ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ଦତ୍ତ୍ଵା ପଞ୍ଚଵିଧଂ ଧୂପଂ ପାଯସଂ ଚ ନିଵେଦଯେତ୍ ଦଧିଭକ୍ତଂ ଚ ମଧ୍ଵାଜ୍ଯପରିପ୍ଲୁତମତଃ ପରମ୍

ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାର ଧୂପ ଦେଇ, ପାଖରେ ପାୟସ ଓ ଦହିଭାତ, ମଧୁ ଓ ଘିଅରେ ଭିଜାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ନିବେଦନ କରିବା ଉଚିତ୍।

ଶୁଦ୍ଧାନ୍ନଂ ଚୈଵ ମୁଦ୍ଗାନ୍ନଂ ଷଡ୍ଵିଧଂ ଚ ନିଵେଦଯେତ୍ ଅଥ ପଞ୍ଚଵିଧଂ ଵାପି ସଘୃତଂ ଵିନିଵେଦଯେତ୍

ଶୁଦ୍ଧ ଚାଉଳ ଭାତ, ମୁଗ ଡାଲି ଭାତ ଓ ଛଅ ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟ ନିବେଦନ କରିବା ଉଚିତ୍। ନହେଲେ, ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟ ଘିଅ ସହିତ ମଧ୍ୟ ଦେଇପାରିବେ।

କେଵଲଂ ଚାପି ଶୁଦ୍ଧାନ୍ନମ୍ ଆଢକଂ ତଣ୍ଡୁଲଂ ପଚେତ୍ କୃତ୍ଵା ପ୍ରଦକ୍ଷିଣଂ ଚାନ୍ତେ ନମସ୍କୃତ୍ଯ ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ

କିମ୍ବା କେବଳ ଏକ ଆଢ଼କା ଶୁଦ୍ଧ ଚାଉଳ ରାନ୍ଧି, ପୂଜା ପରେ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି, ଅନେକଥର ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ୍।

ସ୍ତୁତ୍ଵା ଚ ଦେଵମୀଶାନଂ ପୁନଃ ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ଶଙ୍କରମ୍ ଈଶାନଂ ପୁରୁଷଂ ଚୈଵ ଅଘୋରଂ ଵାମମେଵ ଚ

ପ୍ରଥମେ ଈଶାନଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରି, ପୁନି ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ଏହିପରି ଈଶାନ, ପୁରୁଷ, ଅଘୋର ଓ ବାମଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍।

ସଦ୍ଯୋଜାତଂ ଜପଂଶ୍ଚାପି ପଞ୍ଚଭିଃ ପୂଜଯେଚ୍ଛିଵମ୍ ଅନେନ ଵିଧିନା ଦେଵଃ ପ୍ରସୀଦତି ମହେଶ୍ଵରଃ

ସଦ୍ୟୋଜାତ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଏହି ପାଞ୍ଚ ଉପାୟରେ ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍। ଏହି ପ୍ରକାରେ ପୂଜା କଲେ ମହେଶ୍ୱର ଖୁସି ହୁଅନ୍ତି।

ଵୃକ୍ଷାଃ ପୁଷ୍ପାଦିପତ୍ରାଦ୍ଯୈର୍ ଉପଯୁକ୍ତାଃ ଶିଵାର୍ଚନେ ଗାଵଶ୍ଚୈଵ ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠାଃ ପ୍ରଯାନ୍ତି ପରମାଂ ଗତିମ୍

ଯେଉଁ ଗଛର ଫୁଲ ଓ ପତ୍ର ଶିବ ପୂଜାରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ, ଗାଈ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଉଚ୍ଚ ଦଶାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।

ପୂଜଯେଦ୍ଯଃ ଶିଵଂ ରୁଦ୍ରଂ ଶର୍ଵଂ ଭଵମଜଂ ସକୃତ୍ ସ ଯାତି ଶିଵସାଯୁଜ୍ଯଂ ପୁନରାଵୃତ୍ତିଵର୍ଜିତମ୍

ଯେଉଁଠି ଜଣେ ଶିବ, ରୁଦ୍ର, ଶର୍ବ, ଭବ, ଅଜ ମଧ୍ୟ ଏକଥର ପୂଜା କରେ, ସେ ଶିବ ସାୟୁଜ୍ୟ ପାଏ, ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନାହିଁ।

ଅର୍ଚିତଂ ପରମେଶାନଂ ଭଵଂ ଶର୍ଵମୁମାପତିମ୍ ସକୃତ୍ପ୍ରସଂଗାଦ୍ଵା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସର୍ଵପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ

ଯେଉଁଠି ପରମେଶ୍ୱର, ଭବ, ଶର୍ବ, କିମ୍ବା ଉମାପତିଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ କିମ୍ବା ଏକଥର ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ, ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।

ପୂଜିତଂ ଵା ମହାଦେଵଂ ପୂଜ୍ଯମାନମଥାପି ଵା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପ୍ରଯାତି ଵୈ ମର୍ତ୍ଯୋ ବ୍ରହ୍ମଲୋକଂ ନ ସଂଶଯଃ

ମହାଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା କିମ୍ବା ପୂଜା ହେଉଥିବା ଦେଖିଲେ, ସେ ମଣିଷ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକକୁ ଯାଏ, ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

ଶ୍ରୁତ୍ଵାନୁମୋଦଯେଚ୍ଚାପି ସ ଯାତି ପରମାଂ ଗତିମ୍ ଯୋ ଦଦ୍ଯାଦ୍ ଘୃତଦୀପଂ ଚ ସକୃଲ୍ଲିଙ୍ଗସ୍ଯ ଚାଗ୍ରତଃ

ଶୁଣି ଓ ଅନୁମୋଦନ କରିଲେ ମଧ୍ୟ ପରମ ଗତି ମିଳେ। ଯିଏ ଏକଥର ମଧ୍ୟ ଲିଙ୍ଗର ସାମ୍ନାରେ ଘିଅ ଦୀପ ଦେଇଥାଏ—

ସ ତାଂ ଗତିମ୍ ଅଵାପ୍ନୋତି ସ୍ଵାଶ୍ରମୈର୍ ଦୁର୍ଲଭାଂ ସ୍ଥିରାମ୍ ଦୀପଵୃକ୍ଷଂ ପାର୍ଥିଵଂ ଵା ଦାରଵଂ ଵା ଶିଵାଲଯେ

ସେ ଏହି ଦୁର୍ଲଭ ଓ ଦୃଢ଼ ଗତିକୁ ପାଏ, ଯାହା ନିଜ ଆଶ୍ରମରେ ଥିବା ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ସହଜରେ ପାଇନଥାନ୍ତି; ଦୀପ ଦାରୁ, ମାଟି କିମ୍ବା ଯେକୌଣସି ଜିନିଷର ହେଉ, ଶିବ ମନ୍ଦିରରେ ଦେଲେ।

ଦତ୍ତ୍ଵା କୁଲଶତଂ ସାଗ୍ରଂ ଶିଵଲୋକେ ମହୀଯତେ ଆଯସଂ ତାମ୍ରଜଂ ଵାପି ରୌପ୍ଯଂ ସୌଵର୍ଣିକଂ ତଥା

ନିଜ ପରିବାର ସହିତ ଏହି ଦାନ କଲେ, ଶିବଲୋକରେ ସମ୍ମାନ ପାଏ; ଦୀପ ଲୋହା, ତାମ୍ବା, ଚାଁଦି କିମ୍ବା ସୁନାର ହେଉ।

ଶିଵାଯ ଦୀପଂ ଯୋ ଦଦ୍ଯାଦ୍ ଵିଧିନା ଵାପି ଭକ୍ତିତଃ ସୂର୍ଯାଯୁତସମୈଃ ଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣୈର୍ ଯାନୈଃ ଶିଵପୁରଂ ଵ୍ରଜେତ୍

ଯିଏ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ କିମ୍ବା ଭକ୍ତିରେ ଶିବଙ୍କୁ ଦୀପ ଦେଇଥାଏ, ସେ ଦଶ ହଜାର ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ଚମକୁଥିବା ଯାନରେ ଶିବପୁରକୁ ଯାଏ।

କାର୍ତିକେ ମାସି ଯୋ ଦଦ୍ଯାଦ୍ ଘୃତଦୀପଂ ଶିଵାଗ୍ରତଃ ସମ୍ପୂଜ୍ଯମାନଂ ଵା ପଶ୍ଯେଦ୍ ଵିଧିନା ପରମେଶ୍ଵରମ୍

କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ଯିଏ ଶିବଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଘିଅ ଦୀପ ଦେଇଥାଏ କିମ୍ବା ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା ହେଉଥିବା ଦେଖିଥାଏ—

ସ ଯାତି ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଲୋକଂ ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ମୁନିସତ୍ତମାଃ ଆଵାହନଂ ସୁସାନ୍ନିଧ୍ଯଂ ସ୍ଥାପନଂ ପୂଜନଂ ତଥା

ସେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଲୋକକୁ ଯାଏ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ; ଆବାହନ, ସାନ୍ନିଧ୍ୟ, ସ୍ଥାପନ ଓ ପୂଜା ଏହିପରି।

ସମ୍ପ୍ରୋକ୍ତଂ ରୁଦ୍ରଗାଯତ୍ର୍ଯା ଆସନଂ ପ୍ରଣଵେନ ଵୈ ପଞ୍ଚଭିଃ ସ୍ନପନଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ରୁଦ୍ରାଦ୍ଯୈଶ୍ ଚ ଵିଶେଷତଃ

ରୁଦ୍ର ଗାୟତ୍ରୀ ଓ ପ୍ରଣବ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଆସନ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ହୋଇଛି; ଏବଂ ପଞ୍ଚବାର ସ୍ନାନ କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି, ବିଶେଷକରି ରୁଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କ ନାମରେ।

ଏଵଂ ସମ୍ପୂଜଯେନ୍ନିତ୍ଯଂ ଦେଵଦେଵମୁମାପତିମ୍ ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ଦକ୍ଷିଣେ ତସ୍ଯ ପ୍ରଣଵେନ ସମର୍ଚଯେତ୍

ଏଭଳି ଦିନେ ଦିନେ ଦେବଦେବ ଉମାପତିଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ତାଙ୍କର ଡାହାଣ ପାଖରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପ୍ରଣବ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ବିଶେଷ ଭାବେ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ।

ଉତ୍ତରେ ଦେଵଦେଵେଶଂ ଵିଷ୍ଣୁଂ ଗାଯତ୍ରିଯା ଯଜେତ୍ ଵହ୍ନୌ ହୁତ୍ଵା ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ପଞ୍ଚଭିଃ ପ୍ରଣଵେନ ଚ

ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଦେବଦେବ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଅଗ୍ନିକୁ ହୋମ କରି, ପଞ୍ଚବାର ପ୍ରଣବ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ।

ସ ଯାତି ଶିଵସାଯୁଜ୍ଯମ୍ ଏଵଂ ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ଶଙ୍କରମ୍ ଇତି ସଂକ୍ଷେପତଃ ପ୍ରୋକ୍ତୋ ଲିଙ୍ଗାର୍ଚନଵିଧିକ୍ରମଃ

ଏଭଳି ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ପୂଜା କରିଲେ ଶିବ ସାୟୁଜ୍ୟ ଲାଭ ହୁଏ। ସଂକ୍ଷେପରେ, ଏହି ହେଉଛି ଲିଙ୍ଗାର୍ଚ୍ଚନ ପ୍ରକ୍ରିୟା।

ଵ୍ଯାସେନ କଥିତଃ ପୂର୍ଵଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ରୁଦ୍ରମୁଖାତ୍ସ୍ଵଯମ୍

ଏହି ବିଧି ପୂର୍ବରୁ ବ୍ୟାସଦେବ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ମୁଖରୁ ଶୁଣି ସ୍ୱୟଂ କଥାହୋଇଥିଲେ।

କଥଂ ପଶୁପତିଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପଶୁପାଶଵିମୋକ୍ଷଣମ୍ ପଶୁତ୍ଵଂ ତତ୍ଯଜୁର୍ଦେଵାସ୍ ତନ୍ନୋ ଵକ୍ତୁମିହାର୍ହସି

ପଶୁପତିଙ୍କୁ ଦେଖି ଦେବତାମାନେ କିପରି ପଶୁବନ୍ଧନ ଛାଡିଲେ? ଆମେ ଜାଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ, ଆପଣ ଏଠାରେ କିପରି ସେମାନେ ମୁକ୍ତି ପାଇଲେ, ତାହା କହନ୍ତୁ।

ପୁରା କୈଲାସଶିଖରେ ଭୋଗ୍ଯାଖ୍ଯେ ସ୍ଵପୁରେ ସ୍ଥିତମ୍ ସମେତ୍ଯ ଦେଵାଃ ସର୍ଵଜ୍ଞମ୍ ଆଜଗ୍ମୁସ୍ତତ୍ପ୍ରସାଦତଃ

ପ୍ରାଚୀନକାଳରେ କୈଳାସ ଶିଖରରେ ତାଙ୍କର ନିଜ ସହର 'ଭୋଗ୍ୟ' ରେ ବସିଥିବା ସମୟରେ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ତାଙ୍କ ଦୟାରେ ସମ୍ମିଳିତ ହୋଇ ସର୍ବଜ୍ଞଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ।

ହିତାଯ ସର୍ଵଦେଵାନାଂ ବ୍ରହ୍ମଣା ଚ ଜନାର୍ଦନଃ ଗରୁଡସ୍ଯ ତଥା ସ୍କନ୍ଧମ୍ ଆରୁହ୍ଯ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଃ

ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସହିତ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଗରୁଡ଼ଙ୍କ କାନ୍ଧ ଉପରେ ବସି, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପୁରୁଷ ଭାବେ ଯାତ୍ରା କଲେ।

ଜଗାମ ଦେଵତାଭିର୍ ଵୈ ଦେଵଦେଵାନ୍ତିକଂ ହରିଃ ସର୍ଵେ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ଯ ଦେଵସ୍ଯ ସାର୍ଧଂ ଗିରିଵରଂ ଶୁଭମ୍

ହରି ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ଦେବଦେବଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ; ସମସ୍ତେ ଭଗବାନ ସହିତ ଶୁଭ ମହାପର୍ବତକୁ ପହଞ୍ଚି ସେଠାରେ ରହିଲେ।

ସେନ୍ଦ୍ରାଃ ସସାଧ୍ଯାଃ ସଯମାଃ ପ୍ରଣେମୁର୍ ଗିରିମୁତ୍ତମମ୍ ଭଗଵାନ୍ ଵାସୁଦେଵୋ ଽସୌ ଗରୁଡାଦ୍ ଗରୁଡଧ୍ଵଜଃ ଅଵତୀର୍ଯ ଗିରିଂ ମେରୁମ୍ ଆରୁରୋହ ସୁରୋତ୍ତମୈଃ

ଇନ୍ଦ୍ର, ସାଧ୍ୟ ଓ ଯମ ସହିତ ସମସ୍ତେ ଉତ୍ତମ ପର୍ବତକୁ ନମସ୍କାର କଲେ। ଭଗବାନ ବାସୁଦେବ, ଗରୁଡ଼ଧ୍ୱଜ, ଗରୁଡ଼ରୁ ଅବତରି ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କ ସହିତ ମେରୁ ପର୍ବତକୁ ଆରୋହଣ କଲେ।

ସକଲଦୁରିତହୀନଂ ସର୍ଵଦଂ ଭୋଗମୁଖ୍ଯଂ ମୁଦିତକୁରରଵୃନ୍ଦଂ ନାଦିତଂ ନାଗଵୃନ୍ଦୈଃ ମଧୁରରଣିତଗୀତଂ ସାନୁକୂଲାନ୍ଧକାରଂ ପଦରଚିତଵନାନ୍ତଂ କାନ୍ତଵାତାନ୍ତତୋଯମ୍

ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଥିଏନାଥିବା, ସଦା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭୋଗ ଦେଇଥିବା, ଆନନ୍ଦିତ କୁରର ପିଲାମାନେ ଚିତ୍କାର କରୁଥିବା, ନାଗମାନେ ଗୀତ ଗାଉଥିବା, ମଧୁର ସଙ୍ଗୀତ ଗୁଞ୍ଜରିଥିବା, ଶିତଳ ଛାୟା ଓ ଚମତ୍କାର ବନ ଧାରା, ମନୋହର ପବନ ଓ ଠଣ୍ଡା ପାଣି ଥିବା ସ୍ଥାନ।

ଭଵନଶତସହସ୍ରୈର୍ ଜୁଷ୍ଟମ୍ ଆଦିତ୍ଯକଲ୍ପୈର୍ ଲଲିତଗତିଵିଦଗ୍ଧୈର୍ ହଂସଵୃନ୍ଦୈଶ୍ ଚ ଭିନ୍ନମ୍ ଧଵଖଦିରପଲାଶୈଶ୍ ଚନ୍ଦନାଦ୍ଯୈଶ୍ ଚ ଵୃକ୍ଷୈର୍ ଦ୍ଵିଜଵରଗଣଵୃନ୍ଦୈଃ କୋକିଲାଦ୍ଯୈର୍ଦ୍ଵିରେଫୈଃ

ଶତ-ଶହ ଅଟାଳିକା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ନୈପୁଣ୍ୟ ଭରା ହଂସମାନେ ଚାଲିଥିବା, ଧବ, ଖଦିର, ପଳାଶ, ଚନ୍ଦନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗଛ ଦ୍ୱାରା ମିଶିଥିବା, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପକ୍ଷୀ, କୋଇଲି ଓ ମଧୁମକ୍ଷିକା ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ଣ୍ଣ।

କ୍ଵଚିଦଶେଷସୁରଦ୍ରୁମସଂକୁଲଂ କୁରବକୈଃ ପ୍ରିଯକୈସ୍ତିଲକୈସ୍ ତଥା ବହୁକଦମ୍ବତମାଲଲତାଵୃତଂ ଗିରିଵରଂ ଶିଖରୈର୍ଵିଵିଧୈସ୍ ତଥା

କେଉଁଠି କେଉଁଠି ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ବୃକ୍ଷ ଦ୍ୱାରା ଘନ ହୋଇଥିବା, କୁରବକ, ପ୍ରିୟକ, ତିଲକ, ବହୁ କଦମ୍ବ, ତମାଳ ଓ ଲତା ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ, ବିଭିନ୍ନ ଶିଖର ଦ୍ୱାରା ମହାପର୍ବତ ଢାକିଥିଲା।

ଗିରେଃ ପୃଷ୍ଠେ ପରଂ ଶାର୍ଵଂ କଲ୍ପିତଂ ଵିଶ୍ଵକର୍ମଣା କ୍ରୀଡାର୍ଥଂ ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ଭଵସ୍ଯ ପରମେଷ୍ଠିନଃ

ପର୍ବତର ଶିଖରରେ ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦେବଦେବ ଭବ ପାଇଁ ଖେଳ କରିବାକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶିବ ନିବାସ ତିଆରି ହୋଇଥିଲା।