ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ତଯୋରଗ୍ରେ ହୁତାଶଂ ଚ ସ୍ରୁଵହସ୍ତଂ ପିତାମହମ୍ ନାରାଯଣଂ ଚ ଦାତାରଂ ସର୍ଵାଭରଣଭୂଷିତମ୍

ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଆଗରେ ହାତରେ ହୋମ କରିବା ପାତ୍ର ଧରିଥିବା ଅଗ୍ନି, ପିତାମହ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଆଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ ଦାତା ନାରାୟଣଙ୍କୁ ବସାଇଥାଏ,

ଲୋକପାଲୈସ୍ ତଥା ସିଦ୍ଧୈଃ ସଂଵୃତଂ ସ୍ଥାପ୍ଯ ଯତ୍ନତଃ ରୁଦ୍ରାଲଯେ ଵ୍ରତଂ ତସ୍ମୈ ଦାପଯେଦ୍ଭକ୍ତିପୂର୍ଵକମ୍

ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଲୋକପାଳ ଓ ସିଦ୍ଧମାନେ ଘେରି ରହିଥିବା ରୁଦ୍ରଙ୍କ ମନ୍ଦିରରେ ସାବଧାନରେ ବସାଇ, ଭକ୍ତି ସହିତ ସେ ବ୍ରତ ଦେଇଥାଏ।

ସା ଭଵାନ୍ଯାସ୍ତନୁଂ ଗତ୍ଵା ଭଵେନ ସହ ମୋଦତେ ଏକଭକ୍ତଵ୍ରତଂ ପୁଣ୍ଯଂ ପ୍ରତିମାସମନୁକ୍ରମାତ୍

ସେ ଭବାନୀଙ୍କ ଶରୀରକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ଭବଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦ କରେ; ଏହି ଏକବେଳି ଭୋଜନର ପବିତ୍ର ବ୍ରତ ପ୍ରତିମାସ ଅନୁସାରେ କରାଯିବା ଉଚିତ।

ମାର୍ଗଶୀର୍ଷକମାସାଦିକାର୍ତିକାନ୍ତଂ ପ୍ରଵର୍ତିତମ୍ ନରନାର୍ଯାଦିଜନ୍ତୂନାଂ ହିତାଯ ମୁନିସତ୍ତମାଃ

ମାର୍ଗଶୀର୍ଷ ମାସରୁ ଆରମ୍ଭ କରି କାର୍ତ୍ତିକ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଏହି ପ୍ରଥା ପୁରୁଷ, ନାରୀ ଓ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ।

ନରଃ କୃତ୍ଵା ଵ୍ରତଂ ଚୈଵ ଶିଵସାଯୁଜ୍ଯମାପ୍ନୁଯାତ୍ ନାରୀ ଦେଵ୍ଯା ନ ସଂଦେହଃ ଶିଵେନ ପରିଭାଷିତମ୍

ଯେ ପୁରୁଷ ଏହି ବ୍ରତ କରେ, ସେ ଶିବଙ୍କ ସହ ଏକତା ପାଏ; ନାରୀ ଦେବୀଙ୍କ ସହ ଏକତା ଲାଭ କରେ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ, ଏହି କଥା ଶିବେ କହିଛନ୍ତି।

ସର୍ଵଵ୍ରତେଷୁ ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ଦେଵଦେଵମୁମାପତିମ୍ ଜପେତ୍ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀଂ ଵିଦ୍ଯାଂ ଵିଧିନୈଵ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ

ସମସ୍ତ ବ୍ରତରେ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉମାପତିଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିବା ଉଚିତ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ।

ଜପାଦେଵ ନ ସଂଦେହୋ ଵ୍ରତାନାଂ ଵୈ ଵିଶେଷତଃ ସମାପ୍ତିର୍ନାନ୍ଯଥା ତସ୍ମାଜ୍ ଜପେତ୍ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀଂ ଶୁଭାମ୍

କେବଳ ଜପ କଲେ ବି, ବିଶେଷ କରି ବ୍ରତଗୁଡ଼ିକର ସଫଳତା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମିଳେ; ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟ ନାହିଁ, ତେଣୁ ଶୁଭ ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିବା ଉଚିତ।

କଥଂ ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ଵିଦ୍ଯା ପ୍ରଭାଵୋ ଵା କଥଂ ଵଦ କ୍ରମୋପାଯଂ ମହାଭାଗ ଶ୍ରୋତୁଂ କୌତୂହଲଂ ହି ନଃ

ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର କିପରି କାମ କରେ, ଏହାର ଶକ୍ତି କଣ? ଦୟାକରି ପଦକ୍ରମେ କହ, ହେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ଆମେ ଶୁଣିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ।

ପୁରା ଦେଵେନ ରୁଦ୍ରେଣ ଦେଵଦେଵେନ ଶଂଭୁନା ପାର୍ଵତ୍ଯାଃ କଥିତଂ ପୁଣ୍ଯଂ ପ୍ରଵଦାମି ସମାସତଃ

ପୂର୍ବେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶମ୍ଭୁ ରୁଦ୍ର ଏହି ପୁଣ୍ୟ କଥା ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ କହିଥିଲେ; ମୁଁ ଏହାକୁ ସଂକ୍ଷେପରେ କହିବି।

ଭଗଵନ୍ଦେଵଦେଵେଶ ସର୍ଵଲୋକମହେଶ୍ଵର ପଞ୍ଚାକ୍ଷରସ୍ଯ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମି ତତ୍ତ୍ଵତଃ

ହେ ଭଗବାନ, ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ମହେଶ୍ୱର, ମୁଁ ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ରର ସତ୍ୟ ମହିମା ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ।

ପଞ୍ଚାକ୍ଷରସ୍ଯ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଵର୍ଷକୋଟିଶତୈରପି ନ ଶକ୍ଯଂ କଥିତୁଂ ଦେଵି ତସ୍ମାତ୍ ସଂକ୍ଷେପତଃ ଶୃଣୁ

ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ରର ମହିମା କୋଟି କୋଟି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ବି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିହେବ ନାହିଁ, ହେ ଦେବୀ; ତେଣୁ ଏହାକୁ ସଂକ୍ଷେପରେ ଶୁଣ।

ପ୍ରଲଯେ ସମନୁପ୍ରାପ୍ତେ ନଷ୍ଟେ ସ୍ଥାଵରଜଙ୍ଗମେ ନଷ୍ଟେ ଦେଵାସୁରେ ଚୈଵ ନଷ୍ଟେ ଚୋରଗରାକ୍ଷସେ

ପ୍ରଳୟ ଆସିଲେ, ସମସ୍ତ ଚଳାଚଳ ଓ ଅଚଳ ଜଗତ ନଷ୍ଟ ହେଲେ, ଦେବତା-ଅସୁର ଓ ନାଗ-ରାକ୍ଷସ ମଧ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହେଲେ,

ସର୍ଵଂ ପ୍ରକୃତିମାପନ୍ନଂ ତ୍ଵଯା ପ୍ରଲଯମେଷ୍ଯତି ଏକୋ ଽହଂ ସଂସ୍ଥିତୋ ଦେଵି ନ ଦ୍ଵିତୀଯୋ ଽସ୍ତି କୁତ୍ରଚିତ୍

ସମସ୍ତ କିଛି ପ୍ରକୃତିରେ ଲୀନ ହେବ ଏବଂ ତୁମ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଳୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବ; ମୁଁ ଏକା ଅଛି, ହେ ଦେବୀ—କୌଣସି ଦ୍ୱିତୀୟ ନାହିଁ।

ତସ୍ମିନ୍ଵେଦାଶ୍ ଚ ଶାସ୍ତ୍ରାଣି ମନ୍ତ୍ରେ ପଞ୍ଚାକ୍ଷରେ ସ୍ଥିତାଃ ତେ ନାଶଂ ନୈଵ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତା ମଚ୍ଛକ୍ତ୍ଯା ହ୍ଯନୁପାଲିତାଃ

ସେଠାରେ ବେଦ, ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ଅବସ୍ଥିତ ଅଛି; ମୋର ଶକ୍ତିରେ, ସେଗୁଡିକ କେବେ ନଷ୍ଟ ହୋଇନାହାନ୍ତି, କିମ୍ବା ଅବହେଳିତ ହୋଇନାହାନ୍ତି।

ଅହମେକୋ ଦ୍ଵିଧାପ୍ଯାସଂ ପ୍ରକୃତ୍ଯାତ୍ମପ୍ରଭେଦତଃ ସ ତୁ ନାରାଯଣଃ ଶେତେ ଦେଵୋ ମାଯାମଯୀଂ ତନୁମ୍

ମୁଁ ଏକାକି ଥିଲି, କିନ୍ତୁ ପ୍ରକୃତି ଓ ଆତ୍ମାର ଭିନ୍ନତାରେ ଦୁଇ ଭାଗ ହେଲି; ସେ ନାରାୟଣ ମାୟାମୟ ଦେହରେ ଶୟନ କରୁଛନ୍ତି।

ଆସ୍ଥାଯ ଯୋଗପର୍ଯଙ୍କଶଯନେ ତୋଯମଧ୍ଯଗଃ ତନ୍ନାଭିପଙ୍କଜାଜ୍ଜାତଃ ପଞ୍ଚଵକ୍ତ୍ରଃ ପିତାମହଃ

ପାଣିର ମଧ୍ୟରେ ଯୋଗ ଧ୍ୟାନର ଆସନରେ ଶୟନ କରି, ତାଙ୍କର ନାଭିର ପଦ୍ମରୁ ପଞ୍ଚମୁଖୀ ବ୍ରହ୍ମା ଜନ୍ମ ନେଲେ।

ସିସୃକ୍ଷମାଣୋ ଲୋକାନ୍ଵୈ ତ୍ରୀନଶକ୍ତୋ ଽସହାଯଵାନ୍ ଦଶ ବ୍ରହ୍ମା ସସର୍ଜାଦୌ ମାନସାନମିତୌଜସଃ

ବ୍ରହ୍ମା ଜଗତ ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ଚାହିଲେ, କିନ୍ତୁ ସହାୟ ନଥିବାରୁ ସେ ଅସମର୍ଥ ହେଲେ; ଆରମ୍ଭରେ ସେ ଦଶଜଣ ମନସା ପୁତ୍ର ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ଯେଉଁମାନେ ବିଶେଷ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ।

ତେଷାଂ ସୃଷ୍ଟିପ୍ରସିଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥଂ ମାଂ ପ୍ରୋଵାଚ ପିତାମହଃ ମତ୍ପୁତ୍ରାଣାଂ ମହାଦେଵ ଶକ୍ତିଂ ଦେହି ମହେଶ୍ଵର

ସେମାନଙ୍କର ସୃଷ୍ଟି ସଫଳ ହେବା ପାଇଁ, ବ୍ରହ୍ମା ମୋତେ କହିଲେ: 'ମହାଦେବ, ମହେଶ୍ୱର, ମୋ ପୁଅମାନଙ୍କୁ ଶକ୍ତି ଦିଅ।'

ଇତି ତେନ ସମାଦିଷ୍ଟଃ ପଞ୍ଚଵକ୍ତ୍ରଧରୋ ହ୍ଯହମ୍ ପଞ୍ଚାକ୍ଷରାନ୍ପଞ୍ଚମୁଖୈଃ ପ୍ରୋକ୍ତଵାନ୍ ପଦ୍ମଯୋନଯେ

ଏପରି ଆଦେଶ ପାଇ, ମୁଁ ପଞ୍ଚମୁଖୀ ହୋଇ, ପଞ୍ଚଟି ମୁହଁରୁ ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ପଦ୍ମଯୋନି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ କହିଲି।

ତାନ୍ପଞ୍ଚଵଦନୈର୍ଗୃହ୍ଣନ୍ ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକପିତାମହଃ ଵାଚ୍ଯଵାଚକଭାଵେନ ଜ୍ଞାତଵାନ୍ପରମେଶ୍ଵରମ୍

ବ୍ରହ୍ମା, ଲୋକପିତାମହ, ତାଙ୍କର ପଞ୍ଚଟି ମୁହଁରେ ସେମାନ୍ତ୍ରଗୁଡିକୁ ଗ୍ରହଣ କରି, ନାମ ଓ ନାମୀ ର ସମ୍ପର୍କ ଦ୍ୱାରା ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ବୁଝିଲେ।

ଵାଚ୍ଯଃ ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୈର୍ଦେଵି ଶିଵସ୍ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯପୂଜିତଃ ଵାଚକଃ ପରମୋ ମନ୍ତ୍ରସ୍ ତସ୍ଯ ପଞ୍ଚାକ୍ଷରଃ ସ୍ଥିତଃ

ହେ ଦେବୀ, ତିନି ଲୋକରେ ପୂଜିତ ଶିବଙ୍କୁ ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ବୁଝାଯାଏ; ସେଇ ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ହେଉଛି ପରମ ମନ୍ତ୍ର, ଏବଂ ସେହି ମନ୍ତ୍ର ଶିବଙ୍କୁ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ।

ଜ୍ଞାତ୍ଵା ପ୍ରଯୋଗଂ ଵିଧିନା ଚ ସିଦ୍ଧିଂ ଲବ୍ଧ୍ଵା ତଥା ପଞ୍ଚମୁଖୋ ମହାତ୍ମା ପ୍ରୋଵାଚ ପୁତ୍ରେଷୁ ଜଗଦ୍ଧିତାଯ ମନ୍ତ୍ରଂ ମହାର୍ଥଂ କିଲ ପଞ୍ଚଵର୍ଣମ୍

ଏହାର ଯଥାବିଧି ପ୍ରୟୋଗ ଓ ସିଦ୍ଧି ବୁଝି, ପଞ୍ଚମୁଖୀ ମହାତ୍ମା ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କ ପୁଅମାନଙ୍କୁ ଜଗତର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ମହାମନ୍ତ୍ର କହିଲେ।

ତେ ଲବ୍ଧ୍ଵା ମନ୍ତ୍ରରତ୍ନଂ ତୁ ସାକ୍ଷାଲ୍ଲୋକପିତାମହାତ୍ ତମାରାଧଯିତୁଂ ଦେଵଂ ପରାତ୍ପରତରଂ ଶିଵମ୍

ସେମାନେ ସେ ମନ୍ତ୍ରରତ୍ନକୁ ଲୋକପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କଠାରୁ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷରେ ପାଇ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦେବ ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ।

ତତସ୍ତୁତୋଷ ଭଗଵାନ୍ ତ୍ରିମୂର୍ତୀନାଂ ପରଃ ଶିଵଃ ଦତ୍ତଵାନଖିଲଂ ଜ୍ଞାନମ୍ ଅଣିମାଦିଗୁଣାଷ୍ଟକମ୍

ତାପରେ, ତ୍ରିମୂର୍ତ୍ତିମାନ୍ୟ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଭଗବାନ ଶିବ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ ଓ ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନ ଏବଂ ଅଣିମା ଇତ୍ୟାଦି ଆଠଟି ଶକ୍ତି ଦାନ କଲେ।

ତେ ଽପି ଲବ୍ଧ୍ଵା ଵରାନ୍ଵିପ୍ରାସ୍ ତଦାରାଧନକାଙ୍କ୍ଷିଣଃ ମେରୋସ୍ତୁ ଶିଖରେ ରମ୍ଯେ ମୁଞ୍ଜଵାନ୍ନାମ ପର୍ଵତଃ

ସେ ବିଦ୍ୱାନମାନେ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ବର ପାଇ, ଆଉ ଅଧିକ ପୂଜା କରିବାକୁ ଚାହିଁ, ମେରୁ ପର୍ବତର ଶିଖର ଉପରେ ମୁଞ୍ଜବାନ୍ ନାମକ ପର୍ବତରେ ଗଲେ।

ମତ୍ପ୍ରିଯଃ ସତତଂ ଶ୍ରୀମାନ୍ ମଦ୍ଭୂତୈଃ ପରିରକ୍ଷିତଃ ତସ୍ଯାଭ୍ଯାଶେ ତପସ୍ତୀଵ୍ରଂ ଲୋକସୃଷ୍ଟିସମୁତ୍ସୁକାଃ

ସେମାନେ ସଦା ମୋତେ ପ୍ରିୟ, ଶ୍ରୀମାନ୍ତ, ଓ ମୋର ଗଣମାନେ ରକ୍ଷିତ; ସେଠି, ଜଗତ ସୃଷ୍ଟି ଆଶାୟରେ, ସେମାନେ ତୀବ୍ର ତପସ୍ୟା ଆରମ୍ଭ କଲେ।

ଦିଵ୍ଯଵର୍ଷସହସ୍ରଂ ତୁ ଵାଯୁଭକ୍ଷାଃ ସମାଚରନ୍ ତିଷ୍ଠନ୍ତୋ ଽନୁଗ୍ରହାର୍ଥାଯ ଦେଵି ତେ ଋଷଯଃ ପୁରା

ସେ ପୁରାତନ ଋଷିମାନେ ଦେବୀ, ଦିବ୍ୟ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବାୟୁ ଖାଇ ତପସ୍ୟା କଲେ, ଦୟା ପାଇବା ଆଶାରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ରହି।

ତେଷାଂ ଭକ୍ତିମହଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସଦ୍ଯଃ ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷତାମିଯାମ୍ ପଞ୍ଚାକ୍ଷରମ୍ ଋଷିଚ୍ଛନ୍ଦୋ ଦୈଵତଂ ଶକ୍ତିବୀଜଵତ୍

ସେମାନଙ୍କର ଭକ୍ତି ଦେଖି, ମୁଁ ସତ୍ୱରେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ହେଲି, ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ରକୁ ଋଷିଛନ୍ଦସ, ଦେବତା, ଶକ୍ତି ଓ ବୀଜ ସହିତ ପ୍ରକାଶ କଲି।

ନ୍ଯାସଂ ଷଡଙ୍ଗଂ ଦିଗ୍ବନ୍ଧଂ ଵିନିଯୋଗମଶେଷତଃ ପ୍ରୋକ୍ତଵାନହମାର୍ଯାଣାଂ ଲୋକାନାଂ ହିତକାମ୍ଯଯା

ମୁଁ ସେ ଆର୍ୟମାନେଙ୍କୁ ଛଅ ଅଙ୍ଗର ନ୍ୟାସ, ଦିଗ୍ବନ୍ଧନ ଓ ସମସ୍ତ ବିନିଯୋଗ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କଲି, ଜଗତର ମଙ୍ଗଳ ଆଶାୟରେ।