ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

କର୍ଣିକାଯାଂ ନ୍ଯସେଲ୍ଲିଙ୍ଗଂ ସ୍ଫାଟିକଂ ପୀଠସଂଯୁତମ୍ ତତ୍ର ଭକ୍ତ୍ଯା ଯଥାନ୍ଯାଯମ୍ ଅର୍ଚଯେଦ୍ ବିଲ୍ଵପତ୍ରକୈଃ

କର୍ଣ୍ଣିକା ଭିତରେ ଏକ ସ୍ଫଟିକ ଲିଙ୍ଗ ଓ ପୀଠ ରଖି, ତାହାକୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ଓ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ବିଲ୍ବପତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ସିତୈଃ ସହସ୍ରକମଲୈ ରକ୍ତୈର୍ନୀଲୋତ୍ପଲୈରପି ଶ୍ଵେତାର୍କକର୍ଣିକାରୈଶ୍ ଚ କରଵୀରୈର୍ବକୈରପି

ସହସ୍ର ଧଳା ପଦ୍ମ, ଲାଲ ଓ ନୀଳ କମଳ, ଧଳା ଅର୍କ ଫୁଲ, କରବୀର ଓ ବକୁଳ ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ଏତୈରନ୍ଯୈର୍ ଯଥାଲାଭଂ ଗାଯତ୍ର୍ଯା ତସ୍ଯ ସୁଵ୍ରତାଃ ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ଚୈଵ ଗନ୍ଧାଦ୍ଯୈର୍ ଧୂପୈର୍ଦୀପୈଶ୍ ଚ ମଙ୍ଗଲୈଃ

ଏହି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଫୁଲ ଯେଉଁଠି ମିଳିବ, ତାହା ସହିତ ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ର ଓ ଗନ୍ଧ, ଧୂପ, ଦୀପ ଭଳି ଶୁଭ ବସ୍ତୁ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ନୀରାଜନାଦ୍ଯୈଶ୍ଚାନ୍ଯୈଶ୍ ଚ ଲିଙ୍ଗମୂର୍ତିମହେଶ୍ଵରମ୍ ଅଗରୁଂ ଦକ୍ଷିଣେ ଦଦ୍ଯାଦ୍ ଅଘୋରେଣ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ

ନୀରାଜନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିଧିରେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ଲିଙ୍ଗ ରୂପକୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଅଘୋର ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଅଗରୁ ଧୂପ ଦେବା ଉଚିତ।

ପଶ୍ଚିମେ ସଦ୍ଯମନ୍ତ୍ରେଣ ଦିଵ୍ଯାଂ ଚୈଵ ମନଃଶିଲାମ୍ ଉତ୍ତରେ ଵାମଦେଵେନ ଚନ୍ଦନଂ ଵାପି ଦାପଯେତ୍

ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ସଦ୍ୟୋଜାତ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଦିବ୍ୟ ମନ:ଶିଳା ଦେବା ଉଚିତ; ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ବାମଦେବ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଚନ୍ଦନ ବା ଏହା ସମାନ କିଛି ଦେବା ଉଚିତ।

ପୁରୁଷେଣ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠା ହରିତାଲଂ ଚ ପୂର୍ଵତଃ ସିତାଗରୂଦ୍ଭଵଂ ଵିପ୍ରାସ୍ ତଥା କୃଷ୍ଣାଗରୂଦ୍ଭଵମ୍

ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ପୁରୁଷ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ହରିତାଳ ଦେବା ଉଚିତ; ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଧଳା ଅଗରୁ ଓ କଳା ଅଗରୁ ମଧ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ।

ତଥା ଗୁଗ୍ଗୁଲୁଧୂପଂ ଚ ସୌଗନ୍ଧିକମନୁତ୍ତମମ୍ ସିତାରଂ ନାମ ଧୂପଂ ଚ ଦଦ୍ଯାଦ୍ ଈଶାଯ ଭକ୍ତିତଃ

ଏହିପରି, ଗୁଗ୍ଗୁଳୁ ଧୂପ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୁଗନ୍ଧି ଓ ସିତାର ନାମକ ଧୂପ ଭକ୍ତି ସହ ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ।

ମହାଚରୁର୍ନିଵେଦ୍ଯଃ ସ୍ଯାଦ୍ ଆଢକାନ୍ନମଥାପି ଵା ଏତଦ୍ ଵଃ କଥିତଂ ପୁଣ୍ଯଂ ଶିଵଲିଙ୍ଗମହାଵ୍ରତମ୍

ବଡ ଭୋଗ ବା ମାପ ଅନୁଯାୟୀ ପକା ଚାଉଳ ନିବେଦନ କରିବା ଉଚିତ; ଏହିପରି ପୁଣ୍ୟ ଶିବଲିଙ୍ଗ ମହାବ୍ରତ ତୁମେ ଶୁଣିଲ।

ସର୍ଵମାସେଷୁ ସାମାନ୍ଯଂ ଵିଶେଷୋ ଽପି ଚ କୀର୍ତ୍ଯତେ ଵୈଶାଖେ ଵଜ୍ରଲିଙ୍ଗଂ ଚ ଜ୍ଯେଷ୍ଠେ ମାରକତଂ ତଥା

ସମସ୍ତ ମାସ ପାଇଁ ଏହି ନିୟମ ସାଧାରଣ, କିନ୍ତୁ ବିଶେଷ ନିୟମ ମଧ୍ୟ ଅଛି: ବୈଶାଖରେ ବଜ୍ର ଲିଙ୍ଗ, ଜ୍ୟେଷ୍ଠରେ ମାରକତ ଲିଙ୍ଗ।

ଆଷାଢେ ମୌକ୍ତିକଂ ଲିଙ୍ଗଂ ଶ୍ରାଵଣେ ନୀଲନିର୍ମିତମ୍ ମାସି ଭାଦ୍ରପଦେ ଲିଙ୍ଗଂ ପଦ୍ମରାଗମଯଂ ଶୁଭମ୍

ଆଷାଢ଼ରେ ମୁକ୍ତା ଲିଙ୍ଗ, ଶ୍ରାବଣରେ ନୀଳମଣି ତିଆରି ଲିଙ୍ଗ, ଭାଦ୍ରପଦରେ ପଦ୍ମରାଗ ମଣିର ଶୁଭ ଲିଙ୍ଗ।

ଆଶ୍ଵିନେ ଚୈଵ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ରାଃ ଗୋମେଦକମଯଂ ଶୁଭମ୍ ପ୍ରଵାଲେନୈଵ କାର୍ତିକ୍ଯାଂ ତଥା ଵୈ ମାର୍ଗଶୀର୍ଷକେ

ଆଶ୍ୱିନରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଗୋମେଦକ ମଣିର ଶୁଭ ଲିଙ୍ଗ; କାର୍ତ୍ତିକ ଓ ମାର୍ଗଶୀର୍ଷରେ ପ୍ରବାଳ ତିଆରି ଲିଙ୍ଗ।

ଵୈଡୂର୍ଯନିର୍ମିତଂ ଲିଙ୍ଗଂ ପୁଷ୍ପରାଗେଣ ପୁଷ୍ଯକେ ମାଘେ ଚ ସୂର୍ଯକାନ୍ତେନ ଫାଲ୍ଗୁନେ ସ୍ଫାଟିକେନ ଚ

ପୁଷ୍ୟରେ ବୈଡୂର୍ୟ ମଣିର ଲିଙ୍ଗ, ମାଘରେ ସୂର୍ଯ୍ୟକାନ୍ତ ମଣିର ଲିଙ୍ଗ, ଫାଲ୍ଗୁନରେ ସ୍ଫଟିକ ଲିଙ୍ଗ।

ସର୍ଵମାସେଷୁ କମଲଂ ହୈମମେକଂ ଵିଧୀଯତେ ଅଲାଭେ ରାଜତଂ ଵାପି କେଵଲଂ କମଲଂ ତୁ ଵା

ସମସ୍ତ ମାସରେ ଏକ ସୁନାର ପଦ୍ମ ନିୟମିତ; ଯଦି ଏହା ମିଳିନାହିଁ, ତେବେ ରୂପାର, ନାହିଁ ହେଲେ କେବଳ ପଦ୍ମ ଦେଇବା ଉଚିତ।

ରତ୍ନାନାମ୍ ଅପ୍ଯଲାଭେ ତୁ ହେମ୍ନା ଵା ରାଜତେନ ଵା ରଜତସ୍ଯାପ୍ଯଲାଭେ ତୁ ତାମ୍ରଲୋହେନ କାରଯେତ୍

ଯଦି ମଣି ମିଳିନାହିଁ, ତେବେ ସୁନା କିମ୍ବା ରୂପାରେ ତିଆରି କର; ରୂପା ମିଳିନାହିଁ ହେଲେ ତାମ୍ବା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଧାତୁରେ କରିବା ଉଚିତ।

ଶୈଲଂ ଵା ଦାରୁଜଂ ଵାପି ମୃନ୍ମଯଂ ଵା ସଵେଦିକମ୍ ସର୍ଵଗନ୍ଧମଯଂ ଵାପି କ୍ଷଣିକଂ ପରିକଲ୍ପଯେତ୍

କିମ୍ବା ପାହାଡ଼, କାଠ, ମାଟିରେ ପୀଠ ସହିତ, କିମ୍ବା ସମସ୍ତ ସୁଗନ୍ଧି ଦ୍ରବ୍ୟରେ, କିମ୍ବା ଅସ୍ଥାୟୀ ଭାବେ ମଧ୍ୟ ତିଆରି କରିପାରିବ।

ହୈମନ୍ତିକେ ମହାଦେଵଂ ଶ୍ରୀପତ୍ତ୍ରେଣୈଵ ପୂଜଯେତ୍ ସର୍ଵମାସେଷୁ କମଲଂ ହୈମମେକମଥାପି ଵା

ହେମନ୍ତ ଋତୁରେ ମହାଦେବଙ୍କୁ ଶ୍ରୀପତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ସମସ୍ତ ମାସରେ ସୁନାର କମଳ ଦେଇଥିଲେ ବା ଏକଟି ମାତ୍ର କମଳ ଦେଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଚାଲିବ।

ରାଜତଂ ଵାପି କମଲଂ ହୈମକର୍ଣିକମୁତ୍ତମମ୍ ରାଜତସ୍ଯାପ୍ଯଭାଵେ ତୁ ବିଲ୍ଵପତ୍ରୈଃ ସମର୍ଚଯେତ୍

ସୁନାର କର୍ଣ୍ଣିକା ସହିତ ରୌପ୍ୟ କମଳ ଦେଇ ପୂଜା କରାଯାଇପାରିବ; ଯଦି ରୌପ୍ୟ ମିଳିନଥାଏ, ତେବେ ବିଲ୍ବପତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ସହସ୍ରକମଲାଲାଭେ ତଦର୍ଧେନାପି ପୂଜଯେତ୍ ତଦର୍ଧାର୍ଧେନ ଵା ରୁଦ୍ରମ୍ ଅଷ୍ଟୋତ୍ତରଶତେନ ଵା

ହଜାର କମଳ ମିଳିନଥିଲେ, ତାହାର ଅର୍ଧ ଦେଇ ବା ତାହାର ଅର୍ଧର ଅର୍ଧ ଦେଇ ବା ଏକ ଶତ ଆଠ କମଳ ଦେଇ ମଧ୍ୟ ପୂଜା କରିପାରିବ।

ବିଲ୍ଵପତ୍ରେ ସ୍ଥିତା ଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ ଦେଵୀ ଲକ୍ଷଣସଂଯୁତା ନୀଲୋତ୍ପଲେ ଽଂବିକା ସାକ୍ଷାଦ୍ ଉତ୍ପଲେ ଷଣ୍ମୁଖଃ ସ୍ଵଯମ୍

ବିଲ୍ବପତ୍ରରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଦେବୀ ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ସହିତ ବସିଛନ୍ତି; ନୀଳ କମଳରେ ଆମ୍ବିକା ନିଜେ ବସିଛନ୍ତି, ଏବଂ ସାଧାରଣ କମଳରେ ଷଣ୍ମୁଖ ନିଜେ ବସିଛନ୍ତି।

ପଦ୍ମାଶ୍ରିତୋ ମହାଦେଵଃ ସର୍ଵଦେଵପତିଃ ଶିଵଃ ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵପ୍ରଯତ୍ନେନ ଶ୍ରୀପତ୍ତ୍ରଂ ନ ତ୍ଯଜେଦ୍ବୁଧଃ

ପଦ୍ମରେ ମହାଦେବ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ନାୟକ ଶିବ ବସିଛନ୍ତି; ଏହିକାରଣରୁ, ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ କେବେ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରୀପତ୍ରକୁ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

ନୀଲୋତ୍ପଲଂ ଚୋତ୍ପଲଂ ଚ କମଲଂ ଚ ଵିଶେଷତଃ ସର୍ଵଵଶ୍ଯକରଂ ପଦ୍ମଂ ଶିଲା ସର୍ଵାର୍ଥସିଦ୍ଧିଦା

ନୀଳ କମଳ, ସାଧାରଣ କମଳ ଏବଂ ବିଶେଷ କରି ରକ୍ତ କମଳ, ସମସ୍ତେ ଅତି ଫଳଦାୟକ; ପାଥର କମଳ ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ କରେ।

କୃଷ୍ଣାଗରୁସମୁଦ୍ଭୂତଂ ସର୍ଵପାପନିକୃନ୍ତନମ୍ ଗୁଗ୍ଗୁଲୁପ୍ରଭୃତୀନାଂ ଚୈଵ ଦୀପାନାଂ ଚ ନିଵେଦନମ୍

କଳା ଅଗରୁ ଗଛରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଯାହା, ସେଥିରେ ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ୟ ହୁଏ; ଗୁଗ୍ଗୁଳୁ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଧୂପ ମଧ୍ୟ ନିବେଦନ କରିବା ଉଚିତ।

ସର୍ଵରୋଗକ୍ଷଯଂ ଚୈଵ ଚନ୍ଦନଂ ସର୍ଵସିଦ୍ଧିଦମ୍ ସୌଗନ୍ଧିକଂ ତଥା ଧୂପଂ ସର୍ଵକାମାର୍ଥସାଧକମ୍

ଚନ୍ଦନ ସମସ୍ତ ରୋଗ ଦୂର କରେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥାଏ; ଭଲ ଗନ୍ଧ ଥିବା ଧୂପ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣ କରେ।

ଶ୍ଵେତାଗରୂଦ୍ଭଵଂ ଚୈଵ ତଥା କୃଷ୍ଣାଗରୂଦ୍ଭଵମ୍ ସୌମ୍ଯଂ ସୀତାରିଧୂପଂ ଚ ସାକ୍ଷାନ୍ନିର୍ଵାଣସିଦ୍ଧିଦମ୍

ଶ୍ୱେତ ଅଗରୁ ଓ କଳା ଅଗରୁ ରୁ ତିଆରି ଧୂପ, ଏବଂ ଶିତଳ ସୀତାରୀ ଧୂପ, ସିଧାସଳଖ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାଏ।

ଶ୍ଵେତାର୍କକୁସୁମେ ସାକ୍ଷାଚ୍ ଚତୁର୍ଵକ୍ତ୍ରଃ ପ୍ରଜାପତିଃ କର୍ଣିକାରସ୍ଯ କୁସୁମେ ମେଧା ସାକ୍ଷାଦ୍ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତା

ଶ୍ୱେତ ଅର୍କ ଫୁଲରେ ସ୍ୱୟଂ ଚତୁର୍ମୁଖ ପ୍ରଜାପତି ବସିଛନ୍ତି; କର୍ଣ୍ଣିକାର ଫୁଲରେ ମେଧା ଦେବୀ ନିଜେ ବସିଛନ୍ତି।

କରଵୀରେ ଗଣାଧ୍ଯକ୍ଷୋ ବକେ ନାରାଯଣଃ ସ୍ଵଯମ୍ ସୁଗନ୍ଧିଷୁ ଚ ସର୍ଵେଷୁ କୁସୁମେଷୁ ନଗାତ୍ମଜା

କରବୀର ଫୁଲରେ ଗଣାଧ୍ୟକ୍ଷ ବସିଛନ୍ତି; ବକୁଳ ଫୁଲରେ ନାରାୟଣ ନିଜେ ବସିଛନ୍ତି; ଏବଂ ସମସ୍ତ ସୁଗନ୍ଧିତ ଫୁଲରେ ପାହାଡ଼ର କନ୍ୟା ବସିଛନ୍ତି।

ତସ୍ମାଦେତୈର୍ଯଥାଲାଭଂ ପୁଷ୍ପଧୂପାଦିଭିଃ ଶୁଭୈଃ ପୂଜଯେଦ୍ଦେଵଦେଵେଶଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ଵିତ୍ତାନୁସାରତଃ

ଏହିପରି ଯାହା ମିଳିଥାଏ, ସେହି ଭଲ ଫୁଲ, ଧୂପ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା, ଭକ୍ତି ସହିତ ଏବଂ ନିଜ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ଦେବଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ନିଵେଦଯେତ୍ତତୋ ଭକ୍ତ୍ଯା ପାଯସଂ ଚ ମହାଚରୁମ୍ ସଘୃତଂ ସୋପଦଂଶଂ ଚ ସର୍ଵଦ୍ରଵ୍ଯସମନ୍ଵିତମ୍

ତାପରେ ଭକ୍ତି ସହିତ ପାୟସ ଏବଂ ବଡ଼ ଚରୁ, ଘିଅ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ପଦାର୍ଥ ମିଶିଥିବା ଭୋଗ ନିବେଦନ କରିବା ଉଚିତ।

ଶୁଦ୍ଧାନ୍ନଂ ଵାପି ମୁଦ୍ଗାନ୍ନମ୍ ଆଢକଂ ଚାର୍ଧକଂ ତୁ ଵା ଚାମରଂ ତାଲଵୃନ୍ତଂ ଚ ତସ୍ମୈ ଭକ୍ତ୍ଯା ନିଵେଦଯେତ୍

ନିର୍ମଳ ଚାଉଳ ବା ମୁଗ ଚାଉଳ, ଆଧା ବା ପୂରା ମାପରେ, ଏବଂ ଚାମରା, ତାଳପତ୍ର ପଙ୍ଖା ମଧ୍ୟ ଭକ୍ତି ସହିତ ନିବେଦନ କରିବା ଉଚିତ।