ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ସଂଲାପାଲାପକୁଶଲୈଃ ସର୍ଵାଭରଣଭୂଷିତୈଃ ସ୍ତନଭାରାଵନମ୍ରୈଶ୍ ଚ ମଦାଘୂର୍ଣିତଲୋଚନୈଃ

ସେଠାରେ ଜଣେ ଜଣେ ମହିଳା କଥାବାର୍ତ୍ତାରେ ପାରଦର୍ଶୀ, ସମସ୍ତ ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ, ଅଧୋମୁଖୀ ଦେହ ଏବଂ ମଦରେ ଚକ୍ଷୁ ଘୂରାଉଥିବା ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।

ଗେଯନାଦରତୈର୍ଦିଵ୍ଯୈ ରୁଦ୍ରକନ୍ଯାସହସ୍ରକୈଃ ନୃତ୍ଯଦ୍ଭିର୍ ଅପ୍ସରଃସଂଘୈର୍ ଅମରୈରପି ଦୁର୍ଲଭୈଃ

ହଜାର ହଜାର ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଦିବ୍ୟ କନ୍ୟାମାନେ ଗୀତ ଗାଇ ମନ ଲଗାଇଥିଲେ, ଏବଂ ଅପ୍ସରାମାନେ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ—ଏମିତି ସଙ୍ଗ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ।

ପ୍ରଫୁଲ୍ଲାଂବୁଜଵୃନ୍ଦାଦ୍ଯୈସ୍ ତଥା ଦ୍ଵିଜଵରୈରପି ରୁଦ୍ରସ୍ତ୍ରୀଗଣସଂକୀର୍ଣୈର୍ ଜଲକ୍ରୀଡାରତୈସ୍ ତଥା

ଫୁଲିଥିବା ପଦ୍ମମାଳା ଭିତରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏବଂ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ମହିଳାମାନେ ଜଳ ଖେଳାରେ ମନ ଲଗାଇ ରହିଥିଲେ।

ରତୋତ୍ସଵରତୈଶ୍ଚୈଵ ଲଲିତୈଶ୍ ଚ ପଦେ ପଦେ ଗ୍ରାମରାଗାନୁରକ୍ତୈଶ୍ ଚ ପଦ୍ମରାଗସମପ୍ରଭୈଃ

କେହି ଉତ୍ସବ ଓ ଆନନ୍ଦରେ ଲିନ ଥିଲେ, କେହି ପ୍ରତିଟି ପଦକ୍ଷେପରେ ନିମ୍ନ ଭାବରେ ଚାଲୁଥିଲେ, ଗ୍ରାମ ଜୀବନର ଆନନ୍ଦକୁ ଭଲପାଉଥିଲେ, ଏବଂ ପଦ୍ମରାଗ ମଣି ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ଥିଲେ।

ସ୍ତ୍ରୀସଂଘୈର୍ ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ଭଵସ୍ଯ ପରମାତ୍ମନଃ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵିସ୍ମଯମାପନ୍ନାସ୍ ତସ୍ଥୁର୍ଦେଵାଃ ସମନ୍ତତଃ

ଦେବଦେବ ଭବଙ୍କ ମହିଳାମାନଙ୍କ ଦଳକୁ ଦେଖି ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଚମତ୍କୃତ ହୋଇ ଚାରିପାଖରେ ଦଢ଼ି ରହିଗଲେ।

ତତ୍ରୈଵ ଦଦୃଶୁର୍ଦେଵା ଵୃନ୍ଦଂ ରୁଦ୍ରଗଣସ୍ଯ ଚ ଗଣେଶ୍ଵରାଣାଂ ଵୀରାଣାମ୍ ଅପି ଵୃନ୍ଦଂ ସହସ୍ରଶଃ

ସେଠାରେ ଦେବତାମାନେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଗଣମାନଙ୍କ ଭିଡ଼ ଏବଂ ହଜାର ହଜାର ଶୂର ଗଣପତିମାନେ ଦେଖିଲେ।

ସୁଵର୍ଣକୃତସୋପାନାନ୍ ଵଜ୍ରଵୈଡୂର୍ଯଭୂଷିତାନ୍ ସ୍ଫାଟିକାନ୍ ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ଦଦୃଶୁସ୍ତେ ଵିମାନକାନ୍

ସେମାନେ ଦେବଦେବଙ୍କ ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ମହଲ ଦେଖିଲେ, ଯାହାର ସୁନା ଶିଢ଼ି ହୀରା, ବୈଡୂର୍ୟ ଓ ସ୍ଫଟିକ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ।

ତେଷାଂ ଶୃଙ୍ଗେଷୁ ହୃଷ୍ଟାଶ୍ ଚ ନାର୍ଯଃ କମଲଲୋଚନାଃ ଵିଶାଲଜଘନା ଯକ୍ଷା ଗନ୍ଧର୍ଵାପ୍ସରସସ୍ ତଥା

ସେଠାର ଚୂଡ଼ା ଉପରେ କମଳ ନୟନ ଓ ବିସ୍ତୃତ କଟି ଥିବା ଆନନ୍ଦିତ ନାରୀମାନେ, ଯକ୍ଷ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।

କିନ୍ନର୍ଯଃ କିଂନରାଶ୍ଚୈଵ ଭୁଜଙ୍ଗାଃ ସିଦ୍ଧକନ୍ଯକାଃ ନାନାଵେଷଧରାଶ୍ଚାନ୍ଯା ନାନାଭୂଷଣଭୂଷିତାଃ

ସେଠାରେ କିନ୍ନରୀ, କିନ୍ନର, ନାଗ ଓ ସିଦ୍ଧ କନ୍ୟାମାନେ, ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନାରୀମାନେ ବିଭିନ୍ନ ପୋଶାକ ଓ ଅଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧିଥିଲେ।

ନାନାପ୍ରଭାଵସଂଯୁକ୍ତା ନାନାଭୋଗରତିପ୍ରିଯାଃ ନୀଲୋତ୍ପଲଦଲପ୍ରଖ୍ଯାଃ ପଦ୍ମପତ୍ରାଯତେକ୍ଷଣାଃ

ସେମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଶକ୍ତି ଓ ଭୋଗରେ ଆସକ୍ତ, ନୀଳ କମଳ ପତ୍ର ପରି ଶୋଭାମାନ, ପଦ୍ମ ପତ୍ର ପରି ଲମ୍ବା ଚକ୍ଷୁ ଥିଲେ।

ପଦ୍ମକିଞ୍ଜଲ୍କସଂକାଶୈର୍ ଅଂଶୁକୈରତିଶୋଭନାଃ ଵଲଯୈର୍ନୂପୁରୈର୍ହାରୈଶ୍ ଛତ୍ରୈଶ୍ଚିତ୍ରୈସ୍ତଥାଂଶୁକୈଃ

ପଦ୍ମର ରେଶମ ପରି ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର, ବିଭିନ୍ନ ଚୂଡ଼ାମଣି, ନୂପୁର, ହାର, ଚିତ୍ର ଛତା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧି ସେମାନେ ଅତି ଶୋଭାମାନ ଥିଲେ।

ଭୂଷିତା ଭୂଷିତୈଶ୍ ଚାନ୍ଯୈର୍ ମଣ୍ଡିତା ମଣ୍ଡନପ୍ରିଯାଃ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାଥ ଵୃନ୍ଦଂ ସୁରସୁନ୍ଦରୀଣାଂ ଗଣେଶ୍ଵରାଣାଂ ସୁରସୁନ୍ଦରୀଣାମ୍ ଜଗ୍ମୁର୍ଗଣେଶସ୍ଯ ପୁରଂ ସୁରେଶାଃ ପୁରଦ୍ଵିଷଃ ଶକ୍ରପୁରୋଗମାଶ୍ ଚ

ବହୁତ ଅଳଙ୍କାରରେ ଶୋଭିତ, ଶୃଙ୍ଗାର ପ୍ରେମୀ ଏହି ସୁରସୁନ୍ଦରୀମାନଙ୍କ ଦଳ ଓ ଗଣପତିମାନଙ୍କୁ ଦେଖି, ଇନ୍ଦ୍ର ଆଦି ଦେବତାମାନେ ଗଣପତିଙ୍କ ପୁରକୁ ଚାଲିଗଲେ।

ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚ ତସ୍ଥୁଃ ସୁରସିଦ୍ଧସଂଘାଃ ପୁରସ୍ଯ ମଧ୍ଯେ ପୁରୁହୂତପୂର୍ଵାଃ ଭଵସ୍ଯ ବାଲାର୍କସହସ୍ରଵର୍ଣଂ ଵିମାନମାଦ୍ଯଂ ପରମେଶ୍ଵରସ୍ଯ

ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ପୁରୁହୂତ ଆଦି ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ସିଦ୍ଧମାନେ ସହର ମଧ୍ୟରେ ଦଢ଼ି ରହିଲେ, ଏବଂ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ମହଲକୁ ଦେଖିଲେ, ଯାହା ହଜାର ଉଦୟମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ।

ଅଥ ତସ୍ଯ ଵିମାନସ୍ଯ ଦ୍ଵାରି ସଂସ୍ଥଂ ଗଣେଶ୍ଵରମ୍ ନନ୍ଦିନଂ ଦଦୃଶୁଃ ସର୍ଵେ ଦେଵାଃ ଶକ୍ରପୁରୋଗମାଃ

ତାପରେ ସେହି ମହଲର ଦ୍ୱାରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ନନ୍ଦିନକୁ ଦଢ଼ି ଦେଖିଲେ, ଯିଏ ଗଣପତିଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ।

ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନନ୍ଦିନଂ ସର୍ଵେ ପ୍ରଣମ୍ଯାହୁର୍ ଗଣେଶ୍ଵରମ୍ ଜଯେତି ଦେଵାସ୍ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସୋ ଽପ୍ଯାହ ଚ ଗଣେଶ୍ଵରଃ

ନନ୍ଦିନକୁ ଦେଖି ସମସ୍ତ ଦେବତା ଶିର ନମାଇ ଗଣପତିଙ୍କୁ 'ଜୟ' ବୋଲି କହିଲେ। ତାପରେ ଗଣପତି ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।

ଭୋ ଭୋ ଦେଵା ମହାଭାଗାଃ ସର୍ଵେ ନିର୍ଧୂତକଲ୍ମଷାଃ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତାଃ ସର୍ଵଲୋକେଶା ଵକ୍ତୁମର୍ହଥ ସୁଵ୍ରତାଃ

'ହେ ଦେବଗଣ, ତୁମେ ସମସ୍ତେ ମହାଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଓ ପାପରହିତ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ନାୟକ, ଏଠାକୁ ଆସିଛ। ତୁମେ ନିଜ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କହ।'

ତମାହୁର୍ଵରଦଂ ଦେଵଂ ଵାରଣେନ୍ଦ୍ରସମପ୍ରଭମ୍ ପଶୁପାଶଵିମୋକ୍ଷାର୍ଥଂ ଦର୍ଶଯାସ୍ମାନ୍ ମହେଶ୍ଵରମ୍

ସେମାନେ କହିଲେ, 'ଆମକୁ ଦୟାକରି ଦାନଦାତା ଭଗବାନଙ୍କୁ ଦେଖାନ୍ତୁ, ଯିଏ ହାତୀର ମୁଖ୍ୟ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ, ଆମେ ପଶୁବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବାକୁ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ।'

ପୁରା ପୁରତ୍ରଯଂ ଦଗ୍ଧୁଂ ପଶୁତ୍ଵଂ ପରିଭାଷିତମ୍ ଶଙ୍କିତାଶ୍ ଚ ଵଯଂ ତତ୍ର ପଶୁତ୍ଵଂ ପ୍ରତି ସୁଵ୍ରତ

'ପୂର୍ବେ ଯେତେବେଳେ ତିନିଟି ପୁର ଧ୍ୱଂସ କରାଯାଉଥିଲା, ତେବେ ଆମକୁ "ପଶୁ" ବୋଲାଯାଇଥିଲା। ଏହି କଥା ନେଇ ଆମେ ଚିନ୍ତିତ।'

ଵ୍ରତଂ ପାଶୁପତଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଭଵେନ ପରମେଷ୍ଠିନା ଵ୍ରତେନାନେନ ଭୂତେଶ ପଶୁତ୍ଵଂ ନୈଵ ଵିଦ୍ଯତେ

'ଭବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପଶୁପତି ବ୍ରତ କହାଯାଇଛି। ଏହି ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ କଲେ, ହେ ଭୂତନାଥ, ପଶୁତ୍ୱ କେବେ ରହିନଥାଏ।'

ଅଥ ଦ୍ଵାଦଶଵର୍ଷଂ ଵା ମାସଦ୍ଵାଦଶକଂ ତୁ ଵା ଦିନଦ୍ଵାଦଶକଂ ଵାପି କୃତ୍ଵା ତଦ୍ ଵ୍ରତମ୍ ଉତ୍ତମମ୍

ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରତକୁ ଯଦି କେହି ବାରହ ବର୍ଷ, ବା ଦ୍ୱାଦଶ ମାସ, କିମ୍ବା ବାରହ ଦିନ ଯାଏଁ ନିଷ୍ଠାରେ ପାଳନ କରେ—

ମୁଚ୍ଯନ୍ତେ ପଶଵଃ ସର୍ଵେ ପଶୁପାଶୈର୍ଭଵସ୍ଯ ତୁ ଦର୍ଶଯାମାସ ତାନ୍ଦେଵାନ୍ ନାରାଯଣପୁରୋଗମାନ୍

ତେବେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଭବବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି; ଏହିପରି ଦେବତାମାନେ, ନାରାୟଣଙ୍କ ସହିତ, ଦେଖିଲେ।

ନନ୍ଦୀ ଶିଲାଦତନଯଃ ସର୍ଵଭୂତଗଣାଗ୍ରଣୀଃ ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦେଵମୀଶାନଂ ସାଂବଂ ସଗଣମ୍ ଅଵ୍ଯଯମ୍

ଶିଳାଦଙ୍କ ପୁଅ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଭୂତଗଣଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ନନ୍ଦୀ, ସାମ୍ବ ଓ ତାଙ୍କ ସହଚରମାନେ ସହିତ ଅବିନାଶୀ ଈଶାନଙ୍କୁ ଦେଖି—

ପ୍ରଣେମୁସ୍ ତୁଷ୍ଟୁଵୁଶ୍ ଚୈଵ ପ୍ରୀତିକଣ୍ଟକିତତ୍ଵଚଃ ଵିଜ୍ଞାପ୍ଯ ଶିତିକଣ୍ଠାଯ ପଶୁପାଶଵିମୋକ୍ଷଣମ୍

ସେମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ଚମକୁଥିବା ତ୍ୱଚା ସହିତ ମଣ୍ଡି ପଡ଼ିଲେ, ସ୍ତୁତି କଲେ, ଏବଂ ନୀଳକଣ୍ଠଙ୍କୁ ପଶୁବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତି ବିଷୟରେ ଜଣାଇଲେ।

ତସ୍ଥୁସ୍ତଦାଗ୍ରତଃ ଶଂଭୋଃ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ପୁନଃ ପୁନଃ ତତଃ ସମ୍ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ତାନ୍ ସର୍ଵାନ୍ ଦେଵଦେଵୋ ଵୃଷଧ୍ଵଜଃ

ସେମାନେ ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପୁନିପୁନି ମଣ୍ଡି ପଡ଼ି ଦଢ଼ି ରହିଲେ; ତାପରେ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦେଖି, ଦେବମାନ୍ୟ ଋଷଭଧ୍ୱଜ—

ଵିଶୋଧ୍ଯ ତେଷାଂ ଦେଵାନାଂ ପଶୁତ୍ଵଂ ପରମେଶ୍ଵରଃ ଵ୍ରତଂ ପାଶୁପତଂ ଚୈଵ ସ୍ଵଯଂ ଦେଵୋ ମହେଶ୍ଵରଃ

ପରମେଶ୍ୱର ସେଇ ଦେବମାନେଙ୍କର ପଶୁତ୍ୱକୁ ଶୁଦ୍ଧ କଲେ; ଦେବ ମହେଶ୍ୱର ସ୍ୱୟଂ ପାଶୁପତ ବ୍ରତ ଶିଖାଇଲେ।

ଉପଦିଶ୍ଯ ମୁନୀନାଂ ଚ ସହାସ୍ତେ ଚାଂବଯା ଭଵଃ ତଦାପ୍ରଭୃତି ତେ ଦେଵାଃ ସର୍ଵେ ପାଶୁପତାଃ ସ୍ମୃତାଃ

ସେ ମୁନିମାନେଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଅମ୍ବାଙ୍କ ସହିତ ଏହି ବ୍ରତ ଶିଖାଇଲେ; ସେଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ସମସ୍ତ ଦେବତା ପାଶୁପତ ବୋଲି ଚିହ୍ନାଯାଆନ୍ତି।

ପଶୂନାଂ ଚ ପତିର୍ଯସ୍ମାତ୍ ତେଷାଂ ସାକ୍ଷାଦ୍ଧି ଦେଵତାଃ ତସ୍ମାତ୍ପାଶୁପତାଃ ପ୍ରୋକ୍ତାସ୍ ତପସ୍ତେପୁଶ୍ ଚ ତେ ପୁନଃ

ଯେହେତୁ ସେ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ପ୍ରଭୁ ଏବଂ ସେମାନେ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଦେବତା, ତେଣୁ ସେମାନେ ପାଶୁପତ ବୋଲି କୁହାଯାଆନ୍ତି; ଏବଂ ସେମାନେ ପୁନି ତପସ୍ୟା କଲେ।

ତତୋ ଦ୍ଵାଦଶଵର୍ଷାନ୍ତେ ମୁକ୍ତପାଶାଃ ସୁରୋତ୍ତମାଃ ଯଯୁର୍ଯଥାଗତଂ ସର୍ଵେ ବ୍ରହ୍ମଣା ସହ ଵିଷ୍ଣୁନା

ତାପରେ ବାରହ ବର୍ଷ ଶେଷରେ, ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ସେଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବତାମାନେ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ବିଷ୍ଣୁ ସହିତ, ଯେପରି ଆସିଥିଲେ, ସେପରି ଚାଲିଗଲେ।

ଏତଦ୍ଵଃ କଥିତଂ ସର୍ଵଂ ପିତାମହମୁଖାଚ୍ଛ୍ରୁତମ୍ ପୁରା ସନତ୍କୁମାରେଣ ତସ୍ମାଦ୍ଵ୍ଯାସେନ ଧୀମତା

ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ତୁମକୁ କୁହାଯାଇଛି, ପୂର୍ବରୁ ପିତାମହଙ୍କ ମୁଖରୁ ସନତ୍କୁମାର ଶୁଣିଥିଲେ, ଏବଂ ପରେ ଧୀର ବ୍ୟାସଙ୍କ ଦ୍ୱାରା।