ନୃତ୍ଯନ୍ତଂ ଭୂତସଂଘୈଶ୍ ଚ ଗଣସଂଘୈସ୍ ତ୍ଵଲଂକୃତମ୍ କୃତ୍ଵା ଭକ୍ତ୍ଯା ପ୍ରତିଷ୍ଠାପ୍ଯ ଯଥାଵିଭଵଵିସ୍ତରମ୍
ଭୂତ ଓ ଗଣମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଥିବା, ନୃତ୍ୟ କରୁଥିବା, ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ଭକ୍ତି ସହିତ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ।
ସର୍ଵଵିଘ୍ନାନ୍ ଅତିକ୍ରମ୍ଯ ଶିଵଲୋକେ ମହୀଯତେ ତତ୍ର ଭୁକ୍ତ୍ଵା ମହାଭୋଗାନ୍ ଯାଵଦାଭୂତସଂପ୍ଲଵମ୍
ସମସ୍ତ ବିଘ୍ନକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି, ଶିବଙ୍କ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନ ପାଏ; ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ଜୀବର ଲୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଡ଼ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରେ।
ଜ୍ଞାନଂ ଵିଚାରତୋ ଲବ୍ଧ୍ଵା ରୁଦ୍ରେଭ୍ଯସ୍ତତ୍ର ମୁଚ୍ଯତେ ଅର୍ଧନାରୀଶ୍ଵରଂ ଦେଵଂ ଚତୁର୍ଭୁଜମନୁତ୍ତମମ୍
ବିଚାର ଦ୍ୱାରା ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରି, ରୁଦ୍ରମାନେ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାନ୍ତି; ଚାରି ହାତ ଥିବା, ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଅର୍ଧନାରୀଶ୍ୱର ଦେବତା।
ଵରଦାଭଯହସ୍ତଂ ଚ ଶୂଲପଦ୍ମଧରଂ ପ୍ରଭୁମ୍ ସ୍ତ୍ରୀପୁଂଭାଵେନ ସଂସ୍ଥାନଂ ସର୍ଵାଭରଣଭୂଷିତମ୍
ବର ଓ ଅଭୟ ଦେଇଥିବା ହାତ, ତ୍ରିଶୂଳ ଓ ପଦ୍ମ ଧରିଥିବା, ପୁରୁଷ ଓ ନାରୀ ରୂପରେ ଥିବା, ସମସ୍ତ ଆଭୂଷଣରେ ଶୋଭିତ ପ୍ରଭୁ।
କୃତ୍ଵା ଭକ୍ତ୍ଯା ପ୍ରତିଷ୍ଠାପ୍ଯ ଶିଵଲୋକେ ମହୀଯତେ ତତ୍ର ଭୁକ୍ତ୍ଵା ମହାଭୋଗାନ୍ ଅଣିମାଦିଗୁଣୈର୍ଯୁତଃ
ଭକ୍ତି ସହିତ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି, ଶିବଙ୍କ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନ ପାଏ; ସେଠାରେ ଅଣିମା ଆଦି ଶକ୍ତି ସହିତ ବଡ଼ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରେ।
ଆଚନ୍ଦ୍ରତାରକଂ ଜ୍ଞାନଂ ତତୋ ଲବ୍ଧ୍ଵା ଵିମୁଚ୍ଯତେ ଯଃ କୁର୍ଯାଦ୍ଦେଵଦେଵେଶଂ ସର୍ଵଜ୍ଞଂ ଲକୁଲୀଶ୍ଵରମ୍
ଚନ୍ଦ୍ର ତାରା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରି, ସେ ମୁକ୍ତି ପାଏ; ଯିଏ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦେବତା, ସବୁକିଛି ଜାଣିଥିବା ଲକୁଳୀଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ।
ଵୃତଂ ଶିଷ୍ଯପ୍ରଶିଷ୍ଯୈଶ୍ ଚ ଵ୍ଯାଖ୍ଯାନୋଦ୍ଯତପାଣିନମ୍ କୃତ୍ଵା ଭକ୍ତ୍ଯା ପ୍ରତିଷ୍ଠାପ୍ଯ ଶିଵଲୋକଂ ସ ଗଚ୍ଛତି
ଶିଷ୍ୟ ଓ ତାଙ୍କର ଶିଷ୍ୟମାନେ ଚାରିପାଖରେ ଥିବା, ବ୍ୟାଖ୍ୟା ପାଇଁ ହାତ ଉଠାଇଥିବା, ଭକ୍ତି ସହିତ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି, ଶିବଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ।
ଭୁକ୍ତ୍ଵା ତୁ ଵିପୁଲାଂସ୍ତତ୍ର ଭୋଗାନ୍ ଯୁଗଶତଂ ନରଃ ଜ୍ଞାନଯୋଗଂ ସମାସାଦ୍ଯ ତତ୍ରୈଵ ଚ ଵିମୁଚ୍ଯତେ
ସେଠାରେ ଏକ ଶତାବ୍ଦୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବହୁତ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରି, ଜ୍ଞାନ ଓ ଯୋଗ ସଂଯୋଗ ଲାଭ କରି, ସେଠାରେ ମୁକ୍ତି ପାଏ।
ପୂର୍ଵଦେଵାମରାଣାଂ ଚ ଯତ୍ସ୍ଥାନଂ ସକଲେପ୍ସିତମ୍ କୃତମୁଦ୍ରସ୍ଯ ଦେଵସ୍ଯ ଚିତାଭସ୍ମାନୁଲେପିନଃ
ପୂର୍ବତନ ଦେବ ଓ ଅମରମାନେ ଯେଉଁ ସ୍ଥାନକୁ ଆଶା କରନ୍ତି, ମୁଦ୍ରା ଲାଗିଥିବା ଦେବତା, ଚିତାର ଭସ୍ମ ଲେପିଥିବାଙ୍କ ପାଇଁ।
ତ୍ରିପୁଣ୍ଡ୍ରଧାରିଣସ୍ତେଷାଂ ଶିରୋମାଲାଧରସ୍ଯ ଚ ବ୍ରହ୍ମଣଃ କେଶକେନୈକମ୍ ଉପଵୀତଂ ଚ ବିଭ୍ରତଃ
ତିନି ଟିକିରେ ଲାଗିଥିବା ଏବଂ ମୁଣ୍ଡରେ ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିବା, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଚୁଲିରୁ ଏକ ଉପବୀତ ପିନ୍ଧିଥିବା।
ବିଭ୍ରତୋ ଵାମହସ୍ତେନ କପାଲଂ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଵରମ୍ ଵିଷ୍ଣୋଃ କଲେଵରଂ ଚୈଵ ବିଭ୍ରତଃ ପରମେଷ୍ଠିନଃ
ବାମ ହାତରେ କପାଳ ଧରିଥିବା, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦାନ; ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦେହ ଧରିଥିବା, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରଭୁ।
କୃତ୍ଵା ଭକ୍ତ୍ଯା ପ୍ରତିଷ୍ଠାପ୍ଯ ମୁଚ୍ଯତେ ଭଵସାଗରାତ୍ ଓଂନମୋ ନୀଲକଣ୍ଠାଯ ଇତି ପୁଣ୍ଯାକ୍ଷରାଷ୍ଟକମ୍
ଭକ୍ତି ସହିତ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି, ଭବସାଗରରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ; 'ଓଁ ନମଃ ନୀଳକଣ୍ଠାୟ'—ଏହି ଅଷ୍ଟାକ୍ଷରୀ ପୁଣ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର।
ମନ୍ତ୍ରମାହ ସକୃଦ୍ଵା ଯଃ ପାତକୈଃ ସ ଵିମୁଚ୍ଯତେ ମନ୍ତ୍ରେଣାନେନ ଗନ୍ଧାଦ୍ଯୈର୍ ଭକ୍ତ୍ଯା ଵିତ୍ତାନୁସାରତଃ
ଯିଏ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଏକଥର ମଧ୍ୟ ଉଚ୍ଚାରଣ କରେ, ସେ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ; ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା, ଗନ୍ଧ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପଚାର ସହିତ, ନିଜ ସାମର୍ଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ଭକ୍ତି କରିବା।
ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ଦେଵଦେଵେଶଂ ଶିଵଲୋକେ ମହୀଯତେ ଜାଲନ୍ଧରାନ୍ତକଂ ଦେଵଂ ସୁଦର୍ଶନଧରଂ ପ୍ରଭୁମ୍
ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ଶିବଙ୍କ ଲୋକରେ ସମ୍ମାନ ପାଏ; ଜାଲନ୍ଧର ନାଶକ ଦେବତା, ସୁଦର୍ଶନ ଧାରଣ କରୁଥିବା ପ୍ରଭୁ।
କୃତ୍ଵା ଭକ୍ତ୍ଯା ପ୍ରତିଷ୍ଠାପ୍ଯ ଦ୍ଵିଧାଭୂତଂ ଜଲଂଧରମ୍ ପ୍ରଯାତି ଶିଵସାଯୁଜ୍ଯଂ ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା
ଭକ୍ତି ସହିତ ଦୁଇ ଭାଗ ହୋଇଥିବା ଜାଲନ୍ଧରଙ୍କୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି, ଶିବ ସାୟୁଜ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ; ଏଠାରେ କୌଣସି ଚିନ୍ତା କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ।
ସୁଦର୍ଶନପ୍ରଦଂ ଦେଵଂ ସାକ୍ଷାତ୍ପୂର୍ଵୋକ୍ତଲକ୍ଷଣମ୍ ଅର୍ଚମାନେନ ଦେଵେନ ଚାର୍ଚିତଂ ନେତ୍ରପୂଜଯା
ଯିଏ ସୁଦର୍ଶନ ଦେଇଥିବା, ପୂର୍ବରୁ ଉଲ୍ଲେଖିତ ଲକ୍ଷଣ ଥିବା ଦେବତାଙ୍କୁ ନେତ୍ରପୂଜା ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରେ।
କୃତ୍ଵା ଭକ୍ତ୍ଯା ପ୍ରତିଷ୍ଠାପ୍ଯ ଶିଵଲୋକେ ମହୀଯତେ ତିଷ୍ଠତୋ ଽଥ ନିକୁମ୍ଭସ୍ଯ ପୃଷ୍ଠତଶ୍ଚରଣାଂବୁଜମ୍
ଭକ୍ତିଭାବରେ ତିଆରି କରି, ନିକୁମ୍ଭଙ୍କର ପଛରେ ଥିବା ଶିବଙ୍କର ପଦପଦ୍ମ ପାଖରେ ସ୍ଥାପନ କଲେ, ଶିବଙ୍କ ଲୋକରେ ସେ ମହାନ୍ ସମ୍ମାନ ପାଏ।
ଵାମେତରଂ ସୁଵିନ୍ଯସ୍ଯ ଵାମେ ଚାଲିଙ୍ଗ୍ଯ ଚାଦ୍ରିଜାମ୍ ଶୂଲାଗ୍ରେ କୂର୍ପରଂ ସ୍ଥାପ୍ଯ କିଙ୍କିଣୀକୃତପନ୍ନଗମ୍
ବାମ ପାଦକୁ ଭଲଭାବେ ରଖି, ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ପାହାଡ଼ର କନ୍ୟାଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ତ୍ରିଶୂଳର ଶିରା ଉପରେ କୋହଳି ରଖି, ଘଣ୍ଟି ଭଳି ସାପକୁ କଙ୍କଣ କରି ଧରିଛନ୍ତି।
ସମ୍ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ଚାନ୍ଧକଂ ପାର୍ଶ୍ଵେ କୃତାଞ୍ଜଲିପୁଟଂ ସ୍ଥିତମ୍ ରୂପଂ କୃତ୍ଵା ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ଶିଵସାଯୁଜ୍ଯମାପ୍ନୁଯାତ୍
ପାଖରେ ଅଂଧକକୁ ହାତ ଜୋଡି ଦେଖି, ଯଥାଯଥ ରୂପ ଧାରଣ କରିଲେ, ଶିବ ସାମ୍ମିଲନ ଲାଭ କରନ୍ତି।
ଯଃ କୁର୍ଯାଦ୍ଦେଵଦେଵେଶଂ ତ୍ରିପୁରାନ୍ତକମୀଶ୍ଵରମ୍ ଧନୁର୍ବାଣସମାଯୁକ୍ତଂ ସୋମଂ ସୋମାର୍ଧଭୂଷଣମ୍
ଯେଉଁଠି ଜଣେ ଦେବଦେବ ତ୍ରିପୁରାସୁର ନାଶକ ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ, ଧନୁଷ୍ ବାଣ ସହିତ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୋମରେ ଶୋଭିତ ତିଆରି କରନ୍ତି,
ରଥେ ସୁସଂସ୍ଥିତଂ ଦେଵଂ ଚତୁରାନନସାରଥିମ୍ ତଦାକାରତଯା ସୋ ଽପି ଗତ୍ଵା ଶିଵପୁରଂ ସୁଖୀ
ଏବଂ ଚାରିମୁହଁ ବ୍ରହ୍ମା ରଥର ସାରଥି ହୋଇଥିବା ଦେବତାଙ୍କୁ ଭଲଭାବେ ରଥରେ ବସାଇ, ଏହି ରୂପ ଧାରଣ କରି, ସେ ମଧ୍ୟ ଶିବପୁରକୁ ଯାଇ ଶୁଭ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି।
କ୍ରୀଡତେ ନାତ୍ର ସଂଦେହୋ ଦ୍ଵିତୀଯ ଇଵ ଶଙ୍କରଃ ତତ୍ର ଭୁକ୍ତ୍ଵା ମହାଭୋଗାନ୍ ଯାଵଦ୍ ଇଚ୍ଛା ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ
ସେଠାରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ, ଦ୍ୱିତୀୟ ଶଙ୍କର ଭଳି ଖେଳନ୍ତି; ଏଠି, ମନ ଚାହିଁ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାହିଁ, ବଡ଼ ସୁଖ ଭୋଗ କରନ୍ତି, ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମମାନେ।
ଜ୍ଞାନଂ ଵିଚାରିତଂ ଲବ୍ଧ୍ଵା ତତ୍ରୈଵ ସ ଵିମୁଚ୍ଯତେ
ସେଠି, ଭଲଭାବେ ବିଚାର କରାଯାଇଥିବା ଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରି, ସେଠିଏ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି।
ଗଙ୍ଗାଧରଂ ସୁଖାସୀନଂ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖରମେଵ ଚ
ଗଙ୍ଗାଧରଙ୍କୁ ସୁଖରେ ବସିଥିବା ଦେଖିବେ, ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ।
ଗଙ୍ଗଯା ସହିତଂ ଚୈଵ ଵାମୋତ୍ସଙ୍ଗେ ଽଂବିକାନ୍ଵିତମ୍ ଵିନାଯକଂ ତଥା ସ୍କନ୍ଦଂ ଜ୍ଯେଷ୍ଠଂ ଦୁର୍ଗାଂ ସୁଶୋଭନାମ୍
ଗଙ୍ଗା ସହିତ, ବାମ ଜଂଘାରେ ଅମ୍ବିକା ସହିତ, ଗଣେଶ, ତଥା ସ୍କନ୍ଦ, ଜ୍ୟେଷ୍ଠା ଓ ଶୁଭ୍ର ଦୁର୍ଗାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ।
ଭାସ୍କରଂ ଚ ତଥା ସୋମଂ ବ୍ରହ୍ମାଣୀଂ ଚ ମହେଶ୍ଵରୀମ୍ କୌମାରୀଂ ଵୈଷ୍ଣଵୀଂ ଦେଵୀଂ ଵାରାହୀଂ ଵରଦାଂ ତଥା
ଭାସ୍କର ଓ ସୋମ, ବ୍ରହ୍ମାଣୀ ଓ ମହେଶ୍ୱରୀ, କୌମାରୀ, ବୈଷ୍ଣବୀ ଦେବୀ, ବାରାହୀ ଓ ଭଲ କରୁଥିବା ବରଦାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ।
ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀଂ ଚୈଵ ଚାମୁଣ୍ଡାଂ ଵୀରଭଦ୍ରସମନ୍ଵିତାମ୍ ଵିଘ୍ନେଶେନ ଚ ଯୋ ଧୀମାନ୍ ଶିଵସାଯୁଜ୍ଯମାପ୍ନୁଯାତ୍
ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ ଓ ଚାମୁଣ୍ଡା, ବୀରଭଦ୍ର ସହିତ, ଏବଂ ବିଘ୍ନେଶ୍ୱରଙ୍କ ସହିତ ଯିଏ ଧୀର ଅଟୁଟ ଭକ୍ତି କରନ୍ତି, ସେ ଶିବ ସାମ୍ମିଲନ ପାଆନ୍ତି।
ଲିଙ୍ଗମୂର୍ତିଂ ମହାଜ୍ଵାଲାମାଲାସଂଵୃତମ୍ ଅଵ୍ଯଯମ୍ ଲିଙ୍ଗସ୍ଯ ମଧ୍ଯେ ଵୈ କୃତ୍ଵା ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖରମୀଶ୍ଵରମ୍
ବଡ଼ ଅଗ୍ନିମାଳାରେ ଘେରା ଅବିନାଶୀ ଲିଙ୍ଗ ରୂପକୁ, ଲିଙ୍ଗର ମଧ୍ୟରେ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ରଖି।
ଵ୍ଯୋମ୍ନି କୁର୍ଯାତ୍ ତଥା ଲିଙ୍ଗଂ ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ହଂସରୂପିଣମ୍ ଵିଷ୍ଣୁଂ ଵରାହରୂପେଣ ଲିଙ୍ଗସ୍ଯାଧସ୍ତ୍ଵଧୋମୁଖମ୍
ଆକାଶରେ ଲିଙ୍ଗ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ, ବ୍ରହ୍ମାକୁ ହଂସ ରୂପରେ, ବିଷ୍ଣୁକୁ ବରାହ ରୂପରେ ଲିଙ୍ଗର ତଳେ, ମୁଣ୍ଡ ନିମ୍ନମୁଖୀ ଭାବେ ରଖିବା।
ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ଦକ୍ଷିଣେ ତସ୍ଯ କୃତାଞ୍ଜଲିପୁଟଂ ସ୍ଥିତମ୍ ମଧ୍ଯେ ଲିଙ୍ଗଂ ମହାଘୋରଂ ମହାମ୍ଭସି ଚ ସଂସ୍ଥିତମ୍
ଲିଙ୍ଗର ଦକ୍ଷିଣପାର୍ଶ୍ୱରେ ହାତ ଜୋଡି ଥିବା ବ୍ରହ୍ମା, ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ଲିଙ୍ଗ, ବଡ଼ ଜଳରେ ସ୍ଥିତ।