ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ପକ୍ଷଯୋରୁପଵାସଂ ଚ ଚତୁର୍ଦଶ୍ଯଷ୍ଟମୀଷୁ ଚ

ଏହାସହିତ, ପକ୍ଷ ଦୁଇଟିରେ ଉପବାସ ଓ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଓ ଅଷ୍ଟମୀ ତିଥିରେ ମଧ୍ୟ ଉପବାସ କରିବା—

ଇତ୍ଯେତଦଖିଲଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ପ୍ରତିମାସଂ ଶିଵଵ୍ରତମ୍

ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ପ୍ରତିମାସରେ ଶିବଙ୍କ ବ୍ରତ ବେଳେ କରିବାକୁ କହାଯାଇଛି।

କୁର୍ଯାଦ୍ଵର୍ଷଂ କ୍ରମେଣୈଵ ଵ୍ଯୁତ୍କ୍ରମେଣାପି ଵା ଦ୍ଵିଜାଃ ସ ଯାତି ଶିଵସାଯୁଜ୍ଯଂ ଜ୍ଞାନଯୋଗମଵାପ୍ନୁଯାତ୍

ଏହି ବ୍ରତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜଣେ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କ୍ରମକ୍ରମେ କିମ୍ବା ବିକ୍ରମରେ କଲେ, ସେ ଶିବଙ୍କ ସାଙ୍ଗରେ ଏକତ୍ୱ ଲାଭ କରି, ଜ୍ଞାନ ଓ ଯୋଗ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।

ଉମାମହେଶ୍ଵରଂ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ଵ୍ରତମୀଶ୍ଵରଭାଷିତମ୍ ନରନାର୍ଯାଦିଜନ୍ତୂନାଂ ହିତାଯ ମୁନିସତ୍ତମାଃ

ମୁଁ ଏବେ ଉମା ଓ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ବ୍ରତ, ଯାହା ଭଗବାନ କହିଛନ୍ତି, ପୁରୁଷ, ନାରୀ ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ, ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ।

ପୌର୍ଣମାସ୍ଯାମମାଵାସ୍ଯାଂ ଚତୁର୍ଦଶ୍ଯଷ୍ଟମୀଷୁ ଚ ନକ୍ତମବ୍ଦଂ ପ୍ରକୁର୍ଵୀତ ହଵିଷ୍ଯଂ ପୂଜଯେଦ୍ଭଵମ୍

ପୂର୍ଣ୍ଣିମା, ଅମାବାସ୍ୟା, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଓ ଅଷ୍ଟମୀ ତିଥିରେ, ଏକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରାତିରେ ଉପବାସ କରି, ହବିଷ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଭବଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ଉମାମହେଶପ୍ରତିମାଂ ହେମ୍ନା କୃତ୍ଵା ସୁଶୋଭନାମ୍ ରାଜତୀଂ ଵାଥ ଵର୍ଷାନ୍ତେ ପ୍ରତିଷ୍ଠାପ୍ଯ ଯଥାଵିଧି

ଉମା ଓ ମହେଶଙ୍କ ଦର୍ଶନୀୟ ପ୍ରତିମା ସୁନା କିମ୍ବା ଚାଁଦିରେ ତିଆରି କରି, ବର୍ଷ ଶେଷରେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ଉଚିତ।

ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ ଭୋଜଯିତ୍ଵା ଚ ଦତ୍ତ୍ଵା ଶକ୍ତ୍ଯା ଚ ଦକ୍ଷିଣାମ୍ ରଥାଦ୍ଯୈର୍ଵାପି ଦେଵେଶଂ ନୀତ୍ଵା ରୁଦ୍ରାଲଯଂ ପ୍ରତି

ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଭୋଜନ କରାଇ, ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଦାନ ଦେଇ, ରଥ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମ୍ମାନ ସହିତ ଦେବତାଙ୍କୁ ରୁଦ୍ର ମନ୍ଦିରକୁ ନେଇଯିବା ଉଚିତ।

ସର୍ଵାତିଶଯସଂଯୁକ୍ତୈଶ୍ ଛତ୍ରଚାମରଭୂଷଣୈଃ ନିଵେଦଯେଦ୍ଵ୍ରତଂ ଚୈଵ ଶିଵାଯ ପରମେଷ୍ଠିନେ

ସମସ୍ତ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଛତା, ଚାମରା ଓ ଭୂଷଣ ସହିତ, ଏହି ବ୍ରତକୁ ପରମେଶ୍ୱର ଶିବଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।

ସ ଯାତି ଶିଵସାଯୁଜ୍ଯଂ ନାରୀ ଦେଵ୍ଯା ଯଦି ପ୍ରଭୋ ଅଷ୍ଟମ୍ଯାଂ ଚ ଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାଂ ନିଯତା ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣୀ

ଏଭଳି କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଶିବଙ୍କ ସାଙ୍ଗରେ ଏକତ୍ୱ ପାଏ; ଯଦି ନାରୀ ହୁଏ, ତେବେ ଦେବୀଙ୍କ ସାଙ୍ଗରେ। ଅଷ୍ଟମୀ ଓ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ ସେ ନିୟମିତ ଓ ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣୀ ହେବା ଉଚିତ।

ଵର୍ଷମେକଂ ନ ଭୁଞ୍ଜତି କନ୍ଯା ଵା ଵିଧଵାପି ଵା ଵର୍ଷାନ୍ତେ ପ୍ରତିମାଂ କୃତ୍ଵା ପୂର୍ଵୋକ୍ତଵିଧିନା ତତଃ

ଏକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କନ୍ୟା କିମ୍ବା ବିଧବା ଖାଇନଥାଏ; ବର୍ଷ ଶେଷରେ, ପୂର୍ବରୁ କହିଥିବା ନିୟମରେ ପ୍ରତିମା ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।

ପ୍ରତିଷ୍ଠାପ୍ଯ ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ରୁଦ୍ରାଲଯେ ପୁନଃ ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ ଭୋଜଯିତ୍ଵା ଚ ଭଵାନ୍ଯା ସହ ମୋଦତେ

ଯଥାଯଥ ଭାବେ ରୁଦ୍ର ମନ୍ଦିରରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି, ପୁଣିଥରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଭୋଜନ କରାଇ, ସେ ଭବାନୀଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦ କରେ।

ଯା ନାର୍ଯେଵଂ ଚରେଦବ୍ଦଂ କୃଷ୍ଣାମେକାଂ ଚତୁର୍ଦଶୀମ୍ ଵର୍ଷାନ୍ତେ ପ୍ରତିମାଂ କୃତ୍ଵା ଯେନ କେନାପି ଵା ଦ୍ଵିଜାଃ

ଯେଉଁ ନାରୀ ଏହି ପ୍ରକାର ଏକ ବର୍ଷ ଧରି, କୃଷ୍ଣପକ୍ଷର ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନ ଏକାକି ଉପବାସ କରିଥାଏ, ବର୍ଷ ଶେଷରେ ଯେଉଁଠି ଯେପରି ହେଉ, ଏକ ପ୍ରତିମା ତିଆରି କରେ, ହେ ଦ୍ବିଜମାନେ,

ପୂର୍ଵୋକ୍ତମଖିଲଂ କୃତ୍ଵା ଭଵାନ୍ଯା ସହ ମୋଦତେ ଅମାଵାସ୍ଯାଂ ନିରାହାରା ଭଵେଦବ୍ଦଂ ସୁଯନ୍ତ୍ରିତା

ପୂର୍ବରୁ କହିଥିବା ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ସେ ଭବାନୀଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଏ; ଅମାବାସ୍ୟା ଦିନ ଏକ ବର୍ଷ ଧରି ଉପବାସରେ ଅଟୁଟ ରହିବା ଉଚିତ।

ଶୂଲଂ ଚ ଵିଧିନା କୃତ୍ଵା ଵର୍ଷାନ୍ତେ ଵିନିଵେଦଯେତ୍ ସ୍ନାପ୍ଯେଶାନଂ ଯଜେଦ୍ଭକ୍ତ୍ଯା ସହସ୍ରୈଃ କମଲୈଃ ସିତୈଃ

ବିଧିମତ ଭାବେ ଏକ ତ୍ରିଶୂଳ ତିଆରି କରି, ବର୍ଷ ଶେଷରେ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ; ଭଲ ଭାବରେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଇ ସେ ଭକ୍ତିସହିତ ହଜାରଟି ଧଳା ପଦ୍ମ ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ରାଜତଂ କମଲଂ ଚୈଵ ଜାଂବୂନଦସୁକର୍ଣିକମ୍ ଦତ୍ତ୍ଵା ଭଵାଯ ଵିପ୍ରେଭ୍ଯଃ ପ୍ରଦଦ୍ଯାଦ୍ ଦକ୍ଷିଣାମ୍ ଅପି

ସେ ଭବାଙ୍କୁ ଏକ ରୂପାର କମଳ ଓ ସୁନାର କଣଫୁଲ ଦେଉ, ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଯଥାଯଥ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ।

କାମତୋ ଽପି କୃତଂ ପାପଂ ଭ୍ରୂଣହତ୍ଯାଦିକଂ ଚ ଯତ୍ ତତ୍ସର୍ଵଂ ଶୂଲଦାନେନ ଭିନ୍ଦ୍ଯାନ୍ନାରୀ ନ ସଂଶଯଃ

ଚାହିଁ କିମ୍ବା ଅଚାହିଁ କରାଯାଇଥିବା ସମସ୍ତ ପାପ, ମାନେ ଗର୍ଭହତ୍ୟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଏହି ତ୍ରିଶୂଳ ଦାନରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନାଶ ହୁଏ; ଏଥିରେ ନାରୀଙ୍କ ପାଇଁ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

ସାଯୁଜ୍ଯଂ ଚୈଵମାପ୍ନୋତି ଭଵାନ୍ଯା ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ କୁର୍ଯାଦ୍ଯଦ୍ଵା ନରଃ ସୋ ଽପି ରୁଦ୍ରସାଯୁଜ୍ଯମାପ୍ନୁଯାତ୍

ଏହିପରି କରିଲେ ସେ ଭବାନୀଙ୍କ ସହ ସାଯୁଜ୍ୟ ପାଏ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ବିଜମାନେ; ପୁରୁଷ ମଧ୍ୟ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ସାଯୁଜ୍ୟ ପାଏ।

ପୌର୍ଣମାସ୍ଯାମମାଵାସ୍ଯାଂ ଵର୍ଷମେକମତନ୍ଦ୍ରିତା ଉପଵାସରତା ନାରୀ ନରୋ ଽପି ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ

ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଓ ଅମାବାସ୍ୟା ଦିନ, ଏକ ବର୍ଷ ଧରି ଅଟୁଟ ଭାବରେ ଉପବାସରେ ଲାଗିଥିବା ନାରୀ କିମ୍ବା ପୁରୁଷ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ବିଜମାନେ,

ନିଯୋଗାଦେଵ ତତ୍କାର୍ଯଂ ଭର୍ତୄଣାଂ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ ଜପଂ ଦାନଂ ତପଃ ସର୍ଵମ୍ ଅସ୍ଵତନ୍ତ୍ରା ଯତଃ ସ୍ତ୍ରିଯଃ

ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ କରିବା ଉଚିତ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ବିଜମାନେ, କାରଣ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଜପ, ଦାନ, ତପସ୍ୟା ଇତ୍ୟାଦିରେ ସ୍ୱାଧୀନ ନୁହଁନ୍ତି।

ଵର୍ଷାନ୍ତେ ସର୍ଵଗନ୍ଧାଢ୍ଯାଂ ପ୍ରତିମାଂ ସଂନିଵେଦଯେତ୍ ସା ଭଵାନ୍ଯାଶ୍ ଚ ସାଯୁଜ୍ଯଂ ସାରୂପ୍ଯଂ ଚାପି ସୁଵ୍ରତା

ବର୍ଷ ଶେଷରେ ସମସ୍ତ ସୁଗନ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ପ୍ରତିମା ଦାନ କରିବା ଉଚିତ; ଏପରି ଶୁଭବ୍ରତା ନାରୀ ଭବାନୀଙ୍କ ସହ ସାଯୁଜ୍ୟ ଓ ସାଦୃଶ୍ୟ ପାଏ।

ଲଭତେ ନାତ୍ର ସଂଦେହଃ ସତ୍ଯଂ ସତ୍ଯଂ ଵଦାମ୍ଯହମ୍ କାର୍ତିକ୍ଯାଂ ଵା ତୁ ଯା ନାରୀ ଏକଭକ୍ତେନ ଵର୍ତତେ

ଏହି ଫଳ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମିଳେ; ମୁଁ ସତ୍ୟ କହୁଛି, ସତ୍ୟ କହୁଛି। କିମ୍ବା କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ଯେଉଁ ନାରୀ ଏକାଗ୍ର ଭକ୍ତିରେ ଏହି ବ୍ରତ ରଖେ,

କ୍ଷମାହିଂସାଦିନିଯମୈଃ ସଂଯୁକ୍ତା ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣୀ ଦଦ୍ଯାତ୍କୃଷ୍ଣତିଲାନାଂ ଚ ଭାରମେକମ୍ ଅତନ୍ଦ୍ରିତା

କ୍ଷମା, ଅହିଂସା ଓ ନିୟମରେ ଅଟୁଟ ରହି, ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟା ପାଳନ କରି, ସେ ଏକ ଭାର କଳା ତିଳ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ, ଅଲସ୍ୟ ଛାଡି।

ସଘୃତଂ ସଗୁଡଂ ଚୈଵ ଓଦନଂ ପରମେଷ୍ଠିନେ ଦତ୍ତ୍ଵା ଚ ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯଶ୍ ଚ ଯଥା ଵିଭଵଵିସ୍ତରମ୍

ଘିଅ ଓ ଗୁଡ଼ ସହିତ ରନ୍ଧା ଭାତ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ସାମର୍ଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ଦେବା ଉଚିତ।

ଅଷ୍ଟମ୍ଯାଂ ଚ ଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାମ୍ ଉପଵାସରତା ଚ ସା ଭଵାନ୍ଯା ମୋଦତେ ସାର୍ଧଂ ସାରୂପ୍ଯଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ସୁଵ୍ରତା

ଅଷ୍ଟମୀ ଓ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନ ଉପବାସରେ ଲାଗିଥିବା ସେ ଭବାନୀଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରେ, ଶୁଭବ୍ରତା ଥିଲେ ସାଦୃଶ୍ୟ ମିଳେ।

କ୍ଷମା ସତ୍ଯଂ ଦଯା ଦାନଂ ଶୌଚମିନ୍ଦ୍ରିଯନିଗ୍ରହଃ ସର୍ଵଵ୍ରତେଷ୍ଵଯଂ ଧର୍ମଃ ସାମାନ୍ଯୋ ରୁଦ୍ରପୂଜନମ୍

କ୍ଷମା, ସତ୍ୟ, ଦୟା, ଦାନ, ପବିତ୍ରତା ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ — ସମସ୍ତ ବ୍ରତରେ ଏହି ସାଧାରଣ ଧର୍ମ, ଏବଂ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପୂଜା।

ସମାସାଦ୍ଵଃ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ପ୍ରତିମାସମନୁକ୍ରମାତ୍ ମାର୍ଗଶୀର୍ଷକମାସାଦିକାର୍ତ୍ତିକାନ୍ତଂ ଯଥାକ୍ରମମ୍

ମୁଁ ଏବେ ତୁମମାନେଙ୍କୁ ମାର୍ଗଶୀର୍ଷ ମାସରୁ କାର୍ତ୍ତିକ ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରତିମାର କ୍ରମ ଅନୁଯାୟୀ କହିବି।

ଵ୍ରତଂ ସୁଵିପୁଲଂ ପୁଣ୍ଯଂ ନନ୍ଦିନା ପରିଭାଷିତମ୍ ମାର୍ଗଶୀର୍ଷକମାସେ ଽଥ ଵୃଷଂ ପୂର୍ଣାଙ୍ଗମୁତ୍ତମମ୍

ନନ୍ଦିନି ଯେଉଁ ବିଶାଳ ଓ ପୁଣ୍ୟମୟ ବ୍ରତ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି, ସେଠାରେ ମାର୍ଗଶୀର୍ଷ ମାସରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଙ୍ଗ ଥିବା ବୃଷ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।

ଅଲଂକୃତ୍ଯ ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ଶିଵାଯ ଵିନିଵେଦଯେତ୍ ସା ଚ ସାର୍ଧଂ ଭଵାନ୍ଯା ଵୈ ମୋଦତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ

ଯଥାଯଥ ଭାବେ ଶୋଭା ଦେଇ, ସେ ଶିବଙ୍କୁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ; ଏହା ପରେ ସେ ଭବାନୀଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଏ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

ପୁଷ୍ଯମାସେ ତୁ ଵୈ ଶୂଲଂ ପ୍ରତିଷ୍ଠାପ୍ଯ ନିଵେଦଯେତ୍ ପୂର୍ଵୋକ୍ତମଖିଲଂ କୃତ୍ଵା ଭଵାନ୍ଯା ସହ ମୋଦତେ

ପୁଷ୍ୟ ମାସରେ ଏକ ତ୍ରିଶୂଳ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି ଦାନ କରିବା ଉଚିତ; ପୂର୍ବରୁ କହିଥିବା ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ସେ ଭବାନୀଙ୍କ ସହ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଏ।