ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ସ ତାଂ ଗତିମ୍ ଅଵାପ୍ନୋତି ସ୍ଵାଶ୍ରମୈର୍ ଦୁର୍ଲଭାଂ ସ୍ଥିରାମ୍ ଦୀପଵୃକ୍ଷଂ ପାର୍ଥିଵଂ ଵା ଦାରଵଂ ଵା ଶିଵାଲଯେ

ସେ ଏହି ଦୁର୍ଲଭ ଓ ଦୃଢ଼ ଗତିକୁ ପାଏ, ଯାହା ନିଜ ଆଶ୍ରମରେ ଥିବା ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ସହଜରେ ପାଇନଥାନ୍ତି; ଦୀପ ଦାରୁ, ମାଟି କିମ୍ବା ଯେକୌଣସି ଜିନିଷର ହେଉ, ଶିବ ମନ୍ଦିରରେ ଦେଲେ।

ଦତ୍ତ୍ଵା କୁଲଶତଂ ସାଗ୍ରଂ ଶିଵଲୋକେ ମହୀଯତେ ଆଯସଂ ତାମ୍ରଜଂ ଵାପି ରୌପ୍ଯଂ ସୌଵର୍ଣିକଂ ତଥା

ନିଜ ପରିବାର ସହିତ ଏହି ଦାନ କଲେ, ଶିବଲୋକରେ ସମ୍ମାନ ପାଏ; ଦୀପ ଲୋହା, ତାମ୍ବା, ଚାଁଦି କିମ୍ବା ସୁନାର ହେଉ।

ଶିଵାଯ ଦୀପଂ ଯୋ ଦଦ୍ଯାଦ୍ ଵିଧିନା ଵାପି ଭକ୍ତିତଃ ସୂର୍ଯାଯୁତସମୈଃ ଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣୈର୍ ଯାନୈଃ ଶିଵପୁରଂ ଵ୍ରଜେତ୍

ଯିଏ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ କିମ୍ବା ଭକ୍ତିରେ ଶିବଙ୍କୁ ଦୀପ ଦେଇଥାଏ, ସେ ଦଶ ହଜାର ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ଚମକୁଥିବା ଯାନରେ ଶିବପୁରକୁ ଯାଏ।

କାର୍ତିକେ ମାସି ଯୋ ଦଦ୍ଯାଦ୍ ଘୃତଦୀପଂ ଶିଵାଗ୍ରତଃ ସମ୍ପୂଜ୍ଯମାନଂ ଵା ପଶ୍ଯେଦ୍ ଵିଧିନା ପରମେଶ୍ଵରମ୍

କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ଯିଏ ଶିବଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଘିଅ ଦୀପ ଦେଇଥାଏ କିମ୍ବା ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା ହେଉଥିବା ଦେଖିଥାଏ—

ସ ଯାତି ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଲୋକଂ ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ମୁନିସତ୍ତମାଃ ଆଵାହନଂ ସୁସାନ୍ନିଧ୍ଯଂ ସ୍ଥାପନଂ ପୂଜନଂ ତଥା

ସେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଲୋକକୁ ଯାଏ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ; ଆବାହନ, ସାନ୍ନିଧ୍ୟ, ସ୍ଥାପନ ଓ ପୂଜା ଏହିପରି।

ସମ୍ପ୍ରୋକ୍ତଂ ରୁଦ୍ରଗାଯତ୍ର୍ଯା ଆସନଂ ପ୍ରଣଵେନ ଵୈ ପଞ୍ଚଭିଃ ସ୍ନପନଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ରୁଦ୍ରାଦ୍ଯୈଶ୍ ଚ ଵିଶେଷତଃ

ରୁଦ୍ର ଗାୟତ୍ରୀ ଓ ପ୍ରଣବ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଆସନ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ହୋଇଛି; ଏବଂ ପଞ୍ଚବାର ସ୍ନାନ କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି, ବିଶେଷକରି ରୁଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କ ନାମରେ।

ଏଵଂ ସମ୍ପୂଜଯେନ୍ନିତ୍ଯଂ ଦେଵଦେଵମୁମାପତିମ୍ ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ଦକ୍ଷିଣେ ତସ୍ଯ ପ୍ରଣଵେନ ସମର୍ଚଯେତ୍

ଏଭଳି ଦିନେ ଦିନେ ଦେବଦେବ ଉମାପତିଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ତାଙ୍କର ଡାହାଣ ପାଖରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପ୍ରଣବ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ବିଶେଷ ଭାବେ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ।

ଉତ୍ତରେ ଦେଵଦେଵେଶଂ ଵିଷ୍ଣୁଂ ଗାଯତ୍ରିଯା ଯଜେତ୍ ଵହ୍ନୌ ହୁତ୍ଵା ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ପଞ୍ଚଭିଃ ପ୍ରଣଵେନ ଚ

ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଦେବଦେବ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଅଗ୍ନିକୁ ହୋମ କରି, ପଞ୍ଚବାର ପ୍ରଣବ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ।

ସ ଯାତି ଶିଵସାଯୁଜ୍ଯମ୍ ଏଵଂ ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ଶଙ୍କରମ୍ ଇତି ସଂକ୍ଷେପତଃ ପ୍ରୋକ୍ତୋ ଲିଙ୍ଗାର୍ଚନଵିଧିକ୍ରମଃ

ଏଭଳି ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଲେ ଶିବ ସାୟୁଜ୍ୟ ଲାଭ ହୁଏ। ସଂକ୍ଷେପରେ, ଏହି ହେଉଛି ଲିଙ୍ଗାର୍ଚ୍ଚନ ପ୍ରକ୍ରିୟା।

ଵ୍ଯାସେନ କଥିତଃ ପୂର୍ଵଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ରୁଦ୍ରମୁଖାତ୍ସ୍ଵଯମ୍

ଏହି ବିଧି ପୂର୍ବରୁ ବ୍ୟାସଦେବ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ମୁଖରୁ ଶୁଣି ସ୍ୱୟଂ କଥାହୋଇଥିଲେ।

କଥଂ ପଶୁପତିଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପଶୁପାଶଵିମୋକ୍ଷଣମ୍ ପଶୁତ୍ଵଂ ତତ୍ଯଜୁର୍ଦେଵାସ୍ ତନ୍ନୋ ଵକ୍ତୁମିହାର୍ହସି

ପଶୁପତିଙ୍କୁ ଦେଖି ଦେବତାମାନେ କିପରି ପଶୁବନ୍ଧନ ଛାଡିଲେ? ଆମେ ଜାଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ, ଆପଣ ଏଠାରେ କିପରି ସେମାନେ ମୁକ୍ତି ପାଇଲେ, ତାହା କହନ୍ତୁ।

ପୁରା କୈଲାସଶିଖରେ ଭୋଗ୍ଯାଖ୍ଯେ ସ୍ଵପୁରେ ସ୍ଥିତମ୍ ସମେତ୍ଯ ଦେଵାଃ ସର୍ଵଜ୍ଞମ୍ ଆଜଗ୍ମୁସ୍ତତ୍ପ୍ରସାଦତଃ

ପ୍ରାଚୀନକାଳରେ କୈଳାସ ଶିଖରରେ ତାଙ୍କର ନିଜ ସହର 'ଭୋଗ୍ୟ' ରେ ବସିଥିବା ସମୟରେ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ତାଙ୍କ ଦୟାରେ ସମ୍ମିଳିତ ହୋଇ ସର୍ବଜ୍ଞଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ।

ହିତାଯ ସର୍ଵଦେଵାନାଂ ବ୍ରହ୍ମଣା ଚ ଜନାର୍ଦନଃ ଗରୁଡସ୍ଯ ତଥା ସ୍କନ୍ଧମ୍ ଆରୁହ୍ଯ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ

ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସହିତ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଗରୁଡ଼ଙ୍କ କାନ୍ଧ ଉପରେ ବସି, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପୁରୁଷ ଭାବେ ଯାତ୍ରା କଲେ।

ଜଗାମ ଦେଵତାଭିର୍ ଵୈ ଦେଵଦେଵାନ୍ତିକଂ ହରିଃ ସର୍ଵେ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ଯ ଦେଵସ୍ଯ ସାର୍ଧଂ ଗିରିଵରଂ ଶୁଭମ୍

ହରି ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ଦେବଦେବଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ; ସମସ୍ତେ ଭଗବାନ ସହିତ ଶୁଭ ମହାପର୍ବତକୁ ପହଞ୍ଚି ସେଠାରେ ରହିଲେ।

ସେନ୍ଦ୍ରାଃ ସସାଧ୍ଯାଃ ସଯମାଃ ପ୍ରଣେମୁର୍ ଗିରିମୁତ୍ତମମ୍ ଭଗଵାନ୍ ଵାସୁଦେଵୋ ଽସୌ ଗରୁଡାଦ୍ ଗରୁଡଧ୍ଵଜଃ ଅଵତୀର୍ଯ ଗିରିଂ ମେରୁମ୍ ଆରୁରୋହ ସୁରୋତ୍ତମୈଃ

ଇନ୍ଦ୍ର, ସାଧ୍ୟ ଓ ଯମ ସହିତ ସମସ୍ତେ ଉତ୍ତମ ପର୍ବତକୁ ନମସ୍କାର କଲେ। ଭଗବାନ ବାସୁଦେବ, ଗରୁଡ଼ଧ୍ୱଜ, ଗରୁଡ଼ରୁ ଅବତରି ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କ ସହିତ ମେରୁ ପର୍ବତକୁ ଆରୋହଣ କଲେ।

ସକଲଦୁରିତହୀନଂ ସର୍ଵଦଂ ଭୋଗମୁଖ୍ଯଂ ମୁଦିତକୁରରଵୃନ୍ଦଂ ନାଦିତଂ ନାଗଵୃନ୍ଦୈଃ ମଧୁରରଣିତଗୀତଂ ସାନୁକୂଲାନ୍ଧକାରଂ ପଦରଚିତଵନାନ୍ତଂ କାନ୍ତଵାତାନ୍ତତୋଯମ୍

ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଥିଏନାଥିବା, ସଦା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭୋଗ ଦେଇଥିବା, ଆନନ୍ଦିତ କୁରର ପିଲାମାନେ ଚିତ୍କାର କରୁଥିବା, ନାଗମାନେ ଗୀତ ଗାଉଥିବା, ମଧୁର ସଙ୍ଗୀତ ଗୁଞ୍ଜରିଥିବା, ଶିତଳ ଛାୟା ଓ ଚମତ୍କାର ବନ ଧାରା, ମନୋହର ପବନ ଓ ଠଣ୍ଡା ପାଣି ଥିବା ସ୍ଥାନ।

ଭଵନଶତସହସ୍ରୈର୍ ଜୁଷ୍ଟମ୍ ଆଦିତ୍ଯକଲ୍ପୈର୍ ଲଲିତଗତିଵିଦଗ୍ଧୈର୍ ହଂସଵୃନ୍ଦୈଶ୍ ଚ ଭିନ୍ନମ୍ ଧଵଖଦିରପଲାଶୈଶ୍ ଚନ୍ଦନାଦ୍ଯୈଶ୍ ଚ ଵୃକ୍ଷୈର୍ ଦ୍ଵିଜଵରଗଣଵୃନ୍ଦୈଃ କୋକିଲାଦ୍ଯୈର୍ଦ୍ଵିରେଫୈଃ

ଶତ-ଶହ ଅଟାଳିକା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ନୈପୁଣ୍ୟ ଭରା ହଂସମାନେ ଚାଲିଥିବା, ଧବ, ଖଦିର, ପଳାଶ, ଚନ୍ଦନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗଛ ଦ୍ୱାରା ମିଶିଥିବା, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପକ୍ଷୀ, କୋଇଲି ଓ ମଧୁମକ୍ଷିକା ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ଣ୍ଣ।

କ୍ଵଚିଦଶେଷସୁରଦ୍ରୁମସଂକୁଲଂ କୁରବକୈଃ ପ୍ରିଯକୈସ୍ତିଲକୈସ୍ ତଥା ବହୁକଦମ୍ବତମାଲଲତାଵୃତଂ ଗିରିଵରଂ ଶିଖରୈର୍ଵିଵିଧୈସ୍ ତଥା

କେଉଁଠି କେଉଁଠି ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ବୃକ୍ଷ ଦ୍ୱାରା ଘନ ହୋଇଥିବା, କୁରବକ, ପ୍ରିୟକ, ତିଲକ, ବହୁ କଦମ୍ବ, ତମାଳ ଓ ଲତା ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ, ବିଭିନ୍ନ ଶିଖର ଦ୍ୱାରା ମହାପର୍ବତ ଢାକିଥିଲା।

ଗିରେଃ ପୃଷ୍ଠେ ପରଂ ଶାର୍ଵଂ କଲ୍ପିତଂ ଵିଶ୍ଵକର୍ମଣା କ୍ରୀଡାର୍ଥଂ ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ଭଵସ୍ଯ ପରମେଷ୍ଠିନଃ

ପର୍ବତର ଶିଖରରେ ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦେବଦେବ ଭବ ପାଇଁ ଖେଳ କରିବାକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶିବ ନିବାସ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା।

ଅପଶ୍ଯଂସ୍ତତ୍ପୁରଂ ଦେଵାଃ ସେନ୍ଦ୍ରୋପେନ୍ଦ୍ରାଃ ସମାହିତାଃ ପ୍ରଣେମୁର୍ଦୂରତଶ୍ଚୈଵ ପ୍ରଭାଵାଦେଵ ଶୂଲିନଃ

ଦେବତାମାନେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଉପେନ୍ଦ୍ର ସହିତ ଏହି ସହରକୁ ଦେଖିଲେ, ମନ ଶାନ୍ତ ରଖି, ଦୂରରୁ ଶୂଳଧାରୀଙ୍କ ମହିମାରେ ଭୟଭିତ ହୋଇ ନମସ୍କାର କଲେ।

ସହସ୍ରସୂର୍ଯପ୍ରତିମଂ ମହାନ୍ତଂ ସହସ୍ରଶଃ ସର୍ଵଗୁଣୈଶ୍ ଚ ଭିନ୍ନମ୍ ଜଗାମ କୈଲାସଗିରିଂ ମହାତ୍ମା ମେରୁପ୍ରଭାଗେ ପୁରମାଦିଦେଵଃ

ହଜାର ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ବିଶାଳ ଏବଂ ଅନେକ ଗୁଣରେ ଶୋଭିତ, କୈଳାସର ମହାତ୍ମା ପ୍ରଥମ ଦେବତା ମେରୁ ପାହାଡ଼ର ଢାଳରେ ସହରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

ତତୋ ଽଥ ନାରିଗଜଵାଜିସଂକୁଲଂ ରଥୈର୍ ଅନେକୈର୍ ଅମରାରିସୂଦନଃ ଗଣୈର୍ଗଣେଶୈଶ୍ ଚ ଗିରୀନ୍ଦ୍ରସଂନିଭଂ ମହାପୁରଦ୍ଵାରମଜୋ ହରିଶ୍ ଚ

ତାପରେ ନାରୀ, ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ଅନେକ ରଥରେ ଭରିଯାଇଥିବା, ଦେବତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁ ନାଶକ, ଗଣ ଓ ଗଣପତିମାନେ ସହିତ, ଅଜ ଓ ହରି ସହିତ, ପର୍ବତ ପ୍ରଭୁ ସଦୃଶ ମହାନଗର ଦ୍ୱାରକୁ ଆସିଲେ।

ଅଥ ଜାଂବୂନଦମଯୈର୍ ଭଵନୈର୍ମଣିଭୂଷିତୈଃ ଵିମାନୈର୍ଵିଵିଧାକାରୈଃ ପ୍ରାକାରୈଶ୍ ଚ ସମାଵୃତମ୍

ତାପରେ ସୁନାରେ ତିଆରି ମଣିମାଣିକ୍ୟ ଶୋଭିତ ଭବନ, ବିଭିନ୍ନ ଆକୃତିର ଉଡ଼ନ୍ତା ମହଳ ଓ ପ୍ରାଚୀର ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଥିବା ସହରକୁ ଦେଖାଗଲା।

ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଶଂଭୋଃ ପୁରଂ ବାହ୍ଯଂ ଦେଵୈଃ ସବ୍ରହ୍ମକୈର୍ହରିଃ ପ୍ରହୃଷ୍ଟଵଦନୋ ଭୂତ୍ଵା ପ୍ରଵିଵେଶ ତତଃ ପୁରମ୍

ଶିବଙ୍କ ଶହରର ବାହାର ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ହରି ଦେବତାମାନେ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସହିତ ଖୁସିରେ ମୁହଁ ହସାଇଲେ ଏବଂ ସେଉଁଠି ଶହରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

ହର୍ମ୍ଯପ୍ରାସାଦସମ୍ବାଧଂ ମହାଟ୍ଟାଲସମନ୍ଵିତମ୍ ଦ୍ଵିତୀଯଂ ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ଚତୁର୍ଦ୍ଵାରଂ ସୁଶୋଭନମ୍

ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱିତୀୟ ନଗରଟି ମହଲ ଓ ରାଜପ୍ରାସାଦରେ ଭରିଥିଲା, ଉଚ୍ଚ ମିନାର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଚାରିଟି ଅତି ସୁନ୍ଦର ଦ୍ୱାର ଥିଲା।

ଵଜ୍ରଵୈଡୂର୍ଯମାଣିକ୍ଯମଣିଜାଲୈଃ ସମାଵୃତମ୍ ଦୋଲାଵିକ୍ଷେପସଂଯୁକ୍ତଂ ଘଣ୍ଟାଚାମରଭୂଷିତମ୍

ସେଠାରେ ହୀରା, ବୈଡୂର୍ୟ, ମାଣିକ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନର ଜାଲି ଲଗାଯାଇଥିଲା, ଝୁଲା ଚେୟାର ଥିଲା ଏବଂ ଘଣ୍ଟା ଓ ଚାମର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ହୋଇଥିଲା।

ମୃଦଙ୍ଗମୁରଜୈର୍ଜୁଷ୍ଟଂ ଵୀଣାଵେଣୁନିନାଦିତମ୍ ନୃତ୍ଯଦ୍ଭିର୍ ଅପ୍ସରଃସଂଘୈର୍ ଭୂତସଂଘୈଶ୍ ଚ ସଂଵୃତମ୍ ଦେଵେନ୍ଦ୍ରଭଵନାକାରୈର୍ ଭଵନୈର୍ ଦୃଷ୍ଟିମୋହନୈଃ

ମୃଦଙ୍ଗ ଓ ମୁରଜ ଶବ୍ଦରେ ଭରିଥିଲା, ବୀଣା ଓ ବାଁଶୀର ଧ୍ୱନି ଗୁଞ୍ଜିଥିଲା, ନୃତ୍ୟରତ ଅପ୍ସରାମାନେ ଓ ଭୂତମଣ୍ଡଳୀ ଚାରିପାଖରେ ଥିଲେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମହଲ ପରି ଦେଖାଯିବା ଅପୂର୍ବ ଭବନ ଦ୍ୱାରା ଶହର ଆକର୍ଷଣୀୟ ହୋଇଥିଲା।

ପ୍ରାସାଦଶୃଙ୍ଗେଷ୍ଵଥ ପୌରନାର୍ଯଃ ସହସ୍ରଶଃ ପୁଷ୍ପଫଲାକ୍ଷତାଦ୍ଯୈଃ ସ୍ଥିତାଃ କରୈସ୍ତସ୍ଯ ହରେଃ ସମନ୍ତାତ୍ ପ୍ରଚିକ୍ଷିପୁର୍ମୂର୍ଧ୍ନି ଯଥା ଭଵସ୍ଯ

ତାପରେ, ମହଲର ଚୂଡ଼ା ଉପରେ ହଜାର ହଜାର ସହରର ଜଣେ ଜଣେ ମହିଳା ହାତରେ ଫୁଲ, ଫଳ ଓ ଅକ୍ଷତ ନେଇ ହରିଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ବର୍ଷାଇଲେ, ଯେପରି ଭବଙ୍କ ପାଇଁ କରନ୍ତି।

ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନାର୍ଯସ୍ତଦା ଵିଷ୍ଣୁଂ ମଦାଘୂର୍ଣିତଲୋଚନାଃ

ସେ ସମୟରେ, ମହିଳାମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଦେଖି ମଦରେ ଚକ୍ଷୁ ଘୂରାଉଥିଲେ।