ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ତାନି ଵ୍ଯାସାଦୁପଶ୍ରୁତ୍ଯ ଯୁଷ୍ମାକଂ ପ୍ରଵଦାମ୍ଯହମ୍ ଅଷ୍ଟମ୍ଯାଂ ଚ ଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାଂ ପକ୍ଷଯୋରୁଭଯୋରପି

ମୁଁ ଏହି ବ୍ରତଗୁଡ଼ିକ ବ୍ୟାସଙ୍କଠାରୁ ଶୁଣି ଆପଣମାନେଙ୍କୁ କହୁଛି; ଦୁଇ ପକ୍ଷର ଅଷ୍ଟମୀ ଓ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ—

ଵର୍ଷମେକଂ ତୁ ଭୁଞ୍ଜାନୋ ନକ୍ତଂ ଯଃ ପୂଜଯେଚ୍ଛିଵମ୍ ସର୍ଵଯଜ୍ଞଫଲଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ସ ଯାତି ପରମାଂ ଗତିମ୍

ଯିଏ ଏକ ବର୍ଷ ଧରି ରାତିରେ ଖାଇ ଏହି ତିଥିରେ ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ।

ପୃଥିଵୀଂ ଭାଜନଂ କୃତ୍ଵା ଭୁକ୍ତ୍ଵା ପର୍ଵସୁ ମାନଵଃ ଅହୋରାତ୍ରେଣ ଚୈକେନ ତ୍ରିରାତ୍ରଫଲମଶ୍ନୁତେ

ପୃଥିବୀକୁ ପାତ୍ର କରି ପର୍ବ ଦିନରେ ଖାଇଲେ, ଏକ ଦିନ ଓ ରାତିରେ ତିନି ରାତି ବ୍ରତର ଫଳ ମିଳେ।

ଦ୍ଵଯୋର୍ ମାସସ୍ଯ ପଞ୍ଚମ୍ଯୋର୍ ଦ୍ଵଯୋଃ ପ୍ରତିପଦୋର୍ନରଃ କ୍ଷୀରଧାରାଵ୍ରତଂ କୁର୍ଯାତ୍ ସୋ ଽଶ୍ଵମେଧଫଲଂ ଲଭେତ୍

ଦୁଇ ମାସର ପଞ୍ଚମୀ ଓ ଦୁଇ ପକ୍ଷର ପ୍ରଥମ ତିଥିରେ ଯିଏ ଦୁଧ ଧାରା ବ୍ରତ କରେ, ସେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଏ।

କୃଷ୍ଣାଷ୍ଟମ୍ଯାଂ ତୁ ନକ୍ତେନ ଯାଵତ୍କୃଷ୍ଣଚତୁର୍ଦଶୀ ଭୁଞ୍ଜନ୍ଭୋଗାନଵାପ୍ନୋତି ବ୍ରହ୍ମଲୋକଂ ଚ ଗଚ୍ଛତି

କୃଷ୍ଣା ଅଷ୍ଟମୀରୁ କୃଷ୍ଣା ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରାତିରେ ଖାଇଲେ, ଭୋଗ ମିଳେ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଲୋକକୁ ଯାଏ।

ଯୋ ଽବ୍ଦମେକଂ ପ୍ରକୁର୍ଵୀତ ନକ୍ତଂ ପର୍ଵସୁ ପର୍ଵସୁ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଜିତକ୍ରୋଧଃ ଶିଵଧ୍ଯାନପରାଯଣଃ

ଯିଏ ଏକ ବର୍ଷ ଧରି ପ୍ରତ୍ୟେକ ପର୍ବ ଦିନରେ ରାତିରେ ଖାଇ, ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ରୁହି, କ୍ରୋଧ ଦମନ କରି, ଶିବ ଧ୍ୟାନରେ ଲିନ ରହେ—

ସଂଵତ୍ସରାନ୍ତେ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ରାନ୍ ଭୋଜଯେଦ୍ଵିଧିପୂର୍ଵକମ୍ ସ ଯାତି ଶାଙ୍କରଂ ଲୋକଂ ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା

ବର୍ଷ ଶେଷରେ ବିଧିମତ ଭାବେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇଲେ, ସେ ଶଂକରଙ୍କ ଲୋକକୁ ଯାଏ; ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

ଉପଵାସାତ୍ ପରଂ ଭୈକ୍ଷ୍ଯଂ ଭୈକ୍ଷ୍ଯାତ୍ ପରମ୍ ଅଯାଚିତମ୍ ଅଯାଚିତାତ୍ ପରଂ ନକ୍ତଂ ତସ୍ମାନ୍ ନକ୍ତେନ ଵର୍ତଯେତ୍

ଉପବାସ ଖାଇବାଠାରୁ ଭିନ୍ନ ଭିକ୍ଷା ଭଲ, ଭିକ୍ଷା ଖାଇବାଠାରୁ ଅନ୍ୟ କାହାରିଠାରୁ ମାଗିନଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଭଲ, ଏହାଠାରୁ ମଧ୍ୟ ରାତିରେ ଖାଇବା ସର୍ବୋତ୍ତମ। ଏହିପରି, ମନୁଷ୍ୟ ରାତିରେ ଖାଇ ଜୀବନ ଯାପନ କରିବା ଉଚିତ।

ଦେଵୈର୍ଭୁକ୍ତଂ ତୁ ପୂର୍ଵାହ୍ଣେ ମଧ୍ଯାହ୍ନେ ଋଷିଭିସ୍ ତଥା ଅପରାହ୍ଣେ ଚ ପିତୃଭିଃ ସଂଧ୍ଯାଯାଂ ଗୁହ୍ଯକାଦିଭିଃ

ପୂର୍ବାହ୍ନରେ ଦେବତାମାନେ ଖାଦ୍ୟ ଭୋଗ କରନ୍ତି, ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ଋଷିମାନେ, ଅପରାହ୍ନରେ ପିତୃମାନେ ଏବଂ ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ଗୁହ୍ୟକ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ଭୋଗ କରନ୍ତି।

ସର୍ଵଵେଲାମତିକ୍ରମ୍ଯ ନକ୍ତଭୋଜନମୁତ୍ତମମ୍ ହଵିଷ୍ଯଭୋଜନଂ ସ୍ନାନଂ ସତ୍ଯମାହାରଲାଘଵମ୍

ସମସ୍ତ ସମୟକୁ ଛାଡ଼ି ରାତିରେ ଖାଇବା ସର୍ବୋତ୍ତମ। ହବିଷ୍ୟ ଭୋଜନ, ସ୍ନାନ, ସତ୍ୟବାଦିତା ଓ ଅଳ୍ପ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ପାଳନ କରିବା ଉଚିତ।

ଅଗ୍ନିକାର୍ଯମଧଃଶଯ୍ଯାଂ ନକ୍ତଭୋଜୀ ସମାଚରେତ୍ ପ୍ରତିମାସଂ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଶିଵଵ୍ରତମନୁତ୍ତମମ୍

ଯେଉଁମାନେ ରାତିରେ ଖାନ୍ତି, ସେମାନେ ଅଗ୍ନିକାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଏବଂ ଭୂମିରେ ଶୋଇବା ଉଚିତ। ପ୍ରତିମାସରେ ମୁଁ ଶିବଙ୍କର ସର୍ବୋତ୍ତମ ବ୍ରତ ବିଷୟରେ କହିବି।

ଧର୍ମକାମାର୍ଥମୋକ୍ଷାର୍ଥଂ ସର୍ଵପାପଵିଶୁଦ୍ଧଯେ ପୁଷ୍ଯମାସେ ଚ ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ଯଃ କୁର୍ଯାନ୍ନକ୍ତଭୋଜନମ୍

ଧର୍ମ, କାମ, ଅର୍ଥ ଓ ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ, ସମସ୍ତ ପାପର ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ, ପୁଷ୍ୟ ମାସରେ ଯିଏ ପୂଜା କରି ରାତିରେ ଖାଇଥାଏ—

ସତ୍ଯଵାଦୀ ଜିତକ୍ରୋଧଃ ଶାଲିଗୋଧୂମଗୋରସୈଃ ପକ୍ଷଯୋରଷ୍ଟମୀଂ ଯତ୍ନାଦ୍ ଉପଵାସେନ ଵର୍ତଯେତ୍

ସତ୍ୟ କହି, କ୍ରୋଧକୁ ଜୟ କରି, ଚାଉଳ, ଗହୁଁ ଓ ଗାଈ ଦୁଧ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି, ପ୍ରତିପକ୍ଷର ଅଷ୍ଟମୀ ତିଥିରେ ଯତ୍ନପୂର୍ବକ ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ।

ଭୂମିଶଯ୍ଯାଂ ଚ ମାସାନ୍ତେ ପୌର୍ଣମାସ୍ଯାଂ ଘୃତାଦିଭିଃ ସ୍ନାପ୍ଯ ରୁଦ୍ରଂ ମହାଦେଵଂ ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ଵିଧିପୂର୍ଵକମ୍

ମାସ ଶେଷରେ, ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନେ, ଘୃତ ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟରେ ମହାଦେବ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଇ, ବିଧିପୂର୍ବକ ପୂଜା କରି, ଭୂମିରେ ଶୋଇବା ଉଚିତ।

ଯାଵକଂ ଚୌଦନଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ସକ୍ଷୀରଂ ସଘୃତଂ ଦ୍ଵିଜାଃ ଭୋଜଯେଦ୍ ବ୍ରାହ୍ମଣାଞ୍ଶିଷ୍ଟାଞ୍ ଜପେଚ୍ଛାନ୍ତିଂ ଵିଶେଷତଃ

ଯବ ଓ ଚାଉଳ ରାନ୍ଧି, ଦୁଧ ଓ ଘୃତ ସହିତ, ଯୋଗ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଖୁଆଇବା ଓ ବିଶେଷକରି ଶାନ୍ତି ପାଠ କରିବା ଉଚିତ।

ତଥା ଗୋମିଥୁନଂ ଚୈଵ କପିଲଂ ଵିନିଵେଦଯେତ୍ ଭଵାଯ ଦେଵଦେଵାଯ ଶିଵାଯ ପରମେଷ୍ଠିନେ

ଏହିପରି, ଏକ କପିଳା ଗାଈ ଓ ଛାଣ୍ଡକୁ ଭଲ ହେବା ପାଇଁ ଦେବଦେବ ଶିବଙ୍କୁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।

ସ ଯାତି ମୁନିଶାର୍ଦୂଲ ଵାହ୍ନେଯଂ ଲୋକମୁତ୍ତମମ୍ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ସ ଵିପୁଲାନ୍ ଲୋକାନ୍ ତତ୍ରୈଵ ସ ଵିମୁଚ୍ଯତେ

ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ ବାହ୍ନେୟ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ, ସେଠାରେ ବିଶାଳ ଲୋକର ଭୋଗ କରି, ସେଠାରେ ମୁକ୍ତି ପାଏ।

ମାଘମାସେ ତୁ ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ଯଃ କୁର୍ଯାନ୍ ନକ୍ତଭୋଜନମ୍ କୃଶରଂ ଘୃତସଂଯୁକ୍ତଂ ଭୁଞ୍ଜାନଃ ସଂଯତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ

ମାଘ ମାସରେ ଯିଏ ପୂଜା କରି ରାତିରେ ଖାଏ, ଘୃତ ମିଶା ଖିରି ଭୋଜନ କରି, ଇନ୍ଦ୍ରିୟକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିଥାଏ—

ସୋପଵାସଂ ଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାଂ ଭଵେଦୁଭଯପକ୍ଷଯୋଃ ରୁଦ୍ରାଯ ପୌର୍ଣମାସ୍ଯାଂ ତୁ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଵୈ ଘୃତକମ୍ବଲମ୍

ଉଭୟ ପକ୍ଷର ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ତିଥିରେ ଉପବାସ କରି, ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନେ ଘୃତ ଭିଜା କମ୍ବଳ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।

କୃଷ୍ଣଂ ଗୋମିଥୁନଂ ଦଦ୍ଯାତ୍ ପୂଜଯେଚ୍ଚୈଵ ଶଂକରମ୍ ଭୋଜଯେଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣାଂଶ୍ଚୈଵ ଯଥାଵିଭଵଵିସ୍ତରମ୍

ଏକ କଳା ଗାଈ ଓ ଛାଣ୍ଡ ଦାନ କରିବା, ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଓ ନିଜ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଖୁଆଇବା ଉଚିତ।

ଯାମ୍ଯମାସାଦ୍ଯ ଵୈ ଲୋକଂ ଯମେନ ସହ ମୋଦତେ ଫାଲ୍ଗୁନେ ଚୈଵ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତେ କୁର୍ଯାଦ୍ଵୈ ନକ୍ତଭୋଜନମ୍

ଯମପଥରେ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ ସେ ଯମ ସହ ଆନନ୍ଦ କରେ; ଫାଲ୍ଗୁନ ମାସ ଆସିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ନିଶ୍ଚୟ ରାତିରେ ଖାଇବା ଉଚିତ।

ଶ୍ଯାମାକାନ୍ନଘୃତକ୍ଷୀରୈର୍ ଜିତକ୍ରୋଧୋ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ ଚତୁର୍ଦଶ୍ଯାମଥାଷ୍ଟମ୍ଯାମ୍ ଉପଵାସଂ ଚ କାରଯେତ୍

କ୍ରୋଧ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରଖି, ଘୃତ ଓ ଦୁଧ ମିଶା ଶ୍ୟାମାକ ଚାଉଳ ଭୋଜନ କରି, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଓ ଅଷ୍ଟମୀ ତିଥିରେ ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ।

ପୌର୍ଣମାସ୍ଯାଂ ମହାଦେଵଂ ସ୍ନାପ୍ଯ ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ଶଙ୍କରମ୍ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଗୋମିଥୁନଂ ଵାପି ତାମ୍ରାଭଂ ଶୂଲପାଣଯେ

ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନେ ମହାଦେବ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଇ ପୂଜା କରି, ତାମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ କିମ୍ବା କପିଳା ଗାଈ ଓ ଛାଣ୍ଡ ଶୂଳଧାରୀଙ୍କୁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।

ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ ଭୋଜଯିତ୍ଵା ତୁ ପ୍ରାର୍ଥଯେତ୍ପରମେଶ୍ଵରମ୍ ସ ଯାତି ଚନ୍ଦ୍ରସାଯୁଜ୍ଯଂ ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା

ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଖାଇଲାପରେ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବା ଉଚିତ; ସେ ଚନ୍ଦ୍ର ସାଯୁଜ୍ୟ ପାଏ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

ଚୈତ୍ରେ ଽପି ରୁଦ୍ରମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ କୁର୍ଯାଦ୍ଵୈ ନକ୍ତଭୋଜନମ୍ ଶାଲ୍ଯନ୍ନଂ ପଯସା ଯୁକ୍ତଂ ଘୃତେନ ଚ ଯଥାସୁଖମ୍

ଚୈତ୍ର ମାସରେ ମଧ୍ୟ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ଦୁଧ ଓ ଘୃତ ମିଶା ଚାଉଳ ଯେଉଁଠି ଭଲ ଲାଗେ, ତାହା ଖାଇ ରାତିରେ ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ।

ଗୋଷ୍ଠଶାଯୀ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠାଃ କ୍ଷିତୌ ନିଶି ଭଵଂ ସ୍ମରେତ୍ ପୌର୍ଣମାସ୍ଯାଂ ଶିଵଂ ସ୍ନାପ୍ଯ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଗୋମିଥୁନଂ ସିତମ୍

ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ଯିଏ ଗୋଶାଳାରେ ରାତିରେ ଶୋଏ, ସେ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ରାତିରେ ଭବାଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ୍, ଶିବଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଇ ଏବଂ ଧଳା ଏକ ଜୋଡ଼ା ଗାଈ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ୍।

ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ ଭୋଜଯେଚ୍ଚୈଵ ନିରୃତେଃ ସ୍ଥାନମାପ୍ନୁଯାତ୍ ଵୈଶାଖେ ଚ ତଥା ମାସେ କୃତ୍ଵା ଵୈ ନକ୍ତଭୋଜନମ୍

ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଂକୁ ଭୋଜନ କରାଇବା ଉଚିତ୍, ଏହା ଦ୍ୱାରା ନିରୃତିର ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥାଏ। ଏହିପରି ଭାବେ ବୈଶାଖ ମାସରେ ମଧ୍ୟ ରାତିରେ ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ୍।

ପୌର୍ଣମାସ୍ଯାଂ ଭଵଂ ସ୍ନାପ୍ଯ ପଞ୍ଚଗଵ୍ଯଘୃତାଦିଭିଃ ଶ୍ଵେତଂ ଗୋମିଥୁନଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ସୋ ଽଶ୍ଵମେଧଫଲଂ ଲଭେତ୍

ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନେ, ଭବାଙ୍କୁ ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ, ଘିଅ ଓ ଏହାଦି ଦ୍ୱାରା ସ୍ନାନ କରାଇ, ଧଳା ଏକ ଜୋଡ଼ା ଗାଈ ଦାନ କଲେ, ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ।

ଜ୍ଯେଷ୍ଠେ ମାସେ ଚ ଦେଵେଶଂ ଭଵଂ ଶର୍ଵମୁମାପତିମ୍ ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ଭକ୍ତ୍ଯା କୃତ୍ଵା ଵୈ ନକ୍ତଭୋଜନମ୍

ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସରେ, ଭବା, ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ଶର୍ବ, ଉମାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜା କରି, ରାତିରେ ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ୍।