ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ସହସ୍ରସୂର୍ଯପ୍ରତିମଂ ମହାନ୍ତଂ ସହସ୍ରଶଃ ସର୍ଵଗୁଣୈଶ୍ ଚ ଭିନ୍ନମ୍ ଜଗାମ କୈଲାସଗିରିଂ ମହାତ୍ମା ମେରୁପ୍ରଭାଗେ ପୁରମାଦିଦେଵଃ

ହଜାର ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ବିଶାଳ ଏବଂ ଅନେକ ଗୁଣରେ ଶୋଭିତ, କୈଳାସର ମହାତ୍ମା ପ୍ରଥମ ଦେବତା ମେରୁ ପାହାଡ଼ର ଢାଳରେ ସହରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

ତତୋ ଽଥ ନାରିଗଜଵାଜିସଂକୁଲଂ ରଥୈର୍ ଅନେକୈର୍ ଅମରାରିସୂଦନଃ ଗଣୈର୍ଗଣେଶୈଶ୍ ଚ ଗିରୀନ୍ଦ୍ରସଂନିଭଂ ମହାପୁରଦ୍ଵାରମଜୋ ହରିଶ୍ ଚ

ତାପରେ ନାରୀ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ଅନେକ ରଥରେ ଭରିଯାଇଥିବା, ଦେବତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁ ନାଶକ, ଗଣ ଓ ଗଣପତିମାନେ ସହିତ, ଅଜ ଓ ହରି ସହିତ, ପର୍ବତ ପ୍ରଭୁ ସଦୃଶ ମହାନଗର ଦ୍ୱାରକୁ ଆସିଲେ।

ଅଥ ଜାଂବୂନଦମଯୈର୍ ଭଵନୈର୍ମଣିଭୂଷିତୈଃ ଵିମାନୈର୍ଵିଵିଧାକାରୈଃ ପ୍ରାକାରୈଶ୍ ଚ ସମାଵୃତମ୍

ତାପରେ ସୁନାରେ ତିଆରି ମଣିମାଣିକ୍ୟ ଶୋଭିତ ଭବନ, ବିଭିନ୍ନ ଆକୃତିର ଉଡ଼ନ୍ତା ମହଳ ଓ ପ୍ରାଚୀର ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଥିବା ସହରକୁ ଦେଖାଗଲା।

ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଶଂଭୋଃ ପୁରଂ ବାହ୍ଯଂ ଦେଵୈଃ ସବ୍ରହ୍ମକୈର୍ହରିଃ ପ୍ରହୃଷ୍ଟଵଦନୋ ଭୂତ୍ଵା ପ୍ରଵିଵେଶ ତତଃ ପୁରମ୍

ଶିବଙ୍କ ଶହରର ବାହାର ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ହରି ଦେବତାମାନେ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସହିତ ଖୁସିରେ ମୁହଁ ହସାଇଲେ ଏବଂ ସେଉଁଠି ଶହରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

ହର୍ମ୍ଯପ୍ରାସାଦସମ୍ବାଧଂ ମହାଟ୍ଟାଲସମନ୍ଵିତମ୍ ଦ୍ଵିତୀଯଂ ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ଚତୁର୍ଦ୍ଵାରଂ ସୁଶୋଭନମ୍

ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱିତୀୟ ନଗରଟି ମହଲ ଓ ରାଜପ୍ରାସାଦରେ ଭରିଥିଲା, ଉଚ୍ଚ ମିନାର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଚାରିଟି ଅତି ସୁନ୍ଦର ଦ୍ୱାର ଥିଲା।

ଵଜ୍ରଵୈଡୂର୍ଯମାଣିକ୍ଯମଣିଜାଲୈଃ ସମାଵୃତମ୍ ଦୋଲାଵିକ୍ଷେପସଂଯୁକ୍ତଂ ଘଣ୍ଟାଚାମରଭୂଷିତମ୍

ସେଠାରେ ହୀରା, ବୈଡୂର୍ୟ, ମାଣିକ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନର ଜାଲି ଲଗାଯାଇଥିଲା, ଝୁଲା ଚେୟାର ଥିଲା ଏବଂ ଘଣ୍ଟା ଓ ଚାମର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲା।

ମୃଦଙ୍ଗମୁରଜୈର୍ଜୁଷ୍ଟଂ ଵୀଣାଵେଣୁନିନାଦିତମ୍ ନୃତ୍ଯଦ୍ଭିର୍ ଅପ୍ସରଃସଂଘୈର୍ ଭୂତସଂଘୈଶ୍ ଚ ସଂଵୃତମ୍ ଦେଵେନ୍ଦ୍ରଭଵନାକାରୈର୍ ଭଵନୈର୍ ଦୃଷ୍ଟିମୋହନୈଃ

ମୃଦଙ୍ଗ ଓ ମୁରଜ ଶବ୍ଦରେ ଭରିଥିଲା, ବୀଣା ଓ ବାଁଶୀର ଧ୍ୱନି ଗୁଞ୍ଜିଥିଲା, ନୃତ୍ୟରତ ଅପ୍ସରାମାନେ ଓ ଭୂତମଣ୍ଡଳୀ ଚାରିପାଖରେ ଥିଲେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମହଲ ପରି ଦେଖାଯିବା ଅପୂର୍ବ ଭବନ ଦ୍ୱାରା ଶହର ଆକର୍ଷଣୀୟ ହୋଇଥିଲା।

ପ୍ରାସାଦଶୃଙ୍ଗେଷ୍ଵଥ ପୌରନାର୍ଯଃ ସହସ୍ରଶଃ ପୁଷ୍ପଫଲାକ୍ଷତାଦ୍ଯୈଃ ସ୍ଥିତାଃ କରୈସ୍ତସ୍ଯ ହରେଃ ସମନ୍ତାତ୍ ପ୍ରଚିକ୍ଷିପୁର୍ମୂର୍ଧ୍ନି ଯଥା ଭଵସ୍ଯ

ତାପରେ, ମହଲର ଚୂଡ଼ା ଉପରେ ହଜାର ହଜାର ସହରର ଜଣେ ଜଣେ ମହିଳା ହାତରେ ଫୁଲ, ଫଳ ଓ ଅକ୍ଷତ ନେଇ ହରିଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ବର୍ଷାଇଲେ, ଯେପରି ଭବଙ୍କ ପାଇଁ କରନ୍ତି।

ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନାର୍ଯସ୍ତଦା ଵିଷ୍ଣୁଂ ମଦାଘୂର୍ଣିତଲୋଚନାଃ

ସେ ସମୟରେ, ମହିଳାମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଦେଖି ମଦରେ ଚକ୍ଷୁ ଘୂରାଉଥିଲେ।

ଵିଶାଲଜଘନାଃ ସଦ୍ଯୋ ନନୃତୁର୍ମୁମୁଦୁର୍ଜଗୁଃ କାଶ୍ଚିଦ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ହରିଂ ନାର୍ଯଃ କିଂଚିତ୍ ପ୍ରହସିତାନନାଃ

କିଛି ମହିଳା ଚଉଡ଼ା କଟି ନେଇ ସହସା ନୃତ୍ୟ କଲେ, ଆନନ୍ଦରେ ଗାଇଲେ ଓ ଚଳିଲେ; ହରିଙ୍କୁ ଦେଖି କିଛି ମହିଳା ହାଲୁକା ହସିଲେ।

କିଂଚିଦ୍ ଵିସ୍ରସ୍ତଵସ୍ତ୍ରାଶ୍ ଚ ସ୍ରସ୍ତକାଞ୍ଚୀଗୁଣା ଜଗୁଃ ଚତୁର୍ଥଂ ପଞ୍ଚମଂ ଚୈଵ ଷଷ୍ଠଂ ଚ ସପ୍ତମଂ ତଥା

କିଛି ମହିଳାଙ୍କର ପୋଶାକ ଅଳ୍ପ ଖସିଯାଇଥିଲା ଓ କଞ୍ଚୀ ଢିଲା ହୋଇଯାଇଥିଲା, ସେମାନେ ଚତୁର୍ଥ, ପଞ୍ଚମ, ଷଷ୍ଠ ଓ ସପ୍ତମ ସ୍ୱରରେ ଗାଇଥିଲେ।

ଅଷ୍ଟମଂ ନଵମଂ ଚୈଵ ଦଶମଂ ଚ ପୁରୋତ୍ତମମ୍ ଅତୀତ୍ଯାସାଦ୍ଯ ଦେଵସ୍ଯ ପୁରଂ ଶଂଭୋଃ ସୁଶୋଭନମ୍

ଅଷ୍ଟମ, ନବମ ଓ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦଶମ ଦ୍ୱାର ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ସେମାନେ ଦେବତା ଶିବଙ୍କ ଅତି ସୁନ୍ଦର ନଗରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।

ସୁଵୃତ୍ତଂ ସୁତରାଂ ଶୁଭ୍ରଂ କୈଲାସଶିଖରେ ଶୁଭେ ସୂର୍ଯମଣ୍ଡଲସଂକାଶୈର୍ ଵିମାନୈଶ୍ ଚ ଵିଭୂଷିତମ୍

ସେ ନଗରଟି ଗୋଲାକାର ଏବଂ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, କୈଳାସ ପର୍ବତର ଶିଖରରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟମଣ୍ଡଳ ପରି ଚମକୁଥିବା ରାଜମହଲ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ।

ସ୍ଫାଟିକୈର୍ ମଣ୍ଡପୈଃ ଶୁଭ୍ରୈର୍ ଜାଂବୂନଦମଯୈସ୍ ତଥା ନାନାରତ୍ନମଯୈଶ୍ଚୈଵ ଦିଗ୍ଵିଦିକ୍ଷୁ ଵିଭୂଷିତମ୍

ସେଠାରେ ସ୍ଫଟିକ ମଣ୍ଡପ, ସୁନାର ଗୃହ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ରତ୍ନମୟ ଗୃହ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲା।

ଗୋପୁରୈର୍ଗୋପତେଃ ଶଂଭୋର୍ ନାନାଭୂଷଣଭୂଷିତୈଃ ଅନେକୈଃ ସର୍ଵତୋଭଦ୍ରୈଃ ସର୍ଵରତ୍ନମଯୈସ୍ ତଥା

ଶିବଙ୍କ ଗୋପୁରମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ, ଅନେକ ଶୁଭ ଦ୍ୱାର ଚାରିପାଖରେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ରତ୍ନରେ ତିଆରି।

ପ୍ରାକାରୈର୍ଵିଵିଧାକାରୈର୍ ଅଷ୍ଟାଵିଂଶତିଭିର୍ ଵୃତମ୍ ଉପଦ୍ଵାରୈର୍ମହାଦ୍ଵାରୈର୍ ଵିଦିକ୍ଷୁ ଵିଵିଧୈର୍ଦୃଢୈଃ

ଏହା ବିଭିନ୍ନ ଆକାରର ଅଠାଇଶ ପ୍ରକାର ପ୍ରାକାର ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଥିଲା, ଉପଦ୍ୱାର ଓ ମୁଖ୍ୟ ଦ୍ୱାର ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର।

ଗୁହ୍ଯାଲଯୈର୍ଗୁହ୍ଯଗୃହୈର୍ ଗୁହସ୍ଯ ଭଵନୈଃ ଶୁଭୈଃ ଗ୍ରାମ୍ଯୈର୍ ଅନ୍ଯୈର୍ ମହାଭାଗା ମୌକ୍ତିକୈର୍ ଦୃଷ୍ଟିମୋହନୈଃ

ଗୁପ୍ତ ଘର, ଲୁଚା ଗୃହ, କାର୍ତ୍ତିକେୟଙ୍କ ଶୁଭ ନିବାସ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ, ମୁକ୍ତାରେ ତିଆରି ଦୃଷ୍ଟିକୁ ଆକର୍ଷଣ କରୁଥିବା ଗୃହ ଥିଲା।

ଗଣେଶାଯତନୈର୍ ଦିଵ୍ଯୈଃ ପଦ୍ମରାଗମଯୈସ୍ ତଥା ଚନ୍ଦନୈର୍ଵିଵିଧାକାରୈଃ ପୁଷ୍ପୋଦ୍ଯାନୈଶ୍ ଚ ଶୋଭନୈଃ

ଦିବ୍ୟ ଗଣେଶ ମନ୍ଦିର ଯାହା ପଦ୍ମରାଗ ରତ୍ନରେ ତିଆରି, ବିଭିନ୍ନ ଆକାରର ଚନ୍ଦନ ଗୃହ ଓ ସୁନ୍ଦର ଫୁଲର ବଗିଚା ଥିଲା।

ତଡାଗୈର୍ ଦିର୍ଘିକାଭିଶ୍ ଚ ହେମସୋପାନପଙ୍କ୍ତିଭିଃ ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଗତିଜିତୈର୍ ହଂସୈଃ ସେଵିତାଭିଃ ସମନ୍ତତଃ

ପୋଖରୀ ଓ ଝିଲିକା ହେମସୋପାନ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ମହିଳାଙ୍କୁ ମଧୁର ଚାଳରେ ଅତିକ୍ରମ କରୁଥିବା ହଂସମାନେ ତାହାକୁ ଚାରିପାଖରେ ଘୁରୁଥିଲେ।

ମଯୂରୈଶ୍ଚୈଵ କାରଣ୍ଡୈଃ କୋକିଲୈଶ୍ଚକ୍ରଵାକକୈଃ ଶୋଭିତାଭିଶ୍ ଚ ଵାପୀଭିର୍ ଦିଵ୍ଯାମୃତଜଲୈସ୍ ତଥା

ମୟୂର, କାରଣ୍ଡ, କୋକିଳ ଓ ଚକ୍ରବାକ ପକ୍ଷୀ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ଅମୃତ ସମ ଜଳରେ ଭରିଥିବା ଜଳାଶୟ ଥିଲା।

ସଂଲାପାଲାପକୁଶଲୈଃ ସର୍ଵାଭରଣଭୂଷିତୈଃ ସ୍ତନଭାରାଵନମ୍ରୈଶ୍ ଚ ମଦାଘୂର୍ଣିତଲୋଚନୈଃ

ସେଠାରେ ଜଣେ ଜଣେ ମହିଳା କଥାବାର୍ତ୍ତାରେ ପାରଦର୍ଶୀ, ସମସ୍ତ ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ, ଅଧୋମୁଖୀ ଦେହ ଏବଂ ମଦରେ ଚକ୍ଷୁ ଘୂରାଉଥିବା ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।

ଗେଯନାଦରତୈର୍ଦିଵ୍ଯୈ ରୁଦ୍ରକନ୍ଯାସହସ୍ରକୈଃ ନୃତ୍ଯଦ୍ଭିର୍ ଅପ୍ସରଃସଂଘୈର୍ ଅମରୈରପି ଦୁର୍ଲଭୈଃ

ହଜାର ହଜାର ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଦିବ୍ୟ କନ୍ୟାମାନେ ଗୀତ ଗାଇ ମନ ଲଗାଇଥିଲେ, ଏବଂ ଅପ୍ସରାମାନେ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ—ଏମିତି ସଙ୍ଗ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ।

ପ୍ରଫୁଲ୍ଲାଂବୁଜଵୃନ୍ଦାଦ୍ଯୈସ୍ ତଥା ଦ୍ଵିଜଵରୈରପି ରୁଦ୍ରସ୍ତ୍ରୀଗଣସଂକୀର୍ଣୈର୍ ଜଲକ୍ରୀଡାରତୈସ୍ ତଥା

ଫୁଲିଥିବା ପଦ୍ମମାଳା ଭିତରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏବଂ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ମହିଳାମାନେ ଜଳ ଖେଳାରେ ମନ ଲଗାଇ ରହିଥିଲେ।

ରତୋତ୍ସଵରତୈଶ୍ଚୈଵ ଲଲିତୈଶ୍ ଚ ପଦେ ପଦେ ଗ୍ରାମରାଗାନୁରକ୍ତୈଶ୍ ଚ ପଦ୍ମରାଗସମପ୍ରଭୈଃ

କେହି ଉତ୍ସବ ଓ ଆନନ୍ଦରେ ଲିନ ଥିଲେ, କେହି ପ୍ରତିଟି ପଦକ୍ଷେପରେ ନିମ୍ନ ଭାବରେ ଚାଲୁଥିଲେ, ଗ୍ରାମ ଜୀବନର ଆନନ୍ଦକୁ ଭଲପାଉଥିଲେ, ଏବଂ ପଦ୍ମରାଗ ମଣି ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ଥିଲେ।

ସ୍ତ୍ରୀସଂଘୈର୍ ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ଭଵସ୍ଯ ପରମାତ୍ମନଃ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵିସ୍ମଯମାପନ୍ନାସ୍ ତସ୍ଥୁର୍ଦେଵାଃ ସମନ୍ତତଃ

ଦେବଦେବ ଭବଙ୍କ ମହିଳାମାନଙ୍କ ଦଳକୁ ଦେଖି ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଚମତ୍କୃତ ହୋଇ ଚାରିପାଖରେ ଦଢ଼ି ରହିଗଲେ।

ତତ୍ରୈଵ ଦଦୃଶୁର୍ଦେଵା ଵୃନ୍ଦଂ ରୁଦ୍ରଗଣସ୍ଯ ଚ ଗଣେଶ୍ଵରାଣାଂ ଵୀରାଣାମ୍ ଅପି ଵୃନ୍ଦଂ ସହସ୍ରଶଃ

ସେଠାରେ ଦେବତାମାନେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଗଣମାନଙ୍କ ଭିଡ଼ ଏବଂ ହଜାର ହଜାର ଶୂର ଗଣପତିମାନେ ଦେଖିଲେ।

ସୁଵର୍ଣକୃତସୋପାନାନ୍ ଵଜ୍ରଵୈଡୂର୍ଯଭୂଷିତାନ୍ ସ୍ଫାଟିକାନ୍ ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ଦଦୃଶୁସ୍ତେ ଵିମାନକାନ୍

ସେମାନେ ଦେବଦେବଙ୍କ ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ମହଲ ଦେଖିଲେ, ଯାହାର ସୁନା ଶିଢ଼ି ହୀରା, ବୈଡୂର୍ୟ ଓ ସ୍ଫଟିକ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ।

ତେଷାଂ ଶୃଙ୍ଗେଷୁ ହୃଷ୍ଟାଶ୍ ଚ ନାର୍ଯଃ କମଲଲୋଚନାଃ ଵିଶାଲଜଘନା ଯକ୍ଷା ଗନ୍ଧର୍ଵାପ୍ସରସସ୍ ତଥା

ସେଠାର ଚୂଡ଼ା ଉପରେ କମଳ ନୟନ ଓ ବିସ୍ତୃତ କଟି ଥିବା ଆନନ୍ଦିତ ନାରୀମାନେ, ଯକ୍ଷ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରାମାନେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।

କିନ୍ନର୍ଯଃ କିଂନରାଶ୍ଚୈଵ ଭୁଜଙ୍ଗାଃ ସିଦ୍ଧକନ୍ଯକାଃ ନାନାଵେଷଧରାଶ୍ଚାନ୍ଯା ନାନାଭୂଷଣଭୂଷିତାଃ

ସେଠାରେ କିନ୍ନରୀ, କିନ୍ନର, ନାଗ ଓ ସିଦ୍ଧ କନ୍ୟାମାନେ, ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନାରୀମାନେ ବିଭିନ୍ନ ପୋଶାକ ଓ ଅଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧିଥିଲେ।