ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ଆଶ୍ଵିନେ ଚୈଵ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ରାଃ ଗୋମେଦକମଯଂ ଶୁଭମ୍ ପ୍ରଵାଲେନୈଵ କାର୍ତିକ୍ଯାଂ ତଥା ଵୈ ମାର୍ଗଶୀର୍ଷକେ

ଆଶ୍ୱିନରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଗୋମେଦକ ମଣିର ଶୁଭ ଲିଙ୍ଗ; କାର୍ତ୍ତିକ ଓ ମାର୍ଗଶୀର୍ଷରେ ପ୍ରବାଳ ତିଆରି ଲିଙ୍ଗ।

ଵୈଡୂର୍ଯନିର୍ମିତଂ ଲିଙ୍ଗଂ ପୁଷ୍ପରାଗେଣ ପୁଷ୍ଯକେ ମାଘେ ଚ ସୂର୍ଯକାନ୍ତେନ ଫାଲ୍ଗୁନେ ସ୍ଫାଟିକେନ ଚ

ପୁଷ୍ୟରେ ବୈଡୂର୍ୟ ମଣିର ଲିଙ୍ଗ, ମାଘରେ ସୂର୍ଯ୍ୟକାନ୍ତ ମଣିର ଲିଙ୍ଗ, ଫାଲ୍ଗୁନରେ ସ୍ଫଟିକ ଲିଙ୍ଗ।

ସର୍ଵମାସେଷୁ କମଲଂ ହୈମମେକଂ ଵିଧୀଯତେ ଅଲାଭେ ରାଜତଂ ଵାପି କେଵଲଂ କମଲଂ ତୁ ଵା

ସମସ୍ତ ମାସରେ ଏକ ସୁନାର ପଦ୍ମ ନିୟମିତ; ଯଦି ଏହା ମିଳିନାହିଁ, ତେବେ ରୂପାର, ନାହିଁ ହେଲେ କେବଳ ପଦ୍ମ ଦେଇବା ଉଚିତ।

ରତ୍ନାନାମ୍ ଅପ୍ଯଲାଭେ ତୁ ହେମ୍ନା ଵା ରାଜତେନ ଵା ରଜତସ୍ଯାପ୍ଯଲାଭେ ତୁ ତାମ୍ରଲୋହେନ କାରଯେତ୍

ଯଦି ମଣି ମିଳିନାହିଁ, ତେବେ ସୁନା କିମ୍ବା ରୂପାରେ ତିଆରି କର; ରୂପା ମିଳିନାହିଁ ହେଲେ ତାମ୍ବା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଧାତୁରେ କରିବା ଉଚିତ।

ଶୈଲଂ ଵା ଦାରୁଜଂ ଵାପି ମୃନ୍ମଯଂ ଵା ସଵେଦିକମ୍ ସର୍ଵଗନ୍ଧମଯଂ ଵାପି କ୍ଷଣିକଂ ପରିକଲ୍ପଯେତ୍

କିମ୍ବା ପାହାଡ଼, କାଠ, ମାଟିରେ ପୀଠ ସହିତ, କିମ୍ବା ସମସ୍ତ ସୁଗନ୍ଧି ଦ୍ରବ୍ୟରେ, କିମ୍ବା ଅସ୍ଥାୟୀ ଭାବେ ମଧ୍ୟ ତିଆରି କରିପାରିବ।

ହୈମନ୍ତିକେ ମହାଦେଵଂ ଶ୍ରୀପତ୍ତ୍ରେଣୈଵ ପୂଜଯେତ୍ ସର୍ଵମାସେଷୁ କମଲଂ ହୈମମେକମଥାପି ଵା

ହେମନ୍ତ ଋତୁରେ ମହାଦେବଙ୍କୁ ଶ୍ରୀପତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ସମସ୍ତ ମାସରେ ସୁନାର କମଳ ଦେଇଥିଲେ ବା ଏକଟି ମାତ୍ର କମଳ ଦେଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଚାଲିବ।

ରାଜତଂ ଵାପି କମଲଂ ହୈମକର୍ଣିକମୁତ୍ତମମ୍ ରାଜତସ୍ଯାପ୍ଯଭାଵେ ତୁ ବିଲ୍ଵପତ୍ରୈଃ ସମର୍ଚଯେତ୍

ସୁନାର କର୍ଣ୍ଣିକା ସହିତ ରୌପ୍ୟ କମଳ ଦେଇ ପୂଜା କରାଯାଇପାରିବ; ଯଦି ରୌପ୍ୟ ମିଳିନଥାଏ, ତେବେ ବିଲ୍ବପତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ସହସ୍ରକମଲାଲାଭେ ତଦର୍ଧେନାପି ପୂଜଯେତ୍ ତଦର୍ଧାର୍ଧେନ ଵା ରୁଦ୍ରମ୍ ଅଷ୍ଟୋତ୍ତରଶତେନ ଵା

ହଜାର କମଳ ମିଳିନଥିଲେ, ତାହାର ଅର୍ଧ ଦେଇ ବା ତାହାର ଅର୍ଧର ଅର୍ଧ ଦେଇ ବା ଏକ ଶତ ଆଠ କମଳ ଦେଇ ମଧ୍ୟ ପୂଜା କରିପାରିବ।

ବିଲ୍ଵପତ୍ରେ ସ୍ଥିତା ଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ ଦେଵୀ ଲକ୍ଷଣସଂଯୁତା ନୀଲୋତ୍ପଲେ ଽଂବିକା ସାକ୍ଷାଦ୍ ଉତ୍ପଲେ ଷଣ୍ମୁଖଃ ସ୍ଵଯମ୍

ବିଲ୍ବପତ୍ରରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଦେବୀ ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ସହିତ ବସିଛନ୍ତି; ନୀଳ କମଳରେ ଆମ୍ବିକା ନିଜେ ବସିଛନ୍ତି, ଏବଂ ସାଧାରଣ କମଳରେ ଷଣ୍ମୁଖ ନିଜେ ବସିଛନ୍ତି।

ପଦ୍ମାଶ୍ରିତୋ ମହାଦେଵଃ ସର୍ଵଦେଵପତିଃ ଶିଵଃ ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵପ୍ରଯତ୍ନେନ ଶ୍ରୀପତ୍ତ୍ରଂ ନ ତ୍ଯଜେଦ୍ବୁଧଃ

ପଦ୍ମରେ ମହାଦେବ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ନାୟକ ଶିବ ବସିଛନ୍ତି; ଏହିକାରଣରୁ, ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ କେବେ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରୀପତ୍ରକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

ନୀଲୋତ୍ପଲଂ ଚୋତ୍ପଲଂ ଚ କମଲଂ ଚ ଵିଶେଷତଃ ସର୍ଵଵଶ୍ଯକରଂ ପଦ୍ମଂ ଶିଲା ସର୍ଵାର୍ଥସିଦ୍ଧିଦା

ନୀଳ କମଳ, ସାଧାରଣ କମଳ ଏବଂ ବିଶେଷ କରି ରକ୍ତ କମଳ, ସମସ୍ତେ ଅତି ଫଳଦାୟକ; ପାଥର କମଳ ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ କରେ।

କୃଷ୍ଣାଗରୁସମୁଦ୍ଭୂତଂ ସର୍ଵପାପନିକୃନ୍ତନମ୍ ଗୁଗ୍ଗୁଲୁପ୍ରଭୃତୀନାଂ ଚୈଵ ଦୀପାନାଂ ଚ ନିଵେଦନମ୍

କଳା ଅଗରୁ ଗଛରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଯାହା, ସେଥିରେ ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ୟ ହୁଏ; ଗୁଗ୍ଗୁଳୁ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଧୂପ ମଧ୍ୟ ନିବେଦନ କରିବା ଉଚିତ।

ସର୍ଵରୋଗକ୍ଷଯଂ ଚୈଵ ଚନ୍ଦନଂ ସର୍ଵସିଦ୍ଧିଦମ୍ ସୌଗନ୍ଧିକଂ ତଥା ଧୂପଂ ସର୍ଵକାମାର୍ଥସାଧକମ୍

ଚନ୍ଦନ ସମସ୍ତ ରୋଗ ଦୂର କରେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥାଏ; ଭଲ ଗନ୍ଧ ଥିବା ଧୂପ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ କରେ।

ଶ୍ଵେତାଗରୂଦ୍ଭଵଂ ଚୈଵ ତଥା କୃଷ୍ଣାଗରୂଦ୍ଭଵମ୍ ସୌମ୍ଯଂ ସୀତାରିଧୂପଂ ଚ ସାକ୍ଷାନ୍ନିର୍ଵାଣସିଦ୍ଧିଦମ୍

ଶ୍ୱେତ ଅଗରୁ ଓ କଳା ଅଗରୁ ରୁ ତିଆରି ଧୂପ, ଏବଂ ଶିତଳ ସୀତାରୀ ଧୂପ, ସିଧାସଳଖ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାଏ।

ଶ୍ଵେତାର୍କକୁସୁମେ ସାକ୍ଷାଚ୍ ଚତୁର୍ଵକ୍ତ୍ରଃ ପ୍ରଜାପତିଃ କର୍ଣିକାରସ୍ଯ କୁସୁମେ ମେଧା ସାକ୍ଷାଦ୍ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତା

ଶ୍ୱେତ ଅର୍କ ଫୁଲରେ ସ୍ୱୟଂ ଚତୁର୍ମୁଖ ପ୍ରଜାପତି ବସିଛନ୍ତି; କର୍ଣ୍ଣିକାର ଫୁଲରେ ମେଧା ଦେବୀ ନିଜେ ବସିଛନ୍ତି।

କରଵୀରେ ଗଣାଧ୍ଯକ୍ଷୋ ବକେ ନାରାଯଣଃ ସ୍ଵଯମ୍ ସୁଗନ୍ଧିଷୁ ଚ ସର୍ଵେଷୁ କୁସୁମେଷୁ ନଗାତ୍ମଜା

କରବୀର ଫୁଲରେ ଗଣାଧ୍ୟକ୍ଷ ବସିଛନ୍ତି; ବକୁଳ ଫୁଲରେ ନାରାୟଣ ନିଜେ ବସିଛନ୍ତି; ଏବଂ ସମସ୍ତ ସୁଗନ୍ଧିତ ଫୁଲରେ ପାହାଡ଼ର କନ୍ୟା ବସିଛନ୍ତି।

ତସ୍ମାଦେତୈର୍ଯଥାଲାଭଂ ପୁଷ୍ପଧୂପାଦିଭିଃ ଶୁଭୈଃ ପୂଜଯେଦ୍ଦେଵଦେଵେଶଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ଵିତ୍ତାନୁସାରତଃ

ଏହିପରି ଯାହା ମିଳିଥାଏ, ସେହି ଭଲ ଫୁଲ, ଧୂପ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା, ଭକ୍ତି ସହିତ ଏବଂ ନିଜ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ଦେବଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ନିଵେଦଯେତ୍ତତୋ ଭକ୍ତ୍ଯା ପାଯସଂ ଚ ମହାଚରୁମ୍ ସଘୃତଂ ସୋପଦଂଶଂ ଚ ସର୍ଵଦ୍ରଵ୍ଯସମନ୍ଵିତମ୍

ତାପରେ ଭକ୍ତି ସହିତ ପାୟସ ଏବଂ ବଡ଼ ଚରୁ, ଘିଅ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପଦାର୍ଥ ମିଶିଥିବା ଭୋଗ ନିବେଦନ କରିବା ଉଚିତ।

ଶୁଦ୍ଧାନ୍ନଂ ଵାପି ମୁଦ୍ଗାନ୍ନମ୍ ଆଢକଂ ଚାର୍ଧକଂ ତୁ ଵା ଚାମରଂ ତାଲଵୃନ୍ତଂ ଚ ତସ୍ମୈ ଭକ୍ତ୍ଯା ନିଵେଦଯେତ୍

ନିର୍ମଳ ଚାଉଳ ବା ମୁଗ ଚାଉଳ, ଆଧା ବା ପୂରା ମାପରେ, ଏବଂ ଚାମରା, ତାଳପତ୍ର ପଙ୍ଖା ମଧ୍ୟ ଭକ୍ତି ସହିତ ନିବେଦନ କରିବା ଉଚିତ।

ଉପହାରାଣି ପୁଣ୍ଯାନି ନ୍ଯାଯେନୈଵାର୍ଜିତାନ୍ଯପି ନାନାଵିଧାନି ଚାର୍ହାଣି ପ୍ରୋକ୍ଷିତାନ୍ଯଂଭସା ପୁନଃ

ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଉପହାର, ନ୍ୟାୟରେ ଅର୍ଜିତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଦାନ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧ କରି ପ୍ରଦାନ କରିବା ଉଚିତ।

ନିଵେଦଯେଚ୍ଚ ରୁଦ୍ରାଯ ଭକ୍ତିଯୁକ୍ତେନ ଚେତସା କ୍ଷୀରାଦ୍ଵୈ ସର୍ଵଦେଵାନାଂ ସ୍ଥିତ୍ଯର୍ଥମମୃତଂ ଧ୍ରୁଵମ୍

ଭକ୍ତିଭାବ ସହିତ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ନିବେଦନ କରିବା ଉଚିତ; ଦୁଧ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଜୀବନ ଧାରଣ ପାଇଁ ଅମୃତ ସମାନ।

ଵିଷ୍ଣୁନା ଜିଷ୍ଣୁନା ସାକ୍ଷାଦ୍ ଅନ୍ନେ ସର୍ଵଂ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍ ଭୂତାନାମ୍ ଅନ୍ନଦାନେନ ପ୍ରୀତିର୍ ଭଵତି ଶଙ୍କରେ

ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଜିଷ୍ଣୁ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଅନ୍ନରେ ସମସ୍ତ କିଛି ବସିଛି; ଅନ୍ନଦାନ ଦ୍ୱାରା ଶଙ୍କର ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।

ତସ୍ମାତ୍ ସମ୍ପୂଜଯେଦ୍ ଦେଵମ୍ ଅନ୍ନେ ପ୍ରାଣାଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତାଃ ଉପହାରେ ତଥା ତୁଷ୍ଟିର୍ ଵ୍ଯଞ୍ଜନେ ପଵନଃ ସ୍ଵଯମ୍

ଏହିକାରଣରୁ ଦେବତାଙ୍କୁ ଅନ୍ନ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ, କାରଣ ଜୀବନ ଅନ୍ନରେ ବସିଛି; ଉପହାରରେ ତୃପ୍ତି ଏବଂ ଭୋଜନ ଉପକରଣରେ ପବନ ନିଜେ ବସିଛନ୍ତି।

ସର୍ଵାତ୍ମକୋ ମହାଦେଵୋ ଗନ୍ଧତୋଯେ ହ୍ଯପାମ୍ପତିଃ ପୀଠେ ଵୈ ପ୍ରକୃତିଃ ସାକ୍ଷାନ୍ ମହଦାଦ୍ଯୈର୍ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତା

ସମସ୍ତର ଆତ୍ମା ହେଉଛନ୍ତି ମହାଦେବ, ସେ ହେଉଛନ୍ତି ସୁଗନ୍ଧ ଜଳର ଠାକୁର, ଏହି ପୀଠ ହେଉଛି ସ୍ୱୟଂ ପ୍ରକୃତି, ମହତ୍ତତ୍ତ୍ୱ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ତତ୍ତ୍ୱ ସହିତ ଏଠାରେ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଅଛି।

ତସ୍ମାଦ୍ଦେଵଂ ଯଜେଦ୍ଭକ୍ତ୍ଯା ପ୍ରତିମାସଂ ଯଥାଵିଧି ପୌର୍ଣମାସ୍ଯାଂ ଵ୍ରତଂ କାର୍ଯଂ ସର୍ଵକାମାର୍ଥସିଦ୍ଧଯେ

ତେଣୁ, ପ୍ରତି ମାସରେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଭକ୍ତି ସହିତ ଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ପାଇଁ ବ୍ରତ ରଖିବା ଦରକାର।

ସତ୍ଯଂ ଶୌଚଂ ଦଯା ଶାନ୍ତିଃ ସଂତୋଷୋ ଦାନମେଵ ଚ ପୌର୍ଣମାସ୍ଯାମମାଵାସ୍ଯାମ୍ ଉପଵାସଂ ଚ କାରଯେତ୍

ସତ୍ୟ, ପବିତ୍ରତା, ଦୟା, ଶାନ୍ତି, ସନ୍ତୋଷ ଓ ଦାନ—ଏହାମାନେ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଉଚିତ। ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଓ ଅମାବାସ୍ୟାରେ ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ।

ସଂଵତ୍ସରାନ୍ତେ ଗୋଦାନଂ ଵୃଷୋତ୍ସର୍ଗଂ ଵିଶେଷତଃ ଭୋଜଯେଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ଭକ୍ତ୍ଯା ଶ୍ରୋତ୍ରିଯାନ୍ ଵେଦପାରଗାନ୍

ବର୍ଷ ଶେଷରେ ବିଶେଷ କରି ଗାଁ ଦାନ ଓ ବୃଷ ଛାଡ଼ିବା ଉଚିତ। ଭକ୍ତି ସହିତ ବେଦ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେବା ଉଚିତ।

ତଲ୍ ଲିଙ୍ଗଂ ପୂଜିତଂ ତେନ ସର୍ଵଦ୍ରଵ୍ଯସମନ୍ଵିତମ୍ ସ୍ଥାପଯେଦ୍ ଵା ଶିଵକ୍ଷେତ୍ରେ ଦାପଯେଦ୍ ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ଵା

ଯେ ଲିଙ୍ଗକୁ ସମସ୍ତ ପଦାର୍ଥ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରାଯାଇଛି, ସେହି ଲିଙ୍ଗକୁ ଶିବଙ୍କ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ସ୍ଥାପନ କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଇଦେବା ଉଚିତ।

ଯ ଏଵଂ ସର୍ଵମାସେଷୁ ଶିଵଲିଙ୍ଗମହାଵ୍ରତମ୍ କୁର୍ଯାଦ୍ଭକ୍ତ୍ଯା ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠାଃ ସ ଏଵ ତପତାଂ ଵରଃ

ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯିଏ ପ୍ରତିମାସ ଭକ୍ତି ସହିତ ଏହି ଶିବଲିଙ୍ଗ ମହାବ୍ରତ ପାଳନ କରେ, ସେ ତପସ୍ୱୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ।