମୃତ୍ଯୋଃ ସଂଵାଦଃ ଶ୍ଵେତାର୍ଥେ କାଲନାଶନମ୍

ବୃତ୍ର ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧ, ବିଶ୍ୱରୂପଙ୍କର ବିନାଶ, ଶ୍ୱେତଙ୍କ ଓ ମୃତ୍ୟୁଙ୍କର ସଂବାଦ, ଏବଂ ଶ୍ୱେତଙ୍କ ପାଇଁ କାଳର ନାଶ—

ଦେଵଦାରୁଵନେ ଶମ୍ଭୋଃ ପ୍ରଵେଶଃ ଶଂକରସ୍ଯ ତୁ ସୁଦର୍ଶନସ୍ଯ ଚାଖ୍ଯାନଂ କ୍ରମସଂନ୍ଯାସଲକ୍ଷଣମ୍

ଦେବଦାରୁବନରେ ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ପ୍ରବେଶ, ଶଙ୍କରଙ୍କର କଥା, ସୁଦର୍ଶନଙ୍କର ଉପାଖ୍ୟାନ, ଏବଂ ସନ୍ୟାସର ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଦକ୍ରମର ଲକ୍ଷଣ—

ଶ୍ରଦ୍ଧାସାଧ୍ଯୋ ଽଥ ରୁଦ୍ରସ୍ତୁ କଥିତଂ ବ୍ରହ୍ମଣା ତଦା ମଧୁନା କୈଟଭେନୈଵ ପୁରା ହୃତଗତେର୍ଵିଭୋଃ

ଶ୍ରଦ୍ଧା ଦ୍ୱାରା ସିଦ୍ଧ ହେଉଥିବା ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ, ସେ ସମୟରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଥିଲା, ଯେତେବେଳେ ମଧୁ ଓ କୈଟଭ ମହାବଳୀଙ୍କର ଗତିକୁ ଅପହୃତ କରିଥିଲେ—

ବ୍ରହ୍ମଣଃ ପରମଂ ଜ୍ଞାନମ୍ ଆଦାତୁଂ ମୀନତା ହରେଃ ସର୍ଵାଵସ୍ଥାସୁ ଵିଷ୍ଣୋଶ୍ ଚ ଜନନଂ ଲୀଲଯୈଵ ତୁ

ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଜ୍ଞାନ ଅଧିଗ୍ରହଣ, ହରିଙ୍କର ମାଛ ଅବତାର, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଜନ୍ମ, ଯାହା ଦିବ୍ୟ ଲୀଳା ଭାବେ—

ରୁଦ୍ରପ୍ରସାଦାଦ୍ଵିଷ୍ଣୋଶ୍ ଚ ଜିଷ୍ଣୋଶ୍ଚୈଵ ତୁ ସମ୍ଭଵଃ ମନ୍ଥାନଧାରଣାର୍ଥାଯ ହରେଃ କୂର୍ମତ୍ଵମେଵଚ

ରୁଦ୍ରଙ୍କର କୃପାରେ ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଜିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି, ଏବଂ ମନ୍ଥନ ଦଣ୍ଡକୁ ଧାରଣ କରିବା ପାଇଁ ହରିଙ୍କର କୂର୍ମ ରୂପ ଧାରଣ—

ସଂକର୍ଷଣସ୍ଯ ଚୋତ୍ପତ୍ତିଃ କୌଶିକ୍ଯାଶ୍ ଚ ପୁନର୍ଭଵଃ ଯଦୂନାଂ ଚୈଵ ସମ୍ଭୂତିର୍ ଯାଦଵତ୍ଵଂ ହରେଃ ସ୍ଵଯମ୍

ସଂକର୍ଷଣଙ୍କର ଜନ୍ମ, କୌଶିକୀଙ୍କର ପୁନର୍ଜନ୍ମ, ଯଦୁବଂଶର ଉତ୍ପତ୍ତି, ଏବଂ ହରିଙ୍କ ନିଜେ ଯାଦବ ରୂପ ଧାରଣ—

ଭୋଜରାଜସ୍ଯ ଦୌରାତ୍ମ୍ଯଂ ମାତୁଲସ୍ଯ ହରେର୍ଵିଭୋଃ ବାଲଭାଵେ ହରେଃ କ୍ରୀଡା ପୁତ୍ରାର୍ଥଂ ଶଂକରାର୍ଚନମ୍

ଭୋଜ ରାଜାଙ୍କର ଦୁଷ୍ଟତା, ମହାବଳୀ ହରିଙ୍କର ମାମା, ହରିଙ୍କର ଶିଶୁବେଳିର ଖେଳ, ପୁତ୍ର ପାଇଁ ଶଙ୍କରଙ୍କର ପୂଜା—

ନାରସ୍ଯ ଚ ତଥୋତ୍ପତ୍ତିଃ କପାଲେ ଵୈଷ୍ଣଵାଦ୍ଧରାତ୍ ଭୂଭାରନିଗ୍ରହାର୍ଥେ ତୁ ରୁଦ୍ରସ୍ଯାରାଧନଂ ହରେଃ

ବୈଷ୍ଣବ କପାଳରୁ ନରଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି, ଏବଂ ଭୂଭାର ହ୍ରାସ ପାଇଁ ହରିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରୁଦ୍ରଙ୍କର ଉପାସନା—

ଵୈନ୍ଯେନ ପୃଥୁନା ଭୂମେଃ ପୁରା ଦୋହପ୍ରଵର୍ତନମ୍ ଦେଵାସୁରେ ପୁରା ଲବ୍ଧୋ ଭୃଗୁଶାପଶ୍ ଚ ଵିଷ୍ଣୁନା

ପୂର୍ବେ ବୈନ୍ୟ ପୃଥୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭୂମିର ଦୋହନ, ଦେବ ଓ ଅସୁରଙ୍କ ଯୁଦ୍ଧରେ ବୃଗୁଙ୍କ ଶାପ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ମିଳିଥିଲା—

କୃଷ୍ଣତ୍ଵେ ଦ୍ଵାରକାଯାଂ ତୁ ନିଲଯୋ ମାଧଵସ୍ଯ ତୁ ଲବ୍ଧୋ ହିତାଯ ଶାପସ୍ତୁ ଦୁର୍ଵାସସ୍ଯାନନାଦ୍ଧରେଃ

କୃଷ୍ଣ ଅବତାରରେ ଦ୍ୱାରକାରେ ମାଧବଙ୍କର ବାସ, ଏବଂ ହରିଙ୍କୁ ଦୁର୍ବାସାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ଭଲ ପାଇଁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଶାପ—

ଵୃଷ୍ଣ୍ଯନ୍ଧକଵିନାଶାଯ ଶାପଃ ପିଣ୍ଡାରଵାସିନାମ୍ ଏରକସ୍ଯ ତଥୋତ୍ପତ୍ତିସ୍ ତୋମରସ୍ଯୋଦ୍ଭଵସ୍ ତଥା

ବୃଷ୍ଣି ଓ ଅନ୍ଧକମାନଙ୍କର ବିନାଶ ପାଇଁ ଶାପ, ପିଣ୍ଡାରବାସୀ ଏରକଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି, ଏବଂ ତୁଳ୍ୟ ଭାବେ ଗଦାର ଜନ୍ମ—

ଏରକାଲାଭତୋ ଽନ୍ଯୋନ୍ଯଂ ଵିଵାଦେ ଵୃଷ୍ଣିଵିଗ୍ରହଃ ଲୀଲଯା ଚୈଵ କୃଷ୍ଣେନ ସ୍ଵକୁଲସ୍ଯ ଚ ସଂହୃତିଃ

ଏରକ ଘାସ ପାଇଁ, ଏକାପରେକା ମଧ୍ୟରେ ବିବାଦ, ବୃଷ୍ଣିମାନଙ୍କର ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ, ଏବଂ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିଜ ବଂଶର ନାଶ ଦିବ୍ୟ ଲୀଳା ଭାବେ—

ଏରକାସ୍ତ୍ରବଲେନୈଵ ଗମନଂ ସ୍ଵେଚ୍ଛଯୈଵ ତୁ ବ୍ରହ୍ମଣଶ୍ଚୈଵ ମୋକ୍ଷସ୍ଯ ଵିଜ୍ଞାନଂ ତୁ ସୁଵିସ୍ତରମ୍

ଏରକା ଘାସର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଇଚ୍ଛାମତେ ଗତି ହୁଏ, ଏବଂ ମୋକ୍ଷ ଓ ବ୍ରହ୍ମ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜ୍ଞାନ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି।

ପୁରାନ୍ଧକାଗ୍ନିଦକ୍ଷାଣାଂ ଶକ୍ରେଭମୃଗରୂପିଣାମ୍ ମଦନସ୍ଯାଦିଦେଵସ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମଣଶ୍ ଚାମରାରିଣାମ୍

ପୁରୁଣା ଅନ୍ଧକ, ଅଗ୍ନି, ଦକ୍ଷ, ଇନ୍ଦ୍ର, ହାତୀ, ମୃଗ ଆଦି ରୂପ ଧାରଣ କରୁଥିବାମାନେ, ମଦନ ଏବଂ ଆଦିଦେବ, ବ୍ରହ୍ମ ଓ ଅମର ଶତ୍ରୁଙ୍କ ବିଷୟରେ—

ହଲାହଲସ୍ଯ ଦୈତ୍ଯସ୍ଯ କୃତାଵଜ୍ଞା ପିନାକିନା ଜାଲଂଧରଵଧଶ୍ଚୈଵ ସୁଦର୍ଶନସମୁଦ୍ଭଵଃ

ହଳାହଳ ଦାନବ, ଯାହାକୁ ପିନାକୀ ଅବମାନିତ କରିଥିଲେ; ଜାଲନ୍ଧରଙ୍କ ବଧ ଏବଂ ସୁଦର୍ଶନ ଉତ୍ପତ୍ତି—

ଵିଷ୍ଣୋର୍ଵରାଯୁଧାଵାପ୍ତିସ୍ ତଥା ରୁଦ୍ରସ୍ଯ ଚେଷ୍ଟିତମ୍ ତଥାନ୍ଯାନି ଚ ରୁଦ୍ରସ୍ଯ ଚରିତାନି ସହସ୍ରଶଃ

ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ବରାୟୁଧ ପ୍ରାପ୍ତି, ରୁଦ୍ରଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ, ଏବଂ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଅନେକ ଅନେକ ଚରିତ୍ର—

ହରେଃ ପିତାମହସ୍ଯାଥ ଶକ୍ରସ୍ଯ ଚ ମହାତ୍ମନଃ ପ୍ରଭାଵାନୁଭଵଶ୍ଚୈଵ ଶିଵଲୋକସ୍ଯ ଵର୍ଣନମ୍

ହରି, ପିତାମହ ଓ ମହାତ୍ମା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶକ୍ତି ଓ ଅନୁଭବ, ଏବଂ ଶିବଲୋକର ବର୍ଣ୍ଣନା—

ଭୂମୌ ରୁଦ୍ରସ୍ଯ ଲୋକଂ ଚ ପାତାଲେ ହାଟକେଶ୍ଵରମ୍ ତପସାଂ ଲକ୍ଷଣଂ ଚୈଵ ଦ୍ଵିଜାନାଂ ଵୈଭଵଂ ତଥା

ଭୂମିରେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଲୋକ, ପାତାଳରେ ହାଟକେଶ୍ୱର, ତପସ୍ୟାର ଲକ୍ଷଣ ଏବଂ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ମହିମା—

ଆଧିକ୍ଯଂ ସର୍ଵମୂର୍ତୀନାଂ ଲିଙ୍ଗମୂର୍ତେର୍ଵିଶେଷତଃ ଲିଙ୍ଗେ ଽସ୍ମିନ୍ନାନୁପୂର୍ଵ୍ଯେଣ ଵିସ୍ତରେଣାନୁକୀର୍ତ୍ଯତେ

ସମସ୍ତ ରୂପର ଶ୍ରେଷ୍ଠତା, ବିଶେଷ କରି ଲିଙ୍ଗ ରୂପର, ଏଠାରେ କ୍ରମିକ ଭାବେ ଏବଂ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି।

ଏତଜ୍ଜ୍ଞାତ୍ଵା ପୁରାଣସ୍ଯ ସଂକ୍ଷେପଂ କୀର୍ତଯେତ୍ତୁ ଯଃ ସର୍ଵପାପଵିନିର୍ମୁକ୍ତୋ ବ୍ରହ୍ମଲୋକଂ ସ ଗଚ୍ଛତି

ଏହି ସାରାଂଶ ବୁଝି, ଯିଏ ପୁରାଣର ସାରକଥା କହେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ।