ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ଯଃ ପ୍ରାତର୍ଦେଵଦେଵେଶଂ ଶିଵଂ ଲିଙ୍ଗସ୍ଵରୂପିଣମ୍ ପଶ୍ଯେତ୍ସ ଯାତି ସର୍ଵସ୍ମାଦ୍ ଅଧିକାଂ ଗତିମେଵ ଚ

ଯିଏ ପ୍ରଭାତେ ଦେବମାନ୍ୟ ଶିବଙ୍କୁ ଲିଙ୍ଗ ରୂପେ ଦେଖେ, ସେ ସମସ୍ତଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।

ମଧ୍ଯାହ୍ନେ ଚ ମହାଦେଵଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଯଜ୍ଞଫଲଂ ଲଭେତ୍ ସାଯାହ୍ନେ ସର୍ଵଯଜ୍ଞାନାଂ ଫଲଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଵିମୁଚ୍ଯତେ

ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ମହାଦେବଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ; ସାଂଧ୍ୟାବେଳେ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଇ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରେ।

ମାନସୈର୍ଵାଚିକୈଃ ପାପୈଃ କାଯିକୈଶ୍ ଚ ମହତ୍ତରୈଃ ତଥୋପପାତକୈଶ୍ଚୈଵ ପାପୈଶ୍ଚୈଵାନୁପାତକୈଃ

ମନ, କଥା ଓ ଶରୀର ଦ୍ୱାରା ହେଉଥିବା ପାପ, ବଡ଼ ଅପରାଧ ଓ ଛୋଟ ଛୋଟ ଦୁଷ୍କୃତି—

ସଂକ୍ରମେ ଦେଵମୀଶାନଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଲିଙ୍ଗାକୃତିଂ ପ୍ରଭୁମ୍ ମାସେନ ଯତ୍କୃତଂ ପାପଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଯାତି ଶିଵଂ ପଦମ୍

ସଂକ୍ରାନ୍ତିବେଳେ ଦେବ ଈଶାନଙ୍କୁ ଲିଙ୍ଗ ରୂପେ ଦେଖିଲେ, ଏକ ମାସ ମଧ୍ୟରେ କରାଯାଇଥିବା ସମସ୍ତ ପାପ ଛାଡ଼ି ଶିବଙ୍କ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।

ଅଯନେ ଚାର୍ଧମାସେନ ଦକ୍ଷିଣେ ଚୋତ୍ତରାଯଣେ ଵିଷୁଵେ ଚୈଵ ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ପ୍ରଯାତି ପରମାଂ ଗତିମ୍

ଅୟନ ବଦଳିବାବେଳେ, ଅର୍ଧମାସରେ, ଦକ୍ଷିଣାୟନ କିମ୍ବା ଉତ୍ତରାୟନରେ, ବା ବିଷୁବେ—ଯେଉଁଠି ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ—ସେଠାରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରାଯାଏ।

ପ୍ରଦକ୍ଷିଣତ୍ରଯଂ କୁର୍ଯାଦ୍ ଯଃ ପ୍ରାସାଦଂ ସମନ୍ତତଃ ସଵ୍ଯାପସଵ୍ଯନ୍ଯାଯେନ ମୃଦୁଗତ୍ଯା ଶୁଚିର୍ନରଃ

ଯିଏ ଶୁଭ୍ର ଚରିତ୍ର ଥିବା ମଣିଷ ମନ୍ଦିରକୁ ତିନିଥର ସବୁପଟେ, ବାମ ଓ ଡାହାଣ ଦୁଇପଟେ ମୃଦୁ ପଦେ ପରିକ୍ରମା କରେ—

ପଦେ ପଦେ ଽଶ୍ଵମେଧସ୍ଯ ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ଫଲମାପ୍ନୁଯାତ୍ ଵାଚା ଯସ୍ତୁ ଶିଵଂ ନିତ୍ଯଂ ସଂରୌତି ପରମେଶ୍ଵରମ୍

ସେ ପ୍ରତିଟି ପଦକୁ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଏ; ଯିଏ ନିତ୍ୟ ଶିବ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଶବ୍ଦରେ ସ୍ତୁତି କରେ—

ସୋ ଽପି ଯାତି ଶିଵଂ ସ୍ଥାନଂ ପ୍ରାପ୍ଯ କିଂ ପୁନରେଵ ଚ କୃତ୍ଵା ମଣ୍ଡଲକଂ କ୍ଷେତ୍ରଂ ଗନ୍ଧଗୋମଯଵାରିଣା

ସେ ମଧ୍ୟ ଶିବଙ୍କ ଧାମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ; ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଆଉ କଣ କହିବାକୁ ଅଛି? ତଦୁପରି, ଗନ୍ଧ ଦୁଧ ଓ ପାଣି ଦ୍ୱାରା ଗୋଟିଏ ମଣ୍ଡଳ କିମ୍ବା କ୍ଷେତ୍ର ତିଆରି କରି—

ମୁକ୍ତାଫଲମଯୈଶ୍ଚୂର୍ଣୈର୍ ଇନ୍ଦ୍ରନୀଲମଯୈସ୍ ତଥା ପଦ୍ମରାଗମଯୈଶ୍ଚୈଵ ସ୍ଫାଟିକୈଶ୍ ଚ ସୁଶୋଭନୈଃ

ମୁକ୍ତା, ନୀଳମଣି, ପଦ୍ମରାଗ ଓ ଶୁଭ୍ର ସ୍ଫଟିକର ଚୂର୍ଣ୍ଣ ଦ୍ୱାରା—

ତଥା ମାରକତୈଶ୍ଚୈଵ ସୌଵର୍ଣୈ ରାଜତୈସ୍ ତଥା ତଦ୍ଵର୍ଣୈର୍ ଲୌକିକୈଶ୍ଚୈଵ ଚୂର୍ଣୈର୍ଵିତ୍ତଵିଵର୍ଜିତୈଃ

ତଥା ମାରକତ, ସୁନା, ଚାଁଦି ଓ ସେମାନଙ୍କ ରଙ୍ଗର ଚୂର୍ଣ୍ଣ, କିମ୍ବା ଧନ ନଥିବା ସାଧାରଣ ଚୂର୍ଣ୍ଣ ଦ୍ୱାରା—

ଆଲିଖ୍ଯ କମଲଂ ଭଦ୍ରଂ ଦଶହସ୍ତପ୍ରମାଣତଃ ସକର୍ଣିକଂ ମହାଭାଗା ମହାଦେଵସମୀପତଃ

ଦଶ ହାତ ଲମ୍ବା ଏବଂ କର୍ଣ୍ଣିକା ସହିତ ଶୁଭ୍ର ପଦ୍ମ ଅଙ୍କନ କରି, ମହାଦେବଙ୍କ ସମୀପରେ, ହେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀମାନେ—

ତତ୍ରାଵାହ୍ଯ ମହାଦେଵଂ ନଵଶକ୍ତିସମନ୍ଵିତମ୍ ପଞ୍ଚଭିଶ୍ଚ ତଥା ଷଡ୍ଭିର୍ ଅଷ୍ଟାଭିଶ୍ଚେଷ୍ଟଦଂ ପରମ୍

ସେଠାରେ ନବଶକ୍ତି ସହିତ ମହାଦେବଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରି, ପାଞ୍ଚ, ଛଅ କିମ୍ବା ଅଠ ଶକ୍ତି ସହିତ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ କର୍ମଦାତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରି—

ପୁନରଷ୍ଟାଭିର୍ ଈଶାନଂ ଦଶାରେ ଦଶଭିସ୍ ତଥା ପୁନର୍ବାହ୍ଯେ ଚ ଦଶଭିଃ ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ଚ

ପୁନି ଅଠଟି ଦ୍ୱାରା ଈଶାନଙ୍କୁ, ଦଶଟି ଦ୍ୱାରା ଦଶାରକୁ, ଏବଂ ପୁନି ବାହାରେ ଦଶଟି ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରି ଓ ନମସ୍କାର କରି—

ନିଵେଦ୍ଯ ଦେଵଦେଵାଯ କ୍ଷିତିଦାନଫଲଂ ଲଭେତ୍ ଶାଲିପିଷ୍ଟାଦିଭିର୍ ଵାପି ପଦ୍ମମାଲିଖ୍ଯ ନିର୍ଧନଃ

ଦେବଦେବଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରି, ଭୂମିଦାନର ଫଳ ପାଏ; କିମ୍ବା ଚାଉଳ ଚୂଣ୍ଣ ଓ ଏହାଦି ଦ୍ୱାରା ପଦ୍ମ ଅଙ୍କନ କରି, ଦରିଦ୍ର ମଣିଷ ମଧ୍ୟ—

ପୂର୍ଵୋକ୍ତମଖିଲଂ ପୁଣ୍ଯଂ ଲଭତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ ଦ୍ଵାଦଶାରଂ ତଥାଲିଖ୍ଯ ମଣ୍ଡଲଂ ପଦମ୍ ଉତ୍ତମମ୍

ପୂର୍ବରୁ କହିଥିବା ସମସ୍ତ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରେ; ଏଠାରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏଭଳି ଦ୍ୱାଦଶାର ମଣ୍ଡଳ ଅଙ୍କନ କରି, ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।

ରତ୍ନଚୂର୍ଣାଦିଭିଶ୍ଚୂର୍ଣୈସ୍ ତଥା ଦ୍ଵାଦଶମୂର୍ତିଭିଃ ମଣ୍ଡଲସ୍ଯ ଚ ମଧ୍ଯେ ତୁ ଭାସ୍କରଂ ସ୍ଥାପ୍ଯ ପୂଜଯେତ୍

ମଣ୍ଡଳର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ରତ୍ନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଚୂର୍ଣ୍ଣ ଦ୍ୱାରା, ଏବଂ ଦ୍ୱାଦଶ ମୂର୍ତ୍ତି ସହିତ, ଭାସ୍କରଙ୍କୁ ବସାଇ ସମ୍ମାନରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ଗ୍ରହୈଶ୍ ଚ ସଂଵୃତଂ ଵାପି ସୂର୍ଯସାଯୁଜ୍ଯମୁତ୍ତମମ୍ ଏଵଂ ପ୍ରାକୃତମ୍ ଅପ୍ଯାର୍ଥ୍ଯାଂ ଷଡସ୍ରଂ ପରିକଲ୍ପ୍ଯ ଚ

ଗ୍ରହମାନେ ଦ୍ୱାରା ଚାରିପାଖରୁ ଘେରିବା କିମ୍ବା ନ ଘେରିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହିପରି କରିଲେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସହ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏକତା ମିଳେ; ଏଭଳି ସାଧାରଣ ଉପାୟରେ ମଧ୍ୟ ଇଚ୍ଛାମତ ଷଡ଼କୋଣ ଆକୃତି ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।

ମଧ୍ଯଦେଶେ ଚ ଦେଵେଶୀଂ ପ୍ରକୃତିଂ ବ୍ରହ୍ମରୂପିଣୀମ୍ ଦକ୍ଷିଣେ ସତ୍ତ୍ଵମୂର୍ତିଂ ଚ ଵାମତଶ୍ ଚ ରଜୋଗୁଣମ୍

ମଧ୍ୟଭାଗରେ ସୃଷ୍ଟିର ମୂଳ ଓ ବ୍ରହ୍ମସ୍ୱରୂପା ଦେବୀଙ୍କୁ ବସାଇବା, ଡାହାଣ ପଟେ ସତ୍ତ୍ୱ ଗୁଣର ଆକୃତି ଏବଂ ବାମ ପଟେ ରଜୋଗୁଣକୁ ବସାଇବା ଉଚିତ।

ଅଗ୍ରତସ୍ତୁ ତମୋମୂର୍ତିଂ ମଧ୍ଯେ ଦେଵୀଂ ତଥାଂବିକାମ୍ ପଞ୍ଚଭୂତାନି ତନ୍ମାତ୍ରାପଞ୍ଚକଂ ଚୈଵ ଦକ୍ଷିଣେ

ଆଗରେ ତମୋଗୁଣର ଆକୃତି, ମଧ୍ୟରେ ଦେବୀ ଅମ୍ବିକାଙ୍କୁ, ଏବଂ ଡାହାଣ ପଟେ ପାଞ୍ଚ ଭୂତ ଓ ପାଞ୍ଚ ତନ୍ମାତ୍ରାକୁ ବସାଇବା ଉଚିତ।

କର୍ମେନ୍ଦ୍ରିଯାଣି ପଞ୍ଚୈଵ ତଥା ବୁଦ୍ଧୀନ୍ଦ୍ରିଯାଣି ଚ ଉତ୍ତରେ ଵିଧିଵତ୍ପୂଜ୍ଯ ଷଡସ୍ରେ ଚୈଵ ପୂଜଯେତ୍

ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ପଞ୍ଚ କର୍ମେନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ପଞ୍ଚ ବୁଦ୍ଧିନ୍ଦ୍ରିୟକୁ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ପୂଜା କରିବା; ଏଭଳି ଷଡ଼କୋଣ ମଣ୍ଡଳରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

ଆତ୍ମାନଂ ଚାନ୍ତରାତ୍ମାନଂ ଯୁଗଲଂ ବୁଦ୍ଧିମେଵ ଚ ଅହଙ୍କାରଂ ଚ ମହତା ସର୍ଵଯଜ୍ଞଫଲଂ ଲଭେତ୍

ଆତ୍ମା, ଅନ୍ତରାତ୍ମା, ଯୁଗଳ, ବୁଦ୍ଧି, ଅହଂକାର ଏବଂ ମହତ୍ତତ୍ତ୍ୱକୁ ମଧ୍ୟ ପୂଜା କରିବା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ।

ଏଵଂ ଵଃ କଥିତଂ ସର୍ଵଂ ପ୍ରାକୃତଂ ମଣ୍ଡଲଂ ପରମ୍ ଅତୋ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ରାଃ ସର୍ଵକାମାର୍ଥସାଧନମ୍

ଏଭଳି ସମସ୍ତ ପ୍ରାକୃତିକ ମଣ୍ଡଳ ବିଷୟରେ ତୁମକୁ କହିଲି; ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ଏବେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛାପୂରଣ ଉପାୟ କହିବି।

ଗୋଚର୍ମମାତ୍ରମାଲିଖ୍ଯ ମଣ୍ଡଲଂ ଗୋମଯେନ ତୁ ଚତୁରଶ୍ରଂ ଵିଧାନେନ ଚାଦ୍ଭିର୍ ଅଭ୍ଯୁକ୍ଷ୍ଯ ମନ୍ତ୍ରଵିତ୍

ଗାଈର ଚର୍ମ ପରିମାଣର ଏକ ଚତୁର୍ଭୁଜ ମଣ୍ଡଳ ଗୋମୟ ଦ୍ୱାରା ଆଙ୍କି, ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଜଳ ଛିଟି ଶୁଦ୍ଧ କରି, ମନ୍ତ୍ରଜ୍ଞ ବ୍ୟକ୍ତି ଆରମ୍ଭ କରିବେ।

ଅଲଂକୃତ୍ଯ ଵିତାନାଦ୍ଯୈଶ୍ ଛତ୍ରୈର୍ ଵାପି ମନୋରମୈଃ ବୁଦ୍ବୁଦୈରର୍ଧଚନ୍ଦ୍ରୈଶ୍ ଚ ହୈମୈରଶ୍ଵତ୍ଥପତ୍ରକୈଃ

ସେଠାରେ ଛାତା, ଶୋଭାମୟ ଛତ୍ର, ବୁଦ୍ବୁଦ, ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ସୁନା ଅଶ୍ୱତ୍ଥ ପତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ କରିବା ଉଚିତ।

ସିତୈର୍ଵିକସିତୈଃ ପଦ୍ମୈ ରକ୍ତୈର୍ ନୀଲୋତ୍ପଲୈସ୍ ତଥା ମୁକ୍ତାଦାମୈର୍ ଵିତାନାନ୍ତେ ଲମ୍ବିତସ୍ତୁ ସିତୈର୍ଧ୍ଵଜୈଃ

ଧଳା ଫୁଲିଥିବା ପଦ୍ମ, ଲାଲ ଓ ନୀଳ ଉତ୍ପଳ, ମୁକ୍ତା ମାଳା ଛତ୍ରର ଧାରରେ, ଏବଂ ଝୁଲିଥିବା ଧଳା ପତାକା ଦ୍ୱାରା ଶୋଭା କରିବା ଉଚିତ।

ସିତମୃତ୍ପାତ୍ରକୈଶ୍ଚୈଵ ସୁଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣୈଃ ପୂର୍ଣକୁମ୍ଭକୈଃ ଫଲପଲ୍ଲଵମାଲାଭିର୍ ଵୈଜଯନ୍ତୀଭିର୍ ଅଂଶୁକୈଃ

ଧଳା ମାଟିର ପାତ୍ର, ମସୃଣ ପୂର୍ଣ୍ଣ କୁମ୍ଭ, ଫଳ ଓ କୋହଳି ମାଳା, ବୈଜୟନ୍ତୀ ମାଳା ଏବଂ ବସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ କରିବା ଉଚିତ।

ପଞ୍ଚାଶଦ୍ଦୀପମାଲାଭିର୍ ଧୂପୈଃ ପଞ୍ଚଵିଧୈସ୍ ତଥା ପଞ୍ଚାଶଦ୍ଦଲସଂଯୁକ୍ତମ୍ ଆଲିଖେତ୍ପଦ୍ମମୁତ୍ତମମ୍

ପଞ୍ଚାଶଟି ଦୀପମାଳା ଏବଂ ପଞ୍ଚ ପ୍ରକାର ଧୂପ ଦ୍ୱାରା, ପଞ୍ଚାଶଟି ପତ୍ର ସହିତ ଉତ୍ତମ ପଦ୍ମ ଆଙ୍କିବା ଉଚିତ।

ତତ୍ତଦ୍ଵର୍ଣୈସ୍ ତଥା ଚୂର୍ଣୈଃ ଶ୍ଵେତଚୂର୍ଣୈରଥାପି ଵା ଏକହସ୍ତପ୍ରମାଣେନ କୃତ୍ଵା ପଦ୍ମଂ ଵିଧାନତଃ

ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗର ଚୂର୍ଣ୍ଣ କିମ୍ବା ଧଳା ଚୂର୍ଣ୍ଣ ଦ୍ୱାରା, ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଏକ ହାତ ଚଉଡ଼ା ପଦ୍ମ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।

କର୍ଣିକାଯାଂ ନ୍ଯସେଦ୍ ଦେଵଂ ଦେଵ୍ଯା ଦେଵେଶ୍ଵରଂ ଭଵମ୍ ଵର୍ଣାନି ଚ ନ୍ଯସେତ୍ପତ୍ରେ ରୁଦ୍ରୈଃ ପ୍ରାଗାଦ୍ଯନୁକ୍ରମାତ୍

ପଦ୍ମର କର୍ଣ୍ଣିକାରେ ଦେବୀ ସହିତ ଦେବଦେବ ଭବଙ୍କୁ ବସାଇବା, ପତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ପୂର୍ବ ଦିଗରୁ କ୍ରମକ୍ରମେ ରୁଦ୍ର ଓ ବର୍ଣ୍ଣମାନେ ସହିତ ରଖିବା ଉଚିତ।