ଲିଙ୍ଗପୁରାଣମ୍

ମନ୍ଦରାଦ୍ରିପ୍ରତୀକାଶୈର୍ ଵିମାନୈର୍ଵିଶ୍ଵତୋମୁଖୈଃ ଅପ୍ସରୋଗଣସଂକୀର୍ଣୈର୍ ଦେଵଦାନଵଦୁର୍ଲଭୈଃ

ମନ୍ଦର ପର୍ବତ ଭଳି ଚାରିଦିଗକୁ ମୁହଁ କରିଥିବା ରଥ ଓ ମହଲ, ଅପ୍ସରାମାନେ ଭରିଥିବା, ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟ ଯାହା ପାଇଁ ଅସମ୍ଭବ—

ଗତ୍ଵା ଶିଵପୁରଂ ରମ୍ଯଂ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଭୋଗାନ୍ ଯଥେପ୍ସିତାନ୍ ଜ୍ଞାନଯୋଗଂ ସମାସାଦ୍ଯ ଗାଣପତ୍ଯଂ ଲଭେନ୍ନରଃ

ସେ ଶିବଙ୍କ ଶୁଭ୍ର ପୁରକୁ ପହଞ୍ଚି, ଇଚ୍ଛାମତ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରି, ଜ୍ଞାନ ଓ ଯୋଗ ଏକତା ପାଇଁ, ଗଣପତି ପଦ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ।

ଯଃ କୁର୍ଯାନ୍ମେରୁନାମାନଂ ପ୍ରାସାଦଂ ପରମେଷ୍ଠିନଃ ସ ଯତ୍ଫଲମଵାପ୍ନୋତି ନ ତତ୍ ସର୍ଵୈର୍ ମହାମଖୈଃ

ଯିଏ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ପାଇଁ ମେରୁ ନାମକ ମନ୍ଦିର ତିଆରି କରେ, ସେ ଏମିତି ଫଳ ପାଏ, ଯାହା ସମସ୍ତ ବଡ଼ ்ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ମିଳିପାରିବ ନାହିଁ।

ସର୍ଵଯଜ୍ଞତପୋଦାନତୀର୍ଥଵେଦେଷୁ ଯତ୍ଫଲମ୍ ତତ୍ଫଲଂ ସକଲଂ ଲବ୍ଧ୍ଵା ଶିଵଵନ୍ମୋଦତେ ଚିରମ୍

ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ, ତପ, ଦାନ, ତୀର୍ଥ ଓ ବେଦ ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, ସେ ସମସ୍ତ ଫଳ ପାଇ ଶିବବନରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦ କରେ।

ନିଷଧଂ ନାମ ଯଃ କୁର୍ଯାତ୍ ପ୍ରାସାଦଂ ଭକ୍ତିତଃ ସୁଧୀଃ ଶିଵଲୋକମନୁପ୍ରାପ୍ଯ ଶିଵଵନ୍ମୋଦତେ ଚିରମ୍

ଯିଏ ଭକ୍ତି ସହିତ ନିଷଧ ନାମକ ମନ୍ଦିର ତିଆରି କରେ, ସେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକ ଶିବଲୋକକୁ ପହଞ୍ଚି, ଶିବବନରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଆନନ୍ଦ କରେ।

କୁର୍ଯାଦ୍ଵା ଯଃ ଶୁଭଂ ଵିପ୍ରା ହିମଶୈଲମନୁତ୍ତମମ୍ ହିମଶୈଲୋପମୈର୍ ଯାନୈର୍ ଗତ୍ଵା ଶିଵପୁରଂ ଶୁଭମ୍

କିମ୍ବା, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଯିଏ ସର୍ବୋତ୍ତମ ହିମଶୈଳ ମନ୍ଦିର ତିଆରି କରେ, ହିମଶୈଳ ସମ ରଥ ଉପରେ ଚଢ଼ି ଶିବଙ୍କ ଶୁଭ୍ର ପୁରକୁ ଯାଏ—

ଜ୍ଞାନଯୋଗଂ ସମାସାଦ୍ଯ ଗାଣପତ୍ଯମଵାପ୍ନୁଯାତ୍ ନୀଲାଦ୍ରିଶିଖରାଖ୍ଯଂ ଵା ପ୍ରାସାଦଂ ଯଃ ସୁଶୋଭନମ୍

ଜ୍ଞାନ ଓ ଯୋଗ ଏକତା ପାଇ ଗଣପତି ପଦ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ; କିମ୍ବା ଯିଏ ନୀଳାଦ୍ରିଶିଖର ନାମକ ଶୁଭ୍ର ମନ୍ଦିର ତିଆରି କରେ—

କୃତ୍ଵା ଵିତ୍ତାନୁସାରେଣ ଭକ୍ତ୍ଯା ରୁଦ୍ରାଯ ଶଂଭଵେ ଯତ୍ଫଲଂ ଲଭତେ ମର୍ତ୍ଯସ୍ ତତ୍ଫଲଂ ପ୍ରଵଦାମ୍ଯହମ୍

ନିଜ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ଭକ୍ତି ସହିତ ରୁଦ୍ର ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ପାଇଁ ତିଆରି କଲେ, ମଣିଷ ଯେଉଁ ଫଳ ପାଏ, ସେହି ଫଳକୁ ମୁଁ କହିବି।

ହିମଶୈଲେ କୃତେ ଭକ୍ତ୍ଯା ଯତ୍ଫଲଂ ପ୍ରାକ୍ ତଵୋଦିତମ୍ ତତ୍ଫଲଂ ସକଲଂ ଲବ୍ଧ୍ଵା ସର୍ଵଦେଵନମସ୍କୃତଃ

ଭକ୍ତି ସହିତ ହିମଶୈଳ ତିଆରି କଲେ ଯେଉଁ ଫଳ ପୂର୍ବରୁ କୁହାଯାଇଛି, ସେ ସମସ୍ତ ଫଳ ପାଇ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।

ରୁଦ୍ରଲୋକମନୁପ୍ରାପ୍ଯ ରୁଦ୍ରୈଃ ସାର୍ଧଂ ପ୍ରମୋଦତେ ମହେନ୍ଦ୍ରଶୈଲନାମାନଂ ପ୍ରାସାଦଂ ରୁଦ୍ରସଂମତମ୍

ରୁଦ୍ରଲୋକକୁ ପହଞ୍ଚି ରୁଦ୍ରମାନେ ସହିତ ଆନନ୍ଦ କରେ; କିମ୍ବା ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରସନ୍ନତା ପାଇଥିବା ମହେନ୍ଦ୍ରଶୈଳ ନାମକ ମନ୍ଦିର ତିଆରି କରେ—

କୃତ୍ଵା ଯତ୍ଫଲମାପ୍ନୋତି ତତ୍ଫଲଂ ପ୍ରଵଦାମ୍ଯହମ୍ ମହେନ୍ଦ୍ରପର୍ଵତାକାରୈର୍ ଵିମାନୈର୍ଵୃଷସଂଯୁତୈଃ

ଏହା ତିଆରି କଲେ ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, ସେହି ଫଳକୁ ମୁଁ କହିବି: ମହେନ୍ଦ୍ର ପର୍ବତ ଆକୃତିର ରଥ ଓ ବୃଷଭ ସହିତ ଶୋଭିତ।

ଗତ୍ଵା ଶିଵପୁରଂ ଦିଵ୍ଯଂ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଭୋଗାନ୍ଯଥେପ୍ସିତାନ୍ ଜ୍ଞାନଂ ଵିଚାରିତଂ ରୁଦ୍ରୈଃ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ଯ ମୁନିପୁଙ୍ଗଵାଃ

ଦିବ୍ୟ ଶିବନଗରକୁ ପହଞ୍ଚି, ଚାହିଁଥିବା ସମସ୍ତ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରି, ରୁଦ୍ରମାନେ ଯେଉଁ ଜ୍ଞାନ ବିଚାର କରିଛନ୍ତି, ସେହି ଜ୍ଞାନ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ସେଇ ମହାମୁନିମାନେ ପୁନି ଫେରନ୍ତି।

ଵିଷଯାନ୍ ଵିଷଵତ୍ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଶିଵସାଯୁଜ୍ଯମାପ୍ନୁଯାତ୍ ହେମ୍ନା ଯସ୍ତୁ ପ୍ରକୁର୍ଵୀତ ପ୍ରାସାଦଂ ରତ୍ନଶୋଭିତମ୍

ଯେଉଁମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସୁଖକୁ ବିଷ ପରି ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଶିବଙ୍କ ସାଙ୍ଗରେ ଏକତ୍ୱ ପାଆନ୍ତି। ଏବଂ ଯେଉଁଠି ଲୋକେ ସୁନାରେ ମଣିମାଣିକ୍ୟ ଲଗାଇ ଶିବମନ୍ଦିର ତିଆରି କରନ୍ତି—

ଦ୍ରାଵିଡଂ ନାଗରଂ ଵାପି କେସରଂ ଵା ଵିଧାନତଃ କୂଟଂ ଵା ମଣ୍ଡପଂ ଵାପି ସମଂ ଵା ଦୀର୍ଘମ୍ ଏଵ ଚ

ସେଠି ଡ୍ରାଭିଡ, ନାଗର, କେଶର ବା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ରୂପରେ, ଟାଙ୍କ, ମଣ୍ଡପ, ସମଚତୁର୍ସ୍ର ବା ଲମ୍ବା ଯେଉଁ ରୂପରେ ହେଉନାହିଁ—

ନ ତସ୍ଯ ଶକ୍ଯତେ ଵକ୍ତୁଂ ପୁଣ୍ଯଂ ଶତଯୁଗୈରପି ଜୀର୍ଣଂ ଵା ପତିତଂ ଵାପି ଖଣ୍ଡିତଂ ସ୍ଫୁଟିତଂ ତଥା

ତାହାର ପୁଣ୍ୟ କଥା କେହି କହିପାରିବେ ନାହିଁ, ଶତଯୁଗ ଯାଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ। ସେ ମନ୍ଦିର ପୁରୁଣା ହେଉ, ଭାଙ୍ଗିଯାଉ, ଖଣ୍ଡିତ ବା ଫାଟିଯାଉ—

ପୂର୍ଵଵତ୍କାରଯେଦ୍ଯସ୍ତୁ ଦ୍ଵାରାଦ୍ଯୈଃ ସୁଶୁଭଂ ଦ୍ଵିଜାଃ ପ୍ରାସାଦଂ ମଣ୍ଡପଂ ଵାପି ପ୍ରାକାରଂ ଗୋପୁରଂ ତୁ ଵା

ଯେଉଁମାନେ ପୂର୍ବବତ୍ ଦ୍ୱାର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସୁନ୍ଦର ଉପକରଣ ସହିତ ମନ୍ଦିର, ମଣ୍ଡପ, ପ୍ରାକାର ବା ଗୋପୁର ପୁନଃ ତିଆରି କରନ୍ତି, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ—

କର୍ତୁରପ୍ଯଧିକଂ ପୁଣ୍ଯଂ ଲଭତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ ଵୃତ୍ତ୍ଯର୍ଥଂ ଵା ପ୍ରକୁର୍ଵୀତ ନରଃ କର୍ମ ଶିଵାଲଯେ

ସେମାନେ ପ୍ରଥମ କାରିଗରଠାରୁ ଅଧିକ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରନ୍ତି, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। କିମ୍ବା ଯଦି କେହି ଜୀବିକା ପାଇଁ ଶିବମନ୍ଦିରରେ କାମ କରନ୍ତି—

ଯଃ ସ ଯାତି ନ ସଂଦେହଃ ସ୍ଵର୍ଗଲୋକଂ ସବାନ୍ଧଵଃ ଯଶ୍ଚାତ୍ମଭୋଗସିଦ୍ଧ୍ଯର୍ଥମ୍ ଅପି ରୁଦ୍ରାଲଯେ ସକୃତ୍

ସେ ନିଜ ପରିବାର ସହିତ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଆନ୍ତି। ଏବଂ ଯଦି କେହି ନିଜ ସୁଖ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏକଥର ରୁଦ୍ରମନ୍ଦିରରେ କାମ କରନ୍ତି—

କର୍ମ କୁର୍ଯାଦ୍ଯଦି ସୁଖଂ ଲବ୍ଧ୍ଵା ଚାପି ପ୍ରମୋଦତେ ତସ୍ମାଦ୍ ଆଯତନଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ଯଃ କୁର୍ଯାନ୍ ମୁନିସତ୍ତମାଃ

ସେ ଯଦି କାମ କରି ସୁଖ ଲାଭ କରନ୍ତି ଏବଂ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଅନ୍ତି—ତେଣୁ, ହେ ମହାମୁନିମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଭକ୍ତିରେ ମନ୍ଦିର ତିଆରି କରନ୍ତି—

କାଷ୍ଠେଷ୍ଟକାଦିଭିର୍ ମର୍ତ୍ଯଃ ଶିଵଲୋକେ ମହୀଯତେ ପ୍ରସାଦାର୍ଥଂ ମହେଶସ୍ଯ ପ୍ରାସାଦେ ମୁନିପୁଙ୍ଗଵାଃ

କାଠ, ଇଟ ଓ ଏହାପରି ଦ୍ୱାରା ମହେଶଙ୍କ ପାଇଁ ମନ୍ଦିର ତିଆରି କରୁଥିବା ମାନବ, ଶିବଙ୍କ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି, ହେ ମହାମୁନିମାନେ।

କର୍ତଵ୍ଯଃ ସର୍ଵଯତ୍ନେନ ଧର୍ମକାମାର୍ଥମୁକ୍ତଯେ ଅଶକ୍ତଶ୍ଚେନ୍ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠାଃ ପ୍ରାସାଦଂ କର୍ତୁମୁତ୍ତମମ୍

ଧର୍ମ, କାମ ଓ ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସରେ ମନ୍ଦିର ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ। କିନ୍ତୁ, ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ଯଦି ଉତ୍ତମ ମନ୍ଦିର ତିଆରି କରିବାରେ ଅସମର୍ଥ—

ସଂମାର୍ଜନାଦିଭିର୍ ଵାପି ସର୍ଵାନ୍କାମାନଵାପ୍ନୁଯାତ୍ ସଂମାର୍ଜନଂ ତୁ ଯଃ କୁର୍ଯାନ୍ ମାର୍ଜନ୍ଯା ମୃଦୁସୂକ୍ଷ୍ମଯା

ସେ ଜଣେ ଝାଡୁ ଦେବା ଓ ଏହାପରି କାମ କରି ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିପାରିବେ। ଯେଉଁମାନେ ମୃଦୁ ଓ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଝାଡୁ ଦେଇ ମନ୍ଦିର ସଫା କରନ୍ତି—

ଚାନ୍ଦ୍ରାଯଣସହସ୍ରସ୍ଯ ଫଲଂ ମାସେନ ଲଭ୍ଯତେ ଯଃ କୁର୍ଯାଦ୍ଵସ୍ତ୍ରପୂତେନ ଗନ୍ଧଗୋମଯଵାରିଣା

ସେ ଏକ ମାସରେ ହଜାର ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବ୍ରତର ଫଳ ପାଆନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ବସ୍ତ୍ରରେ ଛାଣିଥିବା ସୁଗନ୍ଧିତ ଗୋମୟ ଜଳ ଦେଇ ଯଥାଯଥ ଲେପନ କରନ୍ତି—

ଆଲେପନଂ ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ଵର୍ଷଚାନ୍ଦ୍ରାଯଣଂ ଲଭେତ୍ ଅର୍ଧକ୍ରୋଶଂ ଶିଵକ୍ଷେତ୍ରଂ ଶିଵଲିଙ୍ଗାତ୍ସମନ୍ତତଃ

ସେ ବର୍ଷର ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବ୍ରତର ଫଳ ପାଆନ୍ତି। ଶିବଲିଙ୍ଗକୁ କେନ୍ଦ୍ର କରି ଅର୍ଧ କ୍ରୋଶ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶିବକ୍ଷେତ୍ରର ମାପ ହୁଏ—

ଯସ୍ ତ୍ଯଜେଦ୍ ଦୁସ୍ତ୍ଯଜାନ୍ ପ୍ରାଣାଞ୍ ଶିଵସାଯୁଜ୍ଯମ୍ ଆପ୍ନୁଯାତ୍ ସ୍ଵାଯଂଭୁଵସ୍ଯ ମାନଂ ହି ତଥା ବାଣସ୍ଯ ସୁଵ୍ରତାଃ

ଯେଉଁମାନେ ତ୍ୟାଗ କରିପାରିବାକୁ ଅତି କଷ୍ଟ ହୁଏ ଏମିତି ପ୍ରାଣକୁ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଶିବଙ୍କ ସାଙ୍ଗରେ ଏକତ୍ୱ ପାଆନ୍ତି। ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁ ଓ ବାଣଙ୍କ ମାପ ଏପରି, ହେ ସୁବ୍ରତମାନେ—

ସ୍ଵାଯଂଭୁଵେ ତଦର୍ଧଂ ସ୍ଯାତ୍ ସ୍ଯାଦ୍ ଆର୍ଷେ ଚ ତଦର୍ଧକମ୍ ମାନୁଷେ ଚ ତଦର୍ଧଂ ସ୍ଯାତ୍ କ୍ଷେତ୍ରମାନଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ

ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁରେ ସେଇ ମାପ ହୁଏ; ଆର୍ଷରେ ତାହାର ଅର୍ଧ; ମାନବରେ ତାହାର ଅର୍ଧ—ଏହି ହେଉଛି କ୍ଷେତ୍ରର ମାପ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନେ।

ଏଵଂ ଯତୀନାମାଵାସେ କ୍ଷେତ୍ରମାନଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ ରୁଦ୍ରାଵତାରେ ଚାଦ୍ଯଂ ଯଚ୍ ଛିଷ୍ଯେ ଚୈଵ ପ୍ରଶିଷ୍ଯକେ

ଏପରି ଭାବେ, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ଏହି କ୍ଷେତ୍ରର ମାପ ଯତିମାନେ ରହୁଥିବା ଆଶ୍ରମରେ ଲାଗୁ ହୁଏ, ଏବଂ ରୁଦ୍ର ଅବତାରରେ ଗୁରୁ ଓ ତାଙ୍କର ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ।

ନରାଵତାରେ ତଚ୍ଛିଷ୍ଯେ ତଚ୍ଛିଷ୍ଯେ ଚ ପ୍ରଶିଷ୍ଯକେ ଶ୍ରୀପର୍ଵତେ ମହାପୁଣ୍ଯେ ତସ୍ଯ ପ୍ରାନ୍ତେ ଚ ଵା ଦ୍ଵିଜାଃ

ମନୁଷ୍ୟ ଅବତାରରେ ଶିଷ୍ୟ ଓ ତାଙ୍କର ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ଏହି ମାପ ଲାଗୁ ହୁଏ; ଶ୍ରୀପର୍ବତରେ ଏବଂ ତାହାର ପାର୍ଶ୍ୱରେ, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ—

ତସ୍ମିନ୍ଵା ଯସ୍ତ୍ଯଜେତ୍ପ୍ରାଣାଞ୍ ଛିଵସାଯୁଜ୍ଯମାପ୍ନୁଯାତ୍ ଵାରାଣସ୍ଯାଂ ତଥାପ୍ଯେଵମ୍ ଅଵିମୁକ୍ତେ ଵିଶେଷତଃ

ସେଠି କିମ୍ବା ଯେଉଁଠି କେହି ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଶିବଙ୍କ ସାଙ୍ଗରେ ଏକତ୍ୱ ପାଆନ୍ତି। ଏହିପରି ଭାବେ ବାରାଣସୀରେ ଏବଂ ବିଶେଷ କରି ଅବିମୁକ୍ତରେ।