ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ଭଵନ୍ତି ଦୁଃଖିତାଃ ସର୍ଵେ ନିର୍ଦଯା ମୁନିସତ୍ତମାଃ ଭକ୍ତିହୀନା ନରାଃ ସର୍ଵେ ଭଵେ ପରମକାରଣେ

ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯେମାନେ ଭକ୍ତିହୀନ, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଏହି ସଂସାରରେ ଦୁଃଖିତ ଓ କଠୋର ହୋଇଯାନ୍ତି, ଏହି ଭବଚକ୍ର ମୂଳ କାରଣ।

ଯେ ଭକ୍ତା ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ଶିଵସ୍ଯ ପରମେଷ୍ଠିନଃ ଭାଗ୍ଯଵନ୍ତୋ ଵିମୁଚ୍ଯନ୍ତେ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଭୋଗାନିହୈଵ ତେ

ଯେମାନେ ଦେବଦେବ ଶିବଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ; ସେମାନେ ଏହି ଜଗତର ସମସ୍ତ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରି, ପରେ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତି।

ପୁତ୍ରେଷୁ ଦାରେଷୁ ଗୃହେଷୁ ନୄଣାଂ ଭକ୍ତଂ ଯଥା ଚିତ୍ତମଥାଦିଦେଵେ ସକୃତ୍ପ୍ରସଂଗାଦ୍ଯତିତାପସାନାଂ ତେଷାଂ ନ ଦୂରଃ ପରମେଶଲୋକଃ

ଲୋକମାନେ ପୁଅ, ଝିଅ, ଘର ଓ ଜୀବନରେ ଯେପରି ଭାବେ ଭକ୍ତି କରନ୍ତି, ଏକଥର ମଧ୍ୟ ଯଦି ମନ ଦେଇ ଉଚ୍ଚତମ ଦେବଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି, ତେବେ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ଲୋକ ଦୂର ନୁହେଁ, ବଡ଼ ତପସ୍ୱୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଲାଭ ପାଆନ୍ତି।

କଥଂ ପୂଜ୍ଯୋ ମହାଦେଵୋ ମର୍ତ୍ଯୈର୍ମନ୍ଦୈର୍ମହାମତେ କଲ୍ପାଯୁଷୈର୍ ଅଲ୍ପଵୀର୍ଯୈର୍ ଅଲ୍ପସତ୍ତ୍ଵୈଃ ପ୍ରଜାପତିଃ

ହେ ମହାବୁଦ୍ଧିମାନ, ମଣିଷମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଦୁର୍ବଳ ଓ ଅବୁଦ୍ଧିମାନ, ଯାହାଙ୍କ ଆୟୁ ଦୀର୍ଘ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଶକ୍ତି ଓ ସାର୍ଥକତା କମ୍, ସେମାନେ କିପରି ପ୍ରଜାପତି ମହାଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କରିପାରିବେ?

ସଂଵତ୍ସରସହସ୍ରୈଶ୍ ଚ ତପସା ପୂଜ୍ଯ ଶଙ୍କରମ୍ ନ ପଶ୍ଯନ୍ତି ସୁରାଶ୍ଚାପି କଥଂ ଦେଵଂ ଯଜନ୍ତି ତେ

ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ହଜାର ହଜାର ବର୍ଷ ତପସ୍ୟା କରି ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି, ତଥାପି ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିପାରନ୍ତି ନାହିଁ; ତେଣୁ ସେମାନେ କିପରି ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି?

କଥିତଂ ତଥ୍ଯମ୍ ଏଵାତ୍ର ଯୁଷ୍ମାଭିର୍ ମୁନିପୁଙ୍ଗଵାଃ ତଥାପି ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ଦୃଶ୍ଯଃ ପୂଜ୍ଯଃ ସଂଭାଷ୍ଯ ଏଵ ଚ

ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ଆପଣମାନେ ଯାହା କହିଛନ୍ତି, ଏହା ସତ୍ୟ; କିନ୍ତୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଥିଲେ, ସେ ଦେବତାଙ୍କୁ ଦେଖିହେବା, ପୂଜା କରିବା ଓ କଥା ହେବା ସମ୍ଭବ।

ପ୍ରସଂଗାଚ୍ଚୈଵ ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ଭକ୍ତିହୀନୈରପି ଦ୍ଵିଜାଃ ଭାଵାନୁରୂପଫଲଦୋ ଭଗଵାନିତି କୀର୍ତିତଃ

ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ଯଦି ଭକ୍ତି ନଥିବା ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ଭାବେ ପୂଜା କରନ୍ତି, ଭଗବାନ ସେମାନଙ୍କ ଭାବାନୁସାରେ ଫଳ ଦେଇଥାନ୍ତି, ଏହିପରି କହାଯାଏ।

ଉଚ୍ଛିଷ୍ଟଃ ପୂଜଯନ୍ଯାତି ପୈଶାଚଂ ତୁ ଦ୍ଵିଜାଧମଃ ସଂକ୍ରୁଦ୍ଧୋ ରାକ୍ଷସଂ ସ୍ଥାନଂ ପ୍ରାପ୍ନୁଯାନ୍ ମୂଢଧୀର୍ ଦ୍ଵିଜାଃ

ଯଦି କୌଣସି ଅଧମ ଦ୍ୱିଜ ଅପବିତ୍ର ଅବସ୍ଥାରେ ପୂଜା କରେ, ସେ ପୈଶାଚିକ ଯୋନିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ; ଯଦି ମନ ମୂଢ଼ ଓ କ୍ରୋଧିତ, ସେ ରାକ୍ଷସ ଲୋକକୁ ଯାଏ।

ଅଭକ୍ଷ୍ଯଭକ୍ଷୀ ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ଯାକ୍ଷଂ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ଦୁର୍ଜନଃ ଗାନଶୀଲଶ୍ ଚ ଗାନ୍ଧର୍ଵଂ ନୃତ୍ଯଶୀଲସ୍ତଥୈଵ ଚ

ଯେଉଁ ଦୁଷ୍ଟ ଲୋକ ଅନର୍ହ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇ ପୂଜା କରେ, ସେ ଯକ୍ଷ ଯୋନିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ; ଯିଏ ଗୀତ ଗାଇବାକୁ ପସନ୍ଦ କରେ, ସେ ଗାନ୍ଧର୍ବ ଲୋକକୁ ପାଏ; ଯିଏ ନୃତ୍ୟ ପ୍ରେମୀ, ସେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।

ଖ୍ଯାତିଶୀଲସ୍ ତଥା ଚାନ୍ଦ୍ରଂ ସ୍ତ୍ରୀଷୁ ସକ୍ତୋ ନରାଧମଃ ମଦାର୍ତଃ ପୂଜଯନ୍ ରୁଦ୍ରଂ ସୋମସ୍ଥାନମଵାପ୍ନୁଯାତ୍

ଯିଏ ଖ୍ୟାତି ଆଶା କରେ, ସେ ଚନ୍ଦ୍ର ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ; ଯିଏ ମହିଳାମାନେ ଓ ମଦରେ ଆସକ୍ତ, ଏବଂ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ସେ ସୋମ ଲୋକକୁ ପାଏ।

ଗାଯତ୍ର୍ଯା ଦେଵମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ପ୍ରାଜାପତ୍ଯମଵାପ୍ନୁଯାତ୍ ବ୍ରାହ୍ମଂ ହି ପ୍ରଣଵେନୈଵ ଵୈଷ୍ଣଵଂ ଚାଭିନନ୍ଦ୍ଯ ଚ

ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ରରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ, ପ୍ରଜାପତି ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ; ପ୍ରଣବ ମନ୍ତ୍ରରେ ପୂଜା କଲେ, ବ୍ରହ୍ମ ଲୋକ ମିଳେ; ଓ ବିଷ୍ଣୁ ଭାବେ ସମ୍ମାନ କଲେ, ବୈଷ୍ଣବ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।

ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ସକୃଦେଵାପି ସମଭ୍ଯର୍ଚ୍ଯ ମହେଶ୍ଵରମ୍ ରୁଦ୍ରଲୋକମନୁପ୍ରାପ୍ଯ ରୁଦ୍ରୈଃ ସାର୍ଧଂ ପ୍ରମୋଦତେ

ଯଦି ଏକଥର ମଧ୍ୟ ଦେବତା ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ସେ ରୁଦ୍ର ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ରୁଦ୍ରମାନଙ୍କ ସହିତ ଆନନ୍ଦ କରେ।

ସଂଶୋଧ୍ଯ ଚ ଶୁଭଂ ଲିଙ୍ଗମ୍ ଅମରାସୁରପୂଜିତମ୍ ଜଲୈଃ ପୂତୈସ୍ତଥା ପୀଠେ ଦେଵମାଵାହ୍ଯ ଭକ୍ତିତଃ

ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ଯେଉଁ ଶୁଭ ଲିଙ୍ଗକୁ ପୂଜା କରନ୍ତି, ତାହାକୁ ଶୁଧ୍ଧ ଜଳରେ ପବିତ୍ର କରି, ଭକ୍ତିସହିତ ପୀଠରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଉଚିତ।

ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦେଵଂ ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ଚ ଶଙ୍କରମ୍ କଲ୍ପିତେ ଚାସନେ ସ୍ଥାପ୍ଯ ଧର୍ମଜ୍ଞାନମଯେ ଶୁଭେ

ଯଥାଯଥିକ ଭାବେ ଦେବତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଶୁଭ ଓ ଧର୍ମଜ୍ଞାନ ଥିବା ଆସନରେ ବସାଇବା ଉଚିତ।

ଵୈରାଗ୍ଯୈଶ୍ଵର୍ଯସମ୍ପନ୍ନେ ସର୍ଵଲୋକନମସ୍କୃତେ ଓଙ୍କାରପଦ୍ମମଧ୍ଯେ ତୁ ସୋମସୂର୍ଯାଗ୍ନିସଂଭଵେ

ଓଁକାରର ପଦ୍ମ ମଧ୍ୟରେ, ଯାହା ସୋମ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅଗ୍ନିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ବିରାଗ ଓ ଏଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କର ପ୍ରଣାମ ପାଉଥିବା, ସେଠି ବସାଇବା ଉଚିତ।

ପାଦ୍ଯମାଚମନଂ ଚାର୍ଘ୍ଯଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ରୁଦ୍ରାଯ ଶଂଭଵେ ସ୍ନାପଯେଦ୍ଦିଵ୍ଯତୋଯୈଶ୍ ଚ ଘୃତେନ ପଯସା ତଥା

ପାଦଧୋଆ, ଆଚମନ ଓ ଅର୍ଘ୍ୟ ଜଳ ରୁଦ୍ର ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ଦେଇ, ଦିବ୍ୟ ଜଳ, ଘିଅ ଓ ଦୁଧରେ ସ୍ନାନ କରାଇବା ଉଚିତ।

ଦଧ୍ନା ଚ ସ୍ନାପଯେଦ୍ରୁଦ୍ରଂ ଶୋଧଯେଚ୍ଚ ଯଥାଵିଧି ତତଃ ଶୁଦ୍ଧାଂବୁନା ସ୍ନାପ୍ଯ ଚନ୍ଦନାଦ୍ଯୈଶ୍ ଚ ପୂଜଯେତ୍

ଦହିରେ ମଧ୍ୟ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଇ, ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଶୁଧ୍ଧ କରି, ପରେ ପବିତ୍ର ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରାଇ, ଚନ୍ଦନ ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ରୋଚନାଦ୍ଯୈଶ୍ ଚ ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ଦିଵ୍ଯପୁଷ୍ପୈଶ୍ ଚ ପୂଜଯେତ୍ ବିଲ୍ଵପତ୍ରୈରଖଣ୍ଡୈଶ୍ ଚ ପଦ୍ମୈର୍ନାନାଵିଧୈସ୍ ତଥା

ରୋଚନା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପଚାର, ଦିବ୍ୟ ଫୁଲ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଳ୍ବ ପତ୍ର ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଗୋଲାପ ଓ ପଦ୍ମ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍।

ନୀଲୋତ୍ପଲୈଶ୍ ଚ ରାଜୀଵୈର୍ ନଦ୍ଯାଵର୍ତୈଶ୍ ଚ ମଲ୍ଲିକୈଃ ଚମ୍ପକୈର୍ ଜାତିପୁଷ୍ପୈଶ୍ଚ ବକୁଲୈଃ କରଵୀରକୈଃ

ନୀଳପଦ୍ମ, ରାଜୀବ, ନଦୀଆବର୍ତ୍ତ, ମଲ୍ଲିକା, ଚମ୍ପକ, ଯାତି ଫୁଲ, ବକୁଳ ଓ କରବୀର ଫୁଲ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍।

ଶମୀପୁଷ୍ପୈର୍ ବୃହତ୍ପୁଷ୍ପୈର୍ ଉନ୍ମତ୍ତାଗସ୍ତ୍ଯଜୈରପି ଅପାମାର୍ଗକଦମ୍ବୈଶ୍ ଚ ଭୂଷଣୈରପି ଶୋଭନୈଃ

ଶମୀ ଫୁଲ, ବୃହତ୍ ଫୁଲ, ଅନ୍ମତ୍ତ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଫୁଲ, ଅପାମାର୍ଗ ଓ କଦମ୍ବ ଫୁଲ, ଏବଂ ସୁନ୍ଦର ଗହନା ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍।

ଦତ୍ତ୍ଵା ପଞ୍ଚଵିଧଂ ଧୂପଂ ପାଯସଂ ଚ ନିଵେଦଯେତ୍ ଦଧିଭକ୍ତଂ ଚ ମଧ୍ଵାଜ୍ଯପରିପ୍ଲୁତମତଃ ପରମ୍

ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାର ଧୂପ ଦେଇ, ପାଖରେ ପାୟସ ଓ ଦହିଭାତ, ମଧୁ ଓ ଘିଅରେ ଭିଜାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ନିବେଦନ କରିବା ଉଚିତ୍।

ଶୁଦ୍ଧାନ୍ନଂ ଚୈଵ ମୁଦ୍ଗାନ୍ନଂ ଷଡ୍ଵିଧଂ ଚ ନିଵେଦଯେତ୍ ଅଥ ପଞ୍ଚଵିଧଂ ଵାପି ସଘୃତଂ ଵିନିଵେଦଯେତ୍

ଶୁଦ୍ଧ ଚାଉଳ ଭାତ, ମୁଗ ଡାଲି ଭାତ ଓ ଛଅ ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟ ନିବେଦନ କରିବା ଉଚିତ୍। ନହେଲେ, ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟ ଘିଅ ସହିତ ମଧ୍ୟ ଦେଇପାରିବେ।

କେଵଲଂ ଚାପି ଶୁଦ୍ଧାନ୍ନମ୍ ଆଢକଂ ତଣ୍ଡୁଲଂ ପଚେତ୍ କୃତ୍ଵା ପ୍ରଦକ୍ଷିଣଂ ଚାନ୍ତେ ନମସ୍କୃତ୍ଯ ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ

କିମ୍ବା କେବଳ ଏକ ଆଢ଼କା ଶୁଦ୍ଧ ଚାଉଳ ରାନ୍ଧି, ପୂଜା ପରେ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି, ଅନେକଥର ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ୍।

ସ୍ତୁତ୍ଵା ଚ ଦେଵମୀଶାନଂ ପୁନଃ ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ଶଙ୍କରମ୍ ଈଶାନଂ ପୁରୁଷଂ ଚୈଵ ଅଘୋରଂ ଵାମମେଵ ଚ

ପ୍ରଥମେ ଈଶାନଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରି, ପୁନି ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ଏହିପରି ଈଶାନ, ପୁରୁଷ, ଅଘୋର ଓ ବାମଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍।

ସଦ୍ଯୋଜାତଂ ଜପଂଶ୍ଚାପି ପଞ୍ଚଭିଃ ପୂଜଯେଚ୍ଛିଵମ୍ ଅନେନ ଵିଧିନା ଦେଵଃ ପ୍ରସୀଦତି ମହେଶ୍ଵରଃ

ସଦ୍ୟୋଜାତ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଏହି ପାଞ୍ଚ ଉପାୟରେ ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍। ଏହି ପ୍ରକାରେ ପୂଜା କଲେ ମହେଶ୍ୱର ଖୁସି ହୁଅନ୍ତି।

ଵୃକ୍ଷାଃ ପୁଷ୍ପାଦିପତ୍ରାଦ୍ଯୈର୍ ଉପଯୁକ୍ତାଃ ଶିଵାର୍ଚନେ ଗାଵଶ୍ଚୈଵ ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠାଃ ପ୍ରଯାନ୍ତି ପରମାଂ ଗତିମ୍

ଯେଉଁ ଗଛର ଫୁଲ ଓ ପତ୍ର ଶିବ ପୂଜାରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ, ଗାଈ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଉଚ୍ଚ ଦଶାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।

ପୂଜଯେଦ୍ଯଃ ଶିଵଂ ରୁଦ୍ରଂ ଶର୍ଵଂ ଭଵମଜଂ ସକୃତ୍ ସ ଯାତି ଶିଵସାଯୁଜ୍ଯଂ ପୁନରାଵୃତ୍ତିଵର୍ଜିତମ୍

ଯେଉଁଠି ଜଣେ ଶିବ, ରୁଦ୍ର, ଶର୍ବ, ଭବ, ଅଜ ମଧ୍ୟ ଏକଥର ପୂଜା କରେ, ସେ ଶିବ ସାୟୁଜ୍ୟ ପାଏ, ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନାହିଁ।

ଅର୍ଚିତଂ ପରମେଶାନଂ ଭଵଂ ଶର୍ଵମୁମାପତିମ୍ ସକୃତ୍ପ୍ରସଂଗାଦ୍ଵା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସର୍ଵପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ

ଯେଉଁଠି ପରମେଶ୍ୱର, ଭବ, ଶର୍ବ, କିମ୍ବା ଉମାପତିଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ କିମ୍ବା ଏକଥର ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ, ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।

ପୂଜିତଂ ଵା ମହାଦେଵଂ ପୂଜ୍ଯମାନମଥାପି ଵା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପ୍ରଯାତି ଵୈ ମର୍ତ୍ଯୋ ବ୍ରହ୍ମଲୋକଂ ନ ସଂଶଯଃ

ମହାଦେବଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା କିମ୍ବା ପୂଜା ହେଉଥିବା ଦେଖିଲେ, ସେ ମଣିଷ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକକୁ ଯାଏ, ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।