ଉତ୍ତରେ ଦେଵଦେଵେଶଂ ନାରାଯଣମନାମଯମ୍ ଇନ୍ଦ୍ରାଦିଲୋକପାଲାଂଶ୍ ଚ କୃତ୍ଵା ଭକ୍ତ୍ଯା ଯଥାଵିଧି
ଉତ୍ତର ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାରାୟଣଙ୍କୁ, ଯିଏ କଷ୍ଟରହିତ, ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଲୋକପାଳମାନେଂକୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ବସାଇବା ଉଚିତ୍।
ପ୍ରତିଷ୍ଠାପ୍ଯ ତତଃ ସ୍ନାପ୍ଯ ସମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ମହେଶ୍ଵରମ୍ ଦେଵସ୍ଯ ଦକ୍ଷିଣେ ହସ୍ତେ ଶୂଲଂ ତ୍ରିଦଶପୂଜିତମ୍
ଏପରେ, ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ବସାଇ, ସ୍ନାନ କରାଇ, ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜା କରି, ଦେବତାଙ୍କ ଦକ୍ଷିଣ ହାତରେ ଦେବମାନେ ପୂଜିତ ତ୍ରିଶୂଳ ରଖିବା ଉଚିତ୍।
ଵାମେ ପାଶଂ ଭଵାନ୍ଯାଶ୍ ଚ କମଲଂ ହେମଭୂଷିତମ୍ ଵିଷ୍ଣୋଶ୍ ଚ ଶଙ୍ଖଂ ଚକ୍ରଂ ଚ ଗଦାମବ୍ଜଂ ପ୍ରଯତ୍ନତଃ
ବାମ ହାତରେ ଭବାନୀଙ୍କ ପାଶ ଓ ସୁନାରେ ଶୋଭିତ ପଦ୍ମ ରଖିବା ଉଚିତ୍। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଇଁ ଶଂଖ, ଚକ୍ର, ଗଦା ଓ ପଦ୍ମ ସାବଧାନ ଭାବରେ ଦେବା ଉଚିତ୍।
ବ୍ରହ୍ମଣଶ୍ଚାକ୍ଷସୂତ୍ରଂ ଚ କମଣ୍ଡଲୁମନୁତ୍ତମମ୍ ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ଵଜ୍ରମ୍ ଅଗ୍ନେଶ୍ ଚ ଶକ୍ତ୍ଯାଖ୍ଯଂ ପରମାଯୁଧମ୍
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପାଇଁ ଅକ୍ଷସୂତ୍ର ଓ ଉତ୍ତମ କମଣ୍ଡଳୁ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ବଜ୍ର, ଅଗ୍ନିଙ୍କ ପାଇଁ ଶକ୍ତି ନାମକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅସ୍ତ୍ର ଦେବା ଉଚିତ୍।
ଯମସ୍ଯ ଦଣ୍ଡଂ ନିରୃତେଃ ଖଡ୍ଗଂ ନିଶିଚରସ୍ଯ ତୁ ଵରୁଣସ୍ଯ ମହାପାଶଂ ନାଗାଖ୍ଯଂ ରୁଦ୍ରମଦ୍ଭୁତମ୍
ଯମଙ୍କ ପାଇଁ ଦଣ୍ଡ, ନିରୃତିଙ୍କ ପାଇଁ ଖଡ଼ଗ, ରାତିର ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ବରୁଣଙ୍କ ମହାପାଶ, ଯାହା ନାଗ ନାମରେ ଅଦ୍ଭୁତ।
ଵାଯୋର୍ ଯଷ୍ଟିଂ କୁବେରସ୍ଯ ଗଦାଂ ଲୋକପ୍ରପୂଜିତାମ୍ ଟଙ୍କଂ ଚେଶାନଦେଵସ୍ଯ ନିଵେଦ୍ଯୈଵଂ କ୍ରମେଣ ଚ
ବାୟୁଙ୍କ ପାଇଁ ଦଣ୍ଡ, କୁବେରଙ୍କ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ପୂଜିତ ଗଦା, ଏବଂ ଈଶାନଙ୍କ ପାଇଁ ଟଙ୍କା, ଏଭଳି କ୍ରମରେ ନିବେଦନ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଶିଵସ୍ଯ ମହତୀଂ ପୂଜାଂ କୃତ୍ଵା ଚରୁସମନ୍ଵିତାମ୍ ପୂଜଯେତ୍ସର୍ଵଦେଵାଂଶ୍ ଚ ଯଥାଵିଭଵଵିସ୍ତରମ୍
ଶିବଙ୍କୁ ବଡ଼ ଭକ୍ତିଭାବରେ ଓ ରନ୍ଧା ଖାଦ୍ୟ ଦେଇ ପୂଜା କରିବା ପରେ, ନିଜ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ଭୋଜଯିତ୍ଵା ଚ ପୂଜାଂ କୃତ୍ଵା ପ୍ରଯତ୍ନତଃ ମହାମେରୁଵ୍ରତଂ କୃତ୍ଵା ମହାଦେଵାଯ ଦାପଯେତ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇ ଏବଂ ସାବଧାନରେ ପୂଜା ସମ୍ପନ୍ନ କରି, ମହାମେରୁ ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରି ଏହାକୁ ମହାଦେବଙ୍କୁ ଉପହାର ଦେବା ଉଚିତ।
ମହାମେରୁମନୁପ୍ରାପ୍ଯ ମହାଦେଵ୍ଯା ପ୍ରମୋଦତେ ଚିରଂ ସାଯୁଜ୍ଯମ୍ ଆପ୍ନୋତି ମହାଦେଵ୍ଯା ନ ସଂଶଯଃ
ମହାମେରୁକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ସେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମହାଦେବୀଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦ କରେ ଏବଂ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମହାଦେବୀଙ୍କ ସହ ଏକତା ଲାଭ କରେ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
କାର୍ତିକ୍ଯାମପି ଯା ନାରୀ କୃତ୍ଵା ଦେଵୀମୁମାଂ ଶୁଭାମ୍ ସର୍ଵାଭରଣସମ୍ପୂର୍ଣାଂ ସର୍ଵଲକ୍ଷଣଲକ୍ଷିତାମ୍
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ଯେ କୌଣସି ନାରୀ ଶୁଭ ଉମାଦେବୀଙ୍କୁ, ସମସ୍ତ ଆଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ ଏବଂ ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳ ଲକ୍ଷଣରେ ଚିହ୍ନିତ, ତିଆରି କରେ,
ହେମତାମ୍ରାଦିଭିଶ୍ଚୈଵ ପ୍ରତିଷ୍ଠାପ୍ଯ ଵିଧାନତଃ ଦେଵଂ ଚ କୃତ୍ଵା ଦେଵେଶଂ ସର୍ଵଲକ୍ଷଣସଂଯୁତମ୍
ସେ ଉମାଙ୍କୁ ସୁନା, ତାମ୍ବା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଧାତୁରେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରେ, ଏବଂ ଏଭଳି ଭାବେ ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳ ଲକ୍ଷଣ ଥିବା ଦେବେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ତିଆରି କରେ,
ତଯୋରଗ୍ରେ ହୁତାଶଂ ଚ ସ୍ରୁଵହସ୍ତଂ ପିତାମହମ୍ ନାରାଯଣଂ ଚ ଦାତାରଂ ସର୍ଵାଭରଣଭୂଷିତମ୍
ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଆଗରେ ହାତରେ ହୋମ କରିବା ପାତ୍ର ଧରିଥିବା ଅଗ୍ନି, ପିତାମହ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଆଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ ଦାତା ନାରାୟଣଙ୍କୁ ବସାଇଥାଏ,
ଲୋକପାଲୈସ୍ ତଥା ସିଦ୍ଧୈଃ ସଂଵୃତଂ ସ୍ଥାପ୍ଯ ଯତ୍ନତଃ ରୁଦ୍ରାଲଯେ ଵ୍ରତଂ ତସ୍ମୈ ଦାପଯେଦ୍ଭକ୍ତିପୂର୍ଵକମ୍
ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଲୋକପାଳ ଓ ସିଦ୍ଧମାନେ ଘେରି ରହିଥିବା ରୁଦ୍ରଙ୍କ ମନ୍ଦିରରେ ସାବଧାନରେ ବସାଇ, ଭକ୍ତି ସହିତ ସେ ବ୍ରତ ଦେଇଥାଏ।
ସା ଭଵାନ୍ଯାସ୍ତନୁଂ ଗତ୍ଵା ଭଵେନ ସହ ମୋଦତେ ଏକଭକ୍ତଵ୍ରତଂ ପୁଣ୍ଯଂ ପ୍ରତିମାସମନୁକ୍ରମାତ୍
ସେ ଭବାନୀଙ୍କ ଶରୀରକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ଭବଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦ କରେ; ଏହି ଏକବେଳି ଭୋଜନର ପବିତ୍ର ବ୍ରତ ପ୍ରତିମାସ ଅନୁସାରେ କରାଯିବା ଉଚିତ।
ମାର୍ଗଶୀର୍ଷକମାସାଦିକାର୍ତିକାନ୍ତଂ ପ୍ରଵର୍ତିତମ୍ ନରନାର୍ଯାଦିଜନ୍ତୂନାଂ ହିତାଯ ମୁନିସତ୍ତମାଃ
ମାର୍ଗଶୀର୍ଷ ମାସରୁ ଆରମ୍ଭ କରି କାର୍ତ୍ତିକ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଏହି ପ୍ରଥା ପୁରୁଷ, ନାରୀ ଓ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ।
ନରଃ କୃତ୍ଵା ଵ୍ରତଂ ଚୈଵ ଶିଵସାଯୁଜ୍ଯମାପ୍ନୁଯାତ୍ ନାରୀ ଦେଵ୍ଯା ନ ସଂଦେହଃ ଶିଵେନ ପରିଭାଷିତମ୍
ଯେ ପୁରୁଷ ଏହି ବ୍ରତ କରେ, ସେ ଶିବଙ୍କ ସହ ଏକତା ପାଏ; ନାରୀ ଦେବୀଙ୍କ ସହ ଏକତା ଲାଭ କରେ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ, ଏହି କଥା ଶିବେ କହିଛନ୍ତି।
ସର୍ଵଵ୍ରତେଷୁ ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ଦେଵଦେଵମୁମାପତିମ୍ ଜପେତ୍ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀଂ ଵିଦ୍ଯାଂ ଵିଧିନୈଵ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ସମସ୍ତ ବ୍ରତରେ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉମାପତିଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିବା ଉଚିତ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ।
ଜପାଦେଵ ନ ସଂଦେହୋ ଵ୍ରତାନାଂ ଵୈ ଵିଶେଷତଃ ସମାପ୍ତିର୍ନାନ୍ଯଥା ତସ୍ମାଜ୍ ଜପେତ୍ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀଂ ଶୁଭାମ୍
କେବଳ ଜପ କଲେ ବି, ବିଶେଷ କରି ବ୍ରତଗୁଡ଼ିକର ସଫଳତା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମିଳେ; ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟ ନାହିଁ, ତେଣୁ ଶୁଭ ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରିବା ଉଚିତ।
କଥଂ ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ଵିଦ୍ଯା ପ୍ରଭାଵୋ ଵା କଥଂ ଵଦ କ୍ରମୋପାଯଂ ମହାଭାଗ ଶ୍ରୋତୁଂ କୌତୂହଲଂ ହି ନଃ
ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର କିପରି କାମ କରେ, ଏହାର ଶକ୍ତି କଣ? ଦୟାକରି ପଦକ୍ରମେ କହ, ହେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ଆମେ ଶୁଣିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ।
ପୁରା ଦେଵେନ ରୁଦ୍ରେଣ ଦେଵଦେଵେନ ଶଂଭୁନା ପାର୍ଵତ୍ଯାଃ କଥିତଂ ପୁଣ୍ଯଂ ପ୍ରଵଦାମି ସମାସତଃ
ପୂର୍ବେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶମ୍ଭୁ ରୁଦ୍ର ଏହି ପୁଣ୍ୟ କଥା ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ କହିଥିଲେ; ମୁଁ ଏହାକୁ ସଂକ୍ଷେପରେ କହିବି।
ଭଗଵନ୍ଦେଵଦେଵେଶ ସର୍ଵଲୋକମହେଶ୍ଵର ପଞ୍ଚାକ୍ଷରସ୍ଯ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମି ତତ୍ତ୍ଵତଃ
ହେ ଭଗବାନ, ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ମହେଶ୍ୱର, ମୁଁ ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ରର ସତ୍ୟ ମହିମା ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ।
ପଞ୍ଚାକ୍ଷରସ୍ଯ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଵର୍ଷକୋଟିଶତୈରପି ନ ଶକ୍ଯଂ କଥିତୁଂ ଦେଵି ତସ୍ମାତ୍ ସଂକ୍ଷେପତଃ ଶୃଣୁ
ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ରର ମହିମା କୋଟି କୋଟି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ବି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିହେବ ନାହିଁ, ହେ ଦେବୀ; ତେଣୁ ଏହାକୁ ସଂକ୍ଷେପରେ ଶୁଣ।
ପ୍ରଲଯେ ସମନୁପ୍ରାପ୍ତେ ନଷ୍ଟେ ସ୍ଥାଵରଜଙ୍ଗମେ ନଷ୍ଟେ ଦେଵାସୁରେ ଚୈଵ ନଷ୍ଟେ ଚୋରଗରାକ୍ଷସେ
ପ୍ରଳୟ ଆସିଲେ, ସମସ୍ତ ଚଳାଚଳ ଓ ଅଚଳ ଜଗତ ନଷ୍ଟ ହେଲେ, ଦେବତା-ଅସୁର ଓ ନାଗ-ରାକ୍ଷସ ମଧ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହେଲେ,
ସର୍ଵଂ ପ୍ରକୃତିମାପନ୍ନଂ ତ୍ଵଯା ପ୍ରଲଯମେଷ୍ଯତି ଏକୋ ଽହଂ ସଂସ୍ଥିତୋ ଦେଵି ନ ଦ୍ଵିତୀଯୋ ଽସ୍ତି କୁତ୍ରଚିତ୍
ସମସ୍ତ କିଛି ପ୍ରକୃତିରେ ଲୀନ ହେବ ଏବଂ ତୁମ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଳୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବ; ମୁଁ ଏକା ଅଛି, ହେ ଦେବୀ—କୌଣସି ଦ୍ୱିତୀୟ ନାହିଁ।
ତସ୍ମିନ୍ଵେଦାଶ୍ ଚ ଶାସ୍ତ୍ରାଣି ମନ୍ତ୍ରେ ପଞ୍ଚାକ୍ଷରେ ସ୍ଥିତାଃ ତେ ନାଶଂ ନୈଵ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତା ମଚ୍ଛକ୍ତ୍ଯା ହ୍ଯନୁପାଲିତାଃ
ସେଠାରେ ବେଦ, ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ଅବସ୍ଥିତ ଅଛି; ମୋର ଶକ୍ତିରେ, ସେଗୁଡିକ କେବେ ନଷ୍ଟ ହୋଇନାହାନ୍ତି, କିମ୍ବା ଅବହେଳିତ ହୋଇନାହାନ୍ତି।
ଅହମେକୋ ଦ୍ଵିଧାପ୍ଯାସଂ ପ୍ରକୃତ୍ଯାତ୍ମପ୍ରଭେଦତଃ ସ ତୁ ନାରାଯଣଃ ଶେତେ ଦେଵୋ ମାଯାମଯୀଂ ତନୁମ୍
ମୁଁ ଏକାକି ଥିଲି, କିନ୍ତୁ ପ୍ରକୃତି ଓ ଆତ୍ମାର ଭିନ୍ନତାରେ ଦୁଇ ଭାଗ ହେଲି; ସେ ନାରାୟଣ ମାୟାମୟ ଦେହରେ ଶୟନ କରୁଛନ୍ତି।
ଆସ୍ଥାଯ ଯୋଗପର୍ଯଙ୍କଶଯନେ ତୋଯମଧ୍ଯଗଃ ତନ୍ନାଭିପଙ୍କଜାଜ୍ଜାତଃ ପଞ୍ଚଵକ୍ତ୍ରଃ ପିତାମହଃ
ପାଣିର ମଧ୍ୟରେ ଯୋଗ ଧ୍ୟାନର ଆସନରେ ଶୟନ କରି, ତାଙ୍କର ନାଭିର ପଦ୍ମରୁ ପଞ୍ଚମୁଖୀ ବ୍ରହ୍ମା ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ସିସୃକ୍ଷମାଣୋ ଲୋକାନ୍ଵୈ ତ୍ରୀନଶକ୍ତୋ ଽସହାଯଵାନ୍ ଦଶ ବ୍ରହ୍ମା ସସର୍ଜାଦୌ ମାନସାନମିତୌଜସଃ
ବ୍ରହ୍ମା ଜଗତ ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ଚାହିଲେ, କିନ୍ତୁ ସହାୟ ନଥିବାରୁ ସେ ଅସମର୍ଥ ହେଲେ; ଆରମ୍ଭରେ ସେ ଦଶଜଣ ମନସା ପୁତ୍ର ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ଯେଉଁମାନେ ବିଶେଷ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ।
ତେଷାଂ ସୃଷ୍ଟିପ୍ରସିଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥଂ ମାଂ ପ୍ରୋଵାଚ ପିତାମହଃ ମତ୍ପୁତ୍ରାଣାଂ ମହାଦେଵ ଶକ୍ତିଂ ଦେହି ମହେଶ୍ଵର
ସେମାନଙ୍କର ସୃଷ୍ଟି ସଫଳ ହେବା ପାଇଁ, ବ୍ରହ୍ମା ମୋତେ କହିଲେ: 'ମହାଦେବ, ମହେଶ୍ୱର, ମୋ ପୁଅମାନଙ୍କୁ ଶକ୍ତି ଦିଅ।'
ଇତି ତେନ ସମାଦିଷ୍ଟଃ ପଞ୍ଚଵକ୍ତ୍ରଧରୋ ହ୍ଯହମ୍ ପଞ୍ଚାକ୍ଷରାନ୍ପଞ୍ଚମୁଖୈଃ ପ୍ରୋକ୍ତଵାନ୍ ପଦ୍ମଯୋନଯେ
ଏପରି ଆଦେଶ ପାଇ, ମୁଁ ପଞ୍ଚମୁଖୀ ହୋଇ, ପଞ୍ଚଟି ମୁହଁରୁ ପଞ୍ଚାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ପଦ୍ମଯୋନି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ କହିଲି।