ଉପହାରାଣି ପୁଣ୍ଯାନି ନ୍ଯାଯେନୈଵାର୍ଜିତାନ୍ଯପି ନାନାଵିଧାନି ଚାର୍ହାଣି ପ୍ରୋକ୍ଷିତାନ୍ଯଂଭସା ପୁନଃ
ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଉପହାର, ନ୍ୟାୟରେ ଅର୍ଜିତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଦାନ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧ କରି ପ୍ରଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ନିଵେଦଯେଚ୍ଚ ରୁଦ୍ରାଯ ଭକ୍ତିଯୁକ୍ତେନ ଚେତସା କ୍ଷୀରାଦ୍ଵୈ ସର୍ଵଦେଵାନାଂ ସ୍ଥିତ୍ଯର୍ଥମମୃତଂ ଧ୍ରୁଵମ୍
ଭକ୍ତିଭାବ ସହିତ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ନିବେଦନ କରିବା ଉଚିତ; ଦୁଧ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଜୀବନ ଧାରଣ ପାଇଁ ଅମୃତ ସମାନ।
ଵିଷ୍ଣୁନା ଜିଷ୍ଣୁନା ସାକ୍ଷାଦ୍ ଅନ୍ନେ ସର୍ଵଂ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍ ଭୂତାନାମ୍ ଅନ୍ନଦାନେନ ପ୍ରୀତିର୍ ଭଵତି ଶଙ୍କରେ
ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଜିଷ୍ଣୁ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଅନ୍ନରେ ସମସ୍ତ କିଛି ବସିଛି; ଅନ୍ନଦାନ ଦ୍ୱାରା ଶଙ୍କର ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।
ତସ୍ମାତ୍ ସମ୍ପୂଜଯେଦ୍ ଦେଵମ୍ ଅନ୍ନେ ପ୍ରାଣାଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତାଃ ଉପହାରେ ତଥା ତୁଷ୍ଟିର୍ ଵ୍ଯଞ୍ଜନେ ପଵନଃ ସ୍ଵଯମ୍
ଏହିକାରଣରୁ ଦେବତାଙ୍କୁ ଅନ୍ନ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ, କାରଣ ଜୀବନ ଅନ୍ନରେ ବସିଛି; ଉପହାରରେ ତୃପ୍ତି ଏବଂ ଭୋଜନ ଉପକରଣରେ ପବନ ନିଜେ ବସିଛନ୍ତି।
ସର୍ଵାତ୍ମକୋ ମହାଦେଵୋ ଗନ୍ଧତୋଯେ ହ୍ଯପାମ୍ପତିଃ ପୀଠେ ଵୈ ପ୍ରକୃତିଃ ସାକ୍ଷାନ୍ ମହଦାଦ୍ଯୈର୍ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତା
ସମସ୍ତର ଆତ୍ମା ହେଉଛନ୍ତି ମହାଦେବ, ସେ ହେଉଛନ୍ତି ସୁଗନ୍ଧ ଜଳର ଠାକୁର, ଏହି ପୀଠ ହେଉଛି ସ୍ୱୟଂ ପ୍ରକୃତି, ମହତ୍ତତ୍ତ୍ୱ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ତତ୍ତ୍ୱ ସହିତ ଏଠାରେ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଅଛି।
ତସ୍ମାଦ୍ଦେଵଂ ଯଜେଦ୍ଭକ୍ତ୍ଯା ପ୍ରତିମାସଂ ଯଥାଵିଧି ପୌର୍ଣମାସ୍ଯାଂ ଵ୍ରତଂ କାର୍ଯଂ ସର୍ଵକାମାର୍ଥସିଦ୍ଧଯେ
ତେଣୁ, ପ୍ରତି ମାସରେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଭକ୍ତି ସହିତ ଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ପାଇଁ ବ୍ରତ ରଖିବା ଦରକାର।
ସତ୍ଯଂ ଶୌଚଂ ଦଯା ଶାନ୍ତିଃ ସଂତୋଷୋ ଦାନମେଵ ଚ ପୌର୍ଣମାସ୍ଯାମମାଵାସ୍ଯାମ୍ ଉପଵାସଂ ଚ କାରଯେତ୍
ସତ୍ୟ, ପବିତ୍ରତା, ଦୟା, ଶାନ୍ତି, ସନ୍ତୋଷ ଓ ଦାନ—ଏହାମାନେ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଉଚିତ। ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଓ ଅମାବାସ୍ୟାରେ ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ।
ସଂଵତ୍ସରାନ୍ତେ ଗୋଦାନଂ ଵୃଷୋତ୍ସର୍ଗଂ ଵିଶେଷତଃ ଭୋଜଯେଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ଭକ୍ତ୍ଯା ଶ୍ରୋତ୍ରିଯାନ୍ ଵେଦପାରଗାନ୍
ବର୍ଷ ଶେଷରେ ବିଶେଷ କରି ଗାଁ ଦାନ ଓ ବୃଷ ଛାଡ଼ିବା ଉଚିତ। ଭକ୍ତି ସହିତ ବେଦ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେବା ଉଚିତ।
ତଲ୍ ଲିଙ୍ଗଂ ପୂଜିତଂ ତେନ ସର୍ଵଦ୍ରଵ୍ଯସମନ୍ଵିତମ୍ ସ୍ଥାପଯେଦ୍ ଵା ଶିଵକ୍ଷେତ୍ରେ ଦାପଯେଦ୍ ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ଵା
ଯେ ଲିଙ୍ଗକୁ ସମସ୍ତ ପଦାର୍ଥ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରାଯାଇଛି, ସେହି ଲିଙ୍ଗକୁ ଶିବଙ୍କ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ସ୍ଥାପନ କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଇଦେବା ଉଚିତ।
ଯ ଏଵଂ ସର୍ଵମାସେଷୁ ଶିଵଲିଙ୍ଗମହାଵ୍ରତମ୍ କୁର୍ଯାଦ୍ଭକ୍ତ୍ଯା ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠାଃ ସ ଏଵ ତପତାଂ ଵରଃ
ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯିଏ ପ୍ରତିମାସ ଭକ୍ତି ସହିତ ଏହି ଶିବଲିଙ୍ଗ ମହାବ୍ରତ ପାଳନ କରେ, ସେ ତପସ୍ୱୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ।
ସୂର୍ଯକୋଟିପ୍ରତୀକାଶୈର୍ ଵିମାନୈ ରତ୍ନଭୂଷିତୈଃ ଗତ୍ଵା ଶିଵପୁରଂ ଦିଵ୍ଯଂ ନେହାଯାତି କଦାଚନ
ସେ ଦଶ କୋଟି ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ ବିମାନରେ ବସି ଦିବ୍ୟ ଶିବପୁରକୁ ଯାଇଥାଏ, ପୁଣି ଏଠାକୁ ଫେରି ଆସେନାହିଁ।
ଅଥଵା ହ୍ଯେକମାସଂ ଵା ଚରେଦେଵଂ ଵ୍ରତୋତ୍ତମମ୍ ଶିଵଲୋକମଵାପ୍ନୋତି ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା
କିମ୍ବା ଏକ ମାସ ମାତ୍ର ଏହି ଉତ୍ତମ ବ୍ରତ ପାଳନ କଲେ ମଧ୍ୟ ଶିବଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ—ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଅଥଵା ସକ୍ତଚିତ୍ତଶ୍ଚେଦ୍ ଯାନ୍ଯାନ୍ ସଂଚିନ୍ତଯେଦ୍ଵରାନ୍ ଵର୍ଷମେକଂ ଚରେଦେଵଂ ତାଂସ୍ତାନ୍ପ୍ରାପ୍ଯ ଶିଵଂ ଵ୍ରଜେତ୍
କିମ୍ବା ଯଦି ମନ ଅନ୍ୟ ଆଶାରେ ଲାଗିଥାଏ, ଏହି ବ୍ରତ ଏକ ବର୍ଷ ପାଳନ କଲେ, ସେ ଆଶାଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ପରେ ଶିବଙ୍କୁ ପାଇଁଥାଏ।
ଦେଵତ୍ଵଂ ଵା ପିତୃତ୍ଵଂ ଵା ଦେଵରାଜତ୍ଵମେଵ ଚ ଗାଣପତ୍ଯପଦଂ ଵାପି ସକ୍ତୋ ଽପି ଲଭତେ ନରଃ
ଦେବତ୍ୱ, ପିତୃତ୍ୱ, ଦେବମଧ୍ୟରେ ରାଜତ୍ୱ କିମ୍ବା ଗଣପତି ପଦବୀ—ଯାହା ପ୍ରତି ଆସକ୍ତି ଥାଏ, ମଣିଷ ସେହି ପଦବୀ ପାଇଁଥାଏ।
ଵିଦ୍ଯାର୍ଥୀ ଲଭତେ ଵିଦ୍ଯାଂ ଭୋଗାର୍ଥୀ ଭୋଗମାପ୍ନୁଯାତ୍ ଦ୍ରଵ୍ଯାର୍ଥୀ ଚ ନିଧିଂ ପଶ୍ଯେଦ୍ ଆଯୁଃକାମଶ୍ ଚିରାଯୁଷମ୍
ଯିଏ ଜ୍ଞାନ ଚାହେ, ସେ ଜ୍ଞାନ ପାଏ; ଭୋଗ ଚାହେ, ସେ ଭୋଗ ପାଏ; ଧନ ଚାହେ, ସେ ଧନ ପାଏ; ଦୀର୍ଘାୟୁ ଚାହେ, ସେ ଦୀର୍ଘାୟୁ ପାଏ।
ଯାନ୍ଯାଂଶ୍ଚିନ୍ତଯତେ କାମାଂସ୍ ତାଂସ୍ତାନ୍ପ୍ରାପ୍ଯେହ ମୋଦତେ ଏକମାସଵ୍ରତାଦେଵ ସୋ ଽନ୍ତେ ରୁଦ୍ରତ୍ଵମାପ୍ନୁଯାତ୍
ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛା ଭାବିଥାଏ, ସେ ସେଇ ଇଚ୍ଛାଗୁଡ଼ିକୁ ଏଠାରେ ଉପଭୋଗ କରେ; ଏକ ମାସ ବ୍ରତ ଦ୍ୱାରା ଶେଷରେ ରୁଦ୍ର ପଦବୀ ପାଏ।
ଇଦଂ ପଵିତ୍ରଂ ପରମଂ ରହସ୍ଯଂ ଵ୍ରତୋତ୍ତମଂ ଵିଶ୍ଵସୃଜାପି ସୃଷ୍ଟମ୍ ହିତାଯ ଦେଵାସୁରସିଦ୍ଧମର୍ତ୍ଯଵିଦ୍ଯାଧରାଣାଂ ପରମଂ ଶିଵେନ
ଏହି ପବିତ୍ର, ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଓ ଗୁପ୍ତ ବ୍ରତ, ସମସ୍ତଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ବିଶ୍ୱସୃଷ୍ଟା ଦ୍ୱାରା, ଦେବ, ଅସୁର, ସିଦ୍ଧ, ମନୁଷ୍ୟ ଓ ବିଦ୍ୟାଧରମାନେ ପାଇଁ, ଶିବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ।
ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ପୂଜ୍ଯଂ ଵିଧିନୈଵମୀଶଂ ପ୍ରଣମ୍ଯ ମୂର୍ଧ୍ନା ସହ ଭୃତ୍ଯପୁତ୍ରୈଃ ଵ୍ଯପୋହନଂ ନାମ ଜପେତ୍ସ୍ତଵଂ ଚ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣଂ କୃତ୍ଯ ଶିଵଂ ପ୍ରଯତ୍ନାତ୍
ଏଭଳି ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ, ଦାସ ଓ ପୁଅମାନେ ସହିତ, 'ବ୍ୟାପୋହନ' ନାମକ ସ୍ତବ ପଢ଼ି, ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି ଶିବଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ପରିକ୍ରମା କରିବା ଉଚିତ।
ପୁରାକୃତଂ ଵିଶ୍ଵସୃଜା ସ୍ତଵଂ ଚ ହିତାଯ ଦେଵେନ ଜଗତ୍ତ୍ରଯସ୍ଯ ପିତାମହେନୈଵ ସୁରୈଶ୍ଚ ସାର୍ଧଂ ମହାନୁଭାଵେନ ମହାର୍ଘ୍ଯମ୍ ଏତତ୍
ଏହି ସ୍ତବ, ବିଶ୍ୱସୃଷ୍ଟାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତିନି ଜଗତର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ରଚିତ, ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ସହିତ ମହାନ ଓ ପୂଜ୍ୟ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅର୍ପିତ।
ଵ୍ଯପୋହନସ୍ତଵଂ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ସର୍ଵସିଦ୍ଧିପ୍ରଦଂ ଶୁଭମ୍ ନନ୍ଦିନଶ୍ ଚ ମୁଖାଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା କୁମାରେଣ ମହାତ୍ମନା
ଏବେ ମୁଁ 'ବ୍ୟାପୋହନ' ନାମକ ସ୍ତବ କହିବି, ଯାହା ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥାଏ, ମଙ୍ଗଳମୟ ଓ ଏହା ମହାତ୍ମା କୁମାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନନ୍ଦିଙ୍କ ମୁଖରୁ ଶୁଣାଯାଇଥିଲା।
ଵ୍ଯାସାଯ କଥିତଂ ତସ୍ମାଦ୍ ବହୁମାନେନ ଵୈ ମଯା ନମଃ ଶିଵାଯ ଶୁଦ୍ଧାଯ ନିର୍ମଲାଯ ଯଶସ୍ଵିନେ
ତେଣୁ, ମୁଁ ବଡ଼ ସମ୍ମାନ ସହିତ ଏହା ବ୍ୟାସଙ୍କୁ କହିଛି: ପବିତ୍ର, ନିର୍ମଳ ଓ ଯଶସ୍ୱୀ ଶିବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
ଦୁଷ୍ଟାନ୍ତକାଯ ସର୍ଵାଯ ଭଵାଯ ପରମାତ୍ମନେ ପଞ୍ଚଵକ୍ତ୍ରୋ ଦଶଭୁଜୋ ହ୍ଯ୍ ଅକ୍ଷପଞ୍ଚଦଶୈର୍ଯୁତଃ
ଦୁଷ୍ଟଙ୍କ ସଂହାରକ, ସମସ୍ତରେ ବ୍ୟାପ୍ତ, ପରମାତ୍ମା, ପାଞ୍ଚମୁଖୀ, ଦଶବାହୁଳୀ ଓ ପନ୍ଦରଟି ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ଶିବଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ।
ଶୁଦ୍ଧସ୍ଫଟିକସଂକାଶଃ ସର୍ଵାଭରଣଭୂଷିତଃ ସର୍ଵଜ୍ଞଃ ସର୍ଵଗଃ ଶାନ୍ତଃ ସର୍ଵୋପରି ସୁସଂସ୍ଥିତଃ
ସେ ପରିଶୁଦ୍ଧ, ସ୍ଫଟିକ ପରି ଚମକୁଛନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଆଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ, ସବୁକିଛି ଜାଣିଥିବା, ସବୁଠାରେ ବ୍ୟାପିଥିବା, ଶାନ୍ତ ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଉପରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଭାବେ ବସିଛନ୍ତି।
ପଦ୍ମାସନସ୍ଥଃ ସୋମେଶଃ ପାପମାଶୁ ଵ୍ଯପୋହତୁ ଈଶାନଃ ପୁରୁଷଶ୍ଚୈଵ ଅଘୋରଃ ସଦ୍ଯ ଏଵ ଚ
ପଦ୍ମାସନରେ ବସିଥିବା ସୋମେଶ୍ୱର, ଏଇ ମୋର ପାପକୁ ଶୀଘ୍ର ଦୂର କରନ୍ତୁ। ଯିଏ ଇଶାନ, ପୁରୁଷ, ଅଘୋର ଏବଂ ସଦ୍ୟ, ସେ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।
ଵାମଦେଵଶ୍ ଚ ଭଗଵାନ୍ ପାପମାଶୁ ଵ୍ଯପୋହତୁ ଅନନ୍ତଃ ସର୍ଵଵିଦ୍ଯେଶଃ ସର୍ଵଜ୍ଞଃ ସର୍ଵଦଃ ପ୍ରଭୁଃ
ଭଗବାନ ବାମଦେବ ମୋର ପାପକୁ ତୁରନ୍ତ ଦୂର କରନ୍ତୁ। ସେ ଅନନ୍ତ, ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନର ନାଥ, ସବୁକିଛି ଜାଣିଥିବା, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦେଇଥିବା ଏବଂ ସ୍ୱାମୀ।
ଶିଵଧ୍ଯାନୈକସମ୍ପନ୍ନଃ ସ ମେ ପାପଂ ଵ୍ଯପୋହତୁ ସୂକ୍ଷ୍ମଃ ସୁରାସୁରେଶାନୋ ଵିଶ୍ଵେଶୋ ଗଣପୂଜିତଃ
ଯିଏ ଶିବଙ୍କ ଧ୍ୟାନରେ ଏକାଗ୍ର, ସେ ମୋର ପାପକୁ ଦୂର କରନ୍ତୁ। ସେ ସୂକ୍ଷ୍ମ, ଦେବତା ଓ ଦାନବଙ୍କ ନାଥ, ସମସ୍ତଙ୍କ ନାୟକ ଏବଂ ଗଣମାନ୍ୟଙ୍କର ପୂଜିତ।
ଶିଵଧ୍ଯାନୈକସମ୍ପନ୍ନଃ ସ ମେ ପାପଂ ଵ୍ଯପୋହତୁ ଶିଵୋତ୍ତମୋ ମହାପୂଜ୍ଯଃ ଶିଵଧ୍ଯାନପରାଯଣଃ
ଯିଏ ଶିବଙ୍କ ଧ୍ୟାନରେ ଏକାଗ୍ର, ସେ ମୋର ପାପକୁ ଦୂର କରନ୍ତୁ। ସେ ଶିବଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ, ବଡ଼ ମାନ୍ୟତାପ୍ରାପ୍ତ ଏବଂ ଶିବ ଧ୍ୟାନରେ ନିଷ୍ଠାବାନ।
ସର୍ଵଗଃ ସର୍ଵଦଃ ଶାନ୍ତଃ ସ ମେ ପାପଂ ଵ୍ଯପୋହତୁ ଏକାକ୍ଷୋ ଭଗଵାନୀଶଃ ଶିଵାର୍ଚନପରାଯଣଃ
ଯିଏ ସବୁଠାରେ ବ୍ୟାପିଥିବା, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦେଇଥିବା, ଶାନ୍ତ, ସେ ମୋର ପାପକୁ ଦୂର କରନ୍ତୁ। ଏକ ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ଭଗବାନ ଇଶ୍ୱର, ଶିବ ଆରାଧନାରେ ନିଷ୍ଠାବାନ।
ଶିଵଧ୍ଯାନୈକସମ୍ପନ୍ନଃ ସ ମେ ପାପଂ ଵ୍ଯପୋହତୁ ତ୍ରିମୂର୍ତିର୍ ଭଗଵାନ୍ ଈଶଃ ଶିଵଭକ୍ତିପ୍ରବୋଧକଃ
ଯିଏ ଶିବଙ୍କ ଧ୍ୟାନରେ ଏକାଗ୍ର, ସେ ମୋର ପାପକୁ ଦୂର କରନ୍ତୁ। ଭଗବାନ ତ୍ରିମୂର୍ତ୍ତି, ଶିବଭକ୍ତିକୁ ଉଦ୍ବୋଧନ କରିଥିବା।
ଶିଵଧ୍ଯାନୈକସମ୍ପନ୍ନଃ ସ ମେ ପାପଂ ଵ୍ଯପୋହତୁ ଶ୍ରୀକଣ୍ଠଃ ଶ୍ରୀପତିଃ ଶ୍ରୀମାଞ୍ ଶିଵଧ୍ଯାନରତଃ ସଦା
ଯିଏ ଶିବଙ୍କ ଧ୍ୟାନରେ ଏକାଗ୍ର, ସେ ମୋର ପାପକୁ ଦୂର କରନ୍ତୁ। ଶ୍ରୀକଣ୍ଠ, ଶ୍ରୀର ନାଥ, ମହିମାଶାଳୀ ଏବଂ ସଦା ଶିବ ଧ୍ୟାନରେ ଲିନ।