ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ଆତ୍ମାନଂ ଚାନ୍ତରାତ୍ମାନଂ ଯୁଗଲଂ ବୁଦ୍ଧିମେଵ ଚ ଅହଙ୍କାରଂ ଚ ମହତା ସର୍ଵଯଜ୍ଞଫଲଂ ଲଭେତ୍

ଆତ୍ମା, ଅନ୍ତରାତ୍ମା, ଯୁଗଳ, ବୁଦ୍ଧି, ଅହଂକାର ଏବଂ ମହତ୍ତତ୍ତ୍ୱକୁ ମଧ୍ୟ ପୂଜା କରିବା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ।

ଏଵଂ ଵଃ କଥିତଂ ସର୍ଵଂ ପ୍ରାକୃତଂ ମଣ୍ଡଲଂ ପରମ୍ ଅତୋ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ରାଃ ସର୍ଵକାମାର୍ଥସାଧନମ୍

ଏଭଳି ସମସ୍ତ ପ୍ରାକୃତିକ ମଣ୍ଡଳ ବିଷୟରେ ତୁମକୁ କହିଲି; ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ଏବେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛାପୂରଣ ଉପାୟ କହିବି।

ଗୋଚର୍ମମାତ୍ରମାଲିଖ୍ଯ ମଣ୍ଡଲଂ ଗୋମଯେନ ତୁ ଚତୁରଶ୍ରଂ ଵିଧାନେନ ଚାଦ୍ଭିର୍ ଅଭ୍ଯୁକ୍ଷ୍ଯ ମନ୍ତ୍ରଵିତ୍

ଗାଈର ଚର୍ମ ପରିମାଣର ଏକ ଚତୁର୍ଭୁଜ ମଣ୍ଡଳ ଗୋମୟ ଦ୍ୱାରା ଆଙ୍କି, ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଜଳ ଛିଟି ଶୁଦ୍ଧ କରି, ମନ୍ତ୍ରଜ୍ଞ ବ୍ୟକ୍ତି ଆରମ୍ଭ କରିବେ।

ଅଲଂକୃତ୍ଯ ଵିତାନାଦ୍ଯୈଶ୍ ଛତ୍ରୈର୍ ଵାପି ମନୋରମୈଃ ବୁଦ୍ବୁଦୈରର୍ଧଚନ୍ଦ୍ରୈଶ୍ ଚ ହୈମୈରଶ୍ଵତ୍ଥପତ୍ରକୈଃ

ସେଠାରେ ଛାତା, ଶୋଭାମୟ ଛତ୍ର, ବୁଦ୍ବୁଦ, ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ସୁନା ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ପତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ କରିବା ଉଚିତ।

ସିତୈର୍ଵିକସିତୈଃ ପଦ୍ମୈ ରକ୍ତୈର୍ ନୀଲୋତ୍ପଲୈସ୍ ତଥା ମୁକ୍ତାଦାମୈର୍ ଵିତାନାନ୍ତେ ଲମ୍ବିତସ୍ତୁ ସିତୈର୍ଧ୍ଵଜୈଃ

ଧଳା ଫୁଲିଥିବା ପଦ୍ମ, ଲାଲ ଓ ନୀଳ ଉତ୍ପଳ, ମୁକ୍ତା ମାଳା ଛତ୍ରର ଧାରରେ, ଏବଂ ଝୁଲିଥିବା ଧଳା ପତାକା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭା କରିବା ଉଚିତ।

ସିତମୃତ୍ପାତ୍ରକୈଶ୍ଚୈଵ ସୁଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣୈଃ ପୂର୍ଣକୁମ୍ଭକୈଃ ଫଲପଲ୍ଲଵମାଲାଭିର୍ ଵୈଜଯନ୍ତୀଭିର୍ ଅଂଶୁକୈଃ

ଧଳା ମାଟିର ପାତ୍ର, ମସୃଣ ପୂର୍ଣ୍ଣ କୁମ୍ଭ, ଫଳ ଓ କୋହଳି ମାଳା, ବୈଜୟନ୍ତୀ ମାଳା ଏବଂ ବସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ କରିବା ଉଚିତ।

ପଞ୍ଚାଶଦ୍ଦୀପମାଲାଭିର୍ ଧୂପୈଃ ପଞ୍ଚଵିଧୈସ୍ ତଥା ପଞ୍ଚାଶଦ୍ଦଲସଂଯୁକ୍ତମ୍ ଆଲିଖେତ୍ପଦ୍ମମୁତ୍ତମମ୍

ପଞ୍ଚାଶଟି ଦୀପମାଳା ଏବଂ ପଞ୍ଚ ପ୍ରକାର ଧୂପ ଦ୍ୱାରା, ପଞ୍ଚାଶଟି ପତ୍ର ସହିତ ଉତ୍ତମ ପଦ୍ମ ଆଙ୍କିବା ଉଚିତ।

ତତ୍ତଦ୍ଵର୍ଣୈସ୍ ତଥା ଚୂର୍ଣୈଃ ଶ୍ଵେତଚୂର୍ଣୈରଥାପି ଵା ଏକହସ୍ତପ୍ରମାଣେନ କୃତ୍ଵା ପଦ୍ମଂ ଵିଧାନତଃ

ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗର ଚୂର୍ଣ୍ଣ କିମ୍ବା ଧଳା ଚୂର୍ଣ୍ଣ ଦ୍ୱାରା, ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଏକ ହାତ ଚଉଡ଼ା ପଦ୍ମ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।

କର୍ଣିକାଯାଂ ନ୍ଯସେଦ୍ ଦେଵଂ ଦେଵ୍ଯା ଦେଵେଶ୍ଵରଂ ଭଵମ୍ ଵର୍ଣାନି ଚ ନ୍ଯସେତ୍ପତ୍ରେ ରୁଦ୍ରୈଃ ପ୍ରାଗାଦ୍ଯନୁକ୍ରମାତ୍

ପଦ୍ମର କର୍ଣ୍ଣିକାରେ ଦେବୀ ସହିତ ଦେବଦେବ ଭବଙ୍କୁ ବସାଇବା, ପତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ପୂର୍ବ ଦିଗରୁ କ୍ରମକ୍ରମେ ରୁଦ୍ର ଓ ବର୍ଣ୍ଣମାନେ ସହିତ ରଖିବା ଉଚିତ।

ପ୍ରଣଵାଦିନମୋ ଽନ୍ତାନି ସର୍ଵଵର୍ଣାନି ସୁଵ୍ରତାଃ ସମ୍ପୂଜ୍ଯୈଵଂ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠା ଗନ୍ଧପୁଷ୍ପାଦିଭିଃ କ୍ରମାତ୍

ପ୍ରଣବ ଆରମ୍ଭରୁ 'ନମଃ' ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣମାନେକୁ, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ଗନ୍ଧ, ପୁଷ୍ପ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ୱାରା କ୍ରମକ୍ରମେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ ଭୋଜଯେତ୍ତତ୍ର ପଞ୍ଚାଶଦ୍ଵିଧିପୂର୍ଵକମ୍ ଅକ୍ଷମାଲୋପଵୀତଂ ଚ କୁଣ୍ଡଲଂ ଚ କମଣ୍ଡଲୁମ୍

ସେଠାରେ ପଞ୍ଚାଶଟି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଭୋଜନ କରାଇ, ତାଙ୍କୁ ଅକ୍ଷମାଳା, ଉପବୀତ, କୁଣ୍ଡଳ ଓ କମଣ୍ଡଳୁ ଦେବା ଉଚିତ।

ଆସନଂ ଚ ତଥା ଦଣ୍ଡମ୍ ଉଷ୍ଣୀଷଂ ଵସ୍ତ୍ରମେଵ ଚ ଦତ୍ତ୍ଵା ତେଷାଂ ମୁନୀନ୍ଦ୍ରାଣାଂ ଦେଵଦେଵାଯ ଶଂଭଵେ

ତଥା ତାଙ୍କୁ ଆସନ, ଦଣ୍ଡ, ଉଷ୍ଣୀଷ ଓ ବସ୍ତ୍ର ଦେଇ, ସେହି ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ପାଇଁ ଦେବଦେବ ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ କରିବା ଉଚିତ।

ମହାଚରୁଂ ନିଵେଦ୍ଯୈଵଂ କୃଷ୍ଣଂ ଗୋମିଥୁନଂ ତଥା ଅନ୍ତେ ଚ ଦେଵଦେଵାଯ ଦାପଯେଚ୍ଚୂର୍ଣମଣ୍ଡଲମ୍

ଏଭଳି ମହାଚରୁ ଓ କଳା ଗୋମାତା ଦମ୍ପତି ଦାନ କରି, ଶେଷରେ ଦେବଦେବଙ୍କୁ ଚୂର୍ଣ୍ଣ ମଣ୍ଡଳ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।

ଯାଗୋପଯୋଗଦ୍ରଵ୍ଯାଣି ଶିଵାଯ ଵିନିଵେଦଯେତ୍ ଓଙ୍କାରାଦ୍ଯଂ ଜପେଦ୍ଧୀମାନ୍ ପ୍ରତିଵର୍ଣମ୍ ଅନୁକ୍ରମାତ୍

ଯେଉଁଠି ଯଜ୍ଞରେ ବ୍ୟବହୃତ ସମଗ୍ରୀ ଅଛି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଶିବଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ବକ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ। ଏବଂ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ 'ଓଁ' ଓ ଅନ୍ୟ ପବିତ୍ର ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅକ୍ଷରକୁ କ୍ରମକ୍ରମେ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ।

ଏଵମାଲିଖ୍ଯ ଯୋ ଭକ୍ତ୍ଯା ସର୍ଵମଣ୍ଡଲମୁତ୍ତମମ୍ ଯତ୍ଫଲଂ ଲଭତେ ମର୍ତ୍ଯସ୍ ତଦ୍ଵଦାମି ସମାସତଃ

ଏଭଳି ଯେଉଁଠି ଜଣେ ଭକ୍ତି ସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମଣ୍ଡଳ ଅଙ୍କନ କରେ, ସେ ଯେଉଁ ଫଳ ପାଏ, ସେଥିରେ ମୁଁ ସଂକ୍ଷିପ୍ତରେ କହୁଛି।

ସାଙ୍ଗାନ୍ ଵେଦାନ୍ ଯଥାନ୍ଯାଯମ୍ ଅଧୀତ୍ଯ ଵିଧିପୂର୍ଵକମ୍ ଇଷ୍ଟ୍ଵା ଯଜ୍ଞୈର୍ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ଜ୍ଯୋତିଷ୍ଟୋମାଦିଭିଃ କ୍ରମାତ୍

ଯେଉଁଠି ବ୍ୟକ୍ତି ନିୟମ ଅନୁସାରେ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ ସହିତ ବେଦ ଶିଖିଛନ୍ତି ଏବଂ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ଜ୍ୟୋତିଷ୍ଟୋମ ଆଦି ଯଜ୍ଞ କ୍ରମକ୍ରମେ କରିଛନ୍ତି,

ତତୋ ଵିଶ୍ଵଜିଦନ୍ତୈଶ୍ ଚ ପୁତ୍ରାନୁତ୍ପାଦ୍ଯ ତାଦୃଶାନ୍ ଵାନପ୍ରସ୍ଥାଶ୍ରମଂ ଗତ୍ଵା ସଦାରଃ ସାଗ୍ନିରେଵ ଚ

ତା'ପରେ ବିଶ୍ୱଜିତ୍ ଆଦି କ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା ପୁଅ ଉତ୍ପନ୍ନ କରି, ସ୍ତ୍ରୀ ଓ ଅଗ୍ନି ସହିତ ବନବାସ ଆଶ୍ରମକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଥାଏ,

ଚାନ୍ଦ୍ରାଯଣାଦିକାଃ ସର୍ଵାଃ କୃତ୍ଵା ନ୍ଯସ୍ଯ କ୍ରିଯା ଦ୍ଵିଜାଃ ବ୍ରହ୍ମଵିଦ୍ଯାମଧୀତ୍ଯୈଵ ଜ୍ଞାନମାସାଦ୍ଯ ଯତ୍ନତଃ

ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ଆଦି ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା କରି, କ୍ରମେ କ୍ରମେ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରି, ଦ୍ୱିଜମାନେ ଉତ୍ସାହରେ ବ୍ରହ୍ମବିଦ୍ୟା ଅଧ୍ୟୟନ କରି ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରିଥାନ୍ତି।

ଜ୍ଞାନେନ ଜ୍ଞେଯମ୍ ଆଲୋକ୍ଯ ଯୋଗୀ ଯତ୍କାମମାପ୍ନୁଯାତ୍ ତତ୍ଫଲଂ ଲଭତେ ସର୍ଵଂ ଵର୍ଣମଣ୍ଡଲଦର୍ଶନାତ୍

ଯେଉଁଠି ଯୋଗୀ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଜ୍ଞେୟ ବସ୍ତୁକୁ ଦେଖିଥାଏ, ସେ ଯାହା ଚାହେଁ ସେଠିକି ପାଏ; ଏହିପରି ସମସ୍ତ ଫଳ ଅକ୍ଷର ମଣ୍ଡଳ ଦର୍ଶନ କରିଲେ ମିଳେ।

ଯେନ କେନାପି ଵା ମର୍ତ୍ଯଃ ପ୍ରଲିପ୍ଯାଯତନାଗ୍ରତଃ ଉତ୍ତରେ ଦକ୍ଷିଣେ ଵାପି ପୃଷ୍ଠତୋ ଵା ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ

ଯେଉଁଠି କେହି ମଧ୍ୟ ଦେଉଳର ସାମ୍ନା, ଉତ୍ତର, ଦକ୍ଷିଣ କିମ୍ବା ପଛପଟେ ଲେପନ କରେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନେ,

ଚତୁଷ୍କୋଣଂ ତୁ ଵା ଚୂର୍ଣୈର୍ ଅଲଂକୃତ୍ଯ ସମନ୍ତତଃ ପୁଷ୍ପାକ୍ଷତାଦିଭିଃ ପୂଜ୍ଯ ସର୍ଵପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ

ଯଦି ଚାରିକୋଣା ଅଞ୍ଚଳକୁ ଚୂର୍ଣ୍ଣ ଦ୍ୱାରା ସୁନ୍ଦର କରି ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଅଳଙ୍କୃତ କରାଯାଏ, ଏବଂ ପୁଷ୍ପ, ଅକ୍ଷତ ଆଦି ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରାଯାଏ, ତେବେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।

ଯସ୍ତୁ ଗର୍ଭଗୃହଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ସକୃଦାଲିପ୍ଯ ସର୍ଵତଃ ଚନ୍ଦନାଦ୍ଯୈଃ ସକର୍ପୂରୈର୍ ଗନ୍ଧଦ୍ରଵ୍ଯୈଃ ସମନ୍ତତଃ

ଯିଏ ଭକ୍ତି ସହିତ ଗର୍ଭଗୃହକୁ ଏକଥର ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଚନ୍ଦନ, କର୍ପୂର ଓ ଗନ୍ଧ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଲେପନ କରେ,

ଵିକୀର୍ଯ ଗନ୍ଧକୁସୁମୈର୍ ଧୂପୈର୍ଧୂପ୍ଯ ଚତୁର୍ଵିଧୈଃ ପ୍ରାର୍ଥଯେଦ୍ଦେଵମୀଶାନଂ ଶିଵଲୋକଂ ସ ଗଚ୍ଛତି

ସେ ଗନ୍ଧ ପୁଷ୍ପ ଛିଟି ଚାରି ପ୍ରକାର ଧୂପ ଦେଇ, ଭଗବାନ ଈଶାନଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରିଲେ, ଶିବଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

ତତ୍ର ଭୁକ୍ତ୍ଵା ମହାଭୋଗାନ୍ କଲ୍ପକୋଟିଶତଂ ନରଃ ସ୍ଵଦେହଗନ୍ଧକୁସୁମୈଃ ପୂରଯଞ୍ଛିଵମନ୍ଦିରମ୍

ସେଠାରେ ଅନେକ କଳ୍ପ ଧରି ମହାଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରି, ନିଜ ଦେହର ଗନ୍ଧ ଓ ପୁଷ୍ପ ଦ୍ୱାରା ଶିବମନ୍ଦିରକୁ ପୂରଣ କରେ।

କ୍ରମାଦ୍ଗାନ୍ଧର୍ଵମାସାଦ୍ଯ ଗନ୍ଧର୍ଵୈଶ୍ ଚ ସୁପୂଜିତଃ କ୍ରମାଦାଗତ୍ଯ ଲୋକେ ଽସ୍ମିନ୍ ରାଜା ଭଵତି ଵୀର୍ଯଵାନ୍

କ୍ରମେ ଗାନ୍ଧର୍ବ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ, ଗାନ୍ଧର୍ବମାନେ ସମ୍ମାନ କରିଥିବା ସେ, ପୁଣି ଏହି ଲୋକକୁ ଆସି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜା ହୁଏ।

ଆଦିଦେଵୋ ମହାଦେଵଃ ପ୍ରଲଯସ୍ଥିତିକାରକଃ ସର୍ଗଶ୍ ଚ ଭୁଵନାଧୀଶଃ ଶର୍ଵଵ୍ଯାପୀ ସଦାଶିଵଃ ଶିଵବ୍ରହ୍ମାମୃତଂ ଗ୍ରାହ୍ଯଂ ମୋକ୍ଷସାଧନମ୍ ଉତ୍ତମମ୍

ଆଦିଦେବ, ମହାଦେବ, ଯିଏ ପ୍ରଳୟ, ସ୍ଥିତି ଓ ସୃଷ୍ଟିର କାରଣ, ସେ ଭୁବନର ନାଥ, ସବୁଠାରେ ବ୍ୟାପିଥିବା ଶର୍ବ, ଚିରଅବିନାଶୀ ସଦାଶିବ। ଶିବବ୍ରହ୍ମ ଅମୃତକୁ ମୁକ୍ତିର ସର୍ବୋତ୍ତମ ଉପାୟ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ।

ଵ୍ଯକ୍ତାଵ୍ଯକ୍ତଂ ସଦା ନିତ୍ଯମ୍ ଅଚିନ୍ତ୍ଯମ୍ ଅର୍ଚଯେତ୍ ପ୍ରଭୁମ୍

ଯେଉଁଠି ପ୍ରଭୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ଅସ୍ପଷ୍ଟ, ସଦା ଅବିନାଶୀ ଓ ଅଚିନ୍ତ୍ୟ, ସେଉଁଠି ସଦା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ଵସ୍ତ୍ରପୂତେନ ତୋଯେନ କାର୍ଯଂ ଚୈଵୋପଲେପନମ୍ ଶିଵକ୍ଷେତ୍ରେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠା ନାନ୍ଯଥା ସିଦ୍ଧିରିଷ୍ଯତେ

ଶିବକ୍ଷେତ୍ରରେ, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶୁଧ୍ଧ ଜଳ ନେଇ ଲେପନ କରିବା ଉଚିତ; ଏହା ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଭାବରେ କଲେ ସିଦ୍ଧି ମିଳେନାହିଁ।

ଆପଃ ପୂତା ଭଵନ୍ତ୍ଯେତା ଵସ୍ତ୍ରପୂତାଃ ସମୁଦ୍ଧୃତାଃ ଅଫେନା ମୁନିଶାର୍ଦୂଲା ନାଦେଯାଶ୍ ଚ ଵିଶେଷତଃ

ଏହି ଜଳ ବସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଛାଣି ଉଠାଇଲେ ଶୁଧ୍ଧ ହୁଏ; ହେ ମୁନିଶାର୍ଦୂଳ, ବିଶେଷ କରି ଝାଗ ଥିବା ଜଳ ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।