ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ପ୍ରଭାସେ ପୁଷ୍କରେ ଽଵନ୍ତ୍ଯାଂ ତଥା ଚୈଵାମରେଶ୍ଵରେ ଵଣୀଶୈଲାକୁଲେ ଚୈଵ ମୃତୋ ଯାତି ଶିଵାତ୍ମତାମ୍

ପ୍ରଭାସ, ପୁଷ୍କର, ଅବନ୍ତୀ, ଅମରେଶ୍ୱର କିମ୍ବା ବଣୀ ପାହାଡ଼ ମଧ୍ୟରେ ଯିଏ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରେ, ସେ ଶିବଙ୍କ ଦଶାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

ଵାରାଣସ୍ଯାଂ ମୃତୋ ଜନ୍ତୁର୍ ନ ଜାତୁ ଜନ୍ତୁତାଂ ଵ୍ରଜେତ୍ ତ୍ରିଵିଷ୍ଟପେ ଵିମୁକ୍ତେ ଚ କେଦାରେ ସଂଗମେଶ୍ଵରେ

ବାରାଣସୀରେ ଯେଉଁ ପ୍ରାଣୀ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରେ, ସେ ପୁନି ଜନ୍ମ ନେଇ ଜନ୍ତୁ ହୁଏ ନାହିଁ; ତ୍ରିବିଷ୍ଟପ, ମୁକ୍ତିଦାୟିନୀ କେଦାର କିମ୍ବା ସଙ୍ଗମେଶ୍ୱରରେ ମଧ୍ୟ।

ଶାଲଙ୍କେ ଵା ତ୍ଯଜେତ୍ପ୍ରାଣାଂସ୍ ତଥା ଵୈ ଜମ୍ବୁକେଶ୍ଵରେ ଶୁକ୍ରେଶ୍ଵରେ ଵା ଗୋକର୍ଣେ ଭାସ୍କରେଶେ ଗୁହେଶ୍ଵରେ

ଶାଳଙ୍କ, ଜମ୍ବୁକେଶ୍ୱର, ଶୁକ୍ରେଶ୍ୱର, ଗୋକର୍ଣ୍ଣ, ଭାସ୍କରେଶ୍ୱର କିମ୍ବା ଗୁହେଶ୍ୱରରେ ଯିଏ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରେ।

ହିରଣ୍ଯଗର୍ଭେ ନନ୍ଦୀଶେ ସ ଯାତି ପରମାଂ ଗତିମ୍ ନିଯମୈଃ ଶୋଷ୍ଯ ଯୋ ଦେହଂ ତ୍ଯଜେତ୍କ୍ଷେତ୍ରେ ଶିଵସ୍ଯ ତୁ

ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭ କିମ୍ବା ନନ୍ଦୀଶ୍ୱରରେ ଯିଏ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କରେ, ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗତିକୁ ପାଏ; ଶିବଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିୟମ ରେ ଦେହକୁ ଶୁଷ୍କ କରି ତ୍ୟାଗ କଲେ।

ସ ଯାତି ଶିଵତାଂ ଯୋଗୀ ମାନୁଷେ ଦୈଵିକେ ଽପି ଵା ଆର୍ଷେ ଵାପି ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠାସ୍ ତଥା ସ୍ଵାଯଂଭୁଵେ ଽପି ଵା

ଏପରି ଯୋଗୀ ମାନବ, ଦେବତା, ଋଷି କିମ୍ବା ମହାମୁନିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, କିମ୍ବା ସ୍ୱୟଂଭୂରେ ମଧ୍ୟ, ଶିବଙ୍କ ଦଶାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।

ସ୍ଵଯଂଭୂତେ ତଥା ଦେଵେ ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା ଆଧାଯାଗ୍ନିଂ ଶିଵକ୍ଷେତ୍ରେ ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ପରମେଶ୍ଵରମ୍

ସ୍ୱୟଂଭୂ ଦେବତାଙ୍କ ନିକଟରେ ମଧ୍ୟ, ଏଠାରେ କୌଣସି ଚିନ୍ତା ଦରକାର ନାହିଁ; ଶିବଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅଗ୍ନି ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରି, ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରି।

ସ୍ଵଦେହପିଣ୍ଡଂ ଜୁହୁଯାଦ୍ ଯଃ ସ ଯାତି ପରାଂ ଗତିମ୍ ଯାଵତ୍ତାଵନ୍ନିରାହାରୋ ଭୂତ୍ଵା ପ୍ରାଣାନ୍ ପରିତ୍ଯଜେତ୍

ଯିଏ ନିଜ ଦେହକୁ ଅଗ୍ନିରେ ଅର୍ପଣ କରେ, ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ; ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମ୍ଭବ ଉପବାସ ରହି, ପରେ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରିଥାଏ।

ଶିଵକ୍ଷେତ୍ରେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠାଃ ଶିଵସାଯୁଜ୍ଯମାପ୍ନୁଯାତ୍ ଛିତ୍ତ୍ଵା ପାଦଦ୍ଵଯଂ ଚାପି ଶିଵକ୍ଷେତ୍ରେ ଵସେତ୍ତୁ ଯଃ

ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶିବଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକତା ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ; ଦୁଇଟି ପାଦ ହରାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଯିଏ ଶିବକ୍ଷେତ୍ରରେ ବାସ କରେ।

ସ ଯାତି ଶିଵତାଂ ଚୈଵ ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା କ୍ଷେତ୍ରସ୍ଯ ଦର୍ଶନଂ ପୁଣ୍ଯଂ ପ୍ରଵେଶସ୍ତଚ୍ଛତାଧିକଃ

ସେ ଶିବଙ୍କ ଦଶାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ; ଏଠାରେ କୌଣସି ଚିନ୍ତା ଦରକାର ନାହିଁ। କ୍ଷେତ୍ରର ଦର୍ଶନ କରିବା ପୁଣ୍ୟ, ପ୍ରବେଶ କରିବା ତାହାଠାରୁ ଶତଗୁଣ ଅଧିକ।

ତସ୍ମାଚ୍ଛତଗୁଣଂ ପୁଣ୍ଯଂ ସ୍ପର୍ଶନଂ ଚ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମ୍ ତସ୍ମାଚ୍ଛତଗୁଣଂ ପୁଣ୍ଯଂ ଜଲସ୍ନାନମତଃ ପରମ୍

ଏହିପରି, ସ୍ପର୍ଶ କିମ୍ବା ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରିବାରେ ଶତଗୁଣ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ; ଏଠାରେ ଜଳସ୍ନାନ କରିଲେ ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ।

କ୍ଷୀରସ୍ନାନଂ ତତୋ ଵିପ୍ରାଃ ଶତାଧିକମନୁତ୍ତମମ୍ ଦଧ୍ନା ସହସ୍ରମାଖ୍ଯାତଂ ମଧୁନା ତଚ୍ଛତାଧିକମ୍

ଦୁଧରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଶତଗୁଣ ଅତିଶୟ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ; ଦହିରେ ହଜାରଗୁଣ, ମଧୁରେ ଶତଗୁଣ ଅଧିକ।

ଘୃତସ୍ନାନେନ ଚାନନ୍ତଂ ଶାର୍କରେ ତଚ୍ଛତାଧିକମ୍ ଶିଵକ୍ଷେତ୍ରସମୀପସ୍ଥାଂ ନଦୀଂ ପ୍ରାପ୍ଯାଵଗାହ୍ଯ ଚ

ଘୀରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ ଅନନ୍ତ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ; ଚିନିରେ ଶତଗୁଣ ଅଧିକ। ଶିବକ୍ଷେତ୍ର ସମୀପରେ ନଦୀକୁ ପହଞ୍ଚି ସ୍ନାନ କଲେ।

ତ୍ଯଜେଦ୍ଦେହଂ ଵିହାଯାନ୍ନଂ ଶିଵଲୋକେ ମହୀଯତେ ଶିଵକ୍ଷେତ୍ରସମୀପସ୍ଥା ନଦ୍ଯଃ ସର୍ଵାଃ ସୁଶୋଭନାଃ

ଏଠାରେ ଉପବାସ ରହି ଦେହ ତ୍ୟାଗ କଲେ, ଶିବଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ। ଶିବକ୍ଷେତ୍ର ସମୀପରେ ସମସ୍ତ ନଦୀ ବହୁତ ଶୋଭାବନ୍ତି।

ଵାପୀକୂପତଡାଗାଶ୍ ଚ ଶିଵତୀର୍ଥା ଇତି ସ୍ମୃତାଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ତେଷୁ ନରୋ ଭକ୍ତ୍ଯା ତୀର୍ଥେଷୁ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମାଃ

ପୋକରୀ, କୁଆଁ ଓ ତାଳାବକୁ ଶିବତୀର୍ଥ ବୋଲି ମନ୍ତ୍ରଣା କରାଯାଏ। ଏମାନେ ଭକ୍ତି ସହିତ ସ୍ନାନ କଲେ, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୀର୍ଥରେ।

ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଦିଭିଃ ପାପୈର୍ ମୁଚ୍ଯତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ ପ୍ରାତଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠାଃ ଶିଵତୀର୍ଥେଷୁ ମାନଵଃ

ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ; ଏଠାରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ପ୍ରଭାତେ ଶିବତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କଲେ, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମଣିଷ।

ଅଶ୍ଵମେଧଫଲଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ରୁଦ୍ରଲୋକଂ ସ ଗଚ୍ଛତି ମଧ୍ଯାହ୍ନେ ଶିଵତୀର୍ଥେଷୁ ସ୍ନାତ୍ଵା ଭକ୍ତ୍ଯା ସକୃନ୍ନରଃ

ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳିଥାଏ ଏବଂ ରୁଦ୍ରଲୋକକୁ ଯାଏ; ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ଶିବତୀର୍ଥରେ ଏକଥର ଭକ୍ତି ସହିତ ସ୍ନାନ କଲେ।

ଗଙ୍ଗାସ୍ନାନସମଂ ପୁଣ୍ଯଂ ଲଭତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ ଅସ୍ତଂ ଗତେ ତଥା ଚାର୍କେ ସ୍ନାତ୍ଵା ଗଚ୍ଛେଚ୍ଛିଵଂ ପଦମ୍

ଗଙ୍ଗାସ୍ନାନ ସମାନ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ; ଏଠାରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ସୂର୍ୟାସ୍ତରେ ସ୍ନାନ କଲେ, ଶିବଙ୍କ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

ପାପକଞ୍ଚୁକମୁତ୍ସୃଜ୍ଯ ଶିଵତୀର୍ଥେଷୁ ମାନଵଃ ଦ୍ଵିଜାସ୍ ତ୍ରିଷଵଣଂ ସ୍ନାତ୍ଵା ଶିଵତୀର୍ଥେ ସକୃନ୍ନରଃ

ପାପର ଆବରଣ ଛାଡ଼ି, ଯଦି ଜଣେ ମଣିଷ ଶିବଙ୍କ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରେ—ଦ୍ୱିଜମାନେ ତିନିଥର ସ୍ନାନ କଲେ କିମ୍ବା ଜଣେ ମଣିଷ ଏକଥର ମଧ୍ୟ ଶିବତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କଲେ—

ଶିଵସାଯୁଜ୍ଯମାପ୍ନୋତି ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା ପୁରାଥ ସୂକରଃ କଶ୍ଚିତ୍ ଶ୍ଵାନଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଭଯାତ୍ପଥି

ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଶିବଙ୍କ ସାମୀପ୍ୟ ପାଇଁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ; ଏଠାରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ପୁରୁଣା କଥା, ଗୋଟିଏ ବେଳେ ଜଣେ ବନ୍ଦର ଏକ କୁକୁରକୁ ଦେଖି ଭୟରେ—

ପ୍ରସଂଗାଦ୍ଵାରମେକଂ ତୁ ଶିଵତୀର୍ଥେ ଽଵଗାହ୍ଯ ଚ ମୃତଃ ସ୍ଵଯଂ ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠା ଗାଣପତ୍ଯମଵାପ୍ତଵାନ୍

ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ ଭାବେ ଶିବତୀର୍ଥର ଗୋଟିଏ ଦ୍ୱାର ଭିତରକୁ ପସିଗଲା ଏବଂ ସେଠି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲା; ଏହିପରି ଦ୍ୱିଜମାନେ, ସେ ଗଣପତି ପଦବୀ ପାଇଲା।

ଯଃ ପ୍ରାତର୍ଦେଵଦେଵେଶଂ ଶିଵଂ ଲିଙ୍ଗସ୍ଵରୂପିଣମ୍ ପଶ୍ଯେତ୍ସ ଯାତି ସର୍ଵସ୍ମାଦ୍ ଅଧିକାଂ ଗତିମେଵ ଚ

ଯିଏ ପ୍ରଭାତେ ଦେବମାନ୍ୟ ଶିବଙ୍କୁ ଲିଙ୍ଗ ରୂପେ ଦେଖେ, ସେ ସମସ୍ତଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।

ମଧ୍ଯାହ୍ନେ ଚ ମହାଦେଵଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଯଜ୍ଞଫଲଂ ଲଭେତ୍ ସାଯାହ୍ନେ ସର୍ଵଯଜ୍ଞାନାଂ ଫଲଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଵିମୁଚ୍ଯତେ

ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ମହାଦେବଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ; ସାଂଧ୍ୟାବେଳେ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଇ ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରେ।

ମାନସୈର୍ଵାଚିକୈଃ ପାପୈଃ କାଯିକୈଶ୍ ଚ ମହତ୍ତରୈଃ ତଥୋପପାତକୈଶ୍ଚୈଵ ପାପୈଶ୍ଚୈଵାନୁପାତକୈଃ

ମନ, କଥା ଓ ଶରୀର ଦ୍ୱାରା ହେଉଥିବା ପାପ, ବଡ଼ ଅପରାଧ ଓ ଛୋଟ ଛୋଟ ଦୁଷ୍କୃତି—

ସଂକ୍ରମେ ଦେଵମୀଶାନଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଲିଙ୍ଗାକୃତିଂ ପ୍ରଭୁମ୍ ମାସେନ ଯତ୍କୃତଂ ପାପଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଯାତି ଶିଵଂ ପଦମ୍

ସଂକ୍ରାନ୍ତିବେଳେ ଦେବ ଈଶାନଙ୍କୁ ଲିଙ୍ଗ ରୂପେ ଦେଖିଲେ, ଏକ ମାସ ମଧ୍ୟରେ କରାଯାଇଥିବା ସମସ୍ତ ପାପ ଛାଡ଼ି ଶିବଙ୍କ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।

ଅଯନେ ଚାର୍ଧମାସେନ ଦକ୍ଷିଣେ ଚୋତ୍ତରାଯଣେ ଵିଷୁଵେ ଚୈଵ ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ପ୍ରଯାତି ପରମାଂ ଗତିମ୍

ଅୟନ ବଦଳିବାବେଳେ, ଅର୍ଧମାସରେ, ଦକ୍ଷିଣାୟନ କିମ୍ବା ଉତ୍ତରାୟନରେ, ବା ବିଷୁବେ—ଯେଉଁଠି ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ—ସେଠାରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରାଯାଏ।

ପ୍ରଦକ୍ଷିଣତ୍ରଯଂ କୁର୍ଯାଦ୍ ଯଃ ପ୍ରାସାଦଂ ସମନ୍ତତଃ ସଵ୍ଯାପସଵ୍ଯନ୍ଯାଯେନ ମୃଦୁଗତ୍ଯା ଶୁଚିର୍ନରଃ

ଯିଏ ଶୁଭ୍ର ଚରିତ୍ର ଥିବା ମଣିଷ ମନ୍ଦିରକୁ ତିନିଥର ସବୁପଟେ, ବାମ ଓ ଡାହାଣ ଦୁଇପଟେ ମୃଦୁ ପଦେ ପରିକ୍ରମା କରେ—

ପଦେ ପଦେ ଽଶ୍ଵମେଧସ୍ଯ ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ଫଲମାପ୍ନୁଯାତ୍ ଵାଚା ଯସ୍ତୁ ଶିଵଂ ନିତ୍ଯଂ ସଂରୌତି ପରମେଶ୍ଵରମ୍

ସେ ପ୍ରତିଟି ପଦକୁ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଏ; ଯିଏ ନିତ୍ୟ ଶିବ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଶବ୍ଦରେ ସ୍ତୁତି କରେ—

ସୋ ଽପି ଯାତି ଶିଵଂ ସ୍ଥାନଂ ପ୍ରାପ୍ଯ କିଂ ପୁନରେଵ ଚ କୃତ୍ଵା ମଣ୍ଡଲକଂ କ୍ଷେତ୍ରଂ ଗନ୍ଧଗୋମଯଵାରିଣା

ସେ ମଧ୍ୟ ଶିବଙ୍କ ଧାମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ; ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଆଉ କଣ କହିବାକୁ ଅଛି? ତଦୁପରି, ଗନ୍ଧ ଦୁଧ ଓ ପାଣି ଦ୍ୱାରା ଗୋଟିଏ ମଣ୍ଡଳ କିମ୍ବା କ୍ଷେତ୍ର ତିଆରି କରି—

ମୁକ୍ତାଫଲମଯୈଶ୍ଚୂର୍ଣୈର୍ ଇନ୍ଦ୍ରନୀଲମଯୈସ୍ ତଥା ପଦ୍ମରାଗମଯୈଶ୍ଚୈଵ ସ୍ଫାଟିକୈଶ୍ ଚ ସୁଶୋଭନୈଃ

ମୁକ୍ତା, ନୀଳମଣି, ପଦ୍ମରାଗ ଓ ଶୁଭ୍ର ସ୍ଫଟିକର ଚୂର୍ଣ୍ଣ ଦ୍ୱାରା—