ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

କଥଂ ପଶୁପତିଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପଶୁପାଶଵିମୋକ୍ଷଣମ୍ ପଶୁତ୍ଵଂ ତତ୍ଯଜୁର୍ଦେଵାସ୍ ତନ୍ନୋ ଵକ୍ତୁମିହାର୍ହସି

ପଶୁପତିଙ୍କୁ ଦେଖି ଦେବତାମାନେ କିପରି ପଶୁବନ୍ଧନ ଛାଡିଲେ? ଆମେ ଜାଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ, ଆପଣ ଏଠାରେ କିପରି ସେମାନେ ମୁକ୍ତି ପାଇଲେ, ତାହା କହନ୍ତୁ।

ପୁରା କୈଲାସଶିଖରେ ଭୋଗ୍ଯାଖ୍ଯେ ସ୍ଵପୁରେ ସ୍ଥିତମ୍ ସମେତ୍ଯ ଦେଵାଃ ସର୍ଵଜ୍ଞମ୍ ଆଜଗ୍ମୁସ୍ତତ୍ପ୍ରସାଦତଃ

ପ୍ରାଚୀନକାଳରେ କୈଳାସ ଶିଖରରେ ତାଙ୍କର ନିଜ ସହର 'ଭୋଗ୍ୟ' ରେ ବସିଥିବା ସମୟରେ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ତାଙ୍କ ଦୟାରେ ସମ୍ମିଳିତ ହୋଇ ସର୍ବଜ୍ଞଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ।

ହିତାଯ ସର୍ଵଦେଵାନାଂ ବ୍ରହ୍ମଣା ଚ ଜନାର୍ଦନଃ ଗରୁଡସ୍ଯ ତଥା ସ୍କନ୍ଧମ୍ ଆରୁହ୍ଯ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ

ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସହିତ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଗରୁଡ଼ଙ୍କ କାନ୍ଧ ଉପରେ ବସି, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପୁରୁଷ ଭାବେ ଯାତ୍ରା କଲେ।

ଜଗାମ ଦେଵତାଭିର୍ ଵୈ ଦେଵଦେଵାନ୍ତିକଂ ହରିଃ ସର୍ଵେ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ଯ ଦେଵସ୍ଯ ସାର୍ଧଂ ଗିରିଵରଂ ଶୁଭମ୍

ହରି ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ଦେବଦେବଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ; ସମସ୍ତେ ଭଗବାନ ସହିତ ଶୁଭ ମହାପର୍ବତକୁ ପହଞ୍ଚି ସେଠାରେ ରହିଲେ।

ସେନ୍ଦ୍ରାଃ ସସାଧ୍ଯାଃ ସଯମାଃ ପ୍ରଣେମୁର୍ ଗିରିମୁତ୍ତମମ୍ ଭଗଵାନ୍ ଵାସୁଦେଵୋ ଽସୌ ଗରୁଡାଦ୍ ଗରୁଡଧ୍ଵଜଃ ଅଵତୀର୍ଯ ଗିରିଂ ମେରୁମ୍ ଆରୁରୋହ ସୁରୋତ୍ତମୈଃ

ଇନ୍ଦ୍ର, ସାଧ୍ୟ ଓ ଯମ ସହିତ ସମସ୍ତେ ଉତ୍ତମ ପର୍ବତକୁ ନମସ୍କାର କଲେ। ଭଗବାନ ବାସୁଦେବ, ଗରୁଡ଼ଧ୍ୱଜ, ଗରୁଡ଼ରୁ ଅବତରି ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କ ସହିତ ମେରୁ ପର୍ବତକୁ ଆରୋହଣ କଲେ।

ସକଲଦୁରିତହୀନଂ ସର୍ଵଦଂ ଭୋଗମୁଖ୍ଯଂ ମୁଦିତକୁରରଵୃନ୍ଦଂ ନାଦିତଂ ନାଗଵୃନ୍ଦୈଃ ମଧୁରରଣିତଗୀତଂ ସାନୁକୂଲାନ୍ଧକାରଂ ପଦରଚିତଵନାନ୍ତଂ କାନ୍ତଵାତାନ୍ତତୋଯମ୍

ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଥିଏନାଥିବା, ସଦା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭୋଗ ଦେଇଥିବା, ଆନନ୍ଦିତ କୁରର ପିଲାମାନେ ଚିତ୍କାର କରୁଥିବା, ନାଗମାନେ ଗୀତ ଗାଉଥିବା, ମଧୁର ସଙ୍ଗୀତ ଗୁଞ୍ଜରିଥିବା, ଶିତଳ ଛାୟା ଓ ଚମତ୍କାର ବନ ଧାରା, ମନୋହର ପବନ ଓ ଠଣ୍ଡା ପାଣି ଥିବା ସ୍ଥାନ।

ଭଵନଶତସହସ୍ରୈର୍ ଜୁଷ୍ଟମ୍ ଆଦିତ୍ଯକଲ୍ପୈର୍ ଲଲିତଗତିଵିଦଗ୍ଧୈର୍ ହଂସଵୃନ୍ଦୈଶ୍ ଚ ଭିନ୍ନମ୍ ଧଵଖଦିରପଲାଶୈଶ୍ ଚନ୍ଦନାଦ୍ଯୈଶ୍ ଚ ଵୃକ୍ଷୈର୍ ଦ୍ଵିଜଵରଗଣଵୃନ୍ଦୈଃ କୋକିଲାଦ୍ଯୈର୍ଦ୍ଵିରେଫୈଃ

ଶତ-ଶହ ଅଟାଳିକା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ନୈପୁଣ୍ୟ ଭରା ହଂସମାନେ ଚାଲିଥିବା, ଧବ, ଖଦିର, ପଳାଶ, ଚନ୍ଦନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗଛ ଦ୍ୱାରା ମିଶିଥିବା, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପକ୍ଷୀ, କୋଇଲି ଓ ମଧୁମକ୍ଷିକା ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ଣ୍ଣ।

କ୍ଵଚିଦଶେଷସୁରଦ୍ରୁମସଂକୁଲଂ କୁରବକୈଃ ପ୍ରିଯକୈସ୍ତିଲକୈସ୍ ତଥା ବହୁକଦମ୍ବତମାଲଲତାଵୃତଂ ଗିରିଵରଂ ଶିଖରୈର୍ଵିଵିଧୈସ୍ ତଥା

କେଉଁଠି କେଉଁଠି ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ବୃକ୍ଷ ଦ୍ୱାରା ଘନ ହୋଇଥିବା, କୁରବକ, ପ୍ରିୟକ, ତିଲକ, ବହୁ କଦମ୍ବ, ତମାଳ ଓ ଲତା ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ, ବିଭିନ୍ନ ଶିଖର ଦ୍ୱାରା ମହାପର୍ବତ ଢାକିଥିଲା।

ଗିରେଃ ପୃଷ୍ଠେ ପରଂ ଶାର୍ଵଂ କଲ୍ପିତଂ ଵିଶ୍ଵକର୍ମଣା କ୍ରୀଡାର୍ଥଂ ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ଭଵସ୍ଯ ପରମେଷ୍ଠିନଃ

ପର୍ବତର ଶିଖରରେ ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦେବଦେବ ଭବ ପାଇଁ ଖେଳ କରିବାକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶିବ ନିବାସ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା।

ଅପଶ୍ଯଂସ୍ତତ୍ପୁରଂ ଦେଵାଃ ସେନ୍ଦ୍ରୋପେନ୍ଦ୍ରାଃ ସମାହିତାଃ ପ୍ରଣେମୁର୍ଦୂରତଶ୍ଚୈଵ ପ୍ରଭାଵାଦେଵ ଶୂଲିନଃ

ଦେବତାମାନେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଉପେନ୍ଦ୍ର ସହିତ ଏହି ସହରକୁ ଦେଖିଲେ, ମନ ଶାନ୍ତ ରଖି, ଦୂରରୁ ଶୂଳଧାରୀଙ୍କ ମହିମାରେ ଭୟଭିତ ହୋଇ ନମସ୍କାର କଲେ।

ସହସ୍ରସୂର୍ଯପ୍ରତିମଂ ମହାନ୍ତଂ ସହସ୍ରଶଃ ସର୍ଵଗୁଣୈଶ୍ ଚ ଭିନ୍ନମ୍ ଜଗାମ କୈଲାସଗିରିଂ ମହାତ୍ମା ମେରୁପ୍ରଭାଗେ ପୁରମାଦିଦେଵଃ

ହଜାର ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ବିଶାଳ ଏବଂ ଅନେକ ଗୁଣରେ ଶୋଭିତ, କୈଳାସର ମହାତ୍ମା ପ୍ରଥମ ଦେବତା ମେରୁ ପାହାଡ଼ର ଢାଳରେ ସହରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

ତତୋ ଽଥ ନାରିଗଜଵାଜିସଂକୁଲଂ ରଥୈର୍ ଅନେକୈର୍ ଅମରାରିସୂଦନଃ ଗଣୈର୍ଗଣେଶୈଶ୍ ଚ ଗିରୀନ୍ଦ୍ରସଂନିଭଂ ମହାପୁରଦ୍ଵାରମଜୋ ହରିଶ୍ ଚ

ତାପରେ ନାରୀ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ଅନେକ ରଥରେ ଭରିଯାଇଥିବା, ଦେବତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁ ନାଶକ, ଗଣ ଓ ଗଣପତିମାନେ ସହିତ, ଅଜ ଓ ହରି ସହିତ, ପର୍ବତ ପ୍ରଭୁ ସଦୃଶ ମହାନଗର ଦ୍ୱାରକୁ ଆସିଲେ।

ଅଥ ଜାଂବୂନଦମଯୈର୍ ଭଵନୈର୍ମଣିଭୂଷିତୈଃ ଵିମାନୈର୍ଵିଵିଧାକାରୈଃ ପ୍ରାକାରୈଶ୍ ଚ ସମାଵୃତମ୍

ତାପରେ ସୁନାରେ ତିଆରି ମଣିମାଣିକ୍ୟ ଶୋଭିତ ଭବନ, ବିଭିନ୍ନ ଆକୃତିର ଉଡ଼ନ୍ତା ମହଳ ଓ ପ୍ରାଚୀର ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଥିବା ସହରକୁ ଦେଖାଗଲା।

ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଶଂଭୋଃ ପୁରଂ ବାହ୍ଯଂ ଦେଵୈଃ ସବ୍ରହ୍ମକୈର୍ହରିଃ ପ୍ରହୃଷ୍ଟଵଦନୋ ଭୂତ୍ଵା ପ୍ରଵିଵେଶ ତତଃ ପୁରମ୍

ଶିବଙ୍କ ଶହରର ବାହାର ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ହରି ଦେବତାମାନେ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସହିତ ଖୁସିରେ ମୁହଁ ହସାଇଲେ ଏବଂ ସେଉଁଠି ଶହରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

ହର୍ମ୍ଯପ୍ରାସାଦସମ୍ବାଧଂ ମହାଟ୍ଟାଲସମନ୍ଵିତମ୍ ଦ୍ଵିତୀଯଂ ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ଚତୁର୍ଦ୍ଵାରଂ ସୁଶୋଭନମ୍

ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱିତୀୟ ନଗରଟି ମହଲ ଓ ରାଜପ୍ରାସାଦରେ ଭରିଥିଲା, ଉଚ୍ଚ ମିନାର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଚାରିଟି ଅତି ସୁନ୍ଦର ଦ୍ୱାର ଥିଲା।

ଵଜ୍ରଵୈଡୂର୍ଯମାଣିକ୍ଯମଣିଜାଲୈଃ ସମାଵୃତମ୍ ଦୋଲାଵିକ୍ଷେପସଂଯୁକ୍ତଂ ଘଣ୍ଟାଚାମରଭୂଷିତମ୍

ସେଠାରେ ହୀରା, ବୈଡୂର୍ୟ, ମାଣିକ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନର ଜାଲି ଲଗାଯାଇଥିଲା, ଝୁଲା ଚେୟାର ଥିଲା ଏବଂ ଘଣ୍ଟା ଓ ଚାମର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲା।

ମୃଦଙ୍ଗମୁରଜୈର୍ଜୁଷ୍ଟଂ ଵୀଣାଵେଣୁନିନାଦିତମ୍ ନୃତ୍ଯଦ୍ଭିର୍ ଅପ୍ସରଃସଂଘୈର୍ ଭୂତସଂଘୈଶ୍ ଚ ସଂଵୃତମ୍ ଦେଵେନ୍ଦ୍ରଭଵନାକାରୈର୍ ଭଵନୈର୍ ଦୃଷ୍ଟିମୋହନୈଃ

ମୃଦଙ୍ଗ ଓ ମୁରଜ ଶବ୍ଦରେ ଭରିଥିଲା, ବୀଣା ଓ ବାଁଶୀର ଧ୍ୱନି ଗୁଞ୍ଜିଥିଲା, ନୃତ୍ୟରତ ଅପ୍ସରାମାନେ ଓ ଭୂତମଣ୍ଡଳୀ ଚାରିପାଖରେ ଥିଲେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମହଲ ପରି ଦେଖାଯିବା ଅପୂର୍ବ ଭବନ ଦ୍ୱାରା ଶହର ଆକର୍ଷଣୀୟ ହୋଇଥିଲା।

ପ୍ରାସାଦଶୃଙ୍ଗେଷ୍ଵଥ ପୌରନାର୍ଯଃ ସହସ୍ରଶଃ ପୁଷ୍ପଫଲାକ୍ଷତାଦ୍ଯୈଃ ସ୍ଥିତାଃ କରୈସ୍ତସ୍ଯ ହରେଃ ସମନ୍ତାତ୍ ପ୍ରଚିକ୍ଷିପୁର୍ମୂର୍ଧ୍ନି ଯଥା ଭଵସ୍ଯ

ତାପରେ, ମହଲର ଚୂଡ଼ା ଉପରେ ହଜାର ହଜାର ସହରର ଜଣେ ଜଣେ ମହିଳା ହାତରେ ଫୁଲ, ଫଳ ଓ ଅକ୍ଷତ ନେଇ ହରିଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ବର୍ଷାଇଲେ, ଯେପରି ଭବଙ୍କ ପାଇଁ କରନ୍ତି।

ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନାର୍ଯସ୍ତଦା ଵିଷ୍ଣୁଂ ମଦାଘୂର୍ଣିତଲୋଚନାଃ

ସେ ସମୟରେ, ମହିଳାମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଦେଖି ମଦରେ ଚକ୍ଷୁ ଘୂରାଉଥିଲେ।

ଵିଶାଲଜଘନାଃ ସଦ୍ଯୋ ନନୃତୁର୍ମୁମୁଦୁର୍ଜଗୁଃ କାଶ୍ଚିଦ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ହରିଂ ନାର୍ଯଃ କିଂଚିତ୍ ପ୍ରହସିତାନନାଃ

କିଛି ମହିଳା ଚଉଡ଼ା କଟି ନେଇ ସହସା ନୃତ୍ୟ କଲେ, ଆନନ୍ଦରେ ଗାଇଲେ ଓ ଚଳିଲେ; ହରିଙ୍କୁ ଦେଖି କିଛି ମହିଳା ହାଲୁକା ହସିଲେ।

କିଂଚିଦ୍ ଵିସ୍ରସ୍ତଵସ୍ତ୍ରାଶ୍ ଚ ସ୍ରସ୍ତକାଞ୍ଚୀଗୁଣା ଜଗୁଃ ଚତୁର୍ଥଂ ପଞ୍ଚମଂ ଚୈଵ ଷଷ୍ଠଂ ଚ ସପ୍ତମଂ ତଥା

କିଛି ମହିଳାଙ୍କର ପୋଶାକ ଅଳ୍ପ ଖସିଯାଇଥିଲା ଓ କଞ୍ଚୀ ଢିଲା ହୋଇଯାଇଥିଲା, ସେମାନେ ଚତୁର୍ଥ, ପଞ୍ଚମ, ଷଷ୍ଠ ଓ ସପ୍ତମ ସ୍ୱରରେ ଗାଇଥିଲେ।

ଅଷ୍ଟମଂ ନଵମଂ ଚୈଵ ଦଶମଂ ଚ ପୁରୋତ୍ତମମ୍ ଅତୀତ୍ଯାସାଦ୍ଯ ଦେଵସ୍ଯ ପୁରଂ ଶଂଭୋଃ ସୁଶୋଭନମ୍

ଅଷ୍ଟମ, ନବମ ଓ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦଶମ ଦ୍ୱାର ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ସେମାନେ ଦେବତା ଶିବଙ୍କ ଅତି ସୁନ୍ଦର ନଗରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।

ସୁଵୃତ୍ତଂ ସୁତରାଂ ଶୁଭ୍ରଂ କୈଲାସଶିଖରେ ଶୁଭେ ସୂର୍ଯମଣ୍ଡଲସଂକାଶୈର୍ ଵିମାନୈଶ୍ ଚ ଵିଭୂଷିତମ୍

ସେ ନଗରଟି ଗୋଲାକାର ଏବଂ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, କୈଳାସ ପର୍ବତର ଶିଖରରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟମଣ୍ଡଳ ପରି ଚମକୁଥିବା ରାଜମହଲ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ।

ସ୍ଫାଟିକୈର୍ ମଣ୍ଡପୈଃ ଶୁଭ୍ରୈର୍ ଜାଂବୂନଦମଯୈସ୍ ତଥା ନାନାରତ୍ନମଯୈଶ୍ଚୈଵ ଦିଗ୍ଵିଦିକ୍ଷୁ ଵିଭୂଷିତମ୍

ସେଠାରେ ସ୍ଫଟିକ ମଣ୍ଡପ, ସୁନାର ଗୃହ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ରତ୍ନମୟ ଗୃହ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲା।

ଗୋପୁରୈର୍ଗୋପତେଃ ଶଂଭୋର୍ ନାନାଭୂଷଣଭୂଷିତୈଃ ଅନେକୈଃ ସର୍ଵତୋଭଦ୍ରୈଃ ସର୍ଵରତ୍ନମଯୈସ୍ ତଥା

ଶିବଙ୍କ ଗୋପୁରମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ, ଅନେକ ଶୁଭ ଦ୍ୱାର ଚାରିପାଖରେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ରତ୍ନରେ ତିଆରି।

ପ୍ରାକାରୈର୍ଵିଵିଧାକାରୈର୍ ଅଷ୍ଟାଵିଂଶତିଭିର୍ ଵୃତମ୍ ଉପଦ୍ଵାରୈର୍ମହାଦ୍ଵାରୈର୍ ଵିଦିକ୍ଷୁ ଵିଵିଧୈର୍ଦୃଢୈଃ

ଏହା ବିଭିନ୍ନ ଆକାରର ଅଠାଇଶ ପ୍ରକାର ପ୍ରାକାର ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଥିଲା, ଉପଦ୍ୱାର ଓ ମୁଖ୍ୟ ଦ୍ୱାର ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର।

ଗୁହ୍ଯାଲଯୈର୍ଗୁହ୍ଯଗୃହୈର୍ ଗୁହସ୍ଯ ଭଵନୈଃ ଶୁଭୈଃ ଗ୍ରାମ୍ଯୈର୍ ଅନ୍ଯୈର୍ ମହାଭାଗା ମୌକ୍ତିକୈର୍ ଦୃଷ୍ଟିମୋହନୈଃ

ଗୁପ୍ତ ଘର, ଲୁଚା ଗୃହ, କାର୍ତ୍ତିକେୟଙ୍କ ଶୁଭ ନିବାସ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ, ମୁକ୍ତାରେ ତିଆରି ଦୃଷ୍ଟିକୁ ଆକର୍ଷଣ କରୁଥିବା ଗୃହ ଥିଲା।

ଗଣେଶାଯତନୈର୍ ଦିଵ୍ଯୈଃ ପଦ୍ମରାଗମଯୈସ୍ ତଥା ଚନ୍ଦନୈର୍ଵିଵିଧାକାରୈଃ ପୁଷ୍ପୋଦ୍ଯାନୈଶ୍ ଚ ଶୋଭନୈଃ

ଦିବ୍ୟ ଗଣେଶ ମନ୍ଦିର ଯାହା ପଦ୍ମରାଗ ରତ୍ନରେ ତିଆରି, ବିଭିନ୍ନ ଆକାରର ଚନ୍ଦନ ଗୃହ ଓ ସୁନ୍ଦର ଫୁଲର ବଗିଚା ଥିଲା।

ତଡାଗୈର୍ ଦିର୍ଘିକାଭିଶ୍ ଚ ହେମସୋପାନପଙ୍କ୍ତିଭିଃ ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଗତିଜିତୈର୍ ହଂସୈଃ ସେଵିତାଭିଃ ସମନ୍ତତଃ

ପୋଖରୀ ଓ ଝିଲିକା ହେମସୋପାନ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ମହିଳାଙ୍କୁ ମଧୁର ଚାଳରେ ଅତିକ୍ରମ କରୁଥିବା ହଂସମାନେ ତାହାକୁ ଚାରିପାଖରେ ଘୁରୁଥିଲେ।